Управата за финансиска полиција поднесе кривична пријава до Основното јавно обвинителство во Струга против Б.З., сопственик и управител на фирма, како и против самото правно лице. Тие се товарат за кривично дело „даночно затајување“, бидејќи свесно избегнале плаќање данок на добивка за 2025 година, со што е оштетен Буџетот на Република Северна Македонија за вкупно 4.520.084 денари. Според истрагата, осомничениот не прикажал како приход застарени обврски во износ од над 30 милиони денари, кои според законот требало да бидат оданочени. Дополнително, не биле евидентирани како непризнаени расходи позајмици кон физички лица во вредност од над 14 милиони денари, што резултирало со дополнително избегнување на даночни обврски.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Управата за финансиска полиција поднела кривична пријава против Б.З. и правното лице со кое тој управувал. | Сите извори едногласно го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во соопштението на Финансиската полиција. | Да: Статијата потврдува пријава против Б.З. и правното лице. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Статијата потврдува пријава против Б.З. и правното лице. | Да: Статијата потврдува пријава против Б.З. и правен субјект. | Да: Статијата потврдува пријава против Б.З. и правното лице. | Да: Статијата потврдува пријава против Б.З. и неговата компанија. |
| Б.З. е пријавен под сомнение за даночно затајување според член 279 од Кривичниот законик. | Поделба: 6 извори го потврдуваат членот, 4 не го спомнуваат. | Не е споменато | Да: Директно наведено во статијата. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Директно наведено во статијата. | Да: Директно наведено во статијата. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Делумно: Се споменува кривично дело „Даночно затајување“, но не и членот. |
| Застарени и ненамирени обврски од 30.946.170 денари не биле прикажани како приход во даночниот биланс за 2025 година. | Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Наведено е дека не се признаени како приход во билансот. | Да: Статијата наведува дека не биле признаени како приход. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во соопштението на Финансиската полиција. | Да: Потврдено во наводите на Финансиската полиција. | Да: Податоците се идентични со наведените во статијата. |
| Обврските биле застарени според Законот за облигационите односи и за нив не биле поведени судски постапки за наплата. | Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Потврдено со цитат од Управата. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно потврдено во текстот. | Да: Директно цитирано од соопштението на Управата. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Статијата експлицитно го наведува ова како основа за пријавата. |
| Поради неприкажувањето на обврските, наводно не бил пресметан, пријавен и платен данок на добивка од 3.094.617 денари. | Сите извори го потврдуваат истиот износ без разлики. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот како дел од пријавата. | Да: Потврдено во текстот како дел од пријавата. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Статијата го потврдува овој износ како неплатен данок. |
| Во книговодството биле евидентирани позајмици кон физички лица од 14.254.665 денари. | Сите извори го потврдуваат истиот износ без разлики. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Износот е точно наведен во текстот. |
| Позајмиците не биле вратени до крајот на 2025 година и не биле прикажани како непризнаени расходи за даночни цели. | Сите извори едногласно го потврдуваат тврдењето, без разлики. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Статијата ги потврдува овие факти. |
| За позајмиците наводно не бил пресметан и платен данок на добивка од 1.425.467 денари. | Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Износот е точно наведен во текстот. |
| Пријавените, според наводите на Финансиската полиција, не ги пресметале, пријавиле и уплатиле законски утврдените даночни обврски. | Сите извори го потврдуваат тврдењето без разлики. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно цитирано од Финансиската полиција. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Текстот наведува дека не биле пресметани и платени даноците. | Да: Статијата го потврдува ова како навод на Финансиската полиција. |
| Буџетот на Република Северна Македонија наводно бил оштетен за вкупно 4.520.084 денари. | Сите извори го потврдуваат износот, без разлики. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Сумата е збир од двата наведени износи на затаен данок. | Да: Потврдено во текстот (наведено како Буџет на РМ). | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Статијата го наведува овој вкупен износ на штета. |
| Даночната стапка на добивка применета во пресметките изнесувала 10 проценти. | Разлика: експлицитно наведување (4NEWS, Press24, А1он) наспроти имплицирање преку бројки (останатите). | Делумно: Имплицирано преку пресметаните износи на данок. | Делумно: Пресметаните износи имплицираат стапка од 10%, но не е експлицитно наведено. | Делумно: Имплицирано преку математичкиот однос на износите. | Делумно: Пресметаните износи имплицираат стапка од 10%, но не е експлицитно наведено. | Делумно: Имплицитно произлегува од математичкиот однос на сумите. | Делумно: Имплицирано преку математичкиот сооднос на износите. | Да: Потврдено во текстот. | Делумно: Пресметаните износи (3.094.617 од 30.946.170 и 1.425.467 од 14.254.665) имплицираат стапка од 10%. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Статијата експлицитно ја наведува стапката од 10%. |
| Предметот е доставен до Основното јавно обвинителство Струга за натамошно постапување. | Еден извор (МКД.мк) не го споменува тврдењето, додека сите други го потврдуваат. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Не е споменато | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Потврдено во текстот. | Да: Директно наведено во првиот пасус. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Статијата потврдува дека предметот е доставен до ОЈО Струга. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Б.З. | Повеќето извори негативно го прикажуваат; два се неутрални. | Неутрално: споменат како сопственик и управител, предмет на истрага, без мета-вреднување | Негативно: обвинет за даночно затајување како сопственик и управител | Негативно: пријавен како сторител на даночно затајување | Негативно: обвинет за даночно затајување, не признал приход | Неутрално: споменат како пријавен сторител, без мета-вреднување од авторот | Негативно: пријавен како сторител на даночно затајување | Негативно: обвинет за свесно даночно затајување со намера за противправна корист | Негативно: обвинет за даночно затајување како сопственик и управител | Негативно: обвинет за даночно затајување со намера за противправна корист | Негативно: осомничен за даночно затајување, пријавен од Финансиска полиција |
| Правното лице од Струга | Повеќето извори се негативни; два се неутрални. | Неутрално: споменато како пријавено, без мета-вреднување | Негативно: пријавено за даночно затајување заедно со физичкото лице | Негативно: пријавено заедно со Б.З. за даночно затајување | Негативно: пријавено за даночно затајување заедно со сопственикот | Неутрално: споменато како пријавено правно лице, без вреднување | Негативно: пријавено за даночно затајување заедно со управителот | Негативно: пријавено како соизвршител на даночно затајување | Негативно: пријавено за даночно затајување заедно со физичкото лице | Негативно: пријавено за даночно затајување што го оштетило буџетот | Негативно: пријавено заедно со сопственикот за даночно затајување |
| Управа за финансиска полиција | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: спомената како подносител на пријава, без мета-вреднување | Неутрално: само информативно наведена како подносител на пријава | Неутрално: поднесува пријава и дава изјава без мета-вреднување | Неутрално: само информативно спомената како подносител на пријава | Неутрално: наведена како подносител на пријава, без мета-вреднување | Неутрално: поднела кривична пријава, само информативно спомената | Неутрално: само наведена како подносител на пријава | Неутрално: поднесува кривична пријава, само информативно спомената | Неутрално: поднесе кривична пријава, само информативно спомената | Неутрално: поднесе кривична пријава, само информативно спомената |
| Основно јавно обвинителство Струга | Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот. | Неутрално: споменато како примател на пријава, без мета-вреднување | Неутрално: само споменато како примател на пријавата | Не е споменато | Неутрално: само споменато како примател на пријава | Неутрално: споменато како примател на пријава, без вреднување | Неутрално: само споменато како примател на пријавата | Неутрално: само споменато како примател на пријава | Неутрално: само споменато како примател на пријавата | Неутрално: само споменато како примател на пријавата | Неутрално: споменато како примател на пријавата за постапување |
| Република Северна Македонија | Сите извори се неутрални; нема разлики во сентиментот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената како држава чиј буџет е оштетен | Неутрално: спомената во контекст на оштетен буџет | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената во контекст на законик | Неутрално: спомената во контекст на буџетот, без вреднување | Неутрално: спомената преку буџетот, без директно вреднување | Неутрално: спомената во контекст на буџетот, без вреднување |
| Буџет на Република Северна Македонија | Негативно: 8 од 10 извори; неутрално: 2. | Негативно: наведено дека е оштетен од дејствијата на пријавените | Негативно: оштетен за 4,5 милиони денари според пријавата | Негативно: оштетен од дејствијата на пријавените | Неутрално: споменат како оштетен, без вреднување | Неутрално: споменат како оштетен, без мета-вреднување | Негативно: оштетен за 4.5 милиони денари од пријавените | Негативно: оштетен од дејствијата на пријавените | Негативно: оштетен за 4,5 милиони денари од даночно затајување | Негативно: оштетен за над 4,5 милиони денари | Негативно: оштетен за 4,5 милиони денари според пријавата |
| Кривичен законик | Сите извори се неутрални, без разлики. | Не е споменато | Неутрално: само цитиран член 279 | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како правна основа, без вреднување | Неутрално: само цитиран член 279 | Неутрално: само цитиран член | Неутрално: само наведен како правна основа | Неутрално: само наведен како правна основа | Не е споменато |
| Закон за облигационите односи | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: споменат како основа за застареност на обврските | Неутрално: само споменат како основа за застареност | Неутрално: споменат како правна основа за застареност | Неутрално: само цитиран како основа за застареност | Неутрално: споменат како референтен закон, без вреднување | Неутрално: само споменат како основа за застареност | Неутрално: само цитиран член | Неутрално: споменат како референтен закон за застареност | Неутрално: само споменат во контекст на застареност | Неутрално: споменат како основа за застареност на обврските |
| Струга | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: спомената како место на дејствување и обвинителство | Неутрално: само географски спомената во контекст на обвинителството | Неутрално: само географско одредување на лицето | Неутрално: само географски спомената | Неутрално: спомената како локација на обвинителството, без вреднување | Неутрално: само локација на правното лице и обвинителството | Неутрално: само географска одредница | Неутрално: само локација на настанот | Неутрално: само географско одредување на фирмата | Неутрално: споменато како локација на обвинителството и правното лице |
| Физички лица приматели на позајмици | Сите извори се неутрални, без разлики во сентиментот. | Неутрално: споменати како приматели на позајмици, без мета-вреднување | Неутрално: споменати како дел од книговодствена евиденција | Неутрално: споменати како приматели на позајмици без вреднување | Неутрално: споменати како приматели на позајмици, без вреднување | Неутрално: споменати како приматели на позајмици, без вреднување | Неутрално: споменати како приматели на неповратени позајмици | Неутрално: споменати како дел од трансакциите | Неутрално: споменати како приматели на позајмици, без вреднување | Неутрално: споменати како дел од книговодствените записи | Неутрално: споменати како приматели на невратени позајмици |
Сценарији су шпекулативна AI предвиђања на основу чланака — нису прогнозе нити чињенице.
Најбоље поткрепљено извештавањем
Б.З. и неговата фирма се спогодуваат со Основното јавно обвинителство Струга, при што го исплаќаат целиот износ од 4,5 милиони денари во Буџетот, со што се затвора предметот преку условна казна.
Судскиот процес против Б.З. се одолговлекува поради правни нејаснотии околу толкувањето на застарените обврски според Законот за облигациони односи, што води до промена на правната квалификација без конечна пресуда во блиска иднина.
Поради истрагата и блокираните сметки од страна на Финансиската полиција, фирмата на Б.З. станува неликвидна, што оневозможува наплата на штетата кон Буџетот на Република Македонија.
Мање извесно
Случајот на Б.З. станува пример за Управата за финансиска полиција да воведе построги дигитални контроли на бруто-билансите на фирмите, што ќе спречи слични затајувања во иднина.
Овој настан предизвикува бран на само-пријавување од страна на други фирми во Струга кои ги користеле истите книговодствени „дупки“ со позајмици, што води до привремен пораст на даночните приходи.
Поради кривичната пријава против Б.З., даночните инспектори започнуваат масовни контроли, што создава голем административен товар и незадоволство кај легалните бизниси во Струга.
Само нагађање AI
Случајот покренува дебата во Собранието, што резултира со измени во законот кои ги затвораат сите правни врати за злоупотреба на застарени обврски како даночен штит.
Б.З. и неговите поддржувачи тврдат дека постапката на Финансиската полиција е политички мотивирана, што доведува до јавна дебата за независноста на институциите без конкретен правен исход.
Доколку Б.З. биде ослободен поради технички пропусти во обвинението, јавноста ја губи довербата во капацитетот на државата да ги санкционира сторителите на даночно затајување.
Анализираних 10 извора
Упоредне табеле и инфографика користе све приказане изворе.
| Извор | Наслов | |
|---|---|---|
| Стружанец доби кривична за даночно затајување | ||
| Финансиска полиција поднесе кривична пријава за даночно затајување, Буџетот оштетен за 4,5 милиони денари | ||
| Кривична пријава против стружанец, затаил данок над 73.000 евра | ||
| ЗАТАИЛЕ ДАНОК ОД 4,5 МИЛИОНИ ДЕНАРИ Финансиската полиција истражува позајмици од фирма што не биле вратени - plusinfo.mk | ||
| Финансиска полиција со кривична пријава, Буџетот оштетен за над 4,5 милиони денари | ||
| Финансиска полиција пријави фирма и управител за даночно затајување од над 4,5 милиони денари | ||
| Стружанец доби кривична за даночно затајување - го оштети буџетот на државата за над 73.000 евра | ||
| Кривична пријава за даночно затајување во Струга, буџетот оштетен за 4,5 милиони денари | ||
| Кривична пријава против стружанец и компанија за даночно затајување од над 4,5 милиони денари - Press24 | ||
| Финансиска полиција поднесе кривична пријава за даночно затајување од над 4,5 милиони денари |