Фондот за здравствено осигурување го зголеми бројот на финансирани обиди за биомедицински потпомогнато оплодување од три на најмногу шест. Во периодот од 7 август 2025 до 20 август 2026 година биле поднесени и разгледани 1.883 барања, од кои 237 се однесувале на дополнителни обиди: 216 за четврти, 17 за петти и четири за шести обид. Дополнителните барања сочинувале околу 12,6 проценти од вкупниот број. Покрај проширувањето на правото, ФЗО ја поедноставил постапката преку електронска достава на известувањата, продолжување на рокот за приговор од осум на 15 дена и укинување на потребата од дополнителен упат од матичен гинеколог. Постапките се реализираат во осум договорни здравствени установи, а во 2025 година за нив биле издвоени повеќе од 97,3 милиони денари. Од Здружението „До бебе по пат на инвитро“ ја поздравиле мерката, наведувајќи дека таа им обезбедува дополнителна поддршка на семејствата со репродуктивни предизвици.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Во периодот од 7 август 2025 до 20 август 2026 година биле поднесени и разгледани 1.883 барања за биомедицински потпомогнато оплодување. | Поделба: 8 потврдуваат, 3 делумно, 1 не споменува; нема контрадикции. | Делумно: Статијата споменува 1.883 барања за една година, без прецизни датуми. | Делумно: Статијата споменува 1883 барања за период од 12 месеци. | Делумно: Статијата споменува 1.883 барања за една година, но не ги наведува датумите. | Делумно: Статијата наведува период од август минатата година до денес. | Да: Директно наведено во првиот пасус од статијата. | Да: Податокот е директно наведен во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во првиот пасус од статијата. | Не е споменато | Да: Директно потврдено во текстот. |
| Вкупно 237 барања се однесувале на четврти, петти или шести обид за БПО. | Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Потврдено во првиот и вториот пасус. | Да: Податокот е директно наведен во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во првиот пасус од статијата. | Да: Потврдено во насловот и текстот на статијата. | Да: Директно потврдено во текстот. |
| Од дополнителните барања, 216 биле за четврти, 17 за петти, а 4 за шести обид. | Повеќето извори ги потврдуваат бројките; само Телма не ги спомнува. | Не е споменато | Да: Бројките се идентично наведени во статијата. | Да: Бројките се идентични со оние во текстот. | Да: Бројките се идентични со оние во статијата. | Да: Директно наведено во третиот пасус. | Да: Бројките се прецизно наведени во цитатот од ФЗО. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во третиот пасус од статијата. | Да: Директно наведено во соопштението од Фондот. | Да: Директно потврдено во текстот. |
| Дополнителните обиди сочинувале околу 12,6 проценти од сите разгледани барања. | Разлика: 4 извора директно го потврдуваат, 1 користи „речиси 13%“, останатите не го спомнуваат. | Не е споменато | Делумно: Математички точно (237/1883), но не е експлицитно наведено. | Делумно: Математички точно (237/1883), но не е експлицитно наведено во текстот. | Делумно: Статијата наведува „речиси 13 проценти“. | Да: Наведено во вториот пасус. | Делумно: Математички точно (237/1883), но не е експлицитно наведено. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во вториот пасус од статијата. | Да: Наведено како податок за првата година од законските измени. | Да: Директно потврдено во текстот. |
| Правото на финансирани БПО-обиди на товар на Фондот било зголемено од три на најмногу шест обиди. | Сите извори го потврдуваат тврдењето, без разлики. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено дека претходно биле покриени само три обиди. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот како суштина на промената. | Делумно: Се споменува проширување до шест обиди, но не и почетната бројка. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот како суштина на зголемувањето. | Да: Потврдено во текстот како суштина на реформата. | Да: Директно потврдено во текстот. |
| Проширувањето на правото за дополнителни обиди претходно не било достапно на товар на Фондот. | Еден извор (telma.com.mk) имплицира, останатите експлицитно потврдуваат. | Делумно: Имплицирано со споменувањето на „досегашните три“. | Да: Текстот наведува дека тоа го немало пред 2025 година. | Да: Наведено како можност која претходно не била на товар на Фондот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Наведено во вториот пасус. | Да: Текстот наведува дека правото претходно не постоело. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во вториот пасус од статијата. | Да: Наведено дека претходно не постоело на товар на Фондот. | Да: Текстот наведува дека тоа е можност што претходно не постоела. |
| Законските измени овозможиле семејствата реално да ги користат четвртиот, петтиот и шестиот обид. | Речиси сите извори потврдуваат, но telma.mk е делумно воздржан. | Делумно: Наведено е дека паровите сега добиваат до шест обиди. | Да: Семејствата добиле можност да продолжат со дополнителни обиди. | Да: Текстот потврдува дека семејствата ја користат оваа можност. | Да: Текстот потврдува дека мерката е искористена. | Да: Наведено дека правото се користи реално. | Да: Потврдено е дека правото реално се користи. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во вториот пасус од статијата. | Да: Потврдено дека правото реално се користи. | Да: Потврдено дека правото реално се користи. |
| Известувањата за одобрено право на БПО се доставуваат електронски. | Сите извори потврдуваат, без контрадикции; разлика е само во детали. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно наведено како дел од поедноставувањето на постапката. | Да: Потврдено во цитатот од Фондот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Наведено во делот за поедноставување на постапката. | Да: Наведено е како една од новините. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во шестиот пасус од статијата. | Да: Наведено како дел од поедноставувањето на постапката. | Да: Директно потврдено во текстот. |
| Рокот за поднесување приговор бил продолжен од 8 на 15 дена. | Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Потврдено во цитатот од Фондот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Наведено е како една од новините. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во шестиот пасус од статијата. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно потврдено во текстот. |
| За користење на БПО-услугите повеќе не е потребен дополнителен упат од избран гинеколог од примарната здравствена заштита. | Сите извори потврдуваат, без разлики. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Потврдено во цитатот од Фондот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Наведено е дека потребата од упат е укината. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во шестиот пасус од статијата. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно потврдено во текстот. |
| Во 2025 година за БПО-постапки биле реализирани или издвоени повеќе од 97,3 милиони денари. | Еден извор наведува 2015 година, останатите 2025. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во последниот пасус од статијата. | Делумно: Текстот наведува 2015 година, што е веројатна печатна грешка во изворот. | Делумно: Се споменува „во текот на изминатата година“. | Да: Наведено во претпоследниот пасус. | Да: Податокот е наведен во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во седмиот пасус од статијата. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно потврдено во текстот. |
| Измените на Законот за здравственото осигурување биле објавени во „Службен весник на РСМ“ број 144 на 17 јули 2025 година. | Само 3 од 10 извори го потврдуваат тврдењето; еден греши во името на државата. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директно наведено во текстот. | Не е споменато | Делумно: Текстот наведува „Службен весник на РМ“ наместо РСМ. | Да: Потврдено во петтиот пасус од статијата. | Да: Потврдено во текстот. | Не е споменато |
| Комисијата за БПО ја одржала првата седница за разгледување барања за дополнителни обиди на 7 август 2025 година. | Поделба: 4 извори потврдуваат, 4 не споменуваат, 1 делумно. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директно наведено во текстот. | Делумно: Се споменува почетокот на периодот (7 август 2025). | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во петтиот пасус од статијата. | Да: Потврдено во текстот. | Не е споменато |
| Проширувањето на пристапот до БПО се претставува како мерка за намалување на финансиските пречки и одговор на намалениот наталитет и стареењето на населението. | Едногласна поддршка, без контрадикции или разлики. | Да: Потврдено преку изјавата на Петровска и ФЗО. | Да: Наведено како одговор на демографските предизвици. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Директно цитирано во текстот. | Да: Наведено во последниот пасус како цел на мерката. | Да: Наведено е во изјавата на ФЗО. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во осмиот пасус од статијата. | Да: Потврдено преку цитати од Фондот во текстот. | Да: Директно потврдено во изјавата на ФЗО. |
| БПО-постапките се реализираат во осум здравствени установи со кои Фондот има склучено договори. | Едногласно потврдено, без разлики. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Наведено во претпоследниот пасус. | Not Mentioned | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во седмиот пасус од статијата. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно потврдено во текстот. |
| БПО-постапките се реализираат во осум здравствени установи со кои Фондот има склучени договори. | Три извори (Telma, Сител, Plusinfo) го потврдуваат; седум не го спомнуваат. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Да: Податокот е наведен во текстот. | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned | Not Mentioned |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Фонд за здравствено осигурување | Неутрално vs позитивно: некои го фалат, други само известуваат. | Неутрално: Споменат во контекст на финансирање, без вреднување. | Неутрално: само информативно споменат како институција што спроведува реформи | Неутрално: споменат како институција што прима барања и финансира обиди | Позитивно: авторот го прикажува како проактивен, воведува олеснувања и зголемува финансирање | Неутрално: информативно споменат како извор на податоци и соопштение | Неутрално: Фондот е извор на информации, само цитиран без мета-вреднување | Неутрално: споменат како институција што реализира законски измени | Позитивно: авторот пренесува информација за успешна реализација на законските измени и зголемен број обиди | Позитивно: авторот го прикажува како ефикасен и посветен на реализација на реформите | Неутрално: Фондот е главен извор на информации, цитиран без мета-вреднување |
| Фонд за здравствено осигурување на Македонија (ФЗОМ) | Поделба: неутрално цитирање наспроти позитивно истакнување на реформи. | Неутрално: Цитиран извор на податоци, без мета-вреднување. | Неутрално: цитиран како извор на податоци и изјави | Неутрално: цитиран во изјава за поедноставување на постапката | Позитивно: истакнати се неговите мерки за проширување на правата и поедноставување | Неутрално: цитиран како говорник без мета-вреднување од авторот | Неутрално: Фондот е извор на информации, само цитиран без мета-вреднување | Позитивно: авторот го фали ФЗОМ за брза и целосна реализација на реформата | Позитивно: истакната е брза и целосна реализација на владината програма и поедноставување на постапката | Позитивно: истакнато е дека брзо и целосно ги спровел законските измени | Неутрално: Фондот е цитиран како извор, без експлицитно вреднување |
| Здружение „До бебе по пат на инвитро“ | Само Телма и Алфа го покриваат: Телма неутрално, Алфа позитивно. | Неутрално: Претставничката Петровска е говорник, без мета-вреднување. | Не е споменато | Позитивно: авторот ја пренесува нивната поддршка и поздравување на реформата | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Деспина Петровска | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Неутрално: Цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот. | Не е споменато | Неутрално: цитирана како говорник без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Владата на Република Северна Македонија | Еден позитивен приказ (Бриф) наспроти неутрални спомнувања. | Неутрално: Имплицитно преку законски промени, но не е експлицитно спомената со вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: не е директно спомената, но индиректно преку Фондот | Неутрално: спомената во контекст на владина програма, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: спомената како носител на програмата за проширување на БПО | Позитивно: текстот ја наведува владината програма како определба за проширување на правото | Неутрално: спомената како извор на определбата за проширување на правото | Не е споменато |
| Комисија за биомедицински потпомогнато оплодување | Неутрално, без разлики или спротивставени гледишта. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: информативно спомената за одржување седница | Не е споменато | Неутрално: спомената како тело што одржува седници за разгледување барања | Неутрално: само информативно споменато во контекст на одржување седница | Неутрално: само информативно спомената во контекст на одржување седница | Не е споменато |
| Министерство или систем на здравствено осигурување | Еден извор дава позитивен приказ, останатите се неутрални. | Неутрално: Споменато како „системска поддршка“, без вреднување. | Неутрално: системската поддршка спомената во контекст на реформа | Неутрално: споменат во контекст на демографски предизвици | Неутрално: споменато како дел од контекстот на финансирање | Неутрално: реферирано како системски дел, без вреднување | Неутрално: Системот е споменат информативно, без вреднување | Неутрално: системот е споменат во контекст на обврска за поддршка на семејствата | Позитивно: системот е опишан како подобрен со поедноставување на процедурите | Неутрално: споменато како дел од системот што обезбедува поддршка | Неутрално: Системот е споменат во контекст на поддршка, без вреднување |
| осигурени лица и семејства што користат БПО | Доминира позитивен тон, речиси без критички осврт. | Позитивно: Опишани како добитници на повеќе можности и помал товар. | Позитивно: надежта на семејствата е зголемена, добиваат уште една можност | Неутрално: опишани како корисници на зголемените можности | Позитивно: прикажани како корисници на олеснети услови и зголемени права | Позитивно: авторот ги прикажува како добитници на повеќе шанси | Позитивно: Текстот ги прикажува како добитници на „уште една шанса“ и „надеж“ | Позитивно: авторот ги прикажува како корисници кои добиле уште една шанса | Позитивно: истакнато дека добиваат дополнителни шанси и финансиски олеснувања | Позитивно: прикажани како корисници на проширено право и надеж | Позитивно: Опишани како корисници на зголемени можности и надеж |
| осумте договорни здравствени установи | Нема разлики; сите извори се неутрални. | Неутрално: Фактички споменати како места за реализација на БПО. | Неутрално: само наведени како извршители на постапки | Неутрално: споменати како места за извршување на постапки | Неутрално: само наведени како места за реализација на постапките | Неутрално: наведени како места за извршени постапки | Неутрално: Споменати како извршители на постапки, без вреднување | Неутрално: споменати како места каде се извршени БПО постапки | Неутрално: само информативно споменати како реализатори на постапките | Неутрално: само информативно споменати како извршители на постапки | Неутрално: Само наведени како места за реализација на БПО |
| јавни и приватни здравствени установи | Само неутрално споменати, без разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: не се разликуваат, само општо споменати | Не е споменато | Неутрално: Споменати како договорни партнери, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| избрани гинеколози од примарната здравствена заштита | Нема разлики; сите извори се неутрални и идентични. | Неутрално: Споменати во контекст на поедноставување на процедурата. | Неутрално: споменати во контекст на поедноставување на постапката | Неутрално: споменати во контекст на поедноставување на постапката | Неутрално: споменати дека повеќе не е потребен упат од нив | Неутрално: споменати како претходно потребни, сега елиминирани | Неутрално: Споменати само преку укинување на упат, без вреднување | Неутрално: споменати дека повеќе не е потребен упат од нив за БПО | Неутрално: споменати во контекст на укинување на потребата за упат | Неутрално: споменати во контекст на укинување на потребата од упат | Неутрално: Споменати во контекст на поедноставување на постапката |
| Република Северна Македонија | Неутрален третман, без разлики во сентиментот. | Неутрално: Спомената како држава со демографски предизвици, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената во контекст на демографски предизвици | Неутрално: спомената во контекст на службен весник | Не е споменато | Неутрално: спомената во контекст на демографски предизвици | Неутрално: спомената преку Службен весник и законски измени | Неутрално: спомената во името на Службен весник | Не е споменато |
| Службен весник на Република Северна Македонија | Сите извори го третираат неутрално, без разлики. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: информативно споменат како место на објава | Не е споменато | Неутрално: споменат како место на објавување на законските измени | Неутрално: само информативно споменат како место на објавување на измените | Неутрално: само информативно споменат како место на објавување | Не е споменато |
| Законот за здравственото осигурување | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: Имплицитно преку промени, но не е експлицитно споменат. | Не е споменато | Неутрално: споменат како основа за промена на бројот на обиди | Неутрално: не е директно цитиран, но се подразбира како основа | Неутрално: споменат како објект на измени, без вреднување | Неутрално: Споменат како изменет, без вреднување | Неутрално: споменат како изменет закон што овозможува повеќе обиди | Неутрално: споменат како основа за измените на правото на БПО | Неутрално: споменат како предмет на измени | Неутрално: Споменат како основа за законски измени |
| биомедицинско потпомогнато оплодување (БПО) | **Позитивен vs. неутрален тон; акцент на право/надеж наспроти процедура.** | Позитивно: Опишано како зголемена можност со шест бесплатни обиди. | Неутрално: само информативно споменат како услуга | Неутрално: споменат како процедура што се финансира | Позитивно: прикажано како услуга со зголемен пристап и финансирање | Позитивно: опишано како проширено право и позитивна реформа | Неутрално: Опишано како постапка, без мета-вреднување | Позитивно: авторот го вреднува како надеж и шанса за семејствата | Позитивно: прикажано како проширено право со повеќе обиди и поедноставена процедура | Позитивно: прикажано како проширено право што дава надеж на семејствата | Неутрално: Опишано како постапка со зголемен пристап |
Scenarije je na podlagi člankov ustvarila umetna inteligenca in so zgolj špekulativni — ne gre za napovedi ali dejstva.
Najbolj podprto s poročanjem
Поради зголемувањето на бројот на дозволени обиди до шест, Фондот за здравствено осигурување (ФЗО) очекува пораст на бројот на успешно реализирани бремености, што директно ќе ја подобри демографската слика во земјата.
Осумте здравствени установи што имаат договори со ФЗО целосно ги приспособуваат своите системи кон поедноставените административни барања, што резултира со побрз проток на пациенти без значителни промени во буџетската тежина.
Постојаниот пораст на барањата за четврти, петти и шести обид создава долгорочен финансиски товар врз ФЗО, што може да наметне потреба од ребаланс на средствата наменети за други здравствени услуги.
Manj gotovo
Електронската достава на известувања од ФЗО и укинувањето на потребата од дополнителни упати им овозможува на паровите од помалите општини полесен пристап до репродуктивните центри, намалувајќи ги трошоците за патување.
Охрабрени од успехот на мерката, претставниците на Здружението „До бебе по пат на инвитро“ започнуваат преговори со Владата за целосно покривање на трошоците за дополнителни прегледи кои не се вклучени во основниот ваучер.
Зголемениот број на пациенти кои користат право на до шест обиди создава редици и подолги чекања во здравствените установи, што може да го намали квалитетот на индивидуалниот третман за секој пар.
Zgolj ugibanje umetne inteligence
Високиот интерес на граѓаните го поттикнува ФЗО да склучи нови договори со приватни клиники, со што се зголемува конкуренцијата и квалитетот на услугите за БПО на национално ниво.
Ефикасноста на електронското одобрување на БПО барањата станува стандард кој Владата планира да го имплементира во другите административни услуги на Фондот, менувајќи ја внатрешната организација на институцијата.
Зголемениот број на обиди станува предмет на политички дебати каде опозицијата ги критикува трошоците, што доведува до несигурност кај паровите кои планираат долгорочен процес на лекување.
Analizirano 10 od 16 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo samo prvih 10 virov. Ostali viri so prikazani spodaj ločeno.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| За една година поднесени 1 800 барања за ин витро, паровите сега добиваат шест бесплатни обиди за БПО, наместо досегашните три | ||
| 21 барање за 5-ти и 6-ти обид за ин витро на државна сметка | ||
| Бесплатните дополнителни можности за инвитро даваат резултати, вкупно 237 барања за четврти, петти и шести обид | ||
| Расте бројот на барања за биомедицинско потпомогнато оплодување, олеснета и постапката | Скопско Ехо | ||
| ФЗО: Од 237 поднесени барања за ин витро 216 барања се за четврти обид, 17 барања се за петти обид и 4 барања се за шести обид | ||
| ЗА ЕДНА ГОДИНА ПОДНЕСЕНИ НАД 1.800 БАРАЊА ЗА ИН ВИТРО НА ТОВАР НА ФЗО Од нив 237 биле за четврти, петти и шести обид - plusinfo.mk | ||
| ПОВЕЌЕ ШАНСИ, ПОВЕЌЕ НАДЕЖ: Една година од проширувањето на правото за БПО | ||
| ФЗО: 237 барања за четврти, петти и шести обид за ин витро во првата година од законските измени | ||
| ФЗО: 237 барања за четврто, петто и шесто ин витро во само една година | ||
| ФЗО: За една година поднесени 1.883 барања за ин-витро |