Министерката за образование и наука Весна Јаневска демантираше дека Министерството доделило државна стипендија на синот на пратеникот Антонијо Милошоски за студии во Мадрид, Шпанија. Таа изјави дека лично ги потпишува стипендиите за најдобрите, односно шангајските универзитети, и дека меѓу потпишаните документи нема лице со презиме Милошоски. Јаневска ги оцени објавите на социјалните мрежи како лажни вести и злоупотреба на името на пратеникот и на детето. Пратеникот Милошоски претходно на својот Фејсбук профил објави дека неговиот најстар син добил стипендија од IE University во Мадрид, а не од државата, по положени тестови со висока оценка. Објавата на социјалните мрежи што тврдеше дека станува збор за државна стипендија беше анализирана и оценета како невистинита од проверувачи на факти.
| Тврдење | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Синот на пратеникот Антонијо Милошоски добил стипендија од IE University во Мадрид, а не од државата | Само Truthmeter потврдува; другите негираат или молчат. | Да: Статијата потврдува дека стипендијата е од универзитетот, не од МОН. | Делумно: Статијата споменува дека се шират гласини за стипендија во Мадрид. | Не е споменато | Не е споменато: Статијата не ја потврдува локацијата на стипендијата. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Статијата споменува гласини за студирање во Мадрид, но не го потврдува. | Делумно: Статијата споменува студирање во Мадрид, но не го потврдува изворот. | Делумно: Статијата споменува студирање во Мадрид, но не го именува универзитетот. | Не е споменато |
| Министерката Весна Јаневска лично ги потпишува стипендиите за шангајските универзитети | Сите извори потврдуваат, нема разлики. | Да: Министерката директно го изјавува ова во текстот. | Да: Министерката потврди дека лично ги потпишува овие стипендии. | Да: Министерката потврди дека лично ги потпишува овие стипендии. | Да: Министерката потврди дека лично ги потпишува овие стипендии. | Да: Министерката потврди дека лично ги потпишува овие стипендии. | Да: Јаневска потврди дека лично ги потпишува овие стипендии. | Да: Министерката директно потврдува дека таа ги потпишува овие стипендии. | Да: Министерката потврди дека лично ги потпишува овие стипендии. | Да: Јаневска потврди дека нејзиниот потпис стои на тие стипендии. | Да: Министерката потврди дека лично ги потпишува овие стипендии. |
| Името Милошоски не се наоѓа меѓу потпишаните стипендии од страна на министерката | Нема разлики; сите извори го потврдуваат тврдењето. | Да: Министерката потврдува дека презимето не е меѓу потпишаните. | Да: Јаневска изјави дека името не е меѓу потпишаните стипендии. | Да: Јаневска изјави дека нема такво презиме меѓу потпишаните документи. | Да: Јаневска изјави дека името не е меѓу потпишаните стипендии. | Да: Јаневска изјави дека нема такво презиме меѓу потпишаните. | Да: Јаневска изјави дека нема такво презиме меѓу потпишаните. | Да: Јаневска изјави дека презимето Милошоски не е меѓу потпишаните. | Да: Јаневска изјави дека презимето Милошоски не е меѓу потпишаните. | Да: Министерката експлицитно изјави дека името не е меѓу нив. | Да: Јаневска изјави дека името Милошоски не е потпишано. |
| Министерството за образование и наука не доделило државна стипендија на синот на Милошоски | Сите извори едногласно го негираат тврдењето. | Да: Министерката експлицитно го негира доделувањето на стипендија. | Да: Министерката експлицитно го негира доделувањето на стипендијата. | Да: Министерката категорично го негираше доделувањето на стипендија. | Да: Министерката експлицитно го негираше доделувањето на стипендија. | Да: Министерката категорично го негираше доделувањето на стипендија. | Да: Министерката категорично го негираше доделувањето на стипендија. | Да: Министерката експлицитно го негира доделувањето на стипендијата. | Да: Министерката експлицитно го негира доделувањето на стипендијата. | Да: Ова е главната потврда од министерката во статијата. | Да: Министерката експлицитно изјави дека МОН не доделило стипендија. |
| Објавите дека синот на Милошоски добил државна стипендија се лажни вести | Сите извори го негираат тврдењето, без контрадикторни ставови. | Да: Статијата ги квалификува тие објави како невистинити. | Да: Јаневска ги нарече објавите апсолутно лажна вест. | Да: Министерката ги отфрли информациите како неточни. | Да: Јаневска ги нарече објавите апсолутно лажна вест. | Да: Министерката ги отфрли информациите како неточни. | Да: Јаневска ги отфрли информациите како лажни вести. | Да: Јаневска ги нарече објавите апсолутно лажна вест. | Да: Јаневска ги нарече објавите апсолутно лажна вест. | Делумно: Статијата ги демантира гласините како невистинити. | Да: Јаневска ги оцени тие објави како лажна вест. |
| Има злоупотреба на името на пратеникот и на детето во лажните вести | Повеќето извори го потврдуваат тврдењето, но три не го спомнуваат. | Да: Министерката Јаневска директно ја споменува злоупотребата на името. | Да: Министерката директно ја спомена злоупотребата на името. | Не е споменато | Да: Министерката ја спомена злоупотребата на името на пратеникот. | Не е споменато | Да: Јаневска експлицитно ја спомена злоупотребата на имињата. | Делумно: Јаневска споменува злоупотреба на името на пратеникот. | Да: Министерката директно ја спомена злоупотребата на името. | Не е споменато | Да: Министерката јавно ја посочи злоупотребата на нивните имиња. |
| Пратеникот Милошоски објави на Фејсбук дека неговиот син добил стипендија од универзитетот | Само Truthmeter го потврдува тврдењето. | Да: Статијата цитира објава на Милошоски за стипендијата од IE University. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато: Не се споменува објава на пратеникот на Фејсбук. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Статијата вели дека објавил за заминување на студии, не за стипендија. |
| Стипендиите од IE University се доделуваат врз основа на академски успех и финансиска состојба | Само Truthmeter го потврдува тврдењето; останатите не го споменуваат. | Да: Текстот ги наведува овие критериуми за добивање стипендија. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато: Критериумите за IE University не се наведени. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Градоначалникот на Бутел, Дарко Костовски, поставил клима уред само во училницата на своето дете | Само Truthmeter го спомнува, без анализа. | Делумно: Статијата го цитира тврдењето од социјалните мрежи, но не го анализира. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато: Оваа информација не е дел од статијата. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| На социјалните мрежи има многу лажни вести според министерката | Еден извор (Press24.mk) го релативизира тврдењето, другите го потврдуваат. | Да: Министерката директно го изјавува ова во својот демант. | Да: Јаневска изјави дека на социјалните мрежи има многу лажни вести. | Да: Министерката изјави дека на социјалните мрежи има многу лажни вести. | Да: Јаневска изјави дека на социјалните мрежи има многу лажни вести. | Да: Министерката изјави дека има многу лажни вести на мрежите. | Делумно: Јаневска зборува за конкретна лажна вест на социјалните мрежи. | Да: Јаневска изјави дека на социјалните мрежи има многу лажни вести. | Да: Министерката изјави дека на социјалните мрежи има многу лажни вести. | Не е споменато | Да: Министерката директно изјави дека има многу лажни вести. |
| Ентитет | Клучни разлики | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Антонијо Милошоски | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: цитиран како извор на објава за синот, без мета-вреднување | Неутрално: спомнат како пратеник чиј син е предмет на лажна вест, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како татко на дете, без мета-вреднување | Неутрално: Споменат како татко на студентот, без мета-вреднување. | Неутрално: споменат како татко на студент, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како татко на детето, без мета-вреднување | Неутрално: спомнат како пратеник чие име е злоупотребено, без мета-вреднување | Неутрално: спомнат како татко на кандидатот, без мета-вреднување | Неутрално: спомнат како родител на студент, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како пратеник чиј син наводно добил стипендија, но без мета-вреднување |
| Весна Јаневска | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: цитирана како демант, без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување | Неутрално: Цитирана како говорник, без мета-вреднување. | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување | Неутрално: цитирана како говорител, без мета-вреднување од авторот |
| Министерство за образование и наука (МОН) | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: споменато во контекст на демант дека не доделило стипендија | Неутрално: спомнато како институција што не доделила стипендија, без вреднување | Неутрално: споменато како институција, без вреднување | Неутрално: Информативно споменато во контекст на одлуката. | Неутрално: споменато како институција што не доделила стипендија | Неутрално: информативно споменато како институција што не доделила стипендија | Неутрално: информативно споменато дека не доделило стипендија | Неутрално: информативно споменато како институција што не доделила стипендија | Неутрално: информативно споменато како институција | Неутрално: споменато како институција која не доделила стипендија, без вреднување |
| IE University (Мадрид) | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: споменат како давател на стипендија, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Споменат како универзитет, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: само споменат како дестинација за студирање | Неутрално: само спомнат како дестинација за студии | Неутрално: спомнат како дестинација за студии | Не е споменато |
| Дарко Костовски | Единствено Truthmeter го критикува, останатите молчат. | Негативно: објавата го критикува за поставување клима уред само во училницата на своето дете | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Општина Бутел | Нема достапни извори за анализа. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| ООУ 'Братство' | Сите извори го третираат неутрално, како локација. | Не е споменато | Неутрално: спомнато како локација на настан, без вреднување | Не е споменато | Неутрално: Споменато како локација на настанот. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменато како локација на настанот | Неутрално: спомнато како локација на настан | Неутрално: споменато како локација на настан | Не е споменато |
| Собрание на Република Северна Македонија | Само Локално го спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменато како место каде Антонио Милошоски е заменик-спикер, без вреднување |
| Шангајски универзитети | Сите извори се неутрални, без разлики. | Неутрално: споменати во цитат на Јаневска, без вреднување | Неутрално: спомнати како референтна листа за стипендии, без вреднување | Неутрално: споменати како дел од програма за стипендии | Неутрално: Споменати како категорија на стипендии. | Неутрално: споменати како критериум за стипендии | Неутрално: споменати како референтна листа за стипендии | Неутрално: споменати како референтна листа за стипендии | Неутрално: спомнати како референтна листа за стипендии | Неутрално: спомнати како критериум за стипендии | Неутрално: споменати во контекст на стипендии што ги потпишува Јаневска, без вреднување |
| Филип Милошоски | Само Truthmeter го спомнува, неутрално. | Неутрално: споменат како прваче во објава на таткото, без вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Давид Милошоски | Само Truthmeter го спомнува, неутрално. | Неутрално: споменат како син кој добил стипендија, без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Општина Карпош | Единствен извор го спомнува, неутрално, без анализа. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената како локација на настанот, без вреднување |
Scenarije je na podlagi člankov ustvarila umetna inteligenca in so zgolj špekulativni — ne gre za napovedi ali dejstva.
Najbolj podprto s poročanjem
Весна Јаневска и МОН продолжуваат јавно да појаснуваат дека стипендијата не е државна, туку од IE University во Мадрид. Со повторувањето на проверените информации од Truthmeter и повеќе медиуми, дел од јавноста ја коригира првичната перцепција за Антонијо Милошоски и неговиот син.
По демантот на Весна Јаневска, медиумите и социјалните мрежи постепено го губат интересот за стипендијата на синот на Антонијо Милошоски. Прашањето останува како краткотраен пример за политички обоена дезинформација, без значајни институционални последици.
И покрај изјавите на Весна Јаневска дека МОН не доделило стипендија, дел од политичките профили продолжуваат да го користат случајот за обвинувања за привилегии и непотизам. Антонијо Милошоски и неговото семејство остануваат изложени на дополнителни напади и сомнежи.
Manj gotovo
За да спречи нови забуни, Весна Јаневска може да побара МОН јавно да ги разграничи државните стипендии од универзитетските програми, како онаа на IE University. Објавувањето попрегледни критериуми и анонимизирани резултати би ја зголемило довербата во постапките.
Антонијо Милошоски може да објави потврда од IE University за приемот и доделената финансиска помош, без откривање непотребни лични податоци на неговиот син. Тоа би ја затворило дилемата за потеклото на средствата, но би отворило нови расправи за приватноста на детето.
Доколку продолжат објавите со неточни тврдења, Антонијо Милошоски може да побара правна заштита или реакција од институциите, додека МОН би можело да испитува кој ја проширил информацијата. Наместо проверка на фактите, спорот би се претворил во партиско обвинување меѓу Милошоски и политичките противници.
Zgolj ugibanje umetne inteligence
Truthmeter, МОН и медиумите би можеле да го искористат примерот за кампања што ги учи граѓаните да разликуваат стипендии од IE University од државни стипендии. Ако таквата иницијатива се прошири во училиштата и на социјалните мрежи, би придонела кон долгорочно намалување на слични заблуди.
Антонијо Милошоски и други политичари би можеле внимателно да ги претставуваат академските успеси на своите деца како лични, а не државни придобивки. Тоа би донело поголема транспарентност, но и би ја одржувало јавната дебата за границата меѓу приватниот живот и политичкиот имиџ.
Во изборен период, противници на Антонијо Милошоски би можеле повторно да ја рециклираат неточната приказна, игнорирајќи ги демантите на Весна Јаневска и фактите за IE University. Така, случајот би станал траен пример за политичка дезинформација и би ја продлабочил недовербата кон МОН и медиумите.
Analiziranih 10 virov
Primerjalne tabele in infografika uporabljajo vse prikazane vire.
| Vir | Naslov | |
|---|---|---|
| Не е точно дека синот на пратеникот Милошоски добил стипендија од МОН за студии во странство | ||
| Јаневска: Синот на пратеникот Милошоски не добил стипендија од МОН! | ||
| МОН му нема доделено стипендија на синот на Антонио Милошоски - вели Јаневска | ||
| Синот на пратеникот Милошоски не добил стипендија од МОН | ||
| Јаневска: МОН му нема доделено стипендија на синот на пратеникот Антонио Милошевски | ||
| Јаневска: Син му на пратеникот Антонио Милошоски не добил стипендија од државата - Press24 | ||
| Јаневска: МОН не доделило стипендија на синот на Милошоски, тоа е апсолутно лажна вест и злоупотреба на името на пратеникот | ||
| СИНОТ НА АНТОНИЈО МИЛОШОСКИ НЕ ДОБИВА СТИПЕНДИЈА ОД МОН Министерката Јаневска вели дека се шират лажни вести - plusinfo.mk | ||
| МОН НЕ ДОДЕЛИЛО СТИПЕНДИЈА НА СИНОТ НА МИЛОШОСКИ: Демант од министерката за образование | ||
| Јаневска: МОН не доделило стипендија на синот на Милошоски за студирање во странство |