ВМРО-ДПМНЕ, преку соопштение и изјава на пратеничката Драгана Бојковска, ги претстави јавниот долг, економскиот раст и инфлацијата како показатели за успешноста на актуелната влада. Партијата ги спореди податоците од периодот 2017–2023 година, кога на власт беше СДСМ, со состојбата во 2024–2026 година под водство на ВМРО-ДПМНЕ. Според податоците што ги цитира партијата, јавниот долг пораснал од 4,787 милијарди евра, односно 47,7 проценти од БДП во 2017 година, на 8,477 милијарди евра или 57,8 проценти во 2023 година. На крајот на 2024 година изнесувал 9,619 милијарди евра, а на 30 јуни 2026 година 10,726 милијарди евра, со намалено учество од 58,8 проценти од БДП. ВМРО-ДПМНЕ оценува дека задолжувањето под актуелната влада е насочено кон инвестиции и развојни проекти.
| Тврдење | Клучни разлики | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Јавниот долг на Македонија се намалил од 61,4% од БДП во 2024 година на 58,8% од БДП во јуни 2026 година. | Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Статијата директно ги наведува овие податоци за 2024 и јуни 2026. | Да: Статијата ги наведува овие податоци како доказ за намалување на долгот. | Да: Податоците се директно наведени во текстот. | Да: Статијата ги наведува овие податоци за 2024 и јуни 2026 година. | Да: Статијата ги наведува овие податоци за 2024 и јуни 2026 година. | Да: Статијата експлицитно ги наведува овие податоци за наведените периоди. | Да: Статијата ги наведува овие проценти за наведените периоди. | Да: Податоците во статијата ги потврдуваат овие проценти за наведените периоди. | Да: Статијата ги потврдува овие проценти за наведените периоди. |
| Инфлацијата во Македонија паднала од 16% во јули 2022 година на 2,3% во јули 2026 година. | Сите извори едногласно го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Статијата ги потврдува овие проценти за наведените периоди. | Да: Статијата експлицитно ги наведува овие проценти и периоди. | Да: Статијата ги потврдува овие бројки за наведените периоди. | Да: Статијата ги потврдува овие проценти за наведените периоди. | Да: Статијата експлицитно ги наведува овие проценти и периоди. | Да: Статијата ги потврдува овие вредности за наведените датуми. | Да: Статијата ги потврдува овие податоци за инфлацијата. | Да: Статијата ги наведува овие бројки како споредба на инфлацијата. | Да: Статијата ги наведува овие податоци за инфлацијата. |
| За време на власта на СДС (2017-2023), јавниот долг се зголемил за 3,69 милијарди евра. | Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Статијата експлицитно го наведува ова зголемување за тој период. | Да: Статијата го наведува ова зголемување за шестгодишниот период. | Да: Текстот експлицитно го наведува овој пораст за тој период. | Да: Статијата експлицитно го наведува ова зголемување. | Да: Статијата го наведува ова зголемување за периодот од 6 години. | Да: Статијата наведува зголемување од 3,69 милијарди евра за тој период. | Да: Статијата наведува зголемување од 3,690 милијарди евра. | Да: Статијата експлицитно го наведува овој износ на зголемување. | Да: Наведено е зголемување од околу 3,7 милијарди евра. |
| Под власта на ВМРО-ДПМНЕ, БДП расте три пати побрзо од задолжувањето. | **Поделба: 2 извора тврдат 3:1, останатите избегнуваат или негираат.** | Делумно: Статијата наведува раст на БДП и долг, но не го спомнува соодносот 3:1. | Делумно: Статијата наведува бројки за раст на БДП и долг, но не го користи експлицитно соодносот „три пати“. | Не: Текстот вели дека економијата расте „значително побрзо“, не три пати. | Делумно: Статијата наведува раст на БДП и долг, но не го спомнува соодносот „три пати“. | Делумно: Статијата наведува податоци за раст на БДП и долг, но не го користи соодносот 3:1. | Делумно: Статијата наведува податоци за раст на БДП и долг, но не го користи експлицитно терминот „три пати п... | Да: Статијата тврди дека БДП е скоро три пати поголем од задолжувањето. | Да: Статијата тврди дека БДП е скоро три пати поголем од нивото на задолжување. | Не е споменато |
| Во јули 2026 година, Македонија имала пониска инфлација од повеќето земји во регионот, вклучувајќи ги Словенија, Хрватска и Бугарија. | Сите извори го поддржуваат тврдењето, без разлики. | Да: Статијата ги наведува овие земји како примери со повисока инфлација. | Да: Статијата ги набројува овие земји како примери за пониска инфлација. | Да: Статијата ги наведува овие земји како примери за повисока инфлација. | Да: Статијата ги набројува овие земји како примери за пониска инфлација. | Да: Статијата ги наведува овие земји како примери со повисока инфлација. | Да: Статијата ги наведува овие земји како примери за пониска инфлација. | Да: Статијата наведува пониска инфлација од наведените земји. | Да: Статијата наведува дека Македонија има 2,3%, додека наведените се повисоки. | Да: Статијата ги наведува овие споредби со регионот. |
| ВМРО-ДПМНЕ тврди дека нивната економска политика ги поврзува задолжувањата со инвестиции во инфраструктура и производство. | Сите извори го поддржуваат тврдењето без разлики. | Да: Статијата директно го наведува овој фокус на новата влада. | Да: Статијата наведува дека ВМРО-ДПМНЕ се залага за поврзување на долгот со развојни проекти. | Да: Ова е директно наведено во насловот и во телото на текстот. | Да: Статијата го наведува ова како фокус на Владата на ВМРО-ДПМНЕ. | Да: Статијата директно го наведува овој став на партијата. | Да: Статијата директно го наведува овој фокус на Владата на ВМРО-ДПМНЕ. | Да: Статијата наведува дека задолжувањето е преточено во инвестиции. | Да: Статијата наведува дека задолжувањето е преточено во инвестиции. | Да: Бојковска изјави дека задолжувањето е преточено во инвестиции. |
| ММФ проектира БДП на Македонија од 21,61 милијарда долари за 2026 година. | Сите извори ја потврдуваат проекцијата, освен Press24.mk што не го именува ММФ. | Да: Статијата ја цитира оваа проекција на ММФ за 2026 година. | Да: Статијата се повикува на проекции на ММФ за оваа сума. | Да: Податокот е прецизно наведен како проекција на ММФ. | Да: Статијата се повикува на проекции на ММФ за оваа сума. | Да: Статијата се повикува на проекции на ММФ за оваа сума. | Да: Статијата се повикува на проекции на ММФ за оваа сума. | Да: Статијата ја наведува оваа проекција од ММФ. | Да: Статијата се повикува на податоци од ММФ за оваа проекција. | Делумно: Статијата ги цитира проекциите, но не го именува ММФ директно. |
| ВМРО-ДПМНЕ обвинува дека за време на СДС, Македонија имала највисока инфлација во регионот. | Поделба: некои извори го потврдуваат тврдењето, други го негираат. | Не е споменато | Делумно: Статијата вели дека имавме „највисока и далеку повисока инфлација“ од повеќето земји. | Не е споменато | Да: Статијата наведува дека имавме „највисока и далеку повисока инфлација“. | Делумно: Статијата тврди дека имала „далеку повисока“ инфлација од повеќето земји. | Да: Статијата наведува дека Македонија имала највисока инфлација во регионот во тој период. | Не: Статијата наведува дека некои земји имале повисока инфлација. | Не: Статијата наведува дека некои земји имале повисока инфлација во тој период. | Не е споменато |
| Реалниот раст на платите и пензиите е цел на Владата на ВМРО-ДПМНЕ. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето, само Centar.mk е делумен. | Делумно: Статијата споменува повисок животен стандард, но не експлицитно плати/пензии. | Да: Статијата наведува дека Владата продолжува со политики за реален раст на платите и пензиите. | Да: Наведено е како дел од најавените политики на партијата. | Да: Статијата наведува дека Владата продолжува со политики за реален раст. | Да: Статијата наведува дека Владата продолжува со политики за реален раст. | Да: Статијата наведува дека Владата продолжува со политики за реален раст на платите и пензиите. | Да: Статијата ја наведува оваа цел на Владата. | Да: Статијата наведува дека тоа е задача на Владата. | Да: Наведено како задача на Владата за зголемување на куповната моќ. |
| СДС и ДУИ се задолжувале без економски резултат, тврди ВМРО-ДПМНЕ. | Само еден извор (vecer.mk) директно го пренесува тврдењето; останатите имплицираат неефикасност. | Делумно: Статијата имплицира неефикасност на претходната власт преку споредба. | Да: Статијата го пренесува ова тврдење на ВМРО-ДПМНЕ. | Делумно: Се споменува зголемување на долгот, но не е експлицитно кажано „без резултат“. | Делумно: Статијата имплицира дека задолжувањето било високо во однос на економскиот раст. | Делумно: Статијата имплицира дека задолжувањето било високо во однос на економскиот раст. | Делумно: Статијата имплицира дека задолжувањето било високо во однос на економскиот раст. | Not Mentioned | Делумно: Статијата споменува „задолжување без јасен резултат“ за претходната власт. | Делумно: Имплицирано преку споредба на резултатите со претходната власт. |
| СДС и ДС и ДУИ се задолжувале без економски резултат, тврди ВМРО-ДПМНЕ. | Само MakPress го анализира тврдењето, разликувајќи задолжување од резултат. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Да: Статијата прави разлика меѓу задолжување за развој и без резултат. | Not Mentioned | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ВМРО-ДПМНЕ | Речиси сите извори даваат позитивен приказ, само Press24.mk е неутрален. | Позитивно: авторот ја фали Владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ за успешни економски политики | Позитивно: авторот го фали ВМРО-ДПМНЕ за економски политики и намалување на долгот | Позитивно: партијата се претставува себеси како успешна, со економски достигнувања | Позитивно: авторот ја пренесува партиската самофалба за економски успеси | Позитивно: авторот ја пренесува самопофалбата на партијата за економски успеси | Позитивно: авторот ја фали ВМРО-ДПМНЕ за успешни економски политики | Позитивно: авторот ја фали ВМРО-ДПМНЕ за економски раст и намалување на долгот | Позитивно: авторот/говорникот ја фали ВМРО-ДПМНЕ за економски успеси | Неутрално: партијата е говорник кој презентира податоци и тврдења, без мета-вреднување од авторот |
| СДС (Социјалдемократски сојуз на Македонија) | Речиси сите извори негативно критикуваат, само Press24.mk е неутрален. | Негативно: имплицитно критикувана преку споредба на зголемен долг за време на нејзината власт | Негативно: критикувано за високо задолжување и инфлација за време на нивната власт | Не е споменато | Негативно: критикувана за висок раст на долгот и инфлација | Негативно: критикувана за висок долг и инфлација за време на нејзината власт | Негативно: критикувана за висок долг и инфлација за време на нејзината власт | Негативно: критикувана за зголемување на јавниот долг и висока инфлација | Негативно: говорникот критикува СДС за висок долг и инфлација | Неутрално: спомената како претходна власт за споредба, без вреднување |
| ММФ (Меѓународен монетарен фонд) | Сите извори го третираат неутрално, без разлики. | Неутрално: само цитиран како извор на податоци за БДП | Неутрално: ММФ е цитиран како извор за податоци за БДП | Неутрално: ММФ е цитиран како извор на проекции за БДП | Неутрално: цитиран како извор за податоци за БДП | Неутрално: само цитиран како извор за податоци за БДП | Неутрално: ММФ е цитиран како извор на економски податоци | Неутрално: ММФ е само цитиран како извор на податоци | Неутрално: ММФ е цитиран како извор на податоци | Не е споменато |
| Владата на Северна Македонија | Речиси сите извори даваат позитивен приказ, а само Press24.mk е неутрален. | Позитивно: авторот ја фали Владата за економски резултати и намалување на долгот | Позитивно: авторот ја фали Владата за намалување на инфлација и економски раст | Позитивно: Владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ е пофалена за економски резултати | Позитивно: претставена како успешна во економски политики | Позитивно: претставена како успешна во намалување на долг и инфлација | Позитивно: авторот ја фали Владата за економски резултати | Позитивно: пофалена за политики кои носат инвестиции и раст | Позитивно: говорникот ја фали Владата за економски политики | Неутрално: спомената како носител на политики, без експлицитно вреднување од авторот |
| Драгана Бојковска | Нема разлики: сите извори се неутрални. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: таа е говорник, без мета-вреднување во текстот | Неутрално: Бојковска е говорник без мета-вреднување | Неутрално: говорник кој изнесува ставови, без мета-вреднување од авторот |
| СДСМ (Социјалдемократски сојуз на Македонија) | Негативен тон доминира; само Press24 е неутрален, а два извора го игнорираат. | Негативно: имплицитно критикувана преку споредба на зголемен долг за време на нејзината власт | Негативно: критикувано за задолжување без резултат и висока инфлација | Не е споменато | Негативно: обвинета за двоцифрена инфлација и лоша економија | Негативно: критикувана за економски неуспеси, иста како СДС | Не е споменато | Негативно: критикувана за економски показатели за време на нејзината власт | Негативно: говорникот критикува СДСМ за економски неуспеси | Неутрално: спомената како претходна власт за споредба, без вреднување |
| ДУИ (Демократска унија за интеграција) | Само еден извор (vecer.mk) го спомнува, негативно. | Не е споменато | Негативно: критикувано за задолжување заедно со СДСМ | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Северна Македонија (држава) | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: спомената како држава со економски показатели | Неутрално: спомената како држава со економски показатели | Неутрално: државата е спомената во контекст на економски показатели | Неутрално: спомената како држава со економски показатели | Неутрално: спомената како држава со економски показатели | Неутрално: државата е спомената во контекст на економски показатели | Неутрално: државата е спомената во контекст на економски податоци | Неутрално: државата е спомената во контекст на економски показатели | Неутрално: спомената како контекст за економски показатели, без вреднување |
| Србија | Неутрална споредба на инфлација, без разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Србија е спомената за споредба на инфлација | Неутрално: Србија е спомената за споредба на инфлација | Неутрално: спомената за споредба на инфлација, без вреднување |
| Турција | Нема значајна разлика. Сите извори неутрални, само за споредба на инфлација. | Не е споменато | Неутрално: спомената во споредба на инфлација | Неутрално: Турција е наведена како земја со повисока инфлација за споредба | Неутрално: спомената во споредба на инфлација | Неутрално: спомената во споредба на инфлација | Неутрално: Турција е спомената во споредба на инфлација | Неутрално: Турција е спомената за споредба на инфлација | Неутрално: Турција е спомената за споредба на инфлација | Не е споменато |
Сценарији су шпекулативна AI предвиђања на основу чланака — нису прогнозе нити чињенице.
Најбоље поткрепљено извештавањем
Владата на ВМРО-ДПМНЕ продолжува со политиката на задолжување за инфраструктурни проекти, што доведува до забрзан економски раст, нови работни места и зголемување на платите и пензиите. Граѓаните чувствуваат подобрување на куповната моќ, а инфлацијата останува ниска.
Економските показатели остануваат стабилни: јавниот долг како процент од БДП продолжува благо да опаѓа, инфлацијата се задржува околу 2-3%, но реалниот раст на платите е скромен. ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ продолжуваат со политички натпревар околу бројките, без драстични промени за граѓаните.
Иако процентот на долг во БДП се намалува, апсолутниот износ на јавниот долг продолжува да расте, достигнувајќи над 11 милијарди евра. Зголемените каматни стапки на меѓународните пазари ги оптоваруваат буџетските трошоци, намалувајќи го просторот за социјални програми и инвестиции.
Мање извесно
Благодарение на стабилната макроекономска политика на ВМРО-ДПМНЕ и ниската инфлација, Македонија привлекува значителни странски директни инвестиции во производство и инфраструктура. ММФ ги пофалува политиките, а рејтингот на земјата се подобрува, што овозможува поевтино задолжување.
Опозицијата, предводена од СДСМ, ги оспорува податоците на ВМРО-ДПМНЕ, тврдејќи дека растот на БДП е преценет и дека јавниот долг е неодржлив. Се води интензивна јавна дебата, но без конкретни промени во политиките, додека граѓаните остануваат поделени во мислењата.
Глобална рецесија или геополитичка криза предизвикува пад на побарувачката за македонски извоз и раст на цените на енергенсите. И покрај релативно ниската инфлација, економскиот раст забавува, а јавниот долг повторно расте како процент од БДП, притискајќи ги јавните финансии.
Само нагађање AI
Македонија под ВМРО-ДПМНЕ станува пример за фискална дисциплина во Западен Балкан, со инфлација под 2% и долг под 55% од БДП. Земјата добива покана за забрзано членство во ЕУ, што привлекува дополнителни инвестиции и го забрзува развојот.
Поради зголемениот јавен долг и притисок од ММФ, ВМРО-ДПМНЕ формира технократска влада со фокус на фискална консолидација. Економските показатели се стабилизираат, но политичката цена е висока, а популарноста на партијата опаѓа.
Комбинација од висок апсолутен долг, зголемени каматни стапки и слаб економски раст води кон неможност за сервисирање на обврските. Владата на ВМРО-ДПМНЕ е принудена да преговара со ММФ за реструктурирање на долгот, што предизвикува остри буџетски намалувања и социјални немири.
Анализираних 9 извора
Упоредне табеле и инфографика користе све приказане изворе.
| Извор | Наслов | |
|---|---|---|
| Економијата расте, јавниот долг во однос на БДП се намалува, а инфлацијата е ставена под контрола | ||
| ОВА Е НАЈВАЖНОТО ЗА ГРАЃАНИТЕ, Фејсбук политиката на СДСМ е бегање од вистинските теми | ||
| ВМРО-ДПМНЕ: Нашата економска политика предвидува новите задолжувања да бидат поврзани со инвестиции што создаваат дополнителна вредност | Скопско Ехо | ||
| ВМРО-ДПМНЕ: Економијата расте, јавниот долг во однос на БДП се намалува, а инфлацијата е ставена под контрола | ||
| ВМРО-ДПМНЕ: Економијата расте, јавниот долг во однос на БДП се намалува, а инфлацијата е ставена под контрола | ||
| Економијата расте, јавниот долг во однос на БДП се намалува, а инфлацијата ставена под контрола | ||
| Бојковска: Политиките на Владата кои носат инвестиции, раст и поголема економска сигурност даваат резултати, економијата расте, јавниот долг и инфлацијата се намалуваат - MakPress | ||
| Бојковска: Политиките на Владата кои носат инвестиции, раст и поголема економска сигурност даваат резултати, економијата расте, јавниот долг и инфлацијата се намалуваат | ||
| Бојковска: Владините политик носат инвестиции, раст и поголема економска сигурност - Press24 |