МеѓуРедовите

Анализа на сентимент

entities

• Државен завод за ревизија (ДЗР)
• Биро за јавни набавки (БЈН)
• Влада на Северна Македонија
• Економски оператори (шест компании со над 70% од набавките)
• Гасен мотор (набавка од 2,48 милиони евра)
• Адитив (неискористен, со истечен рок, вредност 2,29 милиони евра)
• Опрема за дислокација (неставена во употреба, 1,72 милиони евра)
• Осигурителни услуги (договори од 5,8 милиони евра со анекси)
• Стручна комисија (за јавни набавки во ЕСМ)
• АД ЕСМ - Скопје (Електрани на Северна Македонија)

key differences

АД ЕСМ - Скопје (Електрани на Северна Македонија)

Сите извори се негативни, фокусирани на ревизорски наоди за слабости и загуби.

Адитив (неискористен, со истечен рок, вредност 2,29 милиони евра)

Речиси сите извори се негативни; само Независен е неутрален.

Биро за јавни набавки (БЈН)

Единствено неутрално спомнување како извор, без критички или позитивни оценки.

Влада на Северна Македонија

Нема податоци за анализа — ниту еден извор не го спомнува.

Гасен мотор (набавка од 2,48 милиони евра)

Речиси сите извори се негативни; еден е неутрален.

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Речиси сите извори се позитивни; само Expres.mk е неутрален.

Економски оператори (шест компании со над 70% од набавките)

Негативен наспроти неутрален сентимент.

Опрема за дислокација (неставена во употреба, 1,72 милиони евра)

Речиси сите извори негативни; еден неутрален без вреднување.

Осигурителни услуги (договори од 5,8 милиони евра со анекси)

Најголем дел негативно, еден неутрален; акцентот е на анекси и цени.

Стручна комисија (за јавни набавки во ЕСМ)

Негативен тон кај Алфа и Вечер, неутрален кај останатите.

source analyses

4NEWS.mk

АД ЕСМ - Скопје (Електрани на Северна Македонија)

Негативно: ревизијата утврдува слабости и неправилности во набавките на ЕСМ

Адитив (неискористен, со истечен рок, вредност 2,29 милиони евра)

Негативно: платен, но неискористен и со истечен рок

Биро за јавни набавки (БЈН)

Неутрално: само споменато како потврда на извештај за црвени знаменца

Влада на Северна Македонија

Не е споменато

Гасен мотор (набавка од 2,48 милиони евра)

Негативно: неоправдана итност, моторот неставен во функција и складиран

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Позитивно: авторот го прикажува како кредибилен извор на наоди и препораки

Економски оператори (шест компании со над 70% од набавките)

Негативно: укажано на ограничена конкуренција и ризик од неефикасно користење средства

Опрема за дислокација (неставена во употреба, 1,72 милиони евра)

Негативно: платена, но неставена во употреба

Осигурителни услуги (договори од 5,8 милиони евра со анекси)

Негативно: анекси без образложение, непазарни цени, нерегуларно посредување

Стручна комисија (за јавни набавки во ЕСМ)

Неутрално: само цитирана дека оценила непазарни цени

Expres.mk

АД ЕСМ - Скопје (Електрани на Северна Македонија)

Негативно: авторот пренесува критики за неусогласеност и загуби

Адитив (неискористен, со истечен рок, вредност 2,29 милиони евра)

Негативно: набавката е критикувана како неискористена и со истечен рок

Биро за јавни набавки (БЈН)

Не е споменато

Влада на Северна Македонија

Не е споменато

Гасен мотор (набавка од 2,48 милиони евра)

Негативно: набавката е критикувана како неоправдана и неставена во функција

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Неутрално: ДЗР е извор на извештајот, цитиран без мета-вреднување од авторот

Економски оператори (шест компании со над 70% од набавките)

Не е споменато

Опрема за дислокација (неставена во употреба, 1,72 милиони евра)

Негативно: набавката е критикувана како платена, но неставена во употреба

Осигурителни услуги (договори од 5,8 милиони евра со анекси)

Негативно: договорите се критикувани поради анекси и непазарни цени

Стручна комисија (за јавни набавки во ЕСМ)

Неутрално: спомената како давател на мислење, без мета-вреднување

telma.com.mk

АД ЕСМ - Скопје (Електрани на Северна Македонија)

Негативно: ЕСМ е цел на критика поради слабости и нерационално трошење

Адитив (неискористен, со истечен рок, вредност 2,29 милиони евра)

Негативно: опишан како неискористен и со истечен рок

Биро за јавни набавки (БЈН)

Не е споменато

Влада на Северна Македонија

Не е споменато

Гасен мотор (набавка од 2,48 милиони евра)

Негативно: опишан како неставен во функција, нерационално искористување

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Позитивно: авторот го прикажува ДЗР како сигурен извор кој утврдил слабости

Економски оператори (шест компании со над 70% од набавките)

Неутрално: само индиректно споменати преку ограничена конкуренција

Опрема за дислокација (неставена во употреба, 1,72 милиони евра)

Не е споменато

Осигурителни услуги (договори од 5,8 милиони евра со анекси)

Не е споменато

Стручна комисија (за јавни набавки во ЕСМ)

Не е споменато

vecer.mk

АД ЕСМ - Скопје (Електрани на Северна Македонија)

Негативно: ревизорите критикуваат слабости во планирањето, тендерите и реализацијата на договорите на ЕСМ

Адитив (неискористен, со истечен рок, вредност 2,29 милиони евра)

Негативно: ревизорите го наведуваат како пример за финансиска загуба и нерационално користење

Биро за јавни набавки (БЈН)

Неутрално: БЈН е споменато само како извор на Извештај за црвени знаменца, без мета-вреднување

Влада на Северна Македонија

Не е споменато

Гасен мотор (набавка од 2,48 милиони евра)

Негативно: ревизорите критикуваат неоправдана итност и неупотреба на моторот

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Позитивно: авторот го прикажува ДЗР како кредибилен контролор што утврдува слабости и дава препораки

Економски оператори (шест компании со над 70% од набавките)

Негативно: ревизорите укажуваат на ограничена конкуренција и зголемен ризик од неефикасно трошење

Опрема за дислокација (неставена во употреба, 1,72 милиони евра)

Негативно: ревизорите ја оценуваат како финансиска загуба и нерационално користење

Осигурителни услуги (договори од 5,8 милиони евра со анекси)

Негативно: ревизорите критикуваат непазарни цени, анекси без образложение и неовластено посредување

Стручна комисија (за јавни набавки во ЕСМ)

Негативно: ревизорите укажуваат дека комисијата оценила цени како непазарни, но сепак договорите биле зголемени

Алфа Вести

Адитив (неискористен, со истечен рок, вредност 2,29 милиони евра)

Негативно: Ревизијата утврдила неискористен адитив со истечен рок, што е негативно.

Биро за јавни набавки (БЈН)

Неутрално: БЈН е споменато како издавач на Извештајот за црвени знаменца, без мета-вреднување.

Влада на Северна Македонија

Не е споменато

Гасен мотор (набавка од 2,48 милиони евра)

Негативно: Ревизијата утврдила непотврдена итност и неискористеност на моторот, што е негативно.

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Позитивно: Авторот ја пренесува ревизијата како темелна и стручна, со утврдени неправилности и препораки.

Економски оператори (шест компании со над 70% од набавките)

Негативно: Ревизијата укажува на ограничена конкуренција и ризик од неекономично користење, што ги дискредитира операторите.

Опрема за дислокација (неставена во употреба, 1,72 милиони евра)

Негативно: Ревизијата утврдила платена опрема што не е ставена во употреба, што е негативно.

Осигурителни услуги (договори од 5,8 милиони евра со анекси)

Негативно: Ревизијата утврдила неоправдани анекси и необезбедена документација, што е негативно.

Стручна комисија (за јавни набавки во ЕСМ)

Негативно: Ревизијата укажува дека комисијата дала мислење за непазарни цени, но сепак договорите се изменети, што е негативно.

Локално

АД ЕСМ - Скопје (Електрани на Северна Македонија)

Негативно: ЕСМ е цел на ревизијата која утврдува слабости и финансиски загуби

Адитив (неискористен, со истечен рок, вредност 2,29 милиони евра)

Негативно: адитивот е опишан како финансиска загуба поради неискористеност

Биро за јавни набавки (БЈН)

Неутрално: БЈН се спомнува само како извор на извештај за црвени знаменца

Влада на Северна Македонија

Не е споменато

Гасен мотор (набавка од 2,48 милиони евра)

Не е споменато

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Позитивно: авторот го прикажува ДЗР како откривач на неправилности во ЕСМ

Економски оператори (шест компании со над 70% од набавките)

Не е споменато

Опрема за дислокација (неставена во употреба, 1,72 милиони евра)

Негативно: опремата е наведена како нерационално користење на средства

Осигурителни услуги (договори од 5,8 милиони евра со анекси)

Не е споменато

Стручна комисија (за јавни набавки во ЕСМ)

Не е споменато

МКД.мк

АД ЕСМ - Скопје (Електрани на Северна Македонија)

Негативно: ревизијата утврдува слабости и неправилности во работењето на ЕСМ

Адитив (неискористен, со истечен рок, вредност 2,29 милиони евра)

Негативно: набавката е прикажана како финансиска загуба и нерационално трошење

Биро за јавни набавки (БЈН)

Не е споменато

Влада на Северна Македонија

Не е споменато

Гасен мотор (набавка од 2,48 милиони евра)

Негативно: набавката е критикувана како неоправдана и неискористена

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Позитивно: авторот го прикажува ДЗР како кредибилен извор на критички наоди

Економски оператори (шест компании со над 70% од набавките)

Не е споменато

Опрема за дислокација (неставена во употреба, 1,72 милиони евра)

Негативно: платена, но неискористена опрема претставува загуба

Осигурителни услуги (договори од 5,8 милиони евра со анекси)

Негативно: анексите се критикувани како неоправдани и без документација

Стручна комисија (за јавни набавки во ЕСМ)

Неутрално: комисијата е цитирана дека дала мислење за цените, без мета-вреднување

Независен Весник

АД ЕСМ - Скопје (Електрани на Северна Македонија)

Негативно: авторот пренесува ревизорски наоди за слабости во планирањето, неефикасност и неусогласеност

Адитив (неискористен, со истечен рок, вредност 2,29 милиони евра)

Неутрално: наведен како пример за неефикасна набавка со истечен рок

Биро за јавни набавки (БЈН)

Неутрално: само информативно споменат како извор на извештајот за 'црвени знаменца'

Влада на Северна Македонија

Не е споменато

Гасен мотор (набавка од 2,48 милиони евра)

Неутрално: наведен како предмет на ревизорска забелешка за неоправдана итност и неискористеност

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Позитивно: авторот го прикажува ДЗР како кредибилен надзорен орган што открива слабости

Економски оператори (шест компании со над 70% од набавките)

Неутрално: споменати само како дел од ревизорските забелешки за ограничена конкуренција

Опрема за дислокација (неставена во употреба, 1,72 милиони евра)

Неутрално: наведен како пример за неискористена опрема, без мета-вреднување

Осигурителни услуги (договори од 5,8 милиони евра со анекси)

Неутрално: опишани како предмет на анекси и сомнителни практики, без мета-вреднување

Стручна комисија (за јавни набавки во ЕСМ)

Неутрално: спомената дека оценила дека цените не се пазарни, без мета-вреднување

Радио МОФ

АД ЕСМ - Скопје (Електрани на Северна Македонија)

Негативно: авторот ги пренесува ревизорските наоди за слабости и неправилности во набавките на ЕСМ

Адитив (неискористен, со истечен рок, вредност 2,29 милиони евра)

Негативно: наведен како неискористен со истечен рок, што укажува на неправилност

Биро за јавни набавки (БЈН)

Не е споменато

Влада на Северна Македонија

Не е споменато

Гасен мотор (набавка од 2,48 милиони евра)

Негативно: опишан како неоправдана итност и неставен во функција

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Позитивно: авторот го прикажува ДЗР како кредибилен откривач на слабости и неправилности

Економски оператори (шест компании со над 70% од набавките)

Негативно: имплицитно критикувани како дел од ограничена конкуренција и ризик од неекономично трошење

Опрема за дислокација (неставена во употреба, 1,72 милиони евра)

Негативно: опишана како платена, но неставена во употреба

Осигурителни услуги (договори од 5,8 милиони евра со анекси)

Негативно: критикувани поради анекси без образложение и непазарни цени

Стручна комисија (за јавни набавки во ЕСМ)

Неутрално: само цитирана дека оценила дека цените не се пазарни

еМагазин

АД ЕСМ - Скопје (Електрани на Северна Македонија)

Негативно: ревизијата експлицитно утврдува слабости и неправилности во планирањето и реализацијата на набавките.

Адитив (неискористен, со истечен рок, вредност 2,29 милиони евра)

Негативно: ревизијата го опишува како финансиска загуба и нерационално користење на средства.

Биро за јавни набавки (БЈН)

Неутрално: БЈН е споменато како извор на Извештајот за црвени знаменца, без мета-вреднување.

Влада на Северна Македонија

Не е споменато

Гасен мотор (набавка од 2,48 милиони евра)

Негативно: ревизијата утврдува неоправдана итност и неставување во функција, што претставува неправилност.

Државен завод за ревизија (ДЗР)

Позитивно: авторот го прикажува ДЗР како кредибилен извор кој открива слабости и неправилности.

Економски оператори (шест компании со над 70% од набавките)

Негативно: упатува на ограничена конкуренција и зголемен ризик од неекономично користење на средства.

Опрема за дислокација (неставена во употреба, 1,72 милиони евра)

Негативно: ревизијата ја наведува како нерационално користење на јавни средства и финансиска загуба.

Осигурителни услуги (договори од 5,8 милиони евра со анекси)

Негативно: ревизијата утврдува неправилности со анекси, непазарни цени и необезбедена документација.

Стручна комисија (за јавни набавки во ЕСМ)

Неутрално: спомената е дека дала мислење дека цените не се пазарни, без мета-вреднување на самата комисија.

Сценарија

scenarios

• description

  По ревизијата на ДЗР, раководството на ЕСМ, предводено од новиот директор, воведува построги интерни контроли и обука за вработените во секторот за набавки. Ова води кон подобро планирање и намалување на неправилностите во идните тендери, зголемувајќи ја транспарентноста.

  plausibility

  realistic

  time horizon

  mid

  title

  ЕСМ воведува нови процедури за јавни набавки

  valence

  positive

• description

  Врз основа на наодите, ДЗР доставува предмети до Јавното обвинителство за дел од постапките, особено за гасниот мотор и адитивот. Ова доведува до истраги кои може да резултираат со обвиненија, но и со политички тензии, без веднаш да се промени состојбата во ЕСМ.

  plausibility

  realistic

  time horizon

  mid

  title

  ДЗР иницира постапки за одговорност на функционери

  valence

  neutral

• description

  Ревизорските наоди ги користат меѓународните финансиски институции и донатори како аргумент за услови при идното финансирање на ЕСМ. Ова резултира со одложување или намалување на средства за енергетски проекти, зголемувајќи ги трошоците за задолжување на компанијата.

  plausibility

  realistic

  time horizon

  long

  title

  ЕСМ губи доверба кај меѓународните партнери

  valence

  negative

• description

  Медиумското известување и реакциите на граѓанските организации, како Институтот за јавни политики, создаваат притисок врз Владата и ЕСМ. Ова води кон посилна парламентарна контрола и усвојување на законски измени за задолжително истражување на пазарот пред тендерите.

  plausibility

  plausible

  time horizon

  mid

  title

  Јавноста врши притисок за реформи во ЕСМ

  valence

  positive

• description

  Поради веќе склучените договори, ЕСМ продолжува со реализација, но под надзор на ДЗР и Бирото за јавни набавки. Дел од анексите се ревидираат за да се намалат загубите, но дел од обврските остануваат непроменети поради правни пречки.

  plausibility

  plausible

  time horizon

  short

  title

  Договорите со шесте оператори добиваат дополнителни анекси

  valence

  neutral

• description

  Ревизијата ги продлабочува поделбите меѓу менаџментот и синдикатите во ЕСМ, при што дел од вработените бараат оставки, додека други ги бранат постапките. Ова води кон парализа во одлучувањето и одложување на инвестиции, влошувајќи ја енергетската состојба.

  plausibility

  plausible

  time horizon

  mid

  title

  Внатрешни пресметки во ЕСМ по ревизијата

  valence

  negative

• description

  Ако ЕСМ успешно ги спроведе препораките и јавно ги објави резултатите, би можело да стане пример за другите јавни претпријатија. Ова води кон поширока реформа на системот за јавни набавки, намалувајќи ги коруптивните ризици и зголемувајќи ја ефикасноста во целата држава.

  plausibility

  speculative

  time horizon

  long

  title

  ЕСМ станува модел за реформа во јавниот сектор

  valence

  positive

• description

  Поради ревизорските наоди, дел од операторите, како добавувачите на гасниот мотор, покренуваат тужби против ЕСМ за неисполнети обврски. Ова води кон долготрајни судски процеси кои ги трошат ресурсите на компанијата, но може да разјаснат дел од договорните односи.

  plausibility

  speculative

  time horizon

  long

  title

  Судски спорови со економските оператори

  valence

  neutral

• description

  Ако странски партнери или ЕУ институции ги поврзат наодите со злоупотреба на фондови, би можела да се покрене меѓународна истрага. Ова води кон замрзнување на средства, санкции и сериозна штета на репутацијата на ЕСМ и на државата, загрозувајќи ја енергетската безбедност.

  plausibility

  speculative

  time horizon

  long

  title

  ЕСМ се соочува со меѓународна истрага за корупција

  valence

  negative

Извори

articles

• article order

  13

  body

  Се правеле набавки кои не се користеле, се склучувале договори со само една понуда, се ограничувала конкуренцијата. Државниот ревизор под лупа го стави работењето на ЕСМ. Една од позначајните работи кои ги посочуваат во извештај е набавката на адитив. Го платиле 2,3 милиони евра. Најголем дел не бил искористен, а потоа му истекол рокот. Компанијата платила и 1,7 милиони евра за дислокација на опрема која не е ставена во употреба. Поради ваквите состојби ревизорот констатирал сериозни загуби за компанијата. За набавката на адитивот беше поднесено и обвинение и судскиот процес се уште во тек. Ревизорите констатирале и дека бил набавен и гасен мотор за кој поради итноста во 2023 година била спроведена постапка со преговарање без објавување на оглас. Бил исплатен значителен дел од договорената вредност - 2, 4 милиони евра, но не бил ставен во функција. И покрај повикувањето на крајна итност како основ за спроведување на постапката, гасниот моторот бил испорачан по седум месеци, но истиот не бил инсталиран и ставен во употреба. До денот на завршување на ревизијата, гасниот мотор е складиран во кругот на Подружница Енергетика, без обезбедени предуслови за негово оперативно користење, пишува во извештајот на Државниот за ревизија Образложението кое го добиле е дека набавката се спроведува поради енергетската криза. Обврската на ЕСМ била да го зголеми производството на струја согласно задолжувањата на Владата и една од опциите била да се зголеми со проширување на капацитетот на централата КОГЕЛ. Но, во извештајот стои и дека конзервацијата била извршена во јуни 2025 што укажува дека гасниот морот не бил ставен во функција и по повеќе од две години. Па, од тука ревизорите посочуваат дека поради сето ова не може да се утврди која била итноста на набавката за моторот. ДЗР констатирале и дека дел од договорите биле склучени со само една понуда, а во одредени случаи се менувале и договорите со анекси без доволно образложение. Во фокусот на ревизорите биле 27 постапки за јавни набавки спроведени во 2022, 2023 и и дел во 2024 година. За извештајот на ревизорите со свој коментар излегоа и од ЕСМ. Велат дека голем дел од забелешките на ревизорот веќе биле нотирани и од нивна страна и за сите тие забелешки и незаконитости АД ЕСМ веќе имале поднесено и кривични пријави. Државните електрани веќе неколку години се тема во јавноста - особено се зборува финансиската состојба на компанијата но и за тоа дали е можно ситуацијата таму да се подобри.

  language

  mkd

  published at

  2026-09-15T16:03:01

  source

  telma.com.mk

  title

  Рокот на адитивот истекол, моторот стои во магацин, ДЗР констатира - ЕСМ платиле милиони за набавки што не ги користеле

  url

  https://telma.com.mk/2026/09/15/rokot-na-aditivot-istekol-motorot-stoi-vo-magaczin-dzr-konstatira-esm-platile-milioni-za-nabavki-shto-ne-gi-koristele/

• article order

  3

  body

  Планирањето, спроведувањето на постапките за доделување договори за јавни набавки и реализацијата на склучените договори во АД ЕСМ - Скопје не се во согласност во сите материјални аспекти со применетата релевантна законска и подзаконска регулатива, планови и договори, се вели во соопштението на Државниот завод за ревизија по завршената ревизија на ЕСМ. Како што објави МКД.мк, со ревизијата се опфатени 27 постапки за јавни набавки (од кои 2 се спроведени во 2022 година, 19 во 2023 година и 6 во 2024 година), со преземени обврски во 2024 година во вкупен износ од 143.569.000 евра. Планирањето, спроведувањето на постапките за доделување на договорите за јавни набавки, како и реализацијата на склучените договори не се во согласност во сите материјални аспекти со применетата релевантна законска и подзаконска регулатива, планови и договори, се вели во извештајот на ДЗР. Ревизорите утврдија слабости во планирањето на јавните набавки. "Годишниот план за јавни набавки бил изготвен врз основа на податоци од претходно склучени договори, без соодветно истражување на пазарот и користење на дадената законска можност за спроведување на технички дијалог, неосновано определување на проценетата вредност и недостаток на аналитички пристап при утврдување на потребите на друштвото. Иако е донесено упатство за начинот на спроведување на набавките, истото не содржи прецизни насоки за утврдување на потребите, количините и проценетата вредност. Како последица на тоа, во текот на 2024 година биле донесени 19 одлуки за измени на Годишниот план за јавни набавки, што неповолно влијае на ефикасноста на постапките, планирањето на финансиските средства и роковите, транспарентноста и предвидливоста на истите". Во постапката со преговарање без објавување оглас за набавка на гасен мотор, не беше можно да се потврди оправданоста на повикувањето на крајна итност. Иако за набавката бил исплатен значителен дел од договорната вредност 153.283 илјади денари (2.484.300 евра), моторот не бил ставен во функција и подолго време бил складиран без обезбедени предуслови за користење, што упатува на преземање договорни обврски без обезбедени услови за негово инсталирање и оперативно користење. Со ревизијата се утврдени набавки на стоки и услуги кои не се користени или не се целосно реализирани. Кај набавката на адитив, вредни 2.294.900 евра, најголемиот дел останал неискористен и му истекол рокот на употреба. Исто така, платени се 1.721.200 евра за активности за дислокација на опрема што не е ставена во употреба. Ваквите состојби претставуваат финансиски загуби на друштвото, нерационално користење на јавни средства и негативно влијае на извршувањето на дејноста. Во 2022 година спроведена е постапка за јавна набавка на осигурителни услуги поделена на 10 дела, по што во 2023 година склучени се договори за 6 дела, со вкупна вредност од 5,8 милиони евра и рок на реализација од две години. Со анекси кон договорите за 3 дела, нивната вкупна вредност е зголемена за 68.204 илјади денари, иако Стручната комисија за истите дала мислење дека понудените цени не се пазарни, а проценетата вредност со измена и дополнување на Одлуката за јавна набавка била зголемена. Дополнително, пред истекот на договорите за овие три дела, нивното времетраење е продолжено. Во осигурителните полиси е наведен агент/брокер и друштво за застапување, иако посредувањето не било предвидено во тендерската документација, како и не е обезбедена документација со која би се потврдиле обемот и придобивките од ваквото посредување. Во повеќе постапки утврдени се слабости во техничките спецификации и во условите за докажување способност . Техничките спецификации во одделни случаи се поставени на начин што може да упатува на конкретен дизајн, бренд или овластен производител, додека условите за докажување на финансиска способност и техничка и професионална способност, не секогаш се сразмерни со предметот на набавката. Кај дел од постапките не е спроведена целосна и детална проверка на доказите за исполнување на условите , а кај испорачаните стоки и услуги во одредени случаи недостасува соодветна техничка, атестна и друга веродостојна документација. Постојат и случаи на прифаќање на суштински измени на технички карактеристики по извршена испорака, што го доведува во прашање еднаквиот третман на економските оператори и регуларноста на постапките. Со ревизијата, исто така, утврдени се слабости при реализацијата на договорите. Во одделни случаи договорите се менувале со анекси без доволно уверливо образложение, а за одредени услуги не е обезбедена документација со која би се потврдила оправданоста и обемот на извршените активности. Дополнително, ревизорите утврдиле дека во 2024 година постои надминување на законскиот вредносен праг за набавки без спроведување постапка, кое изнесува 81.644 евра, што укажува на потреба од правилно толкување на одредбите од ЗЈН и воспоставување контрола при набавки под вредносниот праг. Во извештајот од спроведената ревизија дадени се препораки, чија имплементацијата треба да придонесе кон поголема транспарентност, конкуренција, подобар квалитет на набавките, како и економично, ефикасно и ефективно користење на јавните средства во АД ЕСМ Скопје.

  language

  mkd

  published at

  2026-09-15T15:48:49

  source

  Expres.mk

  title

  Ревизорите прашуваат: Како "ЕСМ" фрли во ветер милиони на тендери без пазарна трка и контрола?!

  url

  https://expres.mk/makedonija/revizorite-prashuvaat-kako-esm-frli-vo-veter-milioni-na-tenderi-bez-pazarna-trka-i-kontrola/

• article order

  11

  body

  Државниот завод за ревизија утврдил низа слабости и неправилности во планирањето, спроведувањето и реализацијата на јавните набавки во АД ЕСМ Скопје, меѓу кои ограничена конкуренција, недоволно истражување на пазарот, неискористени набавки и договори менувани со анекси без доволно образложение. Ревизијата опфатила 27 постапки за јавни набавки што се реализирале во 2024 година, од кои две биле спроведени во 2022, деветнаесет во 2023 и шест во 2024 година. Во извештајот се наведува дека вредноста на преземените обврски поврзани со ревидираните постапки изнесувала 5,175 милијарди денари, односно 58,42 отсто од вкупните обврски од 8,858 милијарди денари или околу 143,6 милиони евра. Годишниот план за јавни набавки бил изготвен врз основа на претходно склучени договори, без соодветно истражување на пазарот, технички дијалог и аналитички пристап при утврдувањето на потребите. Во текот на 2024 година биле донесени дури 19 одлуки за измена на планот, што, според ревизорите, влијаело врз ефикасноста, финансиското планирање, роковите и транспарентноста. Шест економски оператори добиле договори што претставувале повеќе од 70 отсто од вкупната вредност на склучените договори во 2024 година. Забележани биле и постапки со само една понуда, како и голем број измени на огласите и тендерската документација, поништени и обжалени постапки. Овие состојби, според ДЗР, упатуваат на ограничена конкуренција и зголемен ризик од неекономично користење на јавните средства. Меѓу посочените случаи е набавката на гасен мотор преку постапка со преговарање без објавување оглас, при што ревизорите не можеле да ја потврдат оправданоста на крајната итност. Иако биле исплатени 153,3 милиони денари, односно околу 2,48 милиони евра, моторот не бил ставен во функција и подолго време бил складиран без обезбедени услови за негово користење. За набавка на адитив биле платени 141,6 милиони денари, или околу 2,3 милиони евра, но најголемиот дел останал неискористен и му истекол рокот на употреба. Дополнително, 106,2 милиони денари, односно околу 1,72 милиони евра, биле платени за дислокација на опрема што не била ставена во употреба. Неправилности биле забележани и кај набавката на осигурителни услуги. За шест делови биле склучени договори во вредност од околу 5,8 милиони евра, а со анекси вредноста на три од нив била зголемена за 68,2 милиони денари, иако стручната комисија оценила дека понудените цени не се пазарни. Во полисите биле наведени и посредници, иако посредувањето не било предвидено во тендерската документација. Ревизорите утврдиле и технички спецификации што можеле да упатуваат на конкретен бренд, дизајн или овластен производител, несразмерни услови за докажување способност, нецелосна проверка на доказите и прифаќање суштински измени на техничките карактеристики по испораката. Во 2024 година бил надминат и законскиот праг за набавки без постапка за износ од 81.644 евра. ДЗР дал препораки за подобрување на контролата, конкуренцијата и транспарентноста, како и за поекономично и поефикасно користење на јавните средства во ЕСМ.

  language

  mkd

  published at

  2026-09-15T14:04:22

  source

  Радио МОФ

  title

  Ревизорите утврдиле слабости и нерационално трошење во јавните набавки на ЕСМ

  url

  https://www.radiomof.mk/revizorite-utvrdile-slabosti-i-neracionalno-troshenje-vo-javnite-nabavki-na-esm/

• article order

  6

  body

  Државниот завод за ревизија утврдил слабости во планирањето, спроведувањето на тендерите и реализацијата на договорите за јавни набавки во АД ЕСМ - Скопје, при што ревизорите оцениле дека постапките не биле во согласност со законската регулатива, плановите и склучените договори во сите материјални аспекти. Ревизијата опфатила 27 постапки со реализација во 2024 година, од кои две биле спроведени во 2022, 19 во 2023 и шест во 2024 година, а по нив ЕСМ презел обврски во вкупен износ од 8,858 милијарди денари, односно околу 143,57 милиони евра. Проблеми уште при планирањето Една од главните забелешки на ревизорите се однесува на начинот на кој ЕСМ ги планирал јавните набавки. Годишниот план бил изготвуван врз основа на податоци од претходно склучени договори, без соодветно истражување на пазарот и без користење на можноста за технички дијалог. ДЗР утврдил и случаи на неосновано определување на проценетата вредност на набавките, како и недоволно аналитички пристап при утврдувањето на потребите на друштвото. Иако ЕСМ имал донесено упатство за спроведување на набавките, во него, според ревизорите, немало доволно прецизни насоки за утврдување на потребите, количините и проценетата вредност. Како последица, во текот на 2024 година биле донесени 19 одлуки за измени на Годишниот план за јавни набавки. Според ДЗР, тоа влијаело врз ефикасноста на постапките, планирањето на финансиските средства, роковите, транспарентноста и предвидливоста. Ревизорите потврдиле и дел од состојбите наведени во Извештајот за црвени знаменца за 2024 година на Бирото за јавни набавки, меѓу кои значителен број измени и дополнувања на огласите и тендерската документација, како и поништени и обжалени постапки. Кај 6 компании - 70 отсто од набавките! ДЗР обрнал внимание и на концентрацијата на набавките. Дел од ревидираните постапки се однесуваат на договори со шест економски оператори, кои учествуваат со повеќе од 70 отсто од вкупната вредност на склучените договори во 2024 година. Имало и постапки во кои била доставена само една понуда. Според ревизорите, овие состојби упатуваат на ограничена конкуренција, слабости при подготовката на документацијата и намалена транспарентност, а со тоа и на зголемен ризик од неекономично и неефикасно трошење на јавните средства. Платен гасен мотор, но не бил ставен во функција Меѓу конкретните случаи што ги издвојува ДЗР е набавката на гасен мотор, спроведена со постапка со преговарање без објавување оглас. Ревизорите не можеле да ја потврдат оправданоста на повикувањето на крајна итност. За моторот бил исплатен значителен дел од договорната вредност - 153,283 милиони денари, односно околу 2,48 милиони евра. Гасниот мотор платен речиси 2,5 милиони евра никогаш не е употребен Но, и покрај тоа, моторот не бил ставен во функција и подолго време бил складиран без да бидат обезбедени услови за негово користење. Според ДЗР, тоа укажува дека биле преземени договорни обврски без однапред обезбедени услови за инсталирање и оперативно користење на опремата. Утврдено е и дека дел од набавените стоки и услуги не биле искористени или не биле целосно реализирани. За адитив платени 2,3 милиони евра, а на најголемиот дел му истекол рокот Како друг пример ревизорите ја наведуваат набавката на адитив, за која биле платени 141,6 милиони денари, или околу 2,29 милиони евра. Најголемиот дел од адитивот останал неискористен, а во меѓувреме му истекол рокот на употреба. Адитив со истечен рок во магацински простор на РЕК Осломеј ЕСМ, исто така, платил 106,2 милиони денари, односно околу 1,72 милиони евра, за активности поврзани со дислокација на опрема која потоа не била ставена во употреба. ДЗР оценува дека ваквите случаи претставуваат финансиски загуби и нерационално користење на јавни средства и негативно влијаат врз извршувањето на дејноста на друштвото. Договори за осигурување зголемени за 68 милиони денари Ревизијата опфатила и постапка за јавна набавка на осигурителни услуги спроведена во 2022 година, поделена на 10 дела. Во 2023 година биле склучени договори за шест дела, со вкупна вредност од 355,486 милиони денари, или околу 5,8 милиони евра, со рок на реализација од две години. Подоцна, со анекси, вредноста на договорите за три дела била зголемена за дополнителни 68,204 милиони денари. Според ревизорите, тоа е проблематично бидејќи стручната комисија претходно оценила дека понудените цени не се пазарни, а проценетата вредност на набавката била зголемена со измена на одлуката за јавната набавка. Дополнително, пред истекот на договорите, нивното времетраење било продолжено. Во осигурителните полиси бил наведен и агент или брокер, како и друштво за застапување, иако посредувањето не било предвидено во тендерската документација. Не била обезбедена ниту документација со која би се потврдиле обемот и придобивките од таквото посредување. Спецификациите "кроени" за конкретен бренд? Ревизорите утврдиле слабости и во техничките спецификации и условите со кои понудувачите требало да ја докажат својата способност. Во одделни случаи, техничките спецификации биле поставени на начин што можел да упатува на конкретен дизајн, бренд или овластен производител. Истовремено, условите за докажување на финансиската, техничката и професионалната способност не секогаш биле сразмерни со предметот на набавката. Кај дел од постапките не била спроведена целосна и детална проверка на доказите доставени од понудувачите. Кај испорачаните стоки и услуги, пак, во одредени случаи недостигала соодветна техничка, атестна и друга документација. ДЗР утврдил и случаи во кои биле прифатени суштински измени на техничките карактеристики дури по извршената испорака, што, според ревизорите, го доведува во прашање еднаквиот третман на економските оператори и регуларноста на постапките. Анекси без доволно образложение и набавки над законскиот праг Слабости биле утврдени и во реализацијата на договорите. Во одделни случаи договорите биле менувани со анекси без доволно убедливо образложение, додека за некои услуги немало документација со која би се потврдиле оправданоста и обемот на извршените активности. Ревизорите утврдиле и дека во 2024 година бил надминат законскиот вредносен праг за набавки без спроведување постапка, во износ од 81.644 евра. ДЗР оценува дека ова укажува на потреба од правилно толкување на Законот за јавните набавки и воспоставување соодветна контрола кај набавките под вредносниот праг. Во извештајот се дадени препораки до ЕСМ, чија реализација, според ДЗР, треба да придонесе за поголема транспарентност и конкуренција, подобар квалитет на набавките и поекономично, поефикасно и поефективно користење на јавните средства.

  language

  mkd

  published at

  2026-09-15T10:45:03

  source

  vecer.mk

  title

  РЕВИЗОРИТЕ СО "ЛУПА" ВРЗ ТЕНДЕРИТЕ ВО ЕСМ: Утврдени низа слабости во јавните набавки и реализацијата на договорите

  url

  https://vecer.mk/makedonija/revizorite-so-lupa-vrz-tenderite-vo-esm-utvrdeni-niza-slabosti-vo-javnite-nabavki-i-realizatsijata-na-dogovorite

• article order

  1

  body

  Државниот завод за ревизија изврши ревизија на усогласеност на јавните набавки во... Државниот завод за ревизија изврши ревизија на усогласеност на јавните набавки во АД ЕСМ Скопје по кои во 2024 година преземени се обврски и изрази заклучок дека планирањето, спроведувањето на постапките за доделување на договорите за јавни набавки, како и реализацијата на склучените договори не се во согласност во сите материјални аспекти со применетата релевантна законска и подзаконска регулатива, планови и договори. Со ревизијата е дадена и оценка за степенот на примена на начелата на кои се темелат јавните набавки при доделување на договори за јавни набавки со кои се обезбедува економично, ефикасно и ефективно користење на јавните средства, конкуренција помеѓу економските оператори, транспарентност, еднаков третман на економските оператори и сразмерност на предметот на набавка, особено во однос на изборот, дефинирањето и примената на условите, барањата и критериумите. Со ревизијата се опфатени 27 постапки за јавни набавки со реализација во 2024 година, од кои 2 се спроведени во 2022 година, 19 во 2023 година и 6 во 2024 година. По овие постапки во 2024 година се преземени обврски во вкупен износ од 8.858.194 илјади денари, односно 143.569.000 евра, што претставува 58,42% од вкупно преземените обврски кои подлежат на Законот за јавните набавки, во износ од 5.175.014 илјади денари. При изборот на постапките опфатени со ревизијата се земени предвид нивната значајност и вредност, постапките опфатени со Извештајот за црвени знаменца за 2024 година на БЈН, постапките кои се предмет на постапување од други надлежни органи, како и постапките од јавен интерес. Ревизорите утврдија слабости во планирањето на јавните набавки. Годишниот план за јавни набавки бил изготвен врз основа на податоци од претходно склучени договори, без соодветно истражување на пазарот и користење на дадената законска можност за спроведување на технички дијалог, неосновано определување на проценетата вредност и недостаток на аналитички пристап при утврдување на потребите на друштвото. Иако донесено е упатство за начинот на спроведување на набавките, истото не содржи прецизни насоки за утврдување на потребите, количините и проценетата вредност. Како последица на тоа, во текот на 2024 година биле донесени 19 одлуки за измени на Годишниот план за јавни набавки, што неповолно влијае на ефикасноста на постапките, планирањето на финансиските средства и роковите, транспарентноста и предвидливоста на истите. Ревизорските анализи потврдија дел од состојбите од "Извештајот за црвени знаменца 2024 година'' издаден од БЈН, кои меѓу другото се однесуваат на значителен број постапки со евидентирани измени и дополнувања на огласите и тендерската документација, поништени и обжалени постапки. Дел од опфатените постапки се склучените договори со шест економски оператори кои претставуваат над 70% од вкупната вредност на склучените договорите во 2024 година, како и постапки со само една понуда. Овие состојби упатуваат на ограничена конкуренција, слабости во подготовката на документацијата, намалена транспарентност и зголемен ризик од неекономично и неефикасно користење на јавните средства. Кај дел од поединечните постапки со ревизијата се утврдени одредени неправилности. Во постапката со преговарање без објавување оглас за набавка на гасен мотор, не беше можно да се потврди оправданоста на повикувањето на крајна итност. Иако за набавката бил исплатен значителен дел од договорната вредност 153.283 илјади денари (2.484.300 евра) , моторот не бил ставен во функција и подолго време бил складиран без обезбедени предуслови за користење, што упатува на преземање договорни обврски без обезбедени услови за негово инсталирање и оперативно користење. Со ревизијата се утврдени набавки на стоки и услуги кои не се користени или не се целосно реализирани. Кај набавката на адитив, за која се платени средства во вкупен износ од 141.600 илјади денари (2.294.900 евра) најголемиот дел останал неискористен и му истекол рокот на употреба. Исто така, платени се 106.200 илјади денари (1.721,200 евра) за активности за дислокација на опрема што не е ставена во употреба. Ваквите состојби претставуваат финансиски загуби на друштвото, нерационално користење на јавни средства и негативно влијае на извршувањето на дејноста. Во 2022 година спроведена е постапка за јавна набавка на осигурителни услуги поделена на 10 дела, по што во 2023 година склучени се договори за 6 дела, со вкупна вредност од 355.486 илјади денари или приближно 5,8 милиони евра и рок на реализација од две години. Со анекси кон договорите за 3 дела, нивната вкупна вредност е зголемена за 68.204 илјади денари, иако Стручната комисија за истите дала мислење дека понудените цени не се пазарни, а проценетата вредност со измена и дополнување на Одлуката за јавна набавка била зголемена. Дополнително, пред истекот на договорите за овие три дела, нивното времетраење е продолжено. Исто така, во осигурителните полиси е наведен агент/брокер и друштво за застапување, иако посредувањето не било предвидено во тендерската документација, како и не е обезбедена документација со која би се потврдиле обемот и придобивките од ваквото посредување. Во повеќе постапки утврдени се слабости во техничките спецификации и во условите за докажување способност. Техничките спецификации во одделни случаи се поставени на начин што може да упатува на конкретен дизајн, бренд или овластен производител, додека условите за докажување на финансиска способност и техничка и професионална способност, не секогаш се сразмерни со предметот на набавката. Кај дел од постапките не е спроведена целосна и детална проверка на доказите за исполнување на условите , а кај испорачаните стоки и услуги во одредени случаи недостасува соодветна техничка, атестна и друга веродостојна документација. Постојат и случаи на прифаќање на суштински измени на технички карактеристики по извршена испорака, што го доведува во прашање еднаквиот третман на економските оператори и регуларноста на постапките. Со ревизијата, исто така, утврдени се слабости при реализацијата на договорите. Во одделни случаи договорите се менувале со анекси без доволно уверливо образложение, а за одредени услуги не е обезбедена документација со која би се потврдила оправданоста и обемот на извршените активности. Дополнително, ревизорите утврдиле дека во 2024 година постои надминување на законскиот вредносен праг за набавки без спроведување постапка, кое изнесува 81.644 евра, што укажува на потреба од правилно толкување на одредбите од ЗЈН и воспоставување контрола при набавки под вредносниот праг. Во извештајот од спроведената ревизија дадени се препораки, чија имплементацијата треба да придонесе кон поголема транспарентност, конкуренција, подобар квалитет на набавките, како и економично, ефикасно и ефективно користење на јавните средства во АД ЕСМ Скопје.

  language

  mkd

  published at

  2026-09-15T09:21:12

  source

  Алфа Вести

  title

  ДЗР: Слабости во планирањето, спроведувањето и реализацијата на јавните набавки во АД ЕСМ - Скопје

  url

  https://vesti.alfa.mk/dzr-slabosti-vo-planiranjeto-sproveduvanjeto-i-realizacijata-na-javnite-nabavki-vo-ad-esm-skopje/

• article order

  8

  body

  Државниот завод за ревизија изврши ревизија на усогласеност на јавните набавки во АД ЕСМ Скопје по кои во 2024 година преземени се обврски и изрази заклучок дека планирањето, спроведувањето на постапките за доделување на договорите за јавни набавки, како и реализацијата на склучените договори не се во согласност во сите материјални аспекти со применетата релевантна законска и подзаконска регулатива, планови и договори. Со ревизијата е дадена и оценка за степенот на примена на начелата на кои се темелат јавните набавки при доделување на договори за јавни набавки со кои се обезбедува економично, ефикасно и ефективно користење на јавните средства, конкуренција помеѓу економските оператори, транспарентност, еднаков третман на економските оператори и сразмерност на предметот на набавка, особено во однос на изборот, дефинирањето и примената на условите, барањата и критериумите. Со ревизијата се опфатени 27 постапки за јавни набавки со реализација во 2024 година, од кои 2 се спроведени во 2022 година, 19 во 2023 година и 6 во 2024 година. По овие постапки во 2024 година се преземени обврски во вкупен износ од 8.858.194 илјади денари, односно 143.569.000 евра, што претставува 58,42% од вкупно преземените обврски кои подлежат на Законот за јавните набавки, во износ од 5.175.014 илјади денари. При изборот на постапките опфатени со ревизијата се земени предвид нивната значајност и вредност, постапките опфатени со Извештајот за црвени знаменца за 2024 година на БЈН, постапките кои се предмет на постапување од други надлежни органи, како и постапките од јавен интерес. Ревизорите утврдија слабости во планирањето на јавните набавки. Годишниот план за јавни набавки бил изготвен врз основа на податоци од претходно склучени договори, без соодветно истражување на пазарот и користење на дадената законска можност за спроведување на технички дијалог, неосновано определување на проценетата вредност и недостаток на аналитички пристап при утврдување на потребите на друштвото. Иако донесено е упатство за начинот на спроведување на набавките, истото не содржи прецизни насоки за утврдување на потребите, количините и проценетата вредност. Како последица на тоа, во текот на 2024 година биле донесени 19 одлуки за измени на Годишниот план за јавни набавки, што неповолно влијае на ефикасноста на постапките, планирањето на финансиските средства и роковите, транспарентноста и предвидливоста на истите. Со ревизијата се утврдени набавки на стоки и услуги кои не се користени или не се целосно реализирани. Кај набавката на адитив, за која се платени средства во вкупен износ од 141.600 илјади денари (2.294.900 евра) најголемиот дел останал неискористен и му истекол рокот на употреба. Исто така, платени се 106.200 илјади денари (1.721,200 евра) за активности за дислокација на опрема што не е ставена во употреба. Ваквите состојби претставуваат финансиски загуби на друштвото, нерационално користење на јавни средства и негативно влијае на извршувањето на дејноста.

  language

  mkd

  published at

  2026-09-15T08:57:36

  source

  Локално

  title

  Ревизорите открија: ЕСМ купиле адитив за повеќе од 2,2 милиони евра - најголемиот дел останал неискористен, па му истекол рокот на употреба

  url

  https://lokalno.mk/revizorite-otkrija-esm-kupile-aditiv-za-povekje-od-22-milioni-evra-najgolemiot-del-ostanal-neiskoristen-pa-mu-istekol-rokot-na-upotreba/

• article order

  0

  body

  Државниот завод за ревизија утврдил низа слабости во планирањето, спроведувањето и реализацијата на јавните набавки во АД ЕСМ - Скопје. Според ревизорите, постапките и реализацијата на склучените договори не се во согласност во сите материјални аспекти со релевантната законска и подзаконска регулатива, плановите и договорите. Ревизијата опфатила 27 постапки за јавни набавки, од кои две биле спроведени во 2022 година, 19 во 2023 година и шест во 2024 година. По овие постапки, во 2024 година биле преземени обврски во вкупен износ од 8.858.194 илјади денари, односно околу 143,6 милиони евра. Ревизорите утврдиле слабости уште во фазата на планирање. Годишниот план за јавни набавки бил изготвен врз основа на податоци од претходно склучени договори, без соодветно истражување на пазарот и без користење на законската можност за технички дијалог. Констатирани се и неосновано определување на проценетата вредност и недоволно аналитички пристап при утврдувањето на потребите на друштвото. Иако било донесено упатство за спроведување на набавките, тоа не содржело прецизни насоки за утврдување на потребите, количините и проценетата вредност. Како последица, во текот на 2024 година биле донесени 19 одлуки за измени на Годишниот план за јавни набавки, што, според ДЗР, негативно влијае врз ефикасноста, финансиското планирање, роковите, транспарентноста и предвидливоста на постапките. Ревизорите потврдиле и дел од состојбите наведени во Извештајот за "црвени знаменца" за 2024 година на Бирото за јавни набавки, меѓу кои значителен број измени и дополнувања на огласите и тендерската документација, како и поништени и обжалени постапки. Дел од анализираните постапки се однесувале на договори со шест економски оператори, кои претставуваат над 70 отсто од вкупната вредност на договорите склучени во 2024 година, како и на постапки во кои била доставена само една понуда. Според ДЗР, овие состојби укажуваат на ограничена конкуренција, слабости во подготовката на документацијата, намалена транспарентност и зголемен ризик од неекономично и неефикасно користење на јавните средства. Кај постапката со преговарање без објавување оглас за набавка на гасен мотор, ревизорите не можеле да ја потврдат оправданоста на повикувањето на крајна итност. Иако бил исплатен значителен дел од договорната вредност, 153.283 илјади денари, односно околу 2,48 милиони евра, моторот не бил ставен во функција и подолг период бил складиран без обезбедени предуслови за користење. Утврдени се и набавки на стоки и услуги кои не биле искористени или не биле целосно реализирани. За набавка на адитив биле платени 141.600 илјади денари, односно околу 2,29 милиони евра, при што најголемиот дел останал неискористен и му истекол рокот на употреба. Дополнително, биле платени 106.200 илјади денари, односно околу 1,72 милиони евра, за активности за дислокација на опрема која не била ставена во употреба. Во делот на осигурителните услуги, ревизијата опфатила постапка спроведена во 2022 година, поделена на 10 дела, по која во 2023 година биле склучени договори за шест дела во вкупна вредност од 355.486 илјади денари, или околу 5,8 милиони евра, со рок на реализација од две години. Со анекси, вредноста на договорите за три дела била зголемена за 68.204 илјади денари, иако Стручната комисија оценила дека понудените цени не се пазарни. Пред истекот на договорите, нивното времетраење било дополнително продолжено. Во полисите бил наведен и агент/брокер, иако посредувањето не било предвидено во тендерската документација, а не била обезбедена ниту документација за обемот и придобивките од посредувањето. ДЗР констатирал слабости и во техничките спецификации и условите за докажување способност. Во одделни случаи спецификациите биле поставени на начин што можел да упатува на конкретен дизајн, бренд или овластен производител, додека условите за финансиска, техничка и професионална способност не секогаш биле сразмерни со предметот на набавката. Кај дел од постапките не била извршена целосна и детална проверка на доказите за исполнување на условите, а кај испорачаните стоки и услуги во одредени случаи недостасувала соодветна техничка, атестна и друга веродостојна документација. Утврдени биле и случаи на прифаќање суштински измени на техничките карактеристики по испораката, што, според ревизорите, го доведува во прашање еднаквиот третман на економските оператори и регуларноста на постапките. Слабости се констатирани и при реализацијата на договорите. Во одделни случаи договорите биле менувани со анекси без доволно уверливо образложение, а за одредени услуги немало документација со која би се потврдиле оправданоста и обемот на извршените активности. Ревизорите утврдиле и надминување на законскиот вредносен праг за набавки без спроведување постапка во 2024 година, во износ од 81.644 евра. Од ДЗР оценуваат дека тоа укажува на потреба од правилно толкување на одредбите од Законот за јавните набавки и воспоставување соодветни контроли. Во извештајот се дадени препораки чија реализација, според ДЗР, треба да придонесе за поголема транспарентност и конкуренција, подобар квалитет на набавките и поекономично, поефикасно и поефективно користење на јавните средства во АД ЕСМ - Скопје. Државниот завод за ревизија утврдил низа слабости во планирањето, спроведувањето и реализацијата на јавните набавки во АД ЕСМ - Скопје. Според ревизорите, постапките и реализацијата на склучените договори не се во согласност во сите материјални аспекти со релевантната законска и подзаконска регулатива, плановите и договорите. Ревизијата опфатила 27 постапки за јавни набавки, од кои две биле спроведени во 2022 година, 19 во 2023 година и шест во 2024 година. По овие постапки, во 2024 година биле преземени обврски во вкупен износ од 8.858.194 илјади денари, односно околу 143,6 милиони евра. Ревизорите утврдиле слабости уште во фазата на планирање. Годишниот план за јавни набавки бил изготвен врз основа на податоци од претходно склучени договори, без соодветно истражување на пазарот и без користење на законската можност за технички дијалог. Констатирани се и неосновано определување на проценетата вредност и недоволно аналитички пристап при утврдувањето на потребите на друштвото. Иако било донесено упатство за спроведување на набавките, тоа не содржело прецизни насоки за утврдување на потребите, количините и проценетата вредност. Како последица, во текот на 2024 година биле донесени 19 одлуки за измени на Годишниот план за јавни набавки, што, според ДЗР, негативно влијае врз ефикасноста, финансиското планирање, роковите, транспарентноста и предвидливоста на постапките. Ревизорите потврдиле и дел од состојбите наведени во Извештајот за "црвени знаменца" за 2024 година на Бирото за јавни набавки, меѓу кои значителен број измени и дополнувања на огласите и тендерската документација, како и поништени и обжалени постапки. Дел од анализираните постапки се однесувале на договори со шест економски оператори, кои претставуваат над 70 отсто од вкупната вредност на договорите склучени во 2024 година, како и на постапки во кои била доставена само една понуда. Според ДЗР, овие состојби укажуваат на ограничена конкуренција, слабости во подготовката на документацијата, намалена транспарентност и зголемен ризик од неекономично и неефикасно користење на јавните средства. Кај постапката со преговарање без објавување оглас за набавка на гасен мотор, ревизорите не можеле да ја потврдат оправданоста на повикувањето на крајна итност. Иако бил исплатен значителен дел од договорната вредност, 153.283 илјади денари, односно околу 2,48 милиони евра, моторот не бил ставен во функција и подолг период бил складиран без обезбедени предуслови за користење. Утврдени се и набавки на стоки и услуги кои не биле искористени или не биле целосно реализирани. За набавка на адитив биле платени 141.600 илјади денари, односно околу 2,29 милиони евра, при што најголемиот дел останал неискористен и му истекол рокот на употреба. Дополнително, биле платени 106.200 илјади денари, односно околу 1,72 милиони евра, за активности за дислокација на опрема која не била ставена во употреба. Во делот на осигурителните услуги, ревизијата опфатила постапка спроведена во 2022 година, поделена на 10 дела, по која во 2023 година биле склучени договори за шест дела во вкупна вредност од 355.486 илјади денари, или околу 5,8 милиони евра, со рок на реализација од две години. Со анекси, вредноста на договорите за три дела била зголемена за 68.204 илјади денари, иако Стручната комисија оценила дека понудените цени не се пазарни. Пред истекот на договорите, нивното времетраење било дополнително продолжено. Во полисите бил наведен и агент/брокер, иако посредувањето не било предвидено во тендерската документација, а не била обезбедена ниту документација за обемот и придобивките од посредувањето. ДЗР констатирал слабости и во техничките спецификации и условите за докажување способност. Во одделни случаи спецификациите биле поставени на начин што можел да упатува на конкретен дизајн, бренд или овластен производител, додека условите за финансиска, техничка и професионална способност не секогаш биле сразмерни со предметот на набавката. Кај дел од постапките не била извршена целосна и детална проверка на доказите за исполнување на условите, а кај испорачаните стоки и услуги во одредени случаи недостасувала соодветна техничка, атестна и друга веродостојна документација. Утврдени биле и случаи на прифаќање суштински измени на техничките карактеристики по испораката, што, според ревизорите, го доведува во прашање еднаквиот третман на економските оператори и регуларноста на постапките. Слабости се констатирани и при реализацијата на договорите. Во одделни случаи договорите биле менувани со анекси без доволно уверливо образложение, а за одредени услуги немало документација со која би се потврдиле оправданоста и обемот на извршените активности. Ревизорите утврдиле и надминување на законскиот вредносен праг за набавки без спроведување постапка во 2024 година, во износ од 81.644 евра. Од ДЗР оценуваат дека тоа укажува на потреба од правилно толкување на одредбите од Законот за јавните набавки и воспоставување соодветни контроли. Во извештајот се дадени препораки чија реализација, според ДЗР, треба да придонесе за поголема транспарентност и конкуренција, подобар квалитет на набавките и поекономично, поефикасно и поефективно користење на јавните средства во АД ЕСМ - Скопје. објави Скопје1.мк

  language

  mkd

  published at

  2026-09-15T08:43:36

  source

  Независен Весник

  title

  ДЗР: ЕСМ купило адитив за повеќе од 2.000.000 евра, па не го користеле и му поминал рокот

  url

  https://nezavisen.mk/dzr-esm-kupilo-aditiv-za-povekje-od-2-000-000-evra-pa-ne-go-koristele-i-mu-pominal-rokot/

• article order

  2

  body

  Државниот завод за ревизија утврди низа слабости во планирањето, спроведувањето и реализацијата на јавните набавки во АД ЕСМ - Скопје. Според наодите, постапките и извршувањето на договорите не се усогласени во сите материјални аспекти со важечката законска и подзаконска регулатива, како и со сопствените планови и договорни обврски. Ревизијата опфати 27 постапки за јавни набавки, од кои две се спроведени во 2022 година, деветнаесет во 2023 година и шест во 2024 година. По овие постапки, во 2024 година биле преземени обврски во вкупен износ од 8.858.194 илјади денари, односно околу 143,6 милиони евра. Слабостите се евидентирани уште во фазата на планирање. Годишниот план за јавни набавки бил изготвен врз основа на претходно склучени договори, без соодветно истражување на пазарот и без искористување на законската можност за технички дијалог. Констатирани се и неосновано определување на проценетата вредност и недоволно аналитички пристап при утврдувањето на потребите на друштвото. Иако било донесено упатство за спроведување на набавките, тоа не содржело прецизни насоки за утврдување на потребите, количините и проценетата вредност, поради што во текот на 2024 година биле донесени 19 одлуки за измени на Годишниот план. Според ревизорите, ова негативно влијае врз ефикасноста, финансиското планирање, роковите, транспарентноста и предвидливоста на постапките. Ревизорите потврдиле и дел од состојбите наведени во Извештајот за црвени знаменца за 2024 година на Бирото за јавни набавки, меѓу кои значителен број измени и дополнувања на огласите и тендерската документација, како и поништени и обжалени постапки. Дел од анализираните набавки се однесувале на договори со шест економски оператори, кои сочинуваат над 70 отсто од вкупната вредност на договорите склучени во 2024 година, како и на постапки со само една поднесена понуда. Овие состојби, според Државниот завод за ревизија, укажуваат на ограничена конкуренција, слабости во подготовката на документацијата, намалена транспарентност и зголемен ризик од неекономично и неефикасно користење на јавните средства. Кај постапката со преговарање без објавување оглас за набавка на гасен мотор, ревизорите не можеле да ја потврдат оправданоста на повикувањето на крајна итност. Иако бил исплатен значителен дел од договорната вредност - 153.283 илјади денари (околу 2,48 милиони евра) - моторот не бил ставен во функција и подолг период бил складиран без обезбедени предуслови за користење. Утврдени се и набавки на стоки и услуги кои не биле искористени или не биле целосно реализирани. За набавка на адитив биле платени 141.600 илјади денари (околу 2,29 милиони евра), при што најголемиот дел останал неискористен и му истекол рокот на употреба. Дополнително, биле платени 106.200 илјади денари (околу 1,72 милиони евра) за активности за дислокација на опрема која не била ставена во употреба. Во делот на осигурителните услуги, ревизијата опфати постапка спроведена во 2022 година, поделена на десет дела, по која во 2023 година биле склучени договори за шест дела во вкупна вредност од 355.486 илјади денари (околу 5,8 милиони евра), со рок на реализација од две години. Со анекси, вредноста на договорите за три дела била зголемена за 68.204 илјади денари, иако Стручната комисија оценила дека понудените цени не се пазарни, а пред истекот нивното времетраење било дополнително продолжено. Во полисите бил наведен и агент-посредник, иако посредувањето не било предвидено во тендерската документација, а не била обезбедена ниту документација за обемот и придобивките од посредувањето. Слабости се утврдени и во техничките спецификации и условите за докажување на способност. Во поединечни случаи спецификациите биле поставени на начин што можел да упатува на конкретен дизајн, марка или овластен производител, додека условите за финансиска, техничка и професионална способност не секогаш биле сразмерни со предметот на набавката. Кај дел од постапките не била извршена целосна и детална проверка на доказите за исполнување на условите, а кај испорачаните стоки и услуги во одредени случаи недостасувала соодветна техничка, атестна и друга веродостојна документација. Забележани се и случаи на прифаќање суштински измени на техничките карактеристики по испораката, што, според ревизорите, го доведува во прашање еднаквиот третман на економските оператори и регуларноста на постапките. При реализацијата на договорите, во одделни случаи тие биле менувани со анекси без доволно уверливо образложение, а за одредени услуги немало документација со која би се потврдиле оправданоста и обемот на извршените активности. Ревизорите утврдиле и надминување на законскиот вредносен праг за набавки без спроведување постапка во 2024 година, во износ од 81.644 евра, што, според нив, укажува на потреба од правилно толкување на Законот за јавните набавки и воспоставување соодветни контроли. Во извештајот се дадени препораки чија реализација, според Државниот завод за ревизија, треба да придонесе за поголема транспарентност и конкуренција, подобар квалитет на набавките и поекономично, поефикасно и поефективно користење на јавните средства во АД ЕСМ - Скопје.

  language

  mkd

  published at

  2026-09-15T08:42:24

  source

  4NEWS.mk

  title

  Јавните набавки во АД ЕСМ под лупа на Државниот завод за ревизија: Платени милиони за стоки и услуги што не биле искористени или целосно реализирани

  url

  https://4news.mk/javnite-nabavki-vo-ad-esm-pod-lupa-na-drzhavniot-zavod-za-revizija-plateni-milioni-za-stoki-i-uslugi-shto-ne-bile-iskoristeni-ili-tselosno-realizirani/

• article order

  9

  body

  Државниот завод за ревизија го објави Конечниот ревизорски извештај од извршената ревизија на усогласеност на тема "Јавни набавки во АД ЕСМ Скопје" кај Електрани на Северна Македонија (ЕСМ) АД Скопје, по кои во 2024 година се преземени обврски, информираа од таму. -Планирањето, спроведувањето на постапките за доделување договори за јавни набавки и реализацијата на склучените договори во ЕСМ не се во согласност во сите материјални аспекти со применетата релевантна законска и подзаконска регулатива, планови и договори, велат од таму. Со ревизијата биле опфатени 27 постапки за јавни набавки (од кои 2 се спроведени во 2022 година, 19 во 2023 година и 6 во 2024 година), со преземени обврски во 2024 година во вкупен износ од 8.858.194 илјади денари, односно 143.569.000 евра, што претставува 58,42% од вкупно преземените обврски кои подлежат на Законот за јавните набавки, во износ од 5.175.014 илјади денари. -Државниот завод за ревизија изврши ревизија на усогласеност на јавните набавки во ЕСМ по кои во 2024 година преземени се обврски и изрази заклучок дека планирањето, спроведувањето на постапките за доделување на договорите за јавни набавки, како и реализацијата на склучените договори не се во согласност во сите материјални аспекти со применетата релевантна законска и подзаконска регулатива, планови и договори. Со ревизијата е дадена и оценка за степенот на примена на начелата на кои се темелат јавните набавки при доделување на договори за јавни набавки со кои се обезбедува економично, ефикасно и ефективно користење на јавните средства, конкуренција помеѓу економските оператори, транспарентност, еднаков третман на економските оператори и сразмерност на предметот на набавка, особено во однос на изборот, дефинирањето и примената на условите, барањата и критериумите, велат од таму. При изборот на постапките опфатени со ревизијата се земени предвид нивната значајност и вредност, постапките опфатени со Извештајот за црвени знаменца за 2024 година на Бирото за јавни набавки (БЈН), постапките кои се предмет на постапување од други надлежни органи, како и постапките од јавен интерес. -Ревизорите утврдија слабости во планирањето на јавните набавки. Годишниот план за јавни набавки бил изготвен врз основа на податоци од претходно склучени договори, без соодветно истражување на пазарот и користење на дадената законска можност за спроведување на технички дијалог, неосновано определување на проценетата вредност и недостаток на аналитички пристап при утврдување на потребите на друштвото. Иако донесено е упатство за начинот на спроведување на набавките, истото не содржи прецизни насоки за утврдување на потребите, количините и проценетата вредност. Како последица на тоа, во текот на 2024 година биле донесени 19 одлуки за измени на Годишниот план за јавни набавки, што неповолно влијае на ефикасноста на постапките, планирањето на финансиските средства и роковите, транспарентноста и предвидливоста на истите. Ревизорските анализи потврдија дел од состојбите од "Извештајот за црвени знаменца 2024 година'' издаден од БЈН, кои меѓу другото се однесуваат на значителен број постапки со евидентирани измени и дополнувања на огласите и тендерската документација, поништени и обжалени постапки. Дел од опфатените постапки се склучените договори со шест економски оператори кои претставуваат над 70% од вкупната вредност на склучените договорите во 2024 година, како и постапки со само една понуда. Овие состојби упатуваат на ограничена конкуренција, слабости во подготовката на документацијата, намалена транспарентност и зголемен ризик од неекономично и неефикасно користење на јавните средства, велат од таму. Кај дел од поединечните постапки со ревизијата се утврдени одредени неправилности. -Во постапката со преговарање без објавување оглас за набавка на гасен мотор, не беше можно да се потврди оправданоста на повикувањето на крајна итност. Иако за набавката бил исплатен значителен дел од договорната вредност 153.283 илјади денари (2.484.300 евра) , моторот не бил ставен во функција и подолго време бил складиран без обезбедени предуслови за користење, што упатува на преземање договорни обврски без обезбедени услови за негово инсталирање и оперативно користење, велат од таму. Со ревизијата се утврдени набавки на стоки и услуги кои не се користени или не се целосно реализирани. -Кај набавката на адитив, за која се платени средства во вкупен износ од 141.600 илјади денари (2.294.900 евра) најголемиот дел останал неискористен и му истекол рокот на употреба. Исто така, платени се 106.200 илјади денари (1.721,200 евра) за активности за дислокација на опрема што не е ставена во употреба. Ваквите состојби претставуваат финансиски загуби на друштвото, нерационално користење на јавни средства и негативно влијае на извршувањето на дејноста. Во 2022 година спроведена е постапка за јавна набавка на осигурителни услуги поделена на 10 дела, по што во 2023 година склучени се договори за 6 дела, со вкупна вредност од 355.486 илјади денари или приближно 5,8 милиони евра и рок на реализација од две години. Со анекси кон договорите за 3 дела, нивната вкупна вредност е зголемена за 68.204 илјади денари, иако Стручната комисија за истите дала мислење дека понудените цени не се пазарни, а проценетата вредност со измена и дополнување на Одлуката за јавна набавка била зголемена. Дополнително, пред истекот на договорите за овие три дела, нивното времетраење е продолжено. Исто така, во осигурителните полиси е наведен агент/брокер и друштво за застапување, иако посредувањето не било предвидено во тендерската документација, како и не е обезбедена документација со која би се потврдиле обемот и придобивките од ваквото посредување, велат од таму. Во повеќе постапки утврдени се слабости во техничките спецификации и во условите за докажување способност. -Техничките спецификации во одделни случаи се поставени на начин што може да упатува на конкретен дизајн, бренд или овластен производител, додека условите за докажување на финансиска способност и техничка и професионална способност, не секогаш се сразмерни со предметот на набавката. Кај дел од постапките не е спроведена целосна и детална проверка на доказите за исполнување на условите , а кај испорачаните стоки и услуги во одредени случаи недостасува соодветна техничка, атестна и друга веродостојна документација. Постојат и случаи на прифаќање на суштински измени на технички карактеристики по извршена испорака, што го доведува во прашање еднаквиот третман на економските оператори и регуларноста на постапките, велат од таму. Со ревизијата, исто така, утврдени се слабости при реализацијата на договорите. -Во одделни случаи договорите се менувале со анекси без доволно уверливо образложение, а за одредени услуги не е обезбедена документација со која би се потврдила оправданоста и обемот на извршените активности. Дополнително, ревизорите утврдиле дека во 2024 година постои надминување на законскиот вредносен праг за набавки без спроведување постапка, кое изнесува 81.644 евра, што укажува на потреба од правилно толкување на одредбите од ЗЈН и воспоставување контрола при набавки под вредносниот праг, велат од таму.

  language

  mkd

  published at

  2026-09-15T08:20:43

  source

  еМагазин

  title

  Слабости во планирањето, спроведувањето и реализацијата на јавните набавки во ЕСМ, констатира Државна ревизија

  url

  https://emagazin.mk/slabosti-vo-planiraneto-sproveduvaneto-i-realizacijata-najavnite-nabavki-vo-ad-esm-skopje/

• article order

  4

  body

  Планирањето, спроведувањето на постапките за доделување договори за јавни набавки и реализацијата на склучените договори во АД ЕСМ - Скопје не се во согласност во сите материјални аспекти со применетата релевантна законска и подзаконска регулатива, планови и договори, се вели во соопштението на Државниот завод за ревизија по завршената ревизија на ЕСМ. Со ревизијата се опфатени 27 постапки за јавни набавки (од кои 2 се спроведени во 2022 година, 19 во 2023 година и 6 во 2024 година), со преземени обврски во 2024 година во вкупен износ од 143.569.000 евра. Планирањето, спроведувањето на постапките за доделување на договорите за јавни набавки, како и реализацијата на склучените договори не се во согласност во сите материјални аспекти со применетата релевантна законска и подзаконска регулатива, планови и договори, се вели во извештајот на ДЗР. Ревизорите утврдија слабости во планирањето на јавните набавки. "Годишниот план за јавни набавки бил изготвен врз основа на податоци од претходно склучени договори, без соодветно истражување на пазарот и користење на дадената законска можност за спроведување на технички дијалог, неосновано определување на проценетата вредност и недостаток на аналитички пристап при утврдување на потребите на друштвото. Иако е донесено упатство за начинот на спроведување на набавките, истото не содржи прецизни насоки за утврдување на потребите, количините и проценетата вредност. Како последица на тоа, во текот на 2024 година биле донесени 19 одлуки за измени на Годишниот план за јавни набавки, што неповолно влијае на ефикасноста на постапките, планирањето на финансиските средства и роковите, транспарентноста и предвидливоста на истите". Во постапката со преговарање без објавување оглас за набавка на гасен мотор, не беше можно да се потврди оправданоста на повикувањето на крајна итност. Иако за набавката бил исплатен значителен дел од договорната вредност 153.283 илјади денари (2.484.300 евра), моторот не бил ставен во функција и подолго време бил складиран без обезбедени предуслови за користење, што упатува на преземање договорни обврски без обезбедени услови за негово инсталирање и оперативно користење. Со ревизијата се утврдени набавки на стоки и услуги кои не се користени или не се целосно реализирани. Кај набавката на адитив, вредни 2.294.900 евра, најголемиот дел останал неискористен и му истекол рокот на употреба. Исто така, платени се 1.721.200 евра за активности за дислокација на опрема што не е ставена во употреба. Ваквите состојби претставуваат финансиски загуби на друштвото, нерационално користење на јавни средства и негативно влијае на извршувањето на дејноста. Во 2022 година спроведена е постапка за јавна набавка на осигурителни услуги поделена на 10 дела, по што во 2023 година склучени се договори за 6 дела, со вкупна вредност од 5,8 милиони евра и рок на реализација од две години. Со анекси кон договорите за 3 дела, нивната вкупна вредност е зголемена за 68.204 илјади денари, иако Стручната комисија за истите дала мислење дека понудените цени не се пазарни, а проценетата вредност со измена и дополнување на Одлуката за јавна набавка била зголемена. Дополнително, пред истекот на договорите за овие три дела, нивното времетраење е продолжено. Во осигурителните полиси е наведен агент/брокер и друштво за застапување, иако посредувањето не било предвидено во тендерската документација, како и не е обезбедена документација со која би се потврдиле обемот и придобивките од ваквото посредување. Во повеќе постапки утврдени се слабости во техничките спецификации и во условите за докажување способност . Техничките спецификации во одделни случаи се поставени на начин што може да упатува на конкретен дизајн, бренд или овластен производител, додека условите за докажување на финансиска способност и техничка и професионална способност, не секогаш се сразмерни со предметот на набавката. Кај дел од постапките не е спроведена целосна и детална проверка на доказите за исполнување на условите , а кај испорачаните стоки и услуги во одредени случаи недостасува соодветна техничка, атестна и друга веродостојна документација. Постојат и случаи на прифаќање на суштински измени на технички карактеристики по извршена испорака, што го доведува во прашање еднаквиот третман на економските оператори и регуларноста на постапките. Со ревизијата, исто така, утврдени се слабости при реализацијата на договорите. Во одделни случаи договорите се менувале со анекси без доволно уверливо образложение, а за одредени услуги не е обезбедена документација со која би се потврдила оправданоста и обемот на извршените активности. Дополнително, ревизорите утврдиле дека во 2024 година постои надминување на законскиот вредносен праг за набавки без спроведување постапка, кое изнесува 81.644 евра, што укажува на потреба од правилно толкување на одредбите од ЗЈН и воспоставување контрола при набавки под вредносниот праг. Во извештајот од спроведената ревизија дадени се препораки, чија имплементацијата треба да придонесе кон поголема транспарентност, конкуренција, подобар квалитет на набавките, како и економично, ефикасно и ефективно користење на јавните средства во АД ЕСМ Скопје.

  language

  mkd

  published at

  2026-09-15T08:14:37

  source

  МКД.мк

  title

  Според ревизорите екс-директорот на ЕСМ Ковачевски "растурал" со јавните набавки

  url

  https://mkd.mk/makedonija/spored-revizorite-eks-direktorot-na-esm-kovachevski-rastural-so-javnite-nabavki/

source scope

analyzed source count

10

omitted articles

• article order

  5

  body

  Слабости во планирањето, спроведувањето на тендерите и реализацијата на договорите за јавни набавки утврдил Државниот завод за ревизија (ДЗР) во АД ЕСМ - Скопје. Ревизијата била спроведена како ревизија на усогласеност и се однесува на јавните набавки кои имале реализација во 2024 година. Во рамките на ревизијата биле опфатени 27 постапки, од кои две биле спроведени во 2022 година, 19 во 2023 година, а шест во 2024 година. По овие постапки, во 2024 година ЕСМ презел обврски во вкупен износ од 8,858 милијарди денари, или околу 143,57 милиони евра. Ревизорите оцениле дека планирањето, спроведувањето на постапките и реализацијата на склучените договори не биле во согласност со релевантната законска регулатива, плановите и договорите во сите материјални аспекти. Проблеми уште при планирањето Една од главните забелешки на ревизорите се однесува на начинот на кој ЕСМ ги планирал јавните набавки. Годишниот план бил изготвуван врз основа на податоци од претходно склучени договори, без соодветно истражување на пазарот и без користење на можноста за технички дијалог. ДЗР утврдил и случаи на неосновано определување на проценетата вредност на набавките, како и недоволно аналитички пристап при утврдувањето на потребите на друштвото. Иако ЕСМ имал донесено упатство за спроведување на набавките, во него, според ревизорите, немало доволно прецизни насоки за утврдување на потребите, количините и проценетата вредност. Како последица, во текот на 2024 година биле донесени 19 одлуки за измени на Годишниот план за јавни набавки. Според ДЗР, тоа влијаело врз ефикасноста на постапките, планирањето на финансиските средства, роковите, транспарентноста и предвидливоста. Ревизорите потврдиле и дел од состојбите наведени во Извештајот за црвени знаменца за 2024 година на Бирото за јавни набавки, меѓу кои значителен број измени и дополнувања на огласите и тендерската документација, како и поништени и обжалени постапки. Кај 6 компании - 70 отсто од набавките! ДЗР обрнал внимание и на концентрацијата на набавките. Дел од ревидираните постапки се однесуваат на договори со шест економски оператори, кои учествуваат со повеќе од 70 отсто од вкупната вредност на склучените договори во 2024 година. Имало и постапки во кои била доставена само една понуда. Според ревизорите, овие состојби упатуваат на ограничена конкуренција, слабости при подготовката на документацијата и намалена транспарентност, а со тоа и на зголемен ризик од неекономично и неефикасно трошење на јавните средства. Платен гасен мотор, но не бил ставен во функција Меѓу конкретните случаи што ги издвојува ДЗР е набавката на гасен мотор, спроведена со постапка со преговарање без објавување оглас. Ревизорите не можеле да ја потврдат оправданоста на повикувањето на крајна итност. За моторот бил исплатен значителен дел од договорната вредност - 153,283 милиони денари, односно околу 2,48 милиони евра. Но, и покрај тоа, моторот не бил ставен во функција и подолго време бил складиран без да бидат обезбедени услови за негово користење. Според ДЗР, тоа укажува дека биле преземени договорни обврски без однапред обезбедени услови за инсталирање и оперативно користење на опремата. Утврдено е и дека дел од набавените стоки и услуги не биле искористени или не биле целосно реализирани. За адитив платени 2,3 милиони евра, а на најголемиот дел му истекол рокот Како друг пример ревизорите ја наведуваат набавката на адитив, за која биле платени 141,6 милиони денари, или околу 2,29 милиони евра. Најголемиот дел од адитивот останал неискористен, а во меѓувреме му истекол рокот на употреба. ЕСМ, исто така, платил 106,2 милиони денари, односно околу 1,72 милиони евра, за активности поврзани со дислокација на опрема која потоа не била ставена во употреба. ДЗР оценува дека ваквите случаи претставуваат финансиски загуби и нерационално користење на јавни средства и негативно влијаат врз извршувањето на дејноста на друштвото. Договори за осигурување зголемени за 68 милиони денари Ревизијата опфатила и постапка за јавна набавка на осигурителни услуги спроведена во 2022 година, поделена на 10 дела. Во 2023 година биле склучени договори за шест дела, со вкупна вредност од 355,486 милиони денари, или околу 5,8 милиони евра, со рок на реализација од две години. Подоцна, со анекси, вредноста на договорите за три дела била зголемена за дополнителни 68,204 милиони денари. Според ревизорите, тоа е проблематично бидејќи стручната комисија претходно оценила дека понудените цени не се пазарни, а проценетата вредност на набавката била зголемена со измена на одлуката за јавната набавка. Дополнително, пред истекот на договорите, нивното времетраење било продолжено. Во осигурителните полиси бил наведен и агент или брокер, како и друштво за застапување, иако посредувањето не било предвидено во тендерската документација. Не била обезбедена ниту документација со која би се потврдиле обемот и придобивките од таквото посредување. Спецификациите "кроени" за конкретен бренд? Ревизорите утврдиле слабости и во техничките спецификации и условите со кои понудувачите требало да ја докажат својата способност. Во одделни случаи, техничките спецификации биле поставени на начин што можел да упатува на конкретен дизајн, бренд или овластен производител. Истовремено, условите за докажување на финансиската, техничката и професионалната способност не секогаш биле сразмерни со предметот на набавката. Кај дел од постапките не била спроведена целосна и детална проверка на доказите доставени од понудувачите. Кај испорачаните стоки и услуги, пак, во одредени случаи недостигала соодветна техничка, атестна и друга документација. ДЗР утврдил и случаи во кои биле прифатени суштински измени на техничките карактеристики дури по извршената испорака, што, според ревизорите, го доведува во прашање еднаквиот третман на економските оператори и регуларноста на постапките. Анекси без доволно образложение и набавки над законскиот праг Слабости биле утврдени и во реализацијата на договорите. Во одделни случаи договорите биле менувани со анекси без доволно убедливо образложение, додека за некои услуги немало документација со која би се потврдиле оправданоста и обемот на извршените активности. Ревизорите утврдиле и дека во 2024 година бил надминат законскиот вредносен праг за набавки без спроведување постапка, во износ од 81.644 евра. ДЗР оценува дека ова укажува на потреба од правилно толкување на Законот за јавните набавки и воспоставување соодветна контрола кај набавките под вредносниот праг. Во извештајот се дадени препораки до ЕСМ, чија реализација, според ДЗР, треба да придонесе за поголема транспарентност и конкуренција, подобар квалитет на набавките и поекономично, поефикасно и поефективно користење на јавните средства.

  language

  mkd

  published at

  2026-09-15T08:11:13

  source

  plusinfo.mk

  title

  ЛОШО ПЛАНИРАЊЕ, СОМНИТЕЛНИ ТЕНДЕРИ, ФАЛИЧНА РЕАЛИЗАЦИЈА Јавните набавки во ЕСМ до 2024 година под лупа на ревизорите - plusinfo.mk

  url

  https://plusinfo.mk/losho-planira-e-somnitelni-tenderi-falichna-realizaci-a-avnite-nabavki-vo-esm-do-2024-godina-pod-lupa-na-revizorite/

• article order

  3

  body

  Државниот завод за ревизија утврдил низа слабости во планирањето, спроведувањето и реализацијата на јавните набавки во АД ЕСМ Скопје. Според ревизорите, постапките не биле во согласност со релевантната законска и подзаконска регулатива, плановите и склучените договори во сите материјални аспекти. Ревизијата опфатила 27 постапки за јавни набавки со реализација во 2024 година. Од нив, две биле спроведени во 2022, 19 во 2023, а шест во 2024 година. По овие постапки, во 2024 година биле преземени обврски во вкупен износ од 8,858 милијарди денари, односно околу 143,6 милиони евра. Ревизорите утврдиле слабости уште во фазата на планирање. Годишниот план за јавни набавки бил изготвен врз основа на податоци од претходно склучени договори, без соодветно истражување на пазарот и без користење на можноста за технички дијалог. Констатирани се и неосновано определување на проценетата вредност и недостаток на аналитички пристап при утврдувањето на потребите. Како последица, во текот на 2024 година биле донесени 19 одлуки за измени на Годишниот план за јавни набавки, што според ДЗР влијаело врз ефикасноста на постапките, планирањето на средствата и роковите, како и врз транспарентноста и предвидливоста. Ревизорите потврдиле и дел од наодите од "Извештајот за црвени знаменца 2024" на Бирото за јавни набавки, меѓу кои значителен број постапки со измени и дополнувања на огласите и тендерската документација, како и поништени и обжалени постапки. Дел од анализираните постапки се однесувале на договори со шест економски оператори кои сочинувале повеќе од 70 отсто од вкупната вредност на договорите склучени во 2024 година, како и на постапки во кои била доставена само една понуда. Според ДЗР, овие состојби упатуваат на ограничена конкуренција, слабости во подготовката на документацијата и зголемен ризик од неекономично и неефикасно користење на јавните средства. Мотор од 2,48 милиони евра не бил ставен во функција Како конкретен пример, ДЗР ја издвојува постапката со преговарање без објавување оглас за набавка на гасен мотор. Ревизорите не можеле да ја потврдат оправданоста на повикувањето на крајна итност. Иако за набавката бил исплатен значителен дел од договорната вредност - 153,283 милиони денари, односно околу 2,48 милиони евра, моторот не бил ставен во функција, туку подолг период бил складиран без обезбедени предуслови за негово користење. Според ДЗР, ова упатува на преземање договорни обврски без претходно да биле обезбедени услови за инсталирање и оперативно користење на опремата. Ревизијата открила и набавки на стоки и услуги кои не биле искористени или не биле целосно реализирани. Кај набавката на адитив биле платени 141,6 милиони денари, односно околу 2,29 милиони евра, при што најголемиот дел од набавеното останал неискористен и му истекол рокот на употреба. Дополнително, биле платени 106,2 милиони денари или околу 1,72 милиони евра за активности за дислокација на опрема која не била ставена во употреба. ДЗР оценува дека ваквите состојби претставуваат финансиски загуби, нерационално користење на јавни средства и негативно влијаат врз извршувањето на дејноста. Анекси за осигурување и покрај мислење дека цените не се пазарни Ревизорите утврдиле слабости и кај јавната набавка на осигурителни услуги, чија постапка била спроведена во 2022 година и била поделена на 10 дела. Во 2023 година биле склучени договори за шест дела во вкупна вредност од 355,486 милиони денари или околу 5,8 милиони евра, со рок на реализација од две години. Со анекси кон договорите за три дела, нивната вкупна вредност била зголемена за 68,204 милиони денари, иако стручната комисија дала мислење дека понудените цени не се пазарни. Дополнително, пред истекот на договорите за овие три дела, нивното времетраење било продолжено. Во осигурителните полиси биле наведени агент/брокер и друштво за застапување, иако посредувањето не било предвидено во тендерската документација. Не била обезбедена ниту документација со која би се потврдиле обемот и придобивките од таквото посредување. Техничките спецификации можеле да фаворизираат одреден бренд Во повеќе постапки ДЗР утврдил слабости во техничките спецификации и условите за докажување способност. Во одделни случаи, техничките спецификации биле поставени на начин кој можел да упатува на конкретен дизајн, бренд или овластен производител. Истовремено, условите за докажување финансиска, техничка и професионална способност не секогаш биле сразмерни со предметот на набавката. Кај дел од постапките не била спроведена целосна и детална проверка на доказите за исполнување на условите, а кај испорачаните стоки и услуги во одредени случаи недостасувала соодветна техничка, атестна и друга документација. Ревизорите утврдиле и случаи во кои по извршената испорака биле прифатени суштински измени на техничките карактеристики, што, според ДЗР, го доведува во прашање еднаквиот третман на економските оператори и регуларноста на постапките. При реализацијата на договорите биле утврдени дополнителни слабости. Во одделни случаи договорите биле менувани со анекси без доволно уверливо образложение, а за одредени услуги немало документација со која би се потврдила оправданоста и обемот на извршените активности. ДЗР утврдил и дека во 2024 година бил надминат законскиот вредносен праг за набавки без спроведување постапка, за 81.644 евра. Ревизорите препорачале преземање мерки за подобрување на планирањето и контролата на јавните набавки, со цел да се обезбедат поголема транспарентност и конкуренција, подобар квалитет на набавките и економично, ефикасно и ефективно користење на јавните средства во АД ЕСМ Скопје.

  language

  mkd

  published at

  2026-09-15T08:06:04

  source

  А1он

  title

  Милиони евра за неискористена опрема, адитив со истечен рок и спорни анекси - ДЗР откри низа пропусти во јавните набавки на ЕСМ

  url

  https://a1on.mk/macedonia/milioni-evra-za-neiskoristena-oprema-aditiv-so-istechen-rok-i-sporni-aneksi-dzr-otkri-niza-propusti-vo-javnite-nabavki-na-esm/

omitted source count

2

total source count

12