МеѓуРедовите

Анализа на сентимент

entities

• Марта Кос
• Европска комисија
• Европска Унија
• Црна Гора
• Албанија
• Украина
• Молдавија
• Исланд
• Унгарија
• Виктор Орбан
• Франција
• Германија
• земји-кандидатки за членство во ЕУ
• земји-основачи на ЕУ
• Европски совет

key differences

Албанија

Преовладува позитивен тон за реформите, со неутрални нијанси.

Виктор Орбан

Дел од медиумите го критикуваат за демократскиот пад.

Германија

Речиси целосно отсуство, освен неутрален технички контекст.

Европска Унија

Претежно неутрален информативен пристап, со исклучок на „Локално“.

Европска комисија

Сите се неутрални; варира фокусот: предлог или комесарка.

Европски совет

Сите извори се неутрални, со фокус на процедурални дискусии.

Исланд

Поделени ставови: од неутрално известување до позитивен акцент.

Марта Кос

Целосна неутралност; изворите ја третираат исклучиво како преносител.

Молдавија

Поделени меѓу неутрално известување и пофалби за напредокот.

Украина

Поделени ставови: од неутрално известување до пофалби за напредок.

Унгарија

Поделени ставови: од неутрален историски контекст до критика.

Франција

Речиси целосно отсуство, освен неутрален спомен во Кумановски Муабети.

Црна Гора

Поделени меѓу неутрално известување и позитивен лидерски статус.

земји-кандидатки за членство во ЕУ

Консензуално неутрален пристап со фокус на реформи и интеграција.

земји-основачи на ЕУ

Минимална застапеност; се третираат исклучиво неутрално.

source analyses

Anadolu Ajansı

Албанија

Позитивно: издвоена како пример за исполнување мерила

Виктор Орбан

Не е споменато

Германија

Не е споменато

Европска Унија

Неутрално: информативно спомената како предмет на проширување

Европска комисија

Неутрално: спомената како институција која подготвува предлози

Европски совет

Неутрално: споменат како планиран состанок за проширување

Исланд

Не е споменато

Марта Кос

Неутрално: само цитирана како говорник без мета-вреднување од авторот

Молдавија

Позитивно: наведен значителен технички напредок

Украина

Позитивно: наведен значителен технички напредок

Унгарија

Не е споменато

Франција

Не е споменато

Црна Гора

Позитивно: издвоена како пример за напредок во преговорите

земји-кандидатки за членство во ЕУ

Неутрално: споменати како група со барања за реформи

земји-основачи на ЕУ

Не е споменато

Kurir

Албанија

Не е споменато

Виктор Орбан

Не е споменато

Германија

Не е споменато

Европска Унија

Неутрално: информативно спомената како предмет на реформа

Европска комисија

Неутрално: спомената како предлагач на реформа, без вреднување

Европски совет

Неутрално: споменат како место за состанок, без вреднување

Исланд

Не е споменато

Марта Кос

Неутрално: само цитирана како говорник без мета-вреднување од авторот

Молдавија

Не е споменато

Украина

Не е споменато

Унгарија

Не е споменато

Франција

Не е споменато

Црна Гора

Не е споменато

земји-кандидатки за членство во ЕУ

Неутрално: споменати како предмет на интеграција, без вреднување

земји-основачи на ЕУ

Не е споменато

Press24.mk

Албанија

Неутрално: спомената како пример за напредок, без вреднување

Виктор Орбан

Не е споменато

Германија

Не е споменато

Европска Унија

Неутрално: опишана како субјект што подготвува промени, без позитивен или негативен тон

Европска комисија

Неутрално: спомената како предлагач на реформи, без експлицитно вреднување

Европски совет

Неутрално: споменат како тело што треба да разговара за реформи, без вреднување

Исланд

Не е споменато

Марта Кос

Неутрално: само цитирана како најавувач на реформи, без мета-вреднување од авторот

Молдавија

Неутрално: спомената како пример за напредок, без вреднување

Украина

Неутрално: спомената како пример за напредок, без вреднување

Унгарија

Не е споменато

Франција

Не е споменато

Црна Гора

Неутрално: спомената како пример за напредок, без вреднување

земји-кандидатки за членство во ЕУ

Неутрално: споменати како цел на постепена интеграција, без вреднување

земји-основачи на ЕУ

Не е споменато

trtbalkan.com

Албанија

Позитивно: издвоена како пример за напредок од Кос

Виктор Орбан

Не е споменато

Германија

Не е споменато

Европска Унија

Неутрално: опишана како предмет на реформи, без вреднување

Европска комисија

Неутрално: претставува предлог, без експлицитно вреднување

Европски совет

Неутрално: споменат како тело за дебата, без вреднување

Исланд

Неутрално: споменат за реактивирање на пристапување, без вреднување

Марта Кос

Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот

Молдавија

Позитивно: пофалена за технички напредок од Кос

Украина

Позитивно: пофалена за технички напредок од Кос

Унгарија

Не е споменато

Франција

Не е споменато

Црна Гора

Позитивно: издвоена како пример за напредок од Кос

земји-кандидатки за членство во ЕУ

Неутрално: споменати како предмет на проверки, без вреднување

земји-основачи на ЕУ

Не е споменато

Алфа Вести

Албанија

Позитивно: истакнат напредок во исполнувањето клучни критериуми

Виктор Орбан

Не е споменато

Германија

Не е споменато

Европска Унија

Неутрално: спомената како институција која менува правила, без вреднување

Европска комисија

Неутрално: спомената преку еврокомесарката, без експлицитно вреднување

Европски совет

Не е споменато

Исланд

Неутрално: само спомената одлука за продолжување на процесот

Марта Кос

Неутрално: само цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот

Молдавија

Позитивно: истакнат значителен технички напредок

Украина

Позитивно: истакнат значителен технички напредок

Унгарија

Не е споменато

Франција

Не е споменато

Црна Гора

Позитивно: истакнат брз напредок како лидер во пристапувањето

земји-кандидатки за членство во ЕУ

Неутрално: споменати како предмет на построги проверки, без вреднување

земји-основачи на ЕУ

Не е споменато

Кајгана

Албанија

Не е споменато

Виктор Орбан

Не е споменато

Германија

Не е споменато

Европска Унија

Неутрално: опишана како предмет на реформи и проширување, без позитивен или негативен тон

Европска комисија

Неутрално: спомената како институција што подготвува идеи и реформи, без експлицитно вреднување

Европски совет

Неутрално: споменат како тело што ќе води дискусии, без вреднување

Исланд

Не е споменато

Марта Кос

Неутрално: само цитирана и претставена како комесарка што најавува реформи, без мета-вреднување

Молдавија

Неутрално: спомената како кандидат за членство, без вреднување

Украина

Неутрално: спомената како кандидат за членство, без вреднување

Унгарија

Неутрално: спомената како дел од проширувањето во 2004, без вреднување

Франција

Не е споменато

Црна Гора

Не е споменато

земји-кандидатки за членство во ЕУ

Неутрално: споменати како предмет на реформи и интеграција, без вреднување

земји-основачи на ЕУ

Не е споменато

Кумановски Муабети

Албанија

Позитивно: истакнат успех во владеењето на правото

Виктор Орбан

Негативно: споменат како пример за пад на демократските стандарди

Германија

Неутрално: спомената како предлагач на ревизија на методологијата

Европска Унија

Неутрално: опишана како предмет на реформи, без вреднување

Европска комисија

Неутрално: презентира предлог, информативно спомената

Европски совет

Не е споменато

Исланд

Позитивно: истакната одлука за реактивирање на процесот

Марта Кос

Неутрално: комесарката е презентер на предлогот, цитирана без мета-вреднување

Молдавија

Позитивно: истакнат значаен технички напредок

Украина

Позитивно: истакнат значаен технички напредок

Унгарија

Негативно: наведена како пример за пад на демократските стандарди

Франција

Неутрално: спомената како предлагач на ревизија на методологијата

Црна Гора

Позитивно: издвоен брз напредок во преговорите

земји-кандидатки за членство во ЕУ

Неутрално: споменати како предмет на проверки и интеграција

земји-основачи на ЕУ

Неутрално: споменати како предлагачи на заштитни мерки

Локално

Албанија

Не е споменато

Виктор Орбан

Не е споменато

Германија

Не е споменато

Европска Унија

Позитивно: се прикажува како стремеж кон поефикасно проширување

Европска комисија

Неутрално: институцијата е спомената преку еврокомесарката

Европски совет

Не е споменато

Исланд

Не е споменато

Марта Кос

Неутрално: цитирана е како носителка на најавите

Молдавија

Не е споменато

Украина

Не е споменато

Унгарија

Не е споменато

Франција

Не е споменато

Црна Гора

Неутрално: спомената како пример за пристапен договор

земји-кандидатки за членство во ЕУ

Неутрално: споменати како корисници на интеграцијата

земји-основачи на ЕУ

Не е споменато

МКД.мк

Албанија

Неутрално: спомената како напредок во преговорите, без вреднување

Виктор Орбан

Не е споменато

Германија

Не е споменато

Европска Унија

Неутрално: спомената во контекст на проширување и безбедност, без вреднување

Европска комисија

Неутрално: спомената преку комесарката, без вреднување

Европски совет

Не е споменато

Исланд

Неутрално: споменат во контекст на одлука за преговори, без вреднување

Марта Кос

Неутрално: цитирана како комесарка, без мета-вреднување од авторот

Молдавија

Неутрално: спомената како технички напредок, без вреднување

Украина

Неутрално: спомената како технички напредок, без вреднување

Унгарија

Не е споменато

Франција

Не е споменато

Црна Гора

Неутрално: спомената како напредок во преговорите, без вреднување

земји-кандидатки за членство во ЕУ

Неутрално: споменати индиректно преку примери, без вреднување

земји-основачи на ЕУ

Не е споменато

Слободен печат

Албанија

Позитивно: истакнат напредок во владеење на правото

Виктор Орбан

Негативно: споменат како пример за отстапување од стандарди

Германија

Не е споменато

Европска Унија

Неутрално: спомената како контекст без вреднување

Европска комисија

Неутрално: претставен предлог без вреднување

Европски совет

Не е споменато

Исланд

Позитивно: истакната одлука за продолжување на пристапување

Марта Кос

Неутрално: само цитирана како говорник без мета-вреднување

Молдавија

Позитивно: истакнат значителен технички напредок

Украина

Позитивно: истакнат значителен технички напредок

Унгарија

Негативно: спомената како поука од негативно искуство

Франција

Не е споменато

Црна Гора

Позитивно: истакнат брз напредок како лидер

земји-кандидатки за членство во ЕУ

Неутрално: споменати како цел на реформи без вреднување

земји-основачи на ЕУ

Неутрално: споменати како предлагачи на идеја без вреднување

Сценарија

scenarios

• description

  Црна Гора и Албанија успешно го користат новиот пристап на Марта Кос, со што се забрзува нивниот пристап до фондовите на ЕУ пред целосното членство. Ова создава модел за стабилност и економски раст во регионот, потврдувајќи ја ефективноста на новата методологија.

  plausibility

  realistic

  time horizon

  mid

  title

  Успешна постепена интеграција на Црна Гора и Албанија

  valence

  positive

• description

  Европската комисија и лидерите на ЕУ спроведуваат внатрешни реформи за флексибилно одлучување, избегнувајќи промена на договорите. Ова ја зголемува ефикасноста, но создава комплексна бирократија со различни брзини на интеграција меѓу старите и новите земји членки.

  plausibility

  realistic

  time horizon

  mid

  title

  Институционално реструктуирање на ЕУ без промена на договори

  valence

  neutral

• description

  Воведувањето на построги заштитни механизми од страна на Марта Кос предизвикува незадоволство кај земјите-кандидати кои се чувствуваат третирани како потенцијални 'тројански коњи'. Ова води до забавување на преговорите и зголемување на евроскептицизмот во балканските земји.

  plausibility

  realistic

  time horizon

  short

  title

  Политички тензии поради построгите механизми за проверка

  valence

  negative

• description

  ЕУ успешно го применува механизмот за заштита на владеењето на правото, спречувајќи ги идните членки да го повторат моделот на Унгарија под Виктор Орбан. Ова ја зајакнува кохезијата и демократскиот капацитет на проширената Унија со повеќе од 30 членки.

  plausibility

  plausible

  time horizon

  long

  title

  Ефикасна заштита од демократско назадување во Унијата

  valence

  positive

• description

  Поради различната подготвеност на земјите како Украина и Молдавија, ЕУ ја формализира 'засилената соработка', создавајќи јадро од земји со подлабока интеграција. Ова го решава проблемот со блокадите, но создава внатрешни поделби во политичката тежина на членките.

  plausibility

  plausible

  time horizon

  long

  title

  ЕУ со две брзини станува реалност

  valence

  neutral

• description

  И покрај напорите на Марта Кос, некои земји членки на ЕУ ги блокираат предложените реформи за намалување на правото на вето. Ова предизвикува парализа во процесот на проширување, оставајќи ги земјите од Западниот Балкан во геополитичка сива зона.

  plausibility

  plausible

  time horizon

  mid

  title

  Блокада на реформите од актуелни членки на ЕУ

  valence

  negative

• description

  Новиот пристап на Марта Кос толку добро се прифаќа што сите земји од Западниот Балкан ги затвораат сите поглавја пред 2028 година. Ова резултира во историско проширување што ја стабилизира цела Европа наспроти глобалните закани.

  plausibility

  speculative

  time horizon

  long

  title

  Хелсиншкиот момент води до брзо обединување на Европа

  valence

  positive

• description

  Поради новите строги правила на Марта Кос, Исланд повторно ја замрзнува својата кандидатура, додека други кандидати ги менуваат своите стратегии. ЕУ останува отворена, но процесот станува исклучиво технократски, губејќи ја својата политичка привлечност.

  plausibility

  speculative

  time horizon

  mid

  title

  Исланд и други земји ги менуваат приоритетите

  valence

  neutral

• description

  Претерано ригидните 'заштитни мерки' и стравот од 'тројански коњи' ги принудуваат земјите-кандидати да бараат алтернативни сојузи надвор од ЕУ. Ова ја остава Унијата изолирана и со намалено влијание врз нејзиното непосредно соседство.

  plausibility

  speculative

  time horizon

  long

  title

  Геополитички колапс на влијанието на ЕУ

  valence

  negative

Извори

articles

• article order

  21

  body

  Новините за нас може да бидат и нова можност, но велам, само ако активно ја искористиме. Дипломатијата има клучна улога и тука пред се мислам на Министерството за надворешни работи и надворешна трговија и Министерството за европски прашања, секако и нашата Мисија во Брисел, изјави за "Локално" Драган Тилев, надворешен советник за европски политики кај претседателката Гордана Сиљановска Давкова, за најавите од еврокомесраката Марта Кос за новите правила за проширување на Унијата Постепената интеграција да биде само мост кон полноправното членство во ЕУ, а никако не и негова замена, изјави за "Локално" Драган Тилев, надворешен советник за европски политики кај претседателката на државата Гордана Сиљановска Давкова, по изјавите од еврокомесрката за проширување Марта Кос која најави нови построги правила за интеграција во Унијата. Според него овие најавени промени се важен сигнал дека ЕУ сака да го направи процесот на проширување поефикасен, попредвидлив и прилагоден на новата геополитичка реалност. -Изјавата на еврокомесарката Марта Кос ја гледам како важен сигнал дека Европската Унија сака да го направи процесот на проширување поефикасен, попредвидлив и прилагоден на новата геополитичка реалност. Или, барем како сигнал дека нешто конкретно ќе се преземе за да се забрза процесот на проширување, во сложени геополитички околности, видливи во неединството во рамки на Унијата и неможноста да се менуваат основните акти, договори на ЕУ во дадениот историски момент, изјави Тилев. Тој вели дека особено значајна е најавата за поамбициозна постепена интеграција, односно кандидатите да добиваат конкретни придобивки од интеграцијата уште пред полноправното членство. -Ова и не е новина бидејќи Планот за раст за Западен Балкан 2024-2027 ја следи истата логика. Истовремено, ЕУ сака да воспостави посилни механизми за заштита на демократијата и владеењето на правото и по пристапувањето на подолг рок, што се рефлектираше и низ низата неформални документи (non papers) што циркулираа последниве месеци. Според мене, клучно е овие промени да не значат нова алтернатива на членството, односно постепената интеграција да биде само мост кон полноправното членство, а никако не и негова замена, смета Тилев. Тој додава дека исто толку значајно е да се развие потранспарентна дебата околу идните решенија. -Ова е значајно за да не го изгубиме компасот на стратешката ориентација во немирното море разбуркано од различните, а некогаш и спротивставени, предлози за иднината на проширувањето и неговото финансирање. Новата Финансиска рамка за 2028-2034 е исклучително важна и треба да ја следиме во секој чекор, бидејќи преку неа се рефлектираат и конкретните, и идните политики и намери на Унијата, појаснува Тилев. Тој вели дека сите нови заштитни механизми, кои неминовно ќе се вметнат во новиот модел на Пристапните договори, почнувајќи од тој на Црна Гора, треба да инсистираме да бидат објективни, транспарентни и еднакво применливи за сите, без можност за создавање трајна категорија на "членки од втор ред". -Секако исто така мора да ни биде јасно дека ние не учествуваме во одлучувањето за идниот модел на проширување, но сепак за нас се работи и важно е јавно, гласно и јасно, да се слушне и нашиот глас и да се дефинираат и нашите позиции.Со други зборови, Македонија треба конструктивно да го поддржи овој процес, но истовремено активно да учествува во неговото обликување, вели Тилев. Како овие нови правила ќе влијаат на процесот на интеграција, според него, процесот може да стане постепен-градуален, за некои земји и поспор, но и многу поригиден, построг, па дури и реверзибилен. -Во исто време, пристапувањето евидентно ќе биде политички многу почувствително, затоа што ЕУ сака поголема сигурност и на некој начин гаранции дека новите членки нема да назадуваат во демократијата и владеењето на правото, ниту ќе го блокираат развојот на овие политики, вели Тилев и појаснува дека тоа е она што еврокомесрката Кос рече да нема нови "Тројански коњи". Според него, оттука произлегува новата рамнотежа, која повеќе е интеграција пред членството, паралелно со повеќе гаранции за квалитетот на членството. Како сето ова ќе влијае на Македонија, според Тилев, треба да бидеме многу претпазливи и гласни и јасни во нашите ставови, аргументирано да ги презентираме, лобираме и да ги браниме. -Новините за нас може да бидат и нова можност, но велам, само ако активно ја искористиме. Дипломатијата има клучна улога и тука пред се мислам на Мнистерството за надворешни работи и наворешна трговија и Министерството за европски прашања, секако и нашата Мисија во Брисел, појаснува Тилев. Тој смета дека македонската позиција треба да биде дека сакаме максимална можна интеграција во ЕУ уште пред формалното членство, но со јасно зачувана цел, полноправно членство. -Всушност во 2004 година аплициравме за полноправно членство, и ништо помалку од тоа. Ако се менува ЕУ ние треба да се прилагодуваме, но нашата крајна цел мора да остане обезбедување на столче на масата каде што се носат одлуките, а не во претсобјето каде што само ќе наслушнуваме за што се одлучува, вели Тилев. Додава дека ова значи да не прифаќаме "постепена интеграција" како замена за членството, туку да бараме конкретни и мерливи придобивки во секоја фаза и за тоа соодветно да се подготвиме и со правна и со функционална институционална рамка. -Потоа, да инсистираме условите, какви и да бидат на крајот од овој процес во Брисел, да бидат базирани на заслуги и објективни. Тие да не бидат билатерално наметнати и надвор од правото на ЕУ, или да се спречи повторно внесување на дополнителни, политички или билатерални услови надвор од европските критериуми. И на крајот, секако, Македонија да се подготвува не само да ги исполнува условите, туку фактички да научи да функционира како идна членка на ЕУ, и политички зрело, и економски конкурентно, и институционално професионално и компетентно, заклучува Тилев.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-28T14:33:35

  source

  Локално

  title

  Тилев: Ако се менува ЕУ, Македонија треба да се прилагоди, но крајна цел мора да биде столче на масата каде што се носат одлуките

  url

  https://lokalno.mk/tilev-ako-se-menuva-eu-makedonija-treba-da-se-prilagodi-no-krajna-cel-mora-da-bide-stolche-na-masata-kade-shto-se-nosat-odlukite/

• article order

  14

  body

  Најавата на еврокомесарката Марта Кос за построги правила при идното проширување на ЕУ, отвора и нова дилема за Македонија. Од една страна, се најавува побрза постепена интеграција и повеќе придобивки пред членството, а од друга - посилни проверки, построги гаранции за владеењето на правото и неизвесност дали ќе се намали просторот за билатерални блокади Најавата на еврокомесарката за проширување Марта Кос дека Европската Унија подготвува промени во начинот на кој ќе ги прима идните членки, отвора ново прашање и за Македонија: дали земја што повеќе од две децении го чека членството, сега ќе добие побрз пат кон Унијата или, напротив, ќе се соочи со уште построга проверка пред да стигне до целта? Новиот пристап што го најавува Кос содржи елементи што можат да им овозможат на кандидатите побрзо да почувствуваат дел од придобивките од членството, но истовремено предвидува и посилни механизми за контрола на владеењето на правото, демократските институции и исполнувањето на преземените обврски. На конференцијата на хрватските амбасадори во Загреб, Кос најави четири области околу кои Европската комисија сака да отвори дискусија: внатрешни реформи на самата ЕУ, посилни гаранции против демократското назадување, постепено интегрирање на земјите кандидатки и преодни механизми при приемот на нови членки. Оценката на Кос е дека Унијата се наоѓа пред нов "хелсиншки момент", алудирајќи на периодот што му претходеше на големото проширување на ЕУ во 2004 година. За Македонија ништо ново Најважното за Скопје е дека најавата на Кос во овој момент не го менува формалниот статус на македонските преговори. Македонија ја одржа Првата меѓувладина конференција со ЕУ на 19 јули 2022 година, а скринингот на европското законодавство беше завршен во декември 2023 година. Европската комисија потврдува дека скрининг-извештаите за шесте кластери се доставени до Советот, но првиот кластер "Темели" сè уште не е отворен. Во последниот пакет за проширување Европската комисија повторно наведе дека Македонија треба да ги исполни почетните мерила за отворање на првиот кластер и да ги спроведе потребните уставни измени за внесување на Бугарите и на другите заедници во Уставот, во согласност со заклучоците на Советот од јули 2022 година. Истовремено, Комисијата побара дополнителни резултати во владеењето на правото, независноста и интегритетот на судството и во борбата против корупцијата. Истата порака беше повторена и на состанокот на Комитетот за стабилизација и асоцијација во Скопје во февруари 2026 година. Европската комисија тогаш го поздрави завршувањето на скринингот, но нагласи дека земјата треба да ги исполни условите поставени во заклучоците на Европскиот совет од 2022 година. Оттука, од досега објавените предлози на Кос не произлегува дека уставните измени исчезнуваат како услов, ниту дека постојната преговарачка рамка автоматски ќе биде заменета со нова. Дали новите правила ќе спречат нови блокади? За Македонија можеби најчувствителното прашање е најавата на Кос дека во една проширена Унија треба да има помалку области во кои една држава може да ги блокира сите преостанати. Кос во Загреб зборуваше за потребата од пофлексибилно донесување одлуки и за намалување на бројот на области во кои една членка може да го спречи заедничкото одлучување. Според неа, дел од тие промени би можеле да бидат направени и без отворање на основачките договори на ЕУ. Сепак, од нејзините досегашни изјави не произлегува дека тоа автоматски ќе значи укинување на едногласноста во процесот на проширување. Според актуелната процедура на ЕУ, Советот носи клучни одлуки во пристапниот процес со согласност на земјите членки. Европската комисија уште при почетокот на скринингот за Македонија и за Албанија наведува дека Советот едногласно одлучува за поставувањето на мерилата за отворање на преговарачките кластери. Тоа значи дека во оваа фаза нема основа да се заклучи дека новиот модел ќе го отстрани механизмот преку кој една земја членка може да го блокира напредокот на кандидат. Прашањето е особено значајно за Македонија, чиј европски пат во различни периоди беше поврзан со билатерални спорови со членки на ЕУ. Но, дали идната реформа ќе ја ограничи употребата на националното вето и во самите пристапни преговори, засега не е прецизирано во најавите на Комисијата. "Тројанските коњи" значат построга проверка Вториот дел од најавата на Кос оди во спротивна насока - кон построги проверки. - Мора да се осигуриме дека нема да пуштиме тројански коњи - изјави Кос образложувајќи дека искуството од функционирањето на Унијата покажало оти се потребни посилни механизми за спречување на кршењето на основните демократски принципи и по приемот на една држава во ЕУ. Кос не ја посочи Македонија како "тројански коњ", ниту во нејзиниот говор има основа ваквата формулација да се поврзува конкретно со Скопје. Пораката веројатно е поставена како принцип што би важел за идните членки. Дополнителните проверки на владеењето на правото, всушност, веќе се движат во таа насока. Македонија, заедно со Албанија, Црна Гора и Србија, од 2024 година е вклучена во годишниот Извештај на Европската комисија за владеење на правото, а во јули 2026 година Комисијата повторно ги опфати четирите кандидатки во истиот механизам што се применува и врз земјите членки. Комисијата наведува дека се следат судството, антикорупциската рамка, медиумскиот плурализам и системот на институционални контроли и рамнотежи. Самата Кос во јули оцени дека напредокот во тие области е "основен услов" за членство и директно влијае врз брзината на пристапните преговори. Оттука, доколку новиот модел биде усвоен во најавената форма, за Македонија формалното исполнување на законите ќе биде само еден дел од процесот. Европската комисија веќе инсистира на докажани резултати во практичната примена на реформите, а Кос најавува дека таквата проверка треба да продолжи и по приемот на новите членки. Комисијата слична позиција изнесе и при претставувањето на пакетот за проширување во 2025 година, кога соопшти дека идните договори за пристапување би требало да содржат посилни заштитни механизми против назадување во демократијата и владеењето на правото. Постепената интеграција е другиот дел од приказната Кос предлага ЕУ постепено да се откаже од досегашната логика според која кандидатот или е член или останува надвор од главните придобивки на Унијата. Според неа, кандидатите треба порано да добиваат пристап до делови од единствениот европски пазар, финансиски механизми и европски политики, под услов паралелно да ги исполнуваат реформските обврски. За Македонија, дел од тој модел веќе функционира преку Планот за раст за Западен Балкан. При посетата на Скопје, таа на 8 јули годинава, во име на Европската комисија соопшти дека Македонија дотогаш добила 142,1 милиони евра од Инструментот за реформи и раст, врз основа на исполнувањето на конкретни реформски чекори. Кос тогаш со македонските власти разговараше токму за постепената интеграција во ЕУ. Комисијата уште во својата политика за подготовка на ЕУ за идното проширување наведува дека поголемата Унија може да донесе поголем единствен пазар, повеќе инвестиции и поголема економска и геополитичка тежина, но само ако кандидатите и самата ЕУ претходно се подготват за членството. Во тој контекст, постепената интеграција може да биде особено значајна за земји како Македонија, каде што формалниот пристапен процес е во застој, бидејќи дел од економските и институционалните придобивки би можеле да пристигнат пред полноправното членство. Но, во европската дебата постои и спротивна загриженост. "Еуроњуз" наведува дека дел од предложените заштитни и преодни механизми отвораат прашање дали идните членки би можеле извесен период да имаат поинаков статус од старите членки. Црногорскиот амбасадор во ЕУ Петар Марковиќ, на пример, изјави дека Подгорица би ги прифатила таквите механизми доколку критериумите се објективни и ако се оценуваат од случај до случај. Позитивни пораки Нашите институции се навремено информирани и се адаптираат на потребите и пораките дадени од дипломатите и ЕК. Позитивно го гледам тоа, изјави министерот за европски прашања Беким Сали, прашан како ја коментира изјавата на еврокомесарката за проширување Марта Кос. Комуникацијата со Европска комисија, оцени Сали, е на одлично ниво и институциите се трудат да одговорат навреме. Во однос на критериумите за членство, за кои се најавува менување, министерот рече дека тие сѐ уште не се дефинирани и оти тоа треба да се направи по 2028 година. - Ние следиме напорно и во постојана комуникација сме каков ќе биде текот. Сè уште ниеден официјален, да кажам, документ или разговор нема од аспект на новите критериуми и каква би била новата фаза. Ние сѐ уште работиме на агендата што треба да ја завршиме 2028 година, така што ова е период на праќање пораки и спремање на сите држави коишто имаат аспирации за Европска Унија да се интегрираат, дека мора да бидат спремни за тој процес - рече Сали.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-27T07:57:15

  source

  Слободен печат

  title

  Поголеми шанси за Македонија, но и повеќе рампи

  url

  https://www.slobodenpecat.mk/pogolemi-shansi-za-makedonija-no-i-povekje-rampi/

• article order

  16

  body

  Европската унија се подготвува за промена на начинот на кој ќе ги прима идните членки. Наместо досегашниот модел во кој земјата кандидат со години ги исполнува условите, а придобивките од членството главно ги добива на крајот од процесот, Европската комисија најавува постепена интеграција, помал простор за блокади и посилни механизми за заштита на владеењето на правото. За Македонија, која повеќе од две децении е на европскиот пат, промените потенцијално би можеле да бидат значајни, но засега не ја отстрануваат главната пречка за продолжување на преговорите - исполнувањето на условите од преговарачката рамка од 2022 година. Еврокомесарката за проширување Марта Кос вчера во Загреб најави дека Европската комисија подготвува нов пристап за Унијата да биде подготвена за следниот бран проширување. "Светот се промени и проширувањето мора да се промени заедно со него", порача Кос. Што всушност предлага Брисел? Од досега најавеното се издвојуваат четири големи промени. Првата е постепена интеграција. Наместо кандидатите да чекаат до полноправното членство за да добијат пристап до дел од европските политики и придобивки, тие би се вклучувале чекор по чекор, паралелно со реформите. Тоа значи дека земја која напредува би можела порано да стане дел од одредени европски програми, политики или делови од единствениот пазар, без формално да биде полноправна членка. Европската комисија и сега ја применува постепената интеграција преку Планот за раст за Западен Балкан. Втората промена се однесува на начинот на одлучување во самата ЕУ. Унија со повеќе од 30 членки би била уште потешка за управување доколку секоја држава може сама да блокира голем број одлуки. Затоа се разгледуваат механизми со помалку можности за поединечни вета и пофлексибилно одлучување. За Македонија ова е особено чувствително прашање по долгогодишните билатерални блокади во процесот на пристапување. Но најавите на Кос не значат дека веќе е донесена одлука со која ќе исчезне можноста земја членка да го блокира пристапниот процес. Третата промена е воведување посилни гаранции дека земјата, откако ќе влезе во ЕУ, нема да назадува во демократијата и владеењето на правото. Кос употреби и необично остра формулација - Унијата мора да биде сигурна дека нема да прими "тројански коњи", ниту денес ниту по 10 или 20 години. Идејата е да постојат посилни механизми со кои ЕУ би можела да реагира доколку некоја нова членка по приемот почне да ги прекршува основните европски принципи. Четвртиот дел се преодни механизми со кои би се заштитиле постојните членки од евентуални економски, финансиски или други нарушувања по приемот на нови држави. Сали: Позитивен сигнал за Македонија Вицепремиерот и министер за европски прашања Беким Сали најавите од Брисел ги оценува како позитивен сигнал. Според него, македонските институции се во редовна комуникација со Европската комисија и ги следат сигналите за тоа како ќе се развива идниот процес на проширување. "Нашите институции се навремено информирани и се адаптираат на потребите и пораките кои ги даваат дипломатите и институциите од Европската комисија", рече Сали. Тој сепак признава дека новите правила сè уште не се дефинирани. "Сè уште ниту еден официјален документ или разговор нема во аспект на новите критериуми, како би изгледала новата фаза. Ние сè уште работиме на агендата која треба да ја завршиме во 2028 година", изјави Сали. 2028 не е датум за членство Споменувањето на 2028 година, сепак, не значи дека Македонија има ветување дека тогаш ќе стане членка на ЕУ. Станува збор за временската рамка кон која Владата ги насочува домашните реформи и подготовките. За членство е потребно да бидат отворени и затворени преговарачките кластери и поглавја, да се постигне договор за пристапување и тој да биде ратификуван од сите земји членки. Европската комисија во 2025 година оцени дека прием на нови членки до 2030 година е реална можност, но Македонија тогаш беше ставена меѓу земјите со "мешана" оценка за напредокот. Како конкретна пречка беше наведено дека земјата сè уште не ги направила потребните уставни измени. Македонија сè уште стои пред отворањето на кластерите Македонија ја одржа првата меѓувладина конференција со ЕУ во јули 2022 година, а скринингот на европското законодавство беше завршен во декември 2023 година. Следниот чекор треба да биде отворање на првиот кластер - "Темели". Но, според заклучоците на ЕУ од 2022 година, пред тоа треба да бидат усвоени уставните измени со кои Бугарите и другите заедници би биле внесени во Уставот. Европската комисија и во 2026 година повтори дека Македонија треба да ги исполни преземените услови за да продолжи процесот. Токму тука е разликата меѓу реформа на проширувањето и промена на условите за Македонија. Новиот европски модел може да го направи процесот побрз, постепен и помалку подложен на блокади во иднина, но засега нема официјална одлука со која се менува веќе договорената македонска преговарачка рамка. Македонија веќе добива дел од придобивките пред членството Дел од новата филозофија на постепена интеграција всушност веќе функционира. Преку Планот за раст за Западен Балкан, земјите од регионот добиваат финансиски средства и постепен пристап до делови од европскиот единствен пазар во замена за конкретни реформи. До јули годинава Македонија добила 142,1 милиони евра од Инструментот за реформи и раст, според Европската комисија. Токму овој принцип - повеќе реформи, повеќе европски придобивки уште пред формалното членство - треба да стане еден од столбовите на новиот пристап. Шанса за Македонија, но не и автоматско забрзување Ако Европската комисија успее да изгради модел со постепена интеграција и помалку можности за блокирање, Македонија би можела да биде меѓу земјите кои имаат најголем интерес од таква промена по долгогодишните застои на европскиот пат. Но, новиот механизам нема автоматски да ја внесе земјата во следната фаза. Брисел и натаму инсистира дека проширувањето ќе остане процес заснован на индивидуални заслуги, а владеењето на правото, борбата против корупцијата и функционалните институции ќе стануваат уште построги услови, а не полесни. Затоа клучното прашање за Македонија ќе биде двојно: дали Европската унија навистина ќе успее да создаде процес со помалку политички блокади и дали Скопје ќе успее доволно брзо да ги исполни реформските и политичките услови за да ја искористи новата шанса за проширување.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-26T16:36:02

  source

  Press24.mk

  title

  Нови механизми, стар услов: Што носат промените во проширувањето за Македонија - Press24

  url

  https://press24.mk/novi-mehanizmi-star-uslov-shto-nosat-promenite-vo-proshiruvanjeto-za-makedonija/

• article order

  14

  body

  Марта Кос најави реформа на ЕУ пред проширувањето: помалку вета, посилна заштита на владеењето на правото и постепена интеграција на новите членки. Европската Унија влегува на есен со двојна задача: да го реформира начинот на кој ги пречекува новите членки, но и да се подготви за Унија која би можела да биде значително поголема во наредните години. Ова е другата страна на реформата на процесот на проширување што Европската комисија веќе почна да ја обликува, а која комесарката за проширување Марта Кос ја претстави преку постепена интеграција, построги заштитни механизми и пофлексибилен пристап кон членството. Ако се очекува Западен Балкан, Украина, Молдавија и другите кандидати да се подготват за членство, прашањето сега се поставува сè поотворено - дали самата ЕУ е подготвена да ги прифати? Европската комисија подготвува идеи за внатрешни реформи на Унијата, додека лидерите на земјите-членки ќе одржат стратешки дискусии во октомври за иднината на проширувањето и промените што би можеле да бидат потребни. Со години, европската дебата за проширувањето во голема мера се сведуваше на прашањето колку земјите-кандидатки напредувале во реформите. Ова останува фундаментален принцип. Членството мора да се заснова на заслуги, а демократијата, владеењето на правото и способноста за спроведување на европските правила не можат да бидат предмет на скратени патишта. Но, со можноста ЕУ да добие нови членки во наредните години, друго прашање станува сè поважно: дали Унија од 30 или повеќе држави може да функционира според правила дизајнирани за значително помал број членови? Тука реформата на проширувањето се претвора во реформа на самата Европска Унија. Едно од клучните прашања ќе биде начинот на кој се донесуваат одлуките. Во некои области, едногласноста ѝ дозволува на една земја-членка да блокира одлука на целата Унија. Колку е поголем бројот на држави, толку е поголем ризикот таков систем да го отежни брзото реагирање во кризи и донесувањето заеднички одлуки. Затоа, Кос укажа на потребата донесувањето одлуки во идната Унија да биде "поедноставно и пофлексибилно", со намалување на бројот на области во кои една поединечна држава може да ги блокира другите и поширока имплементација на засилена соработка. Ова не значи дека е договорено укинувањето на ветото. Напротив, тоа е политички чувствителна дебата која сè уште не добила поддршка од земјите-членки. За помалите земји, ветото е важен инструмент за заштита на националните интереси. Сепак, за застапниците на реформата, прашањето е: како ЕУ може да остане способна да дејствува ако бројот на нејзините членки се зголеми, а механизмите за донесување одлуки останат исти? Втората главна тема е заштитата на владеењето на правото и европските вредности по пристапувањето. Искуството на ЕУ покажа колку е тешко да се реагира откако земјата веќе станала членка и има право на глас во европските институции. Затоа Кос предупреди дека Унијата не смее да прифаќа "тројански коњи" и дека мора да има посилни механизми за да спречи регресија во демократијата и владеењето на правото. За земјите-кандидатки, ова носи двојна порака. Од една страна, очекувањата пред членството може да станат построги. Од друга страна, Брисел се обидува да најде модел во кој членството нема да значи крај на процесот на реформи, туку обврска за трајно почитување на европските стандарди. За Западниот Балкан, каде што прашањето за одржливост на реформите со години е во центарот на процесот на пристапување, ова е особено важно. Најголемата промена, сепак, би можела да биде преминот од логиката "сè или ништо" кон постепена интеграција. Наместо кандидатот долго да чека за полноправно членство и дури потоа да добие целосен пристап до европските политики, идејата е порано да се воведат одредени бенефиции и права, паралелно со напредокот во реформите. За земјите од Западен Балкан, ова би значело дека европската интеграција повеќе не мора да се мери само според крајниот датум на членство. Кандидатите би можеле постепено да се интегрираат во одредени делови од европскиот систем дури и пред формалниот влез во ЕУ. Но, постои клучна стапица. Доколку транзициските фази станат трајни, а полноправното членство постојано се одложува, постепената интеграција би можела да создаде нова сива зона помеѓу кандидатот и членката. Затоа, ќе биде важно секој чекор да има јасни права, обврски и услови за напредување. Марта Кос го спореди сегашниот момент со Хелсинки во 1999 година, кога беше отворен патот за големо проширување што неколку години подоцна ја промени политичката карта на ЕУ. Пет години по Хелсинки, на 1 мај 2004 година, 10 земји - Кипар, Чешка, Естонија, Унгарија, Латвија, Литванија, Малта, Полска, Словачка и Словенија - станаа членки на ЕУ. Тоа беше најголемиот поединечен бран на проширување во историјата на Унијата и симболичен крај на поделбите во Европа што се појавија за време на Студената војна. Сепак, дури и тогаш, не се менуваше само другата страна. Кандидатите поминаа години спроведувајќи политички и економски реформи и хармонизирајќи го своето законодавство со законодавството на ЕУ, додека Унијата ги прилагодуваше своите институции за да функционира со поголем број членови. Со други зборови, обете страни се менуваа во тоа време. Но, ова не е 2004 година, овој пат контекстот е значително различен. Проширувањето се одвива во сенка на војната на Русија против Украина, променливата европска безбедносна архитектура и зголемената геополитичка конкуренција. Самата ЕУ сега е поголема и посложена. Додека Унијата од 15 членки прими уште 10 земји во 2004 година, сега има 27, а нов бран на проширување би можел да ја однесе над границата од 30 членки. Затоа овој пат не е доволно да се праша како кандидатите треба да се подготват за ЕУ. Исто така е потребно да се одговори како ЕУ треба да се подготви за нив. За Македонија и другите земји од Западен Балкан, ова значи дека европската перспектива повеќе не се одредува само преку преговарачки поглавја и кластери. Кандидатите мора да спроведат реформи и да ги исполнат европските стандарди, но ЕУ мора на идното проширување да ги прилагоди и своите институции, механизми за донесување одлуки и буџетски механизми. Затоа прашањето полека се префрла од "кога Западниот Балкан ќе биде подготвен за ЕУ?" на второто, подеднакво важно "каква ќе биде ЕУ кога Западниот Балкан ќе ѝ се придружи?". Одговор можеме да добиеме веќе на есен. Европската комисија треба да ги презентира своите идеи за тоа како Унијата треба да се подготви за идното проширување, додека лидерите на земјите-членки во октомври ќе разговараат за реформите и проширувањето на највисоко политичко ниво. За земјите-кандидатки, ова би можело да биде важна промена на парадигмата: реформата на кандидатите и реформата на Унијата повеќе не се два одделни процеси. Тие мора да напредуваат паралелно. Ова ќе одреди дали следното проширување ќе биде само уште еден бран нови земји-членки или почеток на нова фаза на европско обединување.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-26T11:47:13

  source

  Кајгана

  title

  4 прашања што ЕУ мора да ги реши пред проширувањето

  url

  https://kajgana.com/vesti/svet/4-prashana-shto-eu-mora-da-gi-reshi-pred-proshiruvaneto

• article order

  16

  body

  "Хрватска ќе продолжи да ги заговара мултилатерализмот, меѓународното право и меѓународниот поредок, но мора да биде свесна за промените и да има одговори за нив", кажа Јандроковиќ. Тој истакна дека е важно да се зајакне европскиот столб на НАТО бидејќи Европа со децении живее со чувството дека Америка секогаш стои зад неа, поради што Европа и одредени земји заборавиле на сопствената безбедност. Тој се осврна и на проширувањето на Европската Унија, велејќи дека е во интерес на Хрватска земјите од југоисточното соседство постепено, во согласност со сопствените достигнувања, да напредуваат кон членство во ЕУ. Предупреди дека Хрватска мора јасно да зборува за ситуацијата во соседството и да предупреди за можните безбедносни ризици. "Србија се вооружува не само со одбранбено оружје, туку и со офанзивно, напаѓачко. И тоа треба да им се каже на нашите западни сојузници. Да не се бега од тоа", порача Јандроковиќ. Тој додаде дека Хрватска мора да му ја објасни ситуацијата во регионот на Западот бидејќи новите политички елити честопати не ја разбираат територијата на поранешна Југославија, ниту пак се сеќаваат на големосрпската политика на Слободан Милошевиќ и распадот на поранешната држава. Комесарката на Европската комисија за соседство и проширување Марта Кос изјави дека денес проширувањето "ја презеде улогата на европски геополитички стабилизатор". Таа истакна дека 2026 година е рекордна година за напредок во проширувањето на ЕУ, наведувајќи дека повеќе поглавја од преговорите се отворени и затворени во првите осум месеци отколку во која било година во последните 25 години. Црна Гора затвори повеќе од половина од поглавјата од преговорите и, според неа, би можела да стане членка на ЕУ во 2028 година. Албанија почна да ги затвора поглавјата, додека Украина и Молдавија постигнаа значителен технички напредок, објасни таа. Таа додаде дека Исланд ќе одлучи за продолжување на преговорите за пристапување на крајот од оваа недела. Кос предупреди дека ЕУ мора да извлече поуки од проширувањето од 2004 година и да воведе механизми за да се обезбеди дека новите членки го почитуваат владеењето на правото и основните вредности на Унијата дури и по пристапувањето. Таа додаде дека ЕУ повеќе нема време да чека кандидатите да поминат низ процесот на пристапување со децении и дека треба да се развијат поамбициозни форми на постепена интеграција.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-25T19:31:33

  source

  МКД.мк

  title

  Претседателот на хрватскиот парламент: Србија се вооружува со офанзивно оружје

  url

  https://mkd.mk/svet/pretsedatelot-na-hrvatskiot-parlament-srbija-se-vooruzhuva-so-ofanzivno-oruzhje/

• article order

  12

  body

  Европската комесарка за проширување Марта Кос денес во Загреб изјави дека проширувањето на Европската Унија повеќе не е прашање на зголемување на Унијата, туку на нејзино зајакнување, порачувајќи им на земјите кандидати дека мора да покажат јасен стратегиски избор во корист на Европа, јавува Анадолу. Говорејќи на Конференцијата на амбасадори, генерални конзули, конзули и воени аташеа, Кос рече дека 2026 година ќе биде рекордна година за процесот на проширување бидејќи во првите осум месеци биле отворени и затворени повеќе преговарачки поглавја отколку во која било година во последните 25 години. "Проширувањето денес не е прашање на тоа да ја направиме нашата Унија поголема. Проширувањето е прашање на тоа да се направиме посилни", рече Кос, се наведува во соопштението на Европската комисија. Таа оцени дека геополитичките сиви зони на европскиот континент ги зголемуваат неизвесноста и ранливоста, поради што проширувањето стана еден од клучните инструменти за зајакнување на стабилноста и безбедноста на Европа. Како примери за напредок ги издвои Црна Гора, која затворила повеќе од половина од преговарачките поглавја и за која земјите членки почнале да подготвуваат договор за пристапување, како и Албанија, која ги исполнила клучните привремени мерила во областа на владеењето на правото и почнала да затвора преговарачки поглавја. Кос наведе дека Украина и Молдавија во изминатите две години, исто така, оствариле значителен технички напредок во усогласувањето со правното законодавство на ЕУ. Таа ги повика земјите членки да овозможат формално отворање на сите преостанати преговарачки кластери за двете земји. - Кандидатите мора да ја изберат Европа - Кос рече дека сака и другите земји кандидати да ѝ се придружат на групата предводници, но само доколку покажат еднаква одлучност во спроведувањето на реформите и градењето доверба со сите земји членки. "Земјите кандидати мора вистински да ја изберат Европа. Нашата заедничка безбедност и заедничките вредности", порача Кос. Таа најави дека Европската комисија во септември ќе претстави предлози за тоа како ЕУ треба да се подготви за прием на нови членки во пресрет на состанокот на Европскиот совет за проширувањето, планиран за октомври. Според нејзините зборови, потребно е да се постигне консензус за последиците од приемот на нови членки врз сегашните членки и буџетот на ЕУ, за внатрешните реформи што би овозможиле поефикасно донесување одлуки, заштитата на владеењето на правото, како и за промената на моделот на проширување.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-25T13:16:12

  source

  Anadolu Ajansı

  title

  Марта Кос: Проширувањето на ЕУ повеќе не е прашање на зголемување на Унијата, туку на нејзино зајакнување

  url

  https://www.aa.com.tr/mk/%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%82/-%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0-%D0%BA%D0%BE%D1%81-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%88%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5%D1%82%D0%BE-%D0%BD%D0%B0-%D0%B5%D1%83-%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%9C%D0%B5-%D0%BD%D0%B5-%D0%B5-%D0%BF%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%9A%D0%B5-%D0%BD%D0%B0-%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5-%D0%BD%D0%B0-%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%98%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D1%82%D1%83%D0%BA%D1%83-%D0%BD%D0%B0-%D0%BD%D0%B5%D1%98%D0%B7%D0%B8%D0%BD%D0%BE-%D0%B7%D0%B0%D1%98%D0%B0%D0%BA%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%9A%D0%B5/4037009

• article order

  8

  body

  Не смееме да дозволиме влегување на тројански коњи во Европската Унијамниту денес,... Не смееме да дозволиме влегување на тројански коњи во Европската Унијамниту денес, ниту за 10 или 20 години. Со оваа порака, еврокомесарката за проширување Марта Кос го најави новиот "Хелсиншки момент" на Брисел и претстави драстични промени во процесот на проширување, кои носат построги проверки и постепена интеграција за земјите-кандидатки. Со новиот "момент од Хелсинки", таа алудираше на собирот на европските лидери во финската престолнина кој го отвори патот за големото проширување по Студената војна, кога во Унијата се приклучија 10 нови земји. Таа беше децидна дека Унијата повеќе не смее да си дозволи сигурносни и политички ризици во процесот на прием на нови членки. "Мораме да одиме еден чекор подалеку. Мораме да се осигураме дека нема да прифатиме тројански коњи, ниту денес, ниту за 10 или 20 години. Искуството ни покажа дека се потребни посилни заштитни механизми со кои ќе ги спречиме, а по потреба и исправиме, кршењата на основните принципи и вредности на нашата Унија", вели Марта Кос, еврокомесарка за проширување на ЕУ. Кос нагласи дека геополитичките околности наложуваат целосно напуштање на досегашниот концепт на преговори "сè или ништо". Според нејзе, наместо тоа, ЕУ е за постепена интеграција, каде кандидатите постојано ќе добиваат пристап до фондовите исполнувајќи ги реформите. Секако земјите кандидатки ќе сносат последици и назадување доколку ги прекршат правилата. Покрај построгиот мониторинг, Кос зборуваше и за едно од најчувствителните прашања за сите земји кандидатки. Прашањето за правото на вето и блокирањето на процесот. "Светот се промени, а проширувањето мора да се промени со него. Потребна ни е постапна и поструктурирана интеграција за да го надокнадиме времето што го немаме. Ова би можело да значи и намалување на областите каде што една држава може да ги блокира сите останати. Построгите механизми се неопходност, а не опција. Тие се клучни за градење доверба и единство", вели Марта Кос, еврокомесарка за проширување На ЕУ Според неа, за да се постигне консензус за прием на нови членки, ЕУ треба да се фокусира на сите четири области. Внатрешни реформи, посилни демократски заштитни механизми, постепена интеграција и преодни мерки. Во своето обраќање Кос го истакна брзиот напредок на Црна Гора, која е лидер во процесот на пристапување во ЕУ, напредокот на Албанија во исполнувањето на клучните критериуми за владеење на правото, значителниот технички напредок на Украина и на Молдавија, како и одлуката на Исланд да го продолжи процесот на пристапување.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-25T12:38:23

  source

  Алфа Вести

  title

  Кос: ЕУ ги менува правилата за проширување, не смееме да прифаќаме тројански коњи

  url

  https://vesti.alfa.mk/kos-eu-gi-menuva-pravilata-za-proshiruvanje-ne-smeeme-da-prifakjame-trojanski-konji/

• article order

  6

  body

  Мора да се осигураме дека нема да добиеме тројански коњи, ниту денес ниту за 20 години, искуството ни покажа дека се потребни посилни заштитни механизми за да се спречат кршењата на основните принципи и вредности на ЕУ, изјави комесарката Кос Еврокомесарот за проширување Марта Кос денес го претстави предлогот на Европската комисија за реформа на проширувањето на ЕУ и ги презентираше плановите за постепена интеграција, построг скрининг на кандидатите и нова методологија, и нагласи дека светот се променил, и затоа процесот на проширување мора да се промени. Планот предвидува постепена интеграција, построги проверки на земјите-кандидатки и нова методологија за фазата што Кос ја опиша како нов Хелсиншки момент за Унијата, пишува Евроњуз. Зборувајќи на Конференцијата на амбасадори, генерални конзули, конзули и воени аташеа во Загреб, Кос рече дека 2026 година ќе биде рекордна година за процесот на проширување, бидејќи во првите осум месеци се отворени и затворени повеќе поглавја од преговорите отколку во која било година во последните 25 години. "Проширувањето денес не е прашање на тоа да ја направиме нашата Унија поголема. Проширувањето е прашање на тоа да се направиме себеси посилни", рече Кос Таа оцени дека геополитичките сиви зони на европскиот континент ја зголемуваат неизвесноста и ранливоста, поради што проширувањето стана еден од клучните инструменти за зајакнување на стабилноста и безбедноста во Европа. Кандидатите мора да ја изберат Европа Како примери за напредок, таа ги издвои Црна Гора, која затвори повеќе од половина од поглавјата за преговори и за кои земјите-членки започнаа со подготовка на договор за пристапување, и Албанија, која ги исполни клучните привремени критериуми во областа на владеењето на правото и започна со затворање на поглавјата за преговори. Кос изјави дека Украина и Молдавија, исто така, постигнаа значителен технички напредок во хармонизирањето со законодавството на ЕУ во последните две години. Таа ги повика земјите-членки да овозможат формално отворање на сите преостанати преговарачки кластери за двете земји. Таа, исто така, ја истакна и одлуката на Исланд да го реактивира процесот на пристапување. Во својот говор, таа ги презентираше клучните елементи на претстојната ревизија на политиката за проширување. Оваа иницијатива, која долго време беше занемарена, анализира како би функционирала Европската Унија со повеќе од 30 членки. Комисијата го ажурираше прашањето за да ја преземе водечката улога пред важната дебата на лидерите на ЕУ што се очекува во октомври. Според мислењето на словенечката комесарка, ЕУ се соочува со нов Хелсиншки момент. Таа алудираше на состанокот на европските лидери во главниот град на Финска што го овозможи големото проширување по Студената војна, кога десет нови земји се приклучија на Унијата. "Комисијата ќе презентира идеи за тоа како Европската Унија мора да се подготви за моментот кога кандидатите ќе се приближат до последната фаза од преговорите", рече Кос. "Верувам дека мора да решиме четири клучни прашања за да постигнеме договор на највисоко ниво за прием на нови членки". Кос смета дека проширената Унија ќе има потреба од значајни реформи за да остане функционална и способна за брзо прилагодување во кризи. Таа нагласи дека промените во донесувањето одлуки и институционалната структура можат да се спроведат без промена на основните договори. На овој начин, би се избегнале долги преговори и неизвесна ратификација во земјите-членки. "Мораме да го искористиме ова за да го поедноставиме и направиме донесувањето одлуки пофлексибилно. Ова би можело да значи намалување на бројот на области каде што една земја може да ги блокира сите други, но и намалување на нашите институции", рече Кос. Таа, исто така, посочи на механизмот за засилена соработка, кој им овозможува на помала група земји од ЕУ да продолжат со одредена иницијатива ако другите членки не се подготвени за тоа. Овој механизам веќе се применуваше во области како Шенген и еврото.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-25T12:10:30

  source

  trtbalkan.com

  title

  Кос: ЕУ ги менува правилата за проширување, не смееме да прифаќаме тројански коњи

  url

  https://www.trtbalkan.com/macedonian/article/63b3d05f7844

• article order

  3

  body

  Комесарот за проширување на ЕУ, Марта Кос, го презентираше предлогот на Европската комисија за сеопфатна реформа на процесот на пристапување. Планот предвидува постепена интеграција, построги проверки на земјите-кандидатки и нова методологија за фазата што Кос ја опиша како нов Хелсиншки момент за Унијата, пишува Euronews. "Светот се промени, а проширувањето мора да се промени со него", рече комесарката Кос на Конференцијата на хрватските амбасадори во Загреб. Во својот говор, таа ги презентираше клучните елементи на претстојната ревизија на политиката за проширување. Оваа иницијатива, која долго време беше занемарена, анализира како би функционирала Европската Унија со повеќе од 30 членки. Комисијата го ажурираше прашањето за да ја преземе водечката улога пред важната дебата на лидерите на ЕУ што се очекува во октомври. Според мислењето на словенечката комесарка, ЕУ се соочува со нов Хелсиншки момент. Таа алудираше на состанокот на европските лидери во главниот град на Финска, што го овозможи големото проширување по Студената војна, кога десет нови земји се приклучија на Унијата. Кос особено го издвои брзиот напредок на Црна Гора, која најмногу напредна во преговорите, како и успехот на Албанија во исполнувањето на клучните услови во областа на владеењето на правото. Таа, исто така, го истакна значајниот технички напредок на Украина и Молдавија и одлуката на Исланд да го реактивира процесот на пристапување. "Комисијата ќе презентира идеи за тоа како Европската Унија мора да се подготви за моментот кога кандидатите ќе се приближат до последната фаза од преговорите", рече Кос. ПРОЧИТАЈТЕ И: ЕУ добива нова членка? Се одржува клучен референдум! "Верувам дека мора да решиме четири клучни прашања за да постигнеме договор на највисоко ниво за прием на нови членки". Внатрешни реформи Комесарот верува дека проширената Унија ќе има потреба од значајни реформи за да остане функционална и способна за брзо прилагодување во кризи. Таа нагласи дека промените во донесувањето одлуки и институционалната структура можат да се спроведат без промени во основните договори. На овој начин, би се избегнале долги преговори и неизвесна ратификација во земјите-членки. "Мораме да го искористиме тоа за да го поедноставиме и направиме донесувањето одлуки пофлексибилно. Ова може да значи намалување на бројот на области каде што една земја може да ги блокира сите други, но и намалување на нашите институции", рече Кос. Таа, исто така, посочи на механизмот за засилена соработка, кој им овозможува на помала група земји од ЕУ да продолжат со одредена иницијатива ако другите членки не се подготвени за тоа. Овој механизам веќе се применуваше во области како Шенген и еврото. Демократски заштитни мерки Друг елемент што го истакна комесарот е зајакнувањето на постојните заштитни мерки. Целта е да се спречи новите членки да забележат пад на демократските стандарди и владеењето на правото. Оваа идеја ја предложија петте земји-основачи на ЕУ, кои го наведоа искуството со Унгарија под Виктор Орбан како пример. ПРОЧИТАЈТЕ И: Пронајдена мистериозна гробница која крие 120 млади момчиња: Но, што им се случило? "Мора да одиме чекор понатаму. Мора да се осигураме дека нема да добиеме тројански коњи, ниту денес ниту за 10 или 20 години. Искуството ни покажа дека ни се потребни посилни заштитни механизми за да се спречат, а доколку е потребно и да се исправат, кршењата на основните принципи и вредности на нашата Унија", рече Кос. Сепак, предлогот е контроверзен бидејќи може да биде во спротивност со фундаменталниот принцип на ЕУ за еднаквост на земјите-членки и потенцијално да создаде членки од втор ред. Амбасадорот на Црна Гора во ЕУ, Петар Марковиќ, за "Еуроњуз" изјави дека Подгорица ќе ги поддржи ваквите мерки, но под услов тие да се засноваат на објективни критериуми и да се оценуваат за секој поединечен случај. "Ваквите мерки се неопходност, а не опција. Тие се клучни за градење доверба и единство во рамките на Унијата за да можеме да прифатиме нови членови", додаде Кос. Таа, исто така, спомена дека построгите механизми би можеле да го олеснат самиот процес на ратификација. Методологија за проширување Неколку земји од ЕУ, првенствено Франција и Германија, исто така предложија ревизија на методологијата за проширување. Акцентот е ставен на постепена интеграција, што би им понудило на кандидатите конкретни придобивки веќе во пораните фази од процесот. "Проширувањето на ЕУ мора да еволуира за да одговори на денешната реалност", рече Кос. Таа предупреди дека процесот на пристапување може да трае со децении, што противниците на ЕУ би можеле да го искористат за политички притисок и опструкција. ПРОЧИТАЈТЕ И: Ноќ на терор: Најмалку 47 лица убиени во напад на банда, се криеле во црква "Затоа мора да ја напуштиме логиката "сè или ништо". Ни треба поструктуриран пристап за да го надоместиме времето што повеќе го немаме. Мора да бараме поамбициозни начини за постепена интеграција", рече таа. Итната потреба за промена на методологијата главно произлегува од почетокот на процесот на пристапување со Украина. Европските престолнини стравуваат дека некоја форма на членство и безбедносни гаранции ќе мора да биде дел од иден мировен договор со Русија, што би обезбедило Киев да остане во европската сфера на влијание. Кос истакна дека кандидатите веќе можат да уживаат во некои рани придобивки, како што се приклучувањето кон Единствената европска платежна област (SEPA) или поврзувањето со енергетската мрежа на Унијата. "Ова се позитивни чекори, но не се доволни", додаде таа. Преодни мерки На крајот, комесарката за проширување истакна дека Брисел мора да го разбере влијанието на новите членки врз постојните земји и да ги заштити интересите на Унијата од можни ризици. "Имаме искуство со далекусежни преодни мерки што обезбедуваат непречена интеграција на новите членки. Исто така, мора да се осигураме дека буџетот на ЕУ може да продолжи да ги финансира нашите приоритети", додаде таа. Прашањето за вклучување на нови земји во буџетот на ЕУ предизвикува несогласувања меѓу европските влади, што дополнително ги комплицира веќе напнатите преговори за следната повеќегодишна финансиска рамка.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-25T10:59:05

  source

  Кумановски Муабети

  title

  ЕУ ги менува правилата за проширување. "Не смееме да примаме тројански коњи

  url

  https://kumanovskimuabeti.mk/eu-gi-menuva-pravilata-za-proshiruvanje-ne-smeeme-da-primame-trojanski-konji/

• article order

  9

  body

  Европската комесарка за проширување Марта Кос денеска го претстави предлогот на Европската комисија за реформа на проширувањето на ЕУ и изнесе планирани чекори за постепена интеграција, построга проверка на кандидатите и нова методологија, нагласувајќи дека светот се променил, а со тоа мора да се промени и самиот процес на проширување. Таа на Конференцијата на хрватските амбасадори во Загреб рече дека проширувањето не значи поголема ЕУ, туку посилна ЕУ. - Се работи за создавање Европа способна да ги осигура сопствените интереси соочена со сè поголемата конкуренција од другите глобални сили. Во тоа можеме да бидеме успешни само доколку го стабилизираме нашиот континент и во ЕУ ги вклучиме оние земји кандидатки кои ги исполнуваат своите обврски. Бидејќи ниту една европска земја не би можела сама. Проширувањето е геополитички стабилизатор на Европа - рече таа, додавајќи дека се очекува 2026 година да биде рекордна година за напредок во проширувањето на ЕУ. Таа потсети на 1999 година кога европските лидери се собраа во Хелсинки за да утврдат што треба да се направи за ЕУ да се подготви за најголемото проширување во историјата и истакна дека сличен процес веќе започнал. - Доаѓа "Хелсиншкиот момент" на нашата генерација - рече таа и најави дека во октомври европските лидери ќе се сретнат на Европскиот совет за да разговараат за проширувањето. Таа најави дека поради тоа ЕК во септември ќе ги претстави своите идеи за тоа како Европската Унија мора да се подготви додека земјите кандидатки се приближуваат до завршната линија од преговорите за пристапување. Според неа, ЕУ мора да се справи со четири прашања за да се дојде до консензус на највисоко ниво и да им се "посака добредојде" на новите држави членки. Како прв елемент таа го истакна влијанието што новите земји членки можат да го имаат врз Унијата, бидејќи доколку постои ризик тоа влијание да биде штетно за другите членки, мора да се делува така што ќе се заштитат нивните интереси. Како втор елемент ги истакна внатрешните реформи потребни за поголемата Унија да остане способна за делување и да биде агилна за брзо приспособување во услови на кризи. - Добрата вест е дека постојните Договори веќе ни даваат значителен простор за подобрување на начинот на кој ги донесуваме одлуките и начинот на кој функционираат нашите институции. Тоа треба да го искористиме за да го направиме процесот на донесување одлуки поефикасен и пофлексибилен. Тоа исто така би можело да значи намалување на бројот на области во кои една држава членка може да ги блокира сите останати, а би можело да значи и намалување на нашите институции - рече таа. Како трет елемент истакна дека секоја нова членка мора да ја засили Европа - политички, економски и во поглед на безбедноста, што, според неа, почнува со владеење на правото. - Потребен ни е докажан успех во спроведувањето на реформите и обврските преземени со пристапниот процес. Мораме да се погрижиме да не пуштиме тројански коњи внатре. Ниту денес, ниту за 10 или 20 години. Неодамнешното искуство покажа дека може да бидат потребни посилни заштитни мерки за да се спречат, а доколку е потребно и да се исправат, кршењата на основните начела и вредности на нашата Унија - рече Кос. Како четврти елемент наведе дека проширувањето на ЕУ мора да се развива за да одговори на денешната реалност. - Подготовката за членство во ЕУ бара време. Но нашите противници повеќе не им даваат време на нашите кандидати. Тие не чекаат трпеливо додека земјите кандидатки не го завршат дваесетгодишниот процес на пристапување. Тие инвестираат. Тие вршат политички притисок. Тие создаваат зависности. Тие ја искористуваат несигурноста. Затоа мораме да се оддалечиме од логиката "сè или ништо" во проширувањето. Потребен ни е поструктуриран пристап за да го премостиме времето што повеќе го немаме. Мораме да бараме поамбициозни начини за постепена интеграција - оцени Кос. Според неа, целта е земјите кандидатки да добијат корист од Унијата пред членството за да можат подобро да се спротивстават на надворешните притисоци, а таквите придобивки би требало да се фокусираат на стратешките сектори што им служат и на сегашните и на идните членки. - Но принципот останува непроменет - придобивките доаѓаат со почитување на обврските и реформите - рече таа и потсети дека веќе сега постојат низа случаи каде кандидатите остваруваат одредени погодности од членството во ЕУ дури и пред да се приклучат, како што е Единствената област за плаќање во евра за бесплатен трансфер на пари (SEPA). - Не можеме да го чекаме денот на пристапувањето за да почнеме да ги поврзуваме нашите идни членки со системите од кои зависат нашата Унија и нејзините држави членки. Светот се промени. И проширувањето мора да се промени со него. Ако изградиме консензус околу овие четири елементи, можеме повторно да го направиме проширувањето успешен инструмент на европската моќ - заклучи Кос.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-25T10:11:03

  source

  Kurir

  title

  Кос: Светот се промени, мора и процесот на проширување

  url

  https://kurir.mk/vesti/svet/kos-svetot-se-promeni-mora-i-procesot-na-proshiruvanje/

source scope

analyzed source count

10

omitted articles

• article order

  0

  body

  Комесарката за проширување на ЕУ, Марта Кос го презентираше предлогот на Европската комисија за сеопфатна реформа на процесот на пристапување. Планот предвидува постепена интеграција, построги проверки на земјите-кандидатки и нова методологија за фазата што Кос ја опиша како нов Хелсиншки момент за Унијата, пишува Еуроњус. - Светот се промени, а проширувањето мора да се промени со него - рече комесарката Кос на Конференцијата на амбасадори на Република Хрватска во Загреб. Во својот говор, таа ги презентираше клучните елементи на претстојната ревизија на политиката за проширување. Оваа иницијатива, која долго време беше занемарена, анализира како би функционирала Европската Унија со повеќе од 30 членки. Комисијата го ажурираше прашањето за да ја преземе водечката улога пред важната дебата на лидерите на ЕУ што се очекува во октомври. Според мислењето на словенечката комесарка, ЕУ се соочува со нов Хелсиншки момент. Таа алудира на состанокот на европските лидери во главниот град на Финска што го овозможи големото проширување по Студената војна, кога 10 нови земји се приклучија на Унијата. Кос особено го издвои брзиот напредок на Црна Гора, која најмногу напредна во преговорите, како и успехот на Албанија во исполнувањето на клучните услови во областа на владеењето на правото. Исто така, го истакна значајниот технички напредок на Украина и на Молдавија и одлуката на Исланд да го реактивира процесот на пристапување. - Комисијата ќе презентира идеи за тоа како Европската Унија мора да се подготви за моментот кога кандидатите ќе се приближат до последната фаза од преговорите. Верувам дека мора да решиме четири клучни прашања за да постигнеме договор на највисоко ниво за прием на нови членки - рече таа. Кос смета дека проширената Унија ќе има потреба од значајни реформи за да остане функционална и способна за брзо прилагодување во кризи. Нагласи дека промените во донесувањето одлуки и во институционалната структура можат да се спроведат без промена на основните договори. На овој начин, би се избегнале долги преговори и неизвесна ратификација во земјите-членки. - Мораме да го искористиме ова за да го поедноставиме и да го направиме донесувањето одлуки пофлексибилно. Ова би можело да значи намалување на бројот на области каде што една земја може да ги блокира сите други, но и намалување на нашите институции - рече Кос. Посочи и на механизмот за засилена соработка, кој им овозможува на помала група земји од ЕУ да продолжат со одредена иницијатива ако другите членки не се подготвени за тоа. Овој механизам веќе се применуваше во области како Шенгенот и еврото. Друг елемент што го истакна е зајакнувањето на постојните заштитни мерки. Целта е да се спречи новите членки да забележат пад на демократските стандарди и владеењето на правото. Оваа идеја ја предложија петте земји-основачи на ЕУ, кои го наведоа искуството со Унгарија под Виктор Орбан како пример. - Мора да одиме чекор понатаму. Мора да се осигураме дека нема да добиеме тројански коњи, ниту денес ниту за 10 или 20 години. Искуството ни покажа дека се потребни посилни заштитни механизми за да се спречат, а доколку е потребно и да се исправат кршењата на основните принципи и вредности на нашата Унија - рече Кос. Сепак, предлогот е контроверзен бидејќи може да биде спротивен на фундаменталниот принцип на ЕУ за еднаквост на земјите-членки и потенцијално да создаде членки од втор ред. Црногорскиот амбасадор во ЕУ, Петар Марковиќ, за Еуроњус изјави дека Подгорица ќе ги поддржи ваквите мерки, но под услов тие да се засноваат на објективни критериуми и да се оценуваат од случај до случај. - Ваквите мерки се неопходност, а не опција. Тие се клучни за градење доверба и единство во рамките на Унијата, за да можеме да прифатиме нови членови - додаде Кос. Таа, исто така, истакна дека построгите механизми би можеле да го олеснат самиот процес на ратификација. Неколку земји од ЕУ, особено Франција и Германија, исто така предложија ревизија на методологијата на проширување. Акцентот е ставен на постепената интеграција, што би им понудило конкретни придобивки на кандидатите веќе во пораните фази од процесот. - Проширувањето на ЕУ мора да еволуира за да одговори на денешната реалност - рече Кос. Предупреди дека процесот на пристапување може да трае со децении, што противниците на ЕУ би можеле да го искористат за политички притисок и опструкции. - Затоа мора да ја напуштиме логиката "сè или ништо". Ни треба поструктуриран пристап за да го надоместиме времето што повеќе го немаме. Мора да бараме поамбициозни начини за постепена интеграција - рече таа. Итната потреба за промена на методологијата главно произлегува од почетокот на процесот на пристапување со Украина. Европските престолнини сметаат дека некаков вид на гаранции за членство и безбедност ќе мора да биде дел од идниот мировен договор со Русија, со што ќе се обезбеди Киев да остане во европската сфера на влијание. Кос истакна дека кандидатите веќе можат да уживаат во некои рани придобивки, како што се приклучувањето кон Единствената европска зона за плаќања (СЕПА) или поврзувањето со енергетската мрежа на ЕУ. - Ова се позитивни чекори, но не се доволни - додаде таа. Кос истакна и дека Брисел мора да го разбере влијанието на новите членки врз постојните земји и да ги заштити интересите на ЕУ од потенцијални ризици. - Имаме искуство со далекусежни преодни мерки што обезбедуваат непречена интеграција на новите членки. Исто така, треба да се осигураме дека буџетот на ЕУ може да продолжи да ги финансира нашите приоритети - додаде таа.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-25T09:48:53

  source

  plusinfo.mk

  title

  БРИСЕЛ СЕ ПОДГОТВУВА ЗА ПОГОЛЕМА УНИЈА Ветото е едно од четирите прашања за кои Европската Комисија ќе бара решенија - plusinfo.mk

  url

  https://plusinfo.mk/brisel-se-podgotvuva-za-pogolema-uni-a-vetoto-e-edno-od-chetirite-prasha-a-za-koi-evropskata-komisi-a-e-bara-resheni-a/

• article order

  8

  body

  Европската Унија се подготвува за нова фаза во политиката на проширување, во која приемот на нови членки нема да се гледа само како прашање на исполнување на техничките критериуми, туку и како дел од поширока реформа на самата Унија. Европската комесарка за проширување Марта Кос во Загреб најави дека Брисел работи на нов пристап кој треба да ја подготви Унијата за идното проширување, но истовремено да обезбеди дека новите членки трајно ќе ги почитуваат демократските стандарди и владеењето на правото. "Не смееме да прифаќаме тројански коњи", порача Кос, нагласувајќи дека ЕУ мора да извлече поуки од претходните искуства и да обезбеди механизми со кои демократското назадување во една земја членка нема да ги загрозува основните вредности на целата Унија. Изјавата доаѓа во момент кога проширувањето повторно станува една од стратешките теми на ЕУ. Во услови на војната во Украина, променетата безбедносна архитектура на Европа и зголемениот геополитички притисок, членството на нови земји повеќе не се разгледува само како долгорочен политички проект, туку и како инструмент за зајакнување на европската безбедност и влијание. Нов модел наместо логиката "сè или ништо" Според најавите на Кос, идниот пристап би можел да се темели на постепена интеграција. Тоа би значело дека земјите кандидатки би можеле да се вклучуваат чекор по чекор во одредени политики, програми и придобивки на Унијата, без да мора да чекаат до формалното полноправно членство. Таквиот модел би претставувал значајна промена од досегашната логика во која процесот во голема мера се движи кон финалниот момент - приемот во ЕУ. Но, со поголема интеграција би оделе и построги механизми за контрола. ЕУ сака да избегне ситуација во која земја кандидат ги исполнува условите пред членството, а потоа постепено се оддалечува од демократските стандарди и владеењето на правото. Токму тука се појавува метафората за "тројанските коњи". Кос не посочи конкретна земја, но во европскиот контекст најчесто се посочува искуството со Унгарија и долгогодишните спорови меѓу Будимпешта и институциите на ЕУ околу владеењето на правото, независноста на институциите и демократските стандарди. Идејата за посилни заштитни механизми, сепак, отвора и нова дилема: како да се обезбеди почитување на европските вредности без создавање членки со различен степен на права и обврски. ЕУ мора да се промени пред да се прошири Другата страна на реформата е самата Европска Унија. Со потенцијалното идно проширување со повеќе од 30 членки, досегашниот систем на одлучување и функционирање може да стане уште покомплексен. Затоа Брисел разгледува промени во процесот на носење одлуки, вклучително и прашањето дали во одредени области треба да се ограничи можноста една земја членка да блокира одлука поддржана од останатите. Кос најави дека Европската комисија во септември ќе ги претстави своите идеи за институционалните реформи, додека европските лидери треба да разговараат за нив во октомври. Така, проширувањето и реформата на ЕУ стануваат две страни на ист процес: Унијата сака да биде подготвена за нови членки, но и новите членки сака да бидат подготвени за Унија која самата се менува. Западен Балкан повторно пред нова раскрсница За Западен Балкан, промената на пристапот може да биде особено значајна. Црна Гора во моментов е најнапредната земја од регионот во преговарачкиот процес, додека Албанија бележи напредок во повеќе области. Истовремено, Украина и Молдавија забрзано напредуваат во своите процеси на приближување кон ЕУ. За Северна Македонија, пак, останува отворено прашањето како новиот модел би се одразил врз нејзиниот долгогодишен процес на интеграција. Дали постепената интеграција би можела да отвори нови можности за земјите кои се политички блокирани, но имаат напредок во реформите? Или, напротив, новите механизми ќе донесат дополнителни услови и контроли? Одговорите ќе зависат од тоа како Европската комисија ќе ги преточи најавите во конкретни правила. Пораката од Брисел е јасна: проширувањето се враќа високо на европската агенда, но идното членство нема да биде само прашање на тоа колку земјите кандидатки се подготвени за ЕУ. И самата ЕУ се подготвува за нова Европа. А во таа нова Европа, како што предупредува Кос, повеќе нема да биде доволно само да се влезе низ вратата. Ќе треба и трајно да се остане на страната на европските демократски вредности.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-25T09:37:58

  source

  CivilMedia

  title

  ЕУ подготвува нови правила за проширување: Построги услови, постепена интеграција и "заштита од тројански коњи

  url

  https://civilmedia.mk/eu-podgotvuva-novi-pravila-za-proshiruvane-postrogi-uslovi-postepena-integratsija-i-zashtita-od-trojanski-koni/

• article order

  2

  body

  Европската унија подготвува значителни промени во процесот на проширување, со построги проверки и постепено интегрирање на земјите-кандидатки. Комесарот за проширување Марта Кос го претстави предлогот на Европската комисија, оценувајќи дека новата методологија треба да претставува "нов Хелсиншки момент" за Унијата. Планот, меѓу другото, предвидува посилни механизми за проверка на кандидатите и нов пристап кон нивното приближување кон ЕУ. "Светот се промени, а проширувањето мора да се промени со него", рече комесарката Кос на Конференцијата на амбасадори на Република Хрватска во Загреб. Во својот говор, таа ги презентираше клучните елементи на претстојната ревизија на политиката за проширување. Оваа иницијатива, која долго време беше занемарена, анализира како би функционирала Европската Унија со повеќе од 30 членки. Комисијата го ажурираше прашањето за да ја преземе водечката улога пред важната дебата на лидерите на ЕУ што се очекува во октомври. Според мислењето на словенечката комесарка, ЕУ се соочува со нов Хелсиншки момент. Таа алудираше на состанокот на европските лидери во главниот град на Финска што го овозможи големото проширување по Студената војна, кога десет нови земји се приклучија на Унијата. Кос особено го издвои брзиот напредок на Црна Гора, која најмногу напредна во преговорите, како и успехот на Албанија во исполнувањето на клучните услови во областа на владеењето на правото. Таа, исто така, го истакна значајниот технички напредок на Украина и Молдавија и одлуката на Исланд да го реактивира процесот на пристапување. "Комисијата ќе презентира идеи за тоа како Европската Унија мора да се подготви за моментот кога кандидатите ќе се приближат до последната фаза од преговорите", рече Кос. "Верувам дека мора да решиме четири клучни прашања за да постигнеме договор на највисоко ниво за прием на нови членки". Кос смета дека проширената Унија ќе има потреба од значајни реформи за да остане функционална и способна за брзо прилагодување во кризи. Таа нагласи дека промените во донесувањето одлуки и институционалната структура можат да се спроведат без промена на основните договори. На овој начин, би се избегнале долги преговори и неизвесна ратификација во земјите-членки. "Мораме да го искористиме ова за да го поедноставиме и направиме донесувањето одлуки пофлексибилно. Ова би можело да значи намалување на бројот на области каде што една земја може да ги блокира сите други, но и намалување на нашите институции", рече Кос. Таа, исто така, посочи на механизмот за засилена соработка, кој им овозможува на помала група земји од ЕУ да продолжат со одредена иницијатива ако другите членки не се подготвени за тоа. Овој механизам веќе се применуваше во области како Шенген и еврото. Друг елемент што го истакна е зајакнувањето на постојните заштитни мерки. Целта е да се спречи новите членки да забележат пад на демократските стандарди и владеењето на правото. Оваа идеја ја предложија петте земји-основачи на ЕУ, кои го наведоа искуството со Унгарија под Виктор Орбан како пример. "Мора да одиме чекор понатаму. Мора да се осигураме дека нема да добиеме тројански коњи, ниту денес ниту за 10 или 20 години. Искуството ни покажа дека се потребни посилни заштитни механизми за да се спречат, а доколку е потребно и да се исправат, кршењата на основните принципи и вредности на нашата Унија", рече Кос. Сепак, предлогот е контроверзен бидејќи може да биде спротивен на фундаменталниот принцип на ЕУ за еднаквост на земјите-членки и потенцијално да создаде членки од втор ред. Црногорскиот амбасадор во ЕУ, Петар Марковиќ, за "Еуроњуз" изјави дека Подгорица ќе ги поддржи ваквите мерки, но под услов тие да се засноваат на објективни критериуми и да се оценуваат од случај до случај. "Ваквите мерки се неопходност, а не опција. Тие се клучни за градење доверба и единство во рамките на Унијата, за да можеме да прифатиме нови членови", додаде Кос. Таа, исто така, истакна дека построгите механизми би можеле да го олеснат самиот процес на ратификација. Неколку земји од ЕУ, особено Франција и Германија, исто така предложија ревизија на методологијата на проширување. Акцентот е ставен на постепената интеграција, што би им понудило конкретни придобивки на кандидатите веќе во пораните фази од процесот. "Проширувањето на ЕУ мора да еволуира за да одговори на денешната реалност", рече Кос. Таа предупреди дека процесот на пристапување може да трае со децении, што противниците на ЕУ би можеле да го искористат за политички притисок и опструкции. "Затоа мора да ја напуштиме логиката "сè или ништо". Ни треба поструктуриран пристап за да го надоместиме времето што повеќе го немаме. Мора да бараме поамбициозни начини за постепена интеграција", рече таа. Итната потреба за промена на методологијата главно произлегува од почетокот на процесот на пристапување со Украина. Европските престолнини стравуваат дека некаков вид на гаранции за членство и безбедност ќе мора да биде дел од идниот мировен договор со Русија, со што ќе се обезбеди Киев да остане во европската сфера на влијание. Кос истакна дека кандидатите веќе можат да уживаат во некои рани придобивки, како што се приклучувањето кон Единствената европска зона за плаќања (SEPA) или поврзувањето со енергетската мрежа на ЕУ. "Ова се позитивни чекори, но не се доволни", додаде таа. Конечно, Кос истакна дека Брисел мора да го разбере влијанието на новите членки врз постојните земји и да ги заштити интересите на ЕУ од потенцијални ризици. "Имаме искуство со далекусежни преодни мерки што обезбедуваат непречена интеграција на новите членки. Исто така, треба да се осигураме дека буџетот на ЕУ може да продолжи да ги финансира нашите приоритети", додаде таа. Прашањето за вклучување на нови земји во буџетот на ЕУ предизвикува несогласувања меѓу европските влади, дополнително комплицирајќи ги веќе напнатите преговори за следната повеќегодишна финансиска рамка, пишува медиумот

  language

  mkd

  published at

  2026-08-25T09:32:16

  source

  vecer.mk

  title

  Кос со порака до кандидатите: "НЕ СМЕЕМЕ ДА ПРИФАЌАМЕ ТРОЈАНСКИ КОЊИ" - ЕУ ГИ ЗАОСТРУВА ПРАВИЛАТА ЗА ПРОШИРУВАЊЕ

  url

  https://vecer.mk/svet/kos-so-poraka-do-kandidatite-ne-smeeme-da-prifakame-trojanski-konji-eu-gi-zaostruva-pravilata-za-proshiruvanje

• article order

  5

  body

  Еврокомесарката за проширување Марта Кос го претстави предлогот на Европската комисија за реформа на процесот на проширување на ЕУ, наведувајќи планови за постепена интеграција, построга проверка на кандидатите и нова методологија, велејќи дека процесот влегува во "нов хелсиншки момент". "Светот се промени. И проширувањето мора да се промени со него", изјави Кос на Конференцијата на хрватските амбасадори во Загреб. Во својот говор, Кос ги истакна главните елементи на претстојната ревизија на политиката на претпроширувањето, долго одложувана иницијатива која испитува како би можела да изгледа Европската Унија со повеќе од 30 членки. Комисијата го оживеа прашањето во пресрет на важната расправа на лидерите на ЕУ, која се очекува во октомври. Според Кос, ЕУ се соочува со нов хелсиншки момент, алудирајќи на собирот на европските лидери во финската престолнина што го отвори патот за проширувањето по Студената војна со дури десет нови членки. "Комисијата ќе ги презентира своите идеи за тоа како Европската Унија мора да се подготви додека земјите-кандидатки се приближуваат кон финишот на преговорите за пристапување", кажа Кос. Таа смета дека на поголемата Унија ќе ѝ бидат потребни значајни реформи за да остане способна за брзо дејствување и прилагодување во време на криза. "Треба да го искористиме ова за да го направиме процесот на донесување одлуки поедноставен и пофлексибилен. Ова би можело да значи и намалување на бројот на области каде што една членка може да ги блокира сите други. Тоа НЕ би можело да значи и намалување на нашите институции", рече Кос. Друг елемент што го истакна таа е зајакнувањето на постојните заштитни мерки за да се спречи новите членки да отстапат од демократските стандарди и владеењето на правото, како што беше случајот со Унгарија. "Мора да се осигуриме дека нема да дозволиме тројански коњи да влезат во ЕУ. Ниту денес, ниту за 10 или 20 години. Неодамнешното искуство покажа дека можеби ќе бидат потребни посилни заштитни мерки за да се спречат и, доколку е потребно, да се исправат кршењата на основните принципи и вредности на Унијата", рече Кос. Неколку земји од ЕУ, особено Франција и Германија, сугерираа дека блокот треба да ја преиспита својата методологија на проширување, особено преку постепена интеграција, што би им понудила на земјите-кандидатки опипливи придобивки во порана фаза. "Проширувањето на ЕУ треба да еволуира за да одговори на реалноста на денешнината. Затоа мора да се оддалечиме од логиката 'сè или ништо' во проширувањето. Треба да бараме поамбициозни начини за постепена интеграција", рече Кос.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-25T09:07:01

  source

  Сакам Да Кажам

  title

  ЕУ ГИ МЕНУВА ПРАВИЛАТА НА ПРОШИРУВАЊЕ, ЕВРОКОМЕСАРКАТА КОС ВЕЛИ ДЕКА ВЕЌЕ НЕ СМЕЕ ДА СЕ ДОЗВОЛИ ПРИЕМ НА ТРОЈАНСКИ КОЊИ

  url

  https://sdk.mk/index.php/svet/eu-gi-menuva-pravilata-na-proshiruvane-evrokomesarkata-kos-veli-deka-veke-ne-smee-da-se-dozvoli-priem-na-trojanski-koni/

• article order

  1

  body

  Комесарот за проширување на ЕУ, Марта Кос, го презентираше предлогот на Европската комисија за сеопфатна реформа на процесот на пристапување. Планот предвидува постепена интеграција, построги проверки на земјите-кандидатки и нова методологија за фазата што Кос ја опиша како нов Хелсиншки момент за Унијата, пишува "Euronews". "Светот се промени, а проширувањето мора да се промени со него", рече комесарката Кос на Конференцијата на амбасадори на Република Хрватска во Загреб. Во својот говор, таа ги презентираше клучните елементи на претстојната ревизија на политиката за проширување. Оваа иницијатива, која долго време беше занемарена, анализира како би функционирала Европската Унија со повеќе од 30 членки. Комисијата го ажурираше прашањето за да ја преземе водечката улога пред важната дебата на лидерите на ЕУ што се очекува во октомври. Според мислењето на словенечката комесарка, ЕУ се соочува со нов Хелсиншки момент. Таа алудираше на состанокот на европските лидери во главниот град на Финска што го овозможи големото проширување по Студената војна, кога десет нови земји се приклучија на Унијата. Кос особено го издвои брзиот напредок на Црна Гора, која најмногу напредна во преговорите, како и успехот на Албанија во исполнувањето на клучните услови во областа на владеењето на правото. Таа, исто така, го истакна значајниот технички напредок на Украина и Молдавија и одлуката на Исланд да го реактивира процесот на пристапување. "Комисијата ќе презентира идеи за тоа како Европската Унија мора да се подготви за моментот кога кандидатите ќе се приближат до последната фаза од преговорите", рече Кос. "Верувам дека мора да решиме четири клучни прашања за да постигнеме договор на највисоко ниво за прием на нови членки". Кос смета дека проширената Унија ќе има потреба од значајни реформи за да остане функционална и способна за брзо прилагодување во кризи. Таа нагласи дека промените во донесувањето одлуки и институционалната структура можат да се спроведат без промена на основните договори. На овој начин, би се избегнале долги преговори и неизвесна ратификација во земјите-членки. "Мораме да го искористиме ова за да го поедноставиме и направиме донесувањето одлуки пофлексибилно. Ова би можело да значи намалување на бројот на области каде што една земја може да ги блокира сите други, но и намалување на нашите институции", рече Кос. Таа, исто така, посочи на механизмот за засилена соработка, кој им овозможува на помала група земји од ЕУ да продолжат со одредена иницијатива ако другите членки не се подготвени за тоа. Овој механизам веќе се применуваше во области како Шенген и еврото. Друг елемент што го истакна е зајакнувањето на постојните заштитни мерки. Целта е да се спречи новите членки да забележат пад на демократските стандарди и владеењето на правото. Оваа идеја ја предложија петте земји-основачи на ЕУ, кои го наведоа искуството со Унгарија под Виктор Орбан како пример. "Мора да одиме чекор понатаму. Мора да се осигураме дека нема да добиеме тројански коњи, ниту денес ниту за 10 или 20 години. Искуството ни покажа дека се потребни посилни заштитни механизми за да се спречат, а доколку е потребно и да се исправат, кршењата на основните принципи и вредности на нашата Унија", рече Кос. Сепак, предлогот е контроверзен бидејќи може да биде спротивен на фундаменталниот принцип на ЕУ за еднаквост на земјите-членки и потенцијално да создаде членки од втор ред. Црногорскиот амбасадор во ЕУ, Петар Марковиќ, за "Еуроњуз" изјави дека Подгорица ќе ги поддржи ваквите мерки, но под услов тие да се засноваат на објективни критериуми и да се оценуваат од случај до случај. "Ваквите мерки се неопходност, а не опција. Тие се клучни за градење доверба и единство во рамките на Унијата, за да можеме да прифатиме нови членови", додаде Кос. Таа, исто така, истакна дека построгите механизми би можеле да го олеснат самиот процес на ратификација. Неколку земји од ЕУ, особено Франција и Германија, исто така предложија ревизија на методологијата на проширување. Акцентот е ставен на постепената интеграција, што би им понудило конкретни придобивки на кандидатите веќе во пораните фази од процесот. "Проширувањето на ЕУ мора да еволуира за да одговори на денешната реалност", рече Кос. Таа предупреди дека процесот на пристапување може да трае со децении, што противниците на ЕУ би можеле да го искористат за политички притисок и опструкции. "Затоа мора да ја напуштиме логиката "сè или ништо". Ни треба поструктуриран пристап за да го надоместиме времето што повеќе го немаме. Мора да бараме поамбициозни начини за постепена интеграција", рече таа. Итната потреба за промена на методологијата главно произлегува од почетокот на процесот на пристапување со Украина. Европските престолнини стравуваат дека некаков вид на гаранции за членство и безбедност ќе мора да биде дел од идниот мировен договор со Русија, со што ќе се обезбеди Киев да остане во европската сфера на влијание. Кос истакна дека кандидатите веќе можат да уживаат во некои рани придобивки, како што се приклучувањето кон Единствената европска зона за плаќања (SEPA) или поврзувањето со енергетската мрежа на ЕУ. "Ова се позитивни чекори, но не се доволни", додаде таа. Конечно, Кос истакна дека Брисел мора да го разбере влијанието на новите членки врз постојните земји и да ги заштити интересите на ЕУ од потенцијални ризици. "Имаме искуство со далекусежни преодни мерки што обезбедуваат непречена интеграција на новите членки. Исто така, треба да се осигураме дека буџетот на ЕУ може да продолжи да ги финансира нашите приоритети", додаде таа. Прашањето за вклучување на нови земји во буџетот на ЕУ предизвикува несогласувања меѓу европските влади, дополнително комплицирајќи ги веќе напнатите преговори за следната повеќегодишна финансиска рамка, пишува медиумот.

  language

  mkd

  published at

  2026-08-25T08:41:53

  source

  zoom.mk

  title

  Кос: "Не смееме да прифаќаме тројански коњи"; ЕУ ги менува правилата за проширување

  url

  https://zoom.mk/346297/

omitted source count

5

total source count

15