MedVrsticami

Фон дер Лајен: Канада прва придружна членка на ЕУ, покана до Карни 16.9.2026г.

Анализирани 6 од 19 извори Македонски

Во својот годишен говор за состојбата на Унијата пред Европскиот парламент во Стразбур, претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, предложи Канада да стане првата "придружна членка" на Европската унија, иако таков статус не е предвиден во договорите на ЕУ. Таа го покани канадскиот премиер Марк Карни, кој беше присутен во салата и доби овации, да соработуваат за подигнување на односите на "највисоко можно ниво". Овој предлог доаѓа во контекст на повикот за итна ревизија на партнерствата на ЕУ, како одговор на глобалните предизвици, вклучително и трговските дисбаланси со Кина и безбедносните закани.

Анализа на тврдења

Тврдење	Клучни разлики	telma.com.mk	Anadolu Ajansı	Алфа Вести	Слободен печат	Kurir	trtbalkan.com
ЕУ сака да го подигне партнерството со Канада на највисоко можно ниво и да создаде нов статус на асоцијативно членство.	Телма спомнува, Алфа потврдува; ТРТ и Курир премолчуваат.	Делумно: Статијата потврдува дека Канада стана прва асоцијативна членка.	Да: Фон дер Лајен предложи Канада да стане прва придружна членка.	Да: Фон дер Лајен најави подигнување на партнерството и статус придружна членка.	Да: Статијата потврдува план Канада да стане прва асоцијативна членка.	Не е споменато	Не е споменато
Канада е првата земја што стана асоцијативна членка на ЕУ, статус кој досега не постоел во правниот и политичкиот систем на Унијата.	Еден извор го тврди како факт, други како предлог.	Да: Статијата експлицитно го наведува ова како нов статус.	Делумно: Предлогот е Канада да биде прва, но статусот е во фаза на идеја.	Делумно: Статусот е предложен како нов, но Канада е поканета, не е уште членка.	Делумно: Статијата вели дека се работи на создавање услови за тоа.	Не е споменато	Не е споменато
ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна досега, соочувајќи се со хибридни закани кои стануваат сè помалку хибридни.	Различни акценти: некои потврдуваат сила и нестабилност, други само закани.	Делумно: Потврдено е дека е посилна и најнестабилна, но не се спомнуваат хибридни закани.	Не е споменато	Не е споменато	Делумно: Се споменува дека ЕУ е најсилна, но и најкревка досега.	Делумно: Статијата ги споменува хибридните закани, но не и нестабилноста.	Не е споменато
ЕУ мора итно да ги преиспита своите партнерства и да изгради глобални коалиции за да ја обезбеди својата отпорност и да ја зајакне демократијата.	Три извори директно цитираат, други делумно, а четири не споменуваат.	Делумно: Се споменува градење нови партнерства и борба за европскиот идеал.	Да: Фон дер Лајен повика на итно преиспитување на партнерствата.	Делумно: Се споменува итно редефинирање на партнерствата.	Делумно: Се споменува потреба од нови партнерства и сојузи.	Не е споменато	Не е споменато
ЕУ ќе ги покани најголемите лаборатории за вештачка интелигенција во светот на разговори за управување со сè поспособни системи.	Само trtbalkan.com го спомнува тврдењето.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Статијата експлицитно го наведува овој план на Фон дер Лајен.
Опасностите од самоподобрувачките модели на вештачка интелигенција стануваат сè поочигледни, вклучително и инциденти со бегство од контролирани средини.	Само 2 од 10 извори го спомнуваат тврдењето, без контрадикции.	Не е споменато	Да: Споменати се ризици од самоподобрувачки модели и дејствување надвор.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Статијата ги цитира овие ризици како предупредување.
ЕУ планира да формира Европска рамка за итни одговори за справување со 'инженерски и вооружени' масовни движења на мигранти.	Единствено TRT Balkan потврдува, Алфа делумно, останатите молчат.	Не е споменато	Не е споменато	Делумно: Се бараат нови правила за вонредни ситуации при вештачки миграции.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Статијата потврдува планови за ваква рамка за итни одговори.
ЕУ ќе формира Европски совет за безбедност, прв таков во историјата, фокусиран на безбедноста на континентот.	Само 4 од 10 извори го потврдуваат тврдењето.	Да: Статијата го најавува формирањето на овој совет.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Статијата експлицитно го најавува формирањето на овој совет.	Да: Фон дер Лајен најави идеи за Европски совет за безбедност.	Да: Фон дер Лајен повика на создавање на ваков совет.
ЕУ мора да ја намали зависноста од руски гас преку диверзификација на снабдувањето и инвестиции во обновливи извори и нуклеарна енергија.	Анадолија директно потврдува; другите делумно или молчат.	Делумно: Се споменува потреба од поголема енергетска независност.	Да: Директно потврдено во делот за енергија.	Не е споменато	Делумно: Се споменува намалување на економските зависности.	Не е споменато	Не е споменато
ЕУ ќе ги преиспита своите партнерства и ќе гради нови трговски договори со Австралија, Индија, Меркосур, Мексико и Индонезија како стратешки избор.	Само 2 од 10 извори го потврдуваат тврдењето; останатите молчат.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
ЕУ повеќе не може да се потпира само на меѓународниот систем заснован на правила за да ги обезбеди своите интереси.	Најголема разлика: три извори директно го потврдуваат, два делумно, останатите молчат.	Делумно: Се наведува дека старите претпоставки и односи се нарушени.	Не е споменато	Не е споменато	Да: Статијата наведува дека тој систем е под сè поголем притисок.	Не е споменато	Не е споменато
ЕУ избра да се бори против 'токсичното влијание' на Русија и да застане на страната на Украина, како и на Гренланд.	Само 2 од 10 извори директно го цитираат тврдењето; останатите го игнорираат Гренланд.	Да: Директно цитирано во статијата.	Не е споменато	Делумно: Се споменува Украина, но не и Гренланд или токсично влијание.	Делумно: Се споменува Украина и Русија, но не и Гренланд.	Делумно: Се споменува осуда на руската агресија, но не и Гренланд.	Делумно: Се споменува борба против закани од Русија и Украина, но не и Гренланд.
ЕУ мора да ги брани своите вредности и да се спротивстави на застапници и марионети на авторитарни режими кои ги поткопуваат демократиите.	Само Телма директно го цитира тврдењето; останатите го избегнуваат или го споменуваат делумно.	Да: Директно цитирано во статијата.	Не е споменато	Делумно: Се споменува дека почитувањето на вредностите е без преговори.	Делумно: Се споменува дека европските вредности се непреговарачки.	Не е споменато	Не е споменато
ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна, и мора да изгради независна Европа која има моќ да дејствува.	телма и Слободен печат го цитираат, Кумановски потврдува, останатите молчат.	Да: Директно цитирано во статијата.	Делумно: Споменато е дека Европа избрала понезависен пат и се обликува.	Не е споменато	Да: Статијата ја пренесува оваа визија на Фон дер Лајен.	Не е споменато	Не е споменато
ЕУ ќе ги реинвентира своите партнерства и ќе гради глобални коалиции за да ја зајакне демократијата и отпорноста.	телма и Алфа: делумно спомнуваат; Курир, ТРТ, Лидер: игнорираат; останати: потврдуваат/разработуваат.	Делумно: Се споменува градење нови партнерства и борба за европскиот идеал.	Да: Фон дер Лајен повика на преиспитување и соработка со партнери.	Делумно: Се споменува итно редефинирање на партнерствата.	Да: Статијата зборува за нов тип партнерства и нови сојузи.	Не е споменато	Не е споменато

claims

ЕУ сака да го подигне партнерството со Канада на највисоко можно ниво и да создаде нов статус на асоцијативно членство.
Канада е првата земја што стана асоцијативна членка на ЕУ, статус кој досега не постоел во правниот и политичкиот систем на Унијата.
ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна досега, соочувајќи се со хибридни закани кои стануваат сè помалку хибридни.
ЕУ мора итно да ги преиспита своите партнерства и да изгради глобални коалиции за да ја обезбеди својата отпорност и да ја зајакне демократијата.
ЕУ ќе ги покани најголемите лаборатории за вештачка интелигенција во светот на разговори за управување со сè поспособни системи.
Опасностите од самоподобрувачките модели на вештачка интелигенција стануваат сè поочигледни, вклучително и инциденти со бегство од контролирани средини.
ЕУ планира да формира Европска рамка за итни одговори за справување со 'инженерски и вооружени' масовни движења на мигранти.
ЕУ ќе формира Европски совет за безбедност, прв таков во историјата, фокусиран на безбедноста на континентот.
ЕУ мора да ја намали зависноста од руски гас преку диверзификација на снабдувањето и инвестиции во обновливи извори и нуклеарна енергија.
ЕУ ќе ги преиспита своите партнерства и ќе гради нови трговски договори со Австралија, Индија, Меркосур, Мексико и Индонезија како стратешки избор.
ЕУ повеќе не може да се потпира само на меѓународниот систем заснован на правила за да ги обезбеди своите интереси.
ЕУ избра да се бори против 'токсичното влијание' на Русија и да застане на страната на Украина, како и на Гренланд.
ЕУ мора да ги брани своите вредности и да се спротивстави на застапници и марионети на авторитарни режими кои ги поткопуваат демократиите.
ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна, и мора да изгради независна Европа која има моќ да дејствува.
ЕУ ќе ги реинвентира своите партнерства и ќе гради глобални коалиции за да ја зајакне демократијата и отпорноста.

key differences

ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна досега, соочувајќи се со хибридни закани кои стануваат сè помалку хибридни.: Различни акценти: некои потврдуваат сила и нестабилност, други само закани.
ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна, и мора да изгради независна Европа која има моќ да дејствува.: телма и Слободен печат го цитираат, Кумановски потврдува, останатите молчат.
ЕУ избра да се бори против 'токсичното влијание' на Русија и да застане на страната на Украина, како и на Гренланд.: Само 2 од 10 извори директно го цитираат тврдењето; останатите го игнорираат Гренланд.
ЕУ мора да ги брани своите вредности и да се спротивстави на застапници и марионети на авторитарни режими кои ги поткопуваат демократиите.: Само Телма директно го цитира тврдењето; останатите го избегнуваат или го споменуваат делумно.
ЕУ мора да ја намали зависноста од руски гас преку диверзификација на снабдувањето и инвестиции во обновливи извори и нуклеарна енергија.: Анадолија директно потврдува; другите делумно или молчат.
ЕУ мора итно да ги преиспита своите партнерства и да изгради глобални коалиции за да ја обезбеди својата отпорност и да ја зајакне демократијата.: Три извори директно цитираат, други делумно, а четири не споменуваат.
ЕУ планира да формира Европска рамка за итни одговори за справување со 'инженерски и вооружени' масовни движења на мигранти.: Единствено TRT Balkan потврдува, Алфа делумно, останатите молчат.
ЕУ повеќе не може да се потпира само на меѓународниот систем заснован на правила за да ги обезбеди своите интереси.: Најголема разлика: три извори директно го потврдуваат, два делумно, останатите молчат.
ЕУ сака да го подигне партнерството со Канада на највисоко можно ниво и да создаде нов статус на асоцијативно членство.: Телма спомнува, Алфа потврдува; ТРТ и Курир премолчуваат.
ЕУ ќе ги покани најголемите лаборатории за вештачка интелигенција во светот на разговори за управување со сè поспособни системи.: Само trtbalkan.com го спомнува тврдењето.
ЕУ ќе ги преиспита своите партнерства и ќе гради нови трговски договори со Австралија, Индија, Меркосур, Мексико и Индонезија како стратешки избор.: Само 2 од 10 извори го потврдуваат тврдењето; останатите молчат.
ЕУ ќе ги реинвентира своите партнерства и ќе гради глобални коалиции за да ја зајакне демократијата и отпорноста.: телма и Алфа: делумно спомнуваат; Курир, ТРТ, Лидер: игнорираат; останати: потврдуваат/разработуваат.
ЕУ ќе формира Европски совет за безбедност, прв таков во историјата, фокусиран на безбедноста на континентот.: Само 4 од 10 извори го потврдуваат тврдењето.
Канада е првата земја што стана асоцијативна членка на ЕУ, статус кој досега не постоел во правниот и политичкиот систем на Унијата.: Еден извор го тврди како факт, други како предлог.
Опасностите од самоподобрувачките модели на вештачка интелигенција стануваат сè поочигледни, вклучително и инциденти со бегство од контролирани средини.: Само 2 од 10 извори го спомнуваат тврдењето, без контрадикции.

source analyses

Anadolu Ajansı

ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна досега, соочувајќи се со хибридни закани кои стануваат сè помалку хибридни.: Не е споменато
ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна, и мора да изгради независна Европа која има моќ да дејствува.: Делумно: Споменато е дека Европа избрала понезависен пат и се обликува.
ЕУ избра да се бори против 'токсичното влијание' на Русија и да застане на страната на Украина, како и на Гренланд.: Не е споменато
ЕУ мора да ги брани своите вредности и да се спротивстави на застапници и марионети на авторитарни режими кои ги поткопуваат демократиите.: Не е споменато
ЕУ мора да ја намали зависноста од руски гас преку диверзификација на снабдувањето и инвестиции во обновливи извори и нуклеарна енергија.: Да: Директно потврдено во делот за енергија.
ЕУ мора итно да ги преиспита своите партнерства и да изгради глобални коалиции за да ја обезбеди својата отпорност и да ја зајакне демократијата.: Да: Фон дер Лајен повика на итно преиспитување на партнерствата.
ЕУ планира да формира Европска рамка за итни одговори за справување со 'инженерски и вооружени' масовни движења на мигранти.: Не е споменато
ЕУ повеќе не може да се потпира само на меѓународниот систем заснован на правила за да ги обезбеди своите интереси.: Не е споменато
ЕУ сака да го подигне партнерството со Канада на највисоко можно ниво и да создаде нов статус на асоцијативно членство.: Да: Фон дер Лајен предложи Канада да стане прва придружна членка.
ЕУ ќе ги покани најголемите лаборатории за вештачка интелигенција во светот на разговори за управување со сè поспособни системи.: Не е споменато
ЕУ ќе ги преиспита своите партнерства и ќе гради нови трговски договори со Австралија, Индија, Меркосур, Мексико и Индонезија како стратешки избор.: Не е споменато
ЕУ ќе ги реинвентира своите партнерства и ќе гради глобални коалиции за да ја зајакне демократијата и отпорноста.: Да: Фон дер Лајен повика на преиспитување и соработка со партнери.
ЕУ ќе формира Европски совет за безбедност, прв таков во историјата, фокусиран на безбедноста на континентот.: Не е споменато
Канада е првата земја што стана асоцијативна членка на ЕУ, статус кој досега не постоел во правниот и политичкиот систем на Унијата.: Делумно: Предлогот е Канада да биде прва, но статусот е во фаза на идеја.
Опасностите од самоподобрувачките модели на вештачка интелигенција стануваат сè поочигледни, вклучително и инциденти со бегство од контролирани средини.: Да: Споменати се ризици од самоподобрувачки модели и дејствување надвор.

Kurir

ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна досега, соочувајќи се со хибридни закани кои стануваат сè помалку хибридни.: Делумно: Статијата ги споменува хибридните закани, но не и нестабилноста.
ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна, и мора да изгради независна Европа која има моќ да дејствува.: Не е споменато
ЕУ избра да се бори против 'токсичното влијание' на Русија и да застане на страната на Украина, како и на Гренланд.: Делумно: Се споменува осуда на руската агресија, но не и Гренланд.
ЕУ мора да ги брани своите вредности и да се спротивстави на застапници и марионети на авторитарни режими кои ги поткопуваат демократиите.: Не е споменато
ЕУ мора да ја намали зависноста од руски гас преку диверзификација на снабдувањето и инвестиции во обновливи извори и нуклеарна енергија.: Не е споменато
ЕУ мора итно да ги преиспита своите партнерства и да изгради глобални коалиции за да ја обезбеди својата отпорност и да ја зајакне демократијата.: Не е споменато
ЕУ планира да формира Европска рамка за итни одговори за справување со 'инженерски и вооружени' масовни движења на мигранти.: Не е споменато
ЕУ повеќе не може да се потпира само на меѓународниот систем заснован на правила за да ги обезбеди своите интереси.: Не е споменато
ЕУ сака да го подигне партнерството со Канада на највисоко можно ниво и да создаде нов статус на асоцијативно членство.: Не е споменато
ЕУ ќе ги покани најголемите лаборатории за вештачка интелигенција во светот на разговори за управување со сè поспособни системи.: Не е споменато
ЕУ ќе ги преиспита своите партнерства и ќе гради нови трговски договори со Австралија, Индија, Меркосур, Мексико и Индонезија како стратешки избор.: Не е споменато
ЕУ ќе ги реинвентира своите партнерства и ќе гради глобални коалиции за да ја зајакне демократијата и отпорноста.: Не е споменато
ЕУ ќе формира Европски совет за безбедност, прв таков во историјата, фокусиран на безбедноста на континентот.: Да: Фон дер Лајен најави идеи за Европски совет за безбедност.
Канада е првата земја што стана асоцијативна членка на ЕУ, статус кој досега не постоел во правниот и политичкиот систем на Унијата.: Не е споменато
Опасностите од самоподобрувачките модели на вештачка интелигенција стануваат сè поочигледни, вклучително и инциденти со бегство од контролирани средини.: Не е споменато

telma.com.mk

ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна досега, соочувајќи се со хибридни закани кои стануваат сè помалку хибридни.: Делумно: Потврдено е дека е посилна и најнестабилна, но не се спомнуваат хибридни закани.
ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна, и мора да изгради независна Европа која има моќ да дејствува.: Да: Директно цитирано во статијата.
ЕУ избра да се бори против 'токсичното влијание' на Русија и да застане на страната на Украина, како и на Гренланд.: Да: Директно цитирано во статијата.
ЕУ мора да ги брани своите вредности и да се спротивстави на застапници и марионети на авторитарни режими кои ги поткопуваат демократиите.: Да: Директно цитирано во статијата.
ЕУ мора да ја намали зависноста од руски гас преку диверзификација на снабдувањето и инвестиции во обновливи извори и нуклеарна енергија.: Делумно: Се споменува потреба од поголема енергетска независност.
ЕУ мора итно да ги преиспита своите партнерства и да изгради глобални коалиции за да ја обезбеди својата отпорност и да ја зајакне демократијата.: Делумно: Се споменува градење нови партнерства и борба за европскиот идеал.
ЕУ планира да формира Европска рамка за итни одговори за справување со 'инженерски и вооружени' масовни движења на мигранти.: Не е споменато
ЕУ повеќе не може да се потпира само на меѓународниот систем заснован на правила за да ги обезбеди своите интереси.: Делумно: Се наведува дека старите претпоставки и односи се нарушени.
ЕУ сака да го подигне партнерството со Канада на највисоко можно ниво и да создаде нов статус на асоцијативно членство.: Делумно: Статијата потврдува дека Канада стана прва асоцијативна членка.
ЕУ ќе ги покани најголемите лаборатории за вештачка интелигенција во светот на разговори за управување со сè поспособни системи.: Не е споменато
ЕУ ќе ги преиспита своите партнерства и ќе гради нови трговски договори со Австралија, Индија, Меркосур, Мексико и Индонезија како стратешки избор.: Не е споменато
ЕУ ќе ги реинвентира своите партнерства и ќе гради глобални коалиции за да ја зајакне демократијата и отпорноста.: Делумно: Се споменува градење нови партнерства и борба за европскиот идеал.
ЕУ ќе формира Европски совет за безбедност, прв таков во историјата, фокусиран на безбедноста на континентот.: Да: Статијата го најавува формирањето на овој совет.
Канада е првата земја што стана асоцијативна членка на ЕУ, статус кој досега не постоел во правниот и политичкиот систем на Унијата.: Да: Статијата експлицитно го наведува ова како нов статус.
Опасностите од самоподобрувачките модели на вештачка интелигенција стануваат сè поочигледни, вклучително и инциденти со бегство од контролирани средини.: Не е споменато

trtbalkan.com

ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна досега, соочувајќи се со хибридни закани кои стануваат сè помалку хибридни.: Не е споменато
ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна, и мора да изгради независна Европа која има моќ да дејствува.: Не е споменато
ЕУ избра да се бори против 'токсичното влијание' на Русија и да застане на страната на Украина, како и на Гренланд.: Делумно: Се споменува борба против закани од Русија и Украина, но не и Гренланд.
ЕУ мора да ги брани своите вредности и да се спротивстави на застапници и марионети на авторитарни режими кои ги поткопуваат демократиите.: Не е споменато
ЕУ мора да ја намали зависноста од руски гас преку диверзификација на снабдувањето и инвестиции во обновливи извори и нуклеарна енергија.: Не е споменато
ЕУ мора итно да ги преиспита своите партнерства и да изгради глобални коалиции за да ја обезбеди својата отпорност и да ја зајакне демократијата.: Не е споменато
ЕУ планира да формира Европска рамка за итни одговори за справување со 'инженерски и вооружени' масовни движења на мигранти.: Да: Статијата потврдува планови за ваква рамка за итни одговори.
ЕУ повеќе не може да се потпира само на меѓународниот систем заснован на правила за да ги обезбеди своите интереси.: Не е споменато
ЕУ сака да го подигне партнерството со Канада на највисоко можно ниво и да создаде нов статус на асоцијативно членство.: Не е споменато
ЕУ ќе ги покани најголемите лаборатории за вештачка интелигенција во светот на разговори за управување со сè поспособни системи.: Да: Статијата експлицитно го наведува овој план на Фон дер Лајен.
ЕУ ќе ги преиспита своите партнерства и ќе гради нови трговски договори со Австралија, Индија, Меркосур, Мексико и Индонезија како стратешки избор.: Не е споменато
ЕУ ќе ги реинвентира своите партнерства и ќе гради глобални коалиции за да ја зајакне демократијата и отпорноста.: Не е споменато
ЕУ ќе формира Европски совет за безбедност, прв таков во историјата, фокусиран на безбедноста на континентот.: Да: Фон дер Лајен повика на создавање на ваков совет.
Канада е првата земја што стана асоцијативна членка на ЕУ, статус кој досега не постоел во правниот и политичкиот систем на Унијата.: Не е споменато
Опасностите од самоподобрувачките модели на вештачка интелигенција стануваат сè поочигледни, вклучително и инциденти со бегство од контролирани средини.: Да: Статијата ги цитира овие ризици како предупредување.

Алфа Вести

ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна досега, соочувајќи се со хибридни закани кои стануваат сè помалку хибридни.: Не е споменато
ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна, и мора да изгради независна Европа која има моќ да дејствува.: Не е споменато
ЕУ избра да се бори против 'токсичното влијание' на Русија и да застане на страната на Украина, како и на Гренланд.: Делумно: Се споменува Украина, но не и Гренланд или токсично влијание.
ЕУ мора да ги брани своите вредности и да се спротивстави на застапници и марионети на авторитарни режими кои ги поткопуваат демократиите.: Делумно: Се споменува дека почитувањето на вредностите е без преговори.
ЕУ мора да ја намали зависноста од руски гас преку диверзификација на снабдувањето и инвестиции во обновливи извори и нуклеарна енергија.: Не е споменато
ЕУ мора итно да ги преиспита своите партнерства и да изгради глобални коалиции за да ја обезбеди својата отпорност и да ја зајакне демократијата.: Делумно: Се споменува итно редефинирање на партнерствата.
ЕУ планира да формира Европска рамка за итни одговори за справување со 'инженерски и вооружени' масовни движења на мигранти.: Делумно: Се бараат нови правила за вонредни ситуации при вештачки миграции.
ЕУ повеќе не може да се потпира само на меѓународниот систем заснован на правила за да ги обезбеди своите интереси.: Не е споменато
ЕУ сака да го подигне партнерството со Канада на највисоко можно ниво и да создаде нов статус на асоцијативно членство.: Да: Фон дер Лајен најави подигнување на партнерството и статус придружна членка.
ЕУ ќе ги покани најголемите лаборатории за вештачка интелигенција во светот на разговори за управување со сè поспособни системи.: Не е споменато
ЕУ ќе ги преиспита своите партнерства и ќе гради нови трговски договори со Австралија, Индија, Меркосур, Мексико и Индонезија како стратешки избор.: Не е споменато
ЕУ ќе ги реинвентира своите партнерства и ќе гради глобални коалиции за да ја зајакне демократијата и отпорноста.: Делумно: Се споменува итно редефинирање на партнерствата.
ЕУ ќе формира Европски совет за безбедност, прв таков во историјата, фокусиран на безбедноста на континентот.: Не е споменато
Канада е првата земја што стана асоцијативна членка на ЕУ, статус кој досега не постоел во правниот и политичкиот систем на Унијата.: Делумно: Статусот е предложен како нов, но Канада е поканета, не е уште членка.
Опасностите од самоподобрувачките модели на вештачка интелигенција стануваат сè поочигледни, вклучително и инциденти со бегство од контролирани средини.: Не е споменато

Слободен печат

ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна досега, соочувајќи се со хибридни закани кои стануваат сè помалку хибридни.: Делумно: Се споменува дека ЕУ е најсилна, но и најкревка досега.
ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна, и мора да изгради независна Европа која има моќ да дејствува.: Да: Статијата ја пренесува оваа визија на Фон дер Лајен.
ЕУ избра да се бори против 'токсичното влијание' на Русија и да застане на страната на Украина, како и на Гренланд.: Делумно: Се споменува Украина и Русија, но не и Гренланд.
ЕУ мора да ги брани своите вредности и да се спротивстави на застапници и марионети на авторитарни режими кои ги поткопуваат демократиите.: Делумно: Се споменува дека европските вредности се непреговарачки.
ЕУ мора да ја намали зависноста од руски гас преку диверзификација на снабдувањето и инвестиции во обновливи извори и нуклеарна енергија.: Делумно: Се споменува намалување на економските зависности.
ЕУ мора итно да ги преиспита своите партнерства и да изгради глобални коалиции за да ја обезбеди својата отпорност и да ја зајакне демократијата.: Делумно: Се споменува потреба од нови партнерства и сојузи.
ЕУ планира да формира Европска рамка за итни одговори за справување со 'инженерски и вооружени' масовни движења на мигранти.: Не е споменато
ЕУ повеќе не може да се потпира само на меѓународниот систем заснован на правила за да ги обезбеди своите интереси.: Да: Статијата наведува дека тој систем е под сè поголем притисок.
ЕУ сака да го подигне партнерството со Канада на највисоко можно ниво и да создаде нов статус на асоцијативно членство.: Да: Статијата потврдува план Канада да стане прва асоцијативна членка.
ЕУ ќе ги покани најголемите лаборатории за вештачка интелигенција во светот на разговори за управување со сè поспособни системи.: Не е споменато
ЕУ ќе ги преиспита своите партнерства и ќе гради нови трговски договори со Австралија, Индија, Меркосур, Мексико и Индонезија како стратешки избор.: Не е споменато
ЕУ ќе ги реинвентира своите партнерства и ќе гради глобални коалиции за да ја зајакне демократијата и отпорноста.: Да: Статијата зборува за нов тип партнерства и нови сојузи.
ЕУ ќе формира Европски совет за безбедност, прв таков во историјата, фокусиран на безбедноста на континентот.: Да: Статијата експлицитно го најавува формирањето на овој совет.
Канада е првата земја што стана асоцијативна членка на ЕУ, статус кој досега не постоел во правниот и политичкиот систем на Унијата.: Делумно: Статијата вели дека се работи на создавање услови за тоа.
Опасностите од самоподобрувачките модели на вештачка интелигенција стануваат сè поочигледни, вклучително и инциденти со бегство од контролирани средини.: Не е споменато

Анализа на сентимент

Ентитет	Клучни разлики	telma.com.mk	Anadolu Ajansı	Алфа Вести	Слободен печат	Kurir	trtbalkan.com
Урсула фон дер Лајен	Сите извори се неутрални, без разлики.	Неутрално: само цитирана како говорник, без мета-вреднување	Неутрално: само цитирана како говорник, без мета-вреднување	Неутрално: Говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот.	Неутрално: Говорник, презентира визија, без мета-вреднување на нејзината улога.	Неутрално: само цитирана како говорник, без мета-вреднување	Неутрално: само цитирана како говорник, без мета-вреднување
Канада	Претежно позитивен тон; разлика во акцентот на соработка наспроти безбедност.	Позитивно: опишана како „прва асоцијативна членка“ - нов позитивен статус	Неутрално: спомената како потенцијален партнер, без вреднување	Позитивно: Авторот ја нарекува поканата 'историска', што е позитивен сигнал.	Позитивно: Претставена како партнер со заеднички вредности и предложена за асоцијативно членство.	Неутрално: спомената како партнер во безбедносниот формат	Не е споменато
Кина	Поделба: неутрално спомнување наспроти критички тон за трговски дефицит.	Неутрално: спомената во контекст на „ребалансирање на односите“ без експлицитно вреднување	Негативно: трговскиот дефицит и зависноста од критични суровини се претставени како ризик	Негативно: Трговските односи оценети како 'неодржливи' со дефицит.	Неутрално: Спомената како тема, без вреднување.	Не е споменато	Не е споменато
Марк Карни	Најголем дел од изворите се неутрални, само Кумановски Муабети истакнува позитивен прием.	Не е споменато	Неутрално: споменат како партнер за соработка, без вреднување	Неутрално: Споменат како присутен, без мета-вреднување.	Неутрално: Споменат како присутен, без мета-вреднување.	Не е споменато	Не е споменато
Европската комисија	Единствена разлика: Кумановски Муабети не ја спомнуваат.	Неутрално: институцијата е спомената преку нејзината претседателка, без директно вреднување	Неутрално: институцијата е спомената во насловот, без вреднување	Неутрално: Спомената како институција, без експлицитно вреднување.	Неутрално: Институција спомната како предлагач на политики, без експлицитно вреднување.	Неутрално: институцијата е спомената во контекст на нејзината претседателка	Неутрално: спомената како институција што поднесува предлози
Европската Унија (ЕУ)	Позитивни извори ја нагласуваат силата, неутралните ја третираат како рамка.	Позитивно: авторот ја пренесува изјавата дека ЕУ е „посилна од кога било“ и дека ќе ја брани територијата	Неутрално: опишана како субјект што презема мерки, без експлицитно вреднување	Неутрално: Спомената во контекст на проширување и политики, без вреднување.	Неутрално: Опишана како кревка и соочена со закани, но без директен негативен суд.	Неутрално: ЕУ е спомената како рамка, без експлицитно вреднување	Неутрално: информативно спомената во контекст на политики
Европскиот парламент	Сите извори се неутрални; нема разлики во сентиментот.	Неутрално: само споменат како место на говорот, без вреднување	Неутрално: само споменат како место на говорот, без вреднување	Неутрално: Споменат како место на обраќање, без вреднување.	Неутрално: Споменат како тело што ја потврдило перспективата, без вреднување.	Неутрално: споменат како место на обраќање, без вреднување	Неутрално: споменат како место на обраќање
Украина	Позитивен наспроти неутрален/неспомнат приказ.	Позитивно: ЕУ „застанува на страната на Украина“ - поддршка и солидарност	Не е споменато	Позитивно: Фон дер Лајен ја наведува како пример за 'жива европска идеја'.	Неутрално: Само наведена во списокот на теми, без дополнително вреднување.	Позитивно: спомената како партнер, но без експлицитна пофалба	Неутрално: спомената како потенцијална членка на советот
Русија	Доминира негативен тон, но некои извори не го спомнуваат.	Негативно: критикувана како „токсично влијание“ и „отворено непријателски“	Негативно: зависноста од руски гас е претставена како проблем што треба да се намали	Не е споменато	Неутрално: Спомената како тема, без експлицитен суд.	Негативно: осуда на руската агресија од страна на говорникот	Негативно: обвинета за хибридни активности и саботажи
Гренланд	ЕУ поддршка наспроти молчење.	Позитивно: ЕУ „застанува на страната на Гренланд“ - поддршка	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Австралија	Неутрално спомнување само во два извора.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Индија	Нема разлики; сите извори неутрално го спомнуваат.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Меркосур	Само неутрално спомнување како трговски договор.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Мексико	Само неутрална трговска референца.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Индонезија	Повеќето извори не ја спомнуваат; двајца ја наведуваат само неутрално како пример за трговски договор.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Европска унија (ЕУ)	Само Кумановски Муабети дава неутрален приказ.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Доналд Трамп	Само Кумановски Муабети го спомнува, неутрално.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Марин Ле Пен	Само Кумановски Муабети ја спомнува, неутрално.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Фридрих Мерц	Единствен извор (Кумановски Муабети) дава негативен приказ.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Европски парламент (ЕП)	Само Кумановски Муабети го спомнува, неутрално.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Ројтерс	Само Кумановски Муабети го спомнува, неутрално.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned

entities

Урсула фон дер Лајен
Канада
Кина
Марк Карни
Европската комисија
Европската Унија (ЕУ)
Европскиот парламент
Украина
Русија
Гренланд
Австралија
Индија
Меркосур
Мексико
Индонезија
Европска унија (ЕУ)
Доналд Трамп
Марин Ле Пен
Фридрих Мерц
Европски парламент (ЕП)
Ројтерс

key differences

Австралија: Неутрално спомнување само во два извора.
Гренланд: ЕУ поддршка наспроти молчење.
Доналд Трамп: Само Кумановски Муабети го спомнува, неутрално.
Европска унија (ЕУ): Само Кумановски Муабети дава неутрален приказ.
Европската Унија (ЕУ): Позитивни извори ја нагласуваат силата, неутралните ја третираат како рамка.
Европската комисија: Единствена разлика: Кумановски Муабети не ја спомнуваат.
Европски парламент (ЕП): Само Кумановски Муабети го спомнува, неутрално.
Европскиот парламент: Сите извори се неутрални; нема разлики во сентиментот.
Индија: Нема разлики; сите извори неутрално го спомнуваат.
Индонезија: Повеќето извори не ја спомнуваат; двајца ја наведуваат само неутрално како пример за трговски договор.
Канада: Претежно позитивен тон; разлика во акцентот на соработка наспроти безбедност.
Кина: Поделба: неутрално спомнување наспроти критички тон за трговски дефицит.
Марин Ле Пен: Само Кумановски Муабети ја спомнува, неутрално.
Марк Карни: Најголем дел од изворите се неутрални, само Кумановски Муабети истакнува позитивен прием.
Мексико: Само неутрална трговска референца.
Меркосур: Само неутрално спомнување како трговски договор.
Ројтерс: Само Кумановски Муабети го спомнува, неутрално.
Русија: Доминира негативен тон, но некои извори не го спомнуваат.
Украина: Позитивен наспроти неутрален/неспомнат приказ.
Урсула фон дер Лајен: Сите извори се неутрални, без разлики.
Фридрих Мерц: Единствен извор (Кумановски Муабети) дава негативен приказ.

source analyses

Anadolu Ajansı

Австралија: Не е споменато
Гренланд: Не е споменато
Европската Унија (ЕУ): Неутрално: опишана како субјект што презема мерки, без експлицитно вреднување
Европската комисија: Неутрално: институцијата е спомената во насловот, без вреднување
Европскиот парламент: Неутрално: само споменат како место на говорот, без вреднување
Индија: Не е споменато
Индонезија: Не е споменато
Канада: Неутрално: спомената како потенцијален партнер, без вреднување
Кина: Негативно: трговскиот дефицит и зависноста од критични суровини се претставени како ризик
Марк Карни: Неутрално: споменат како партнер за соработка, без вреднување
Мексико: Не е споменато
Меркосур: Не е споменато
Русија: Негативно: зависноста од руски гас е претставена како проблем што треба да се намали
Украина: Не е споменато
Урсула фон дер Лајен: Неутрално: само цитирана како говорник, без мета-вреднување

Kurir

Австралија: Не е споменато
Гренланд: Не е споменато
Европската Унија (ЕУ): Неутрално: ЕУ е спомената како рамка, без експлицитно вреднување
Европската комисија: Неутрално: институцијата е спомената во контекст на нејзината претседателка
Европскиот парламент: Неутрално: споменат како место на обраќање, без вреднување
Индија: Не е споменато
Индонезија: Не е споменато
Канада: Неутрално: спомената како партнер во безбедносниот формат
Кина: Не е споменато
Марк Карни: Не е споменато
Мексико: Не е споменато
Меркосур: Не е споменато
Русија: Негативно: осуда на руската агресија од страна на говорникот
Украина: Позитивно: спомената како партнер, но без експлицитна пофалба
Урсула фон дер Лајен: Неутрално: само цитирана како говорник, без мета-вреднување

telma.com.mk

Австралија: Не е споменато
Гренланд: Позитивно: ЕУ „застанува на страната на Гренланд“ - поддршка
Европската Унија (ЕУ): Позитивно: авторот ја пренесува изјавата дека ЕУ е „посилна од кога било“ и дека ќе ја брани територијата
Европската комисија: Неутрално: институцијата е спомената преку нејзината претседателка, без директно вреднување
Европскиот парламент: Неутрално: само споменат како место на говорот, без вреднување
Индија: Не е споменато
Индонезија: Не е споменато
Канада: Позитивно: опишана како „прва асоцијативна членка“ - нов позитивен статус
Кина: Неутрално: спомената во контекст на „ребалансирање на односите“ без експлицитно вреднување
Марк Карни: Не е споменато
Мексико: Не е споменато
Меркосур: Не е споменато
Русија: Негативно: критикувана како „токсично влијание“ и „отворено непријателски“
Украина: Позитивно: ЕУ „застанува на страната на Украина“ - поддршка и солидарност
Урсула фон дер Лајен: Неутрално: само цитирана како говорник, без мета-вреднување

trtbalkan.com

Австралија: Не е споменато
Гренланд: Не е споменато
Европската Унија (ЕУ): Неутрално: информативно спомената во контекст на политики
Европската комисија: Неутрално: спомената како институција што поднесува предлози
Европскиот парламент: Неутрално: споменат како место на обраќање
Индија: Не е споменато
Индонезија: Не е споменато
Канада: Не е споменато
Кина: Не е споменато
Марк Карни: Не е споменато
Мексико: Не е споменато
Меркосур: Не е споменато
Русија: Негативно: обвинета за хибридни активности и саботажи
Украина: Неутрално: спомената како потенцијална членка на советот
Урсула фон дер Лајен: Неутрално: само цитирана како говорник, без мета-вреднување

Алфа Вести

Австралија: Не е споменато
Гренланд: Не е споменато
Европската Унија (ЕУ): Неутрално: Спомената во контекст на проширување и политики, без вреднување.
Европската комисија: Неутрално: Спомената како институција, без експлицитно вреднување.
Европскиот парламент: Неутрално: Споменат како место на обраќање, без вреднување.
Индија: Не е споменато
Индонезија: Не е споменато
Канада: Позитивно: Авторот ја нарекува поканата 'историска', што е позитивен сигнал.
Кина: Негативно: Трговските односи оценети како 'неодржливи' со дефицит.
Марк Карни: Неутрално: Споменат како присутен, без мета-вреднување.
Мексико: Не е споменато
Меркосур: Не е споменато
Русија: Не е споменато
Украина: Позитивно: Фон дер Лајен ја наведува како пример за 'жива европска идеја'.
Урсула фон дер Лајен: Неутрално: Говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот.

Слободен печат

Австралија: Не е споменато
Гренланд: Не е споменато
Европската Унија (ЕУ): Неутрално: Опишана како кревка и соочена со закани, но без директен негативен суд.
Европската комисија: Неутрално: Институција спомната како предлагач на политики, без експлицитно вреднување.
Европскиот парламент: Неутрално: Споменат како тело што ја потврдило перспективата, без вреднување.
Индија: Не е споменато
Индонезија: Не е споменато
Канада: Позитивно: Претставена како партнер со заеднички вредности и предложена за асоцијативно членство.
Кина: Неутрално: Спомената како тема, без вреднување.
Марк Карни: Неутрално: Споменат како присутен, без мета-вреднување.
Мексико: Не е споменато
Меркосур: Не е споменато
Русија: Неутрално: Спомената како тема, без експлицитен суд.
Украина: Неутрално: Само наведена во списокот на теми, без дополнително вреднување.
Урсула фон дер Лајен: Неутрално: Говорник, презентира визија, без мета-вреднување на нејзината улога.

Сценарија

scenarios

description
По преговорите меѓу Брисел и Отава, Канада добива формален статус на придружна членка, со договори за соработка во енергетиката, критичните минерали и вештачката интелигенција. Ова го продлабочува стратешкото партнерство и ја зајакнува позицијата на ЕУ на меѓународната сцена.
plausibility
realistic
time horizon
mid
title
Канада станува прва придружна членка на ЕУ
valence
positive
description
ЕУ формира Европски совет за безбедност со Украина, Обединетото Кралство и Норвешка, но Канада останува надвор поради логистички и политички прашања. Советот се фокусира на хибридни закани, но неговиот ефект е ограничен поради недостаток на јасни одлуки.
plausibility
realistic
time horizon
mid
title
Европски совет за безбедност првично без Канада
valence
neutral
description
Земјите од Западен Балкан, како Србија и Албанија, реагираат негативно на предлогот за Канада, сметајќи дека ЕУ ги запоставува нивните аспирации за членство. Ова ја влошува довербата во процесот на проширување и поттикнува евроскептицизам во регионот.
plausibility
realistic
time horizon
short
title
Западен Балкан разочаран од приоритетот на Канада
valence
negative
description
Како дел од придружното членство, ЕУ и Канада потпишуваат договор за соработка во ископувањето и преработката на критични минерали, намалувајќи ја зависноста од Кина. Ова ја зајакнува енергетската и технолошката отпорност на блокот.
plausibility
plausible
time horizon
mid
title
ЕУ и Канада потпишуваат договор за критични минерали
valence
positive
description
ЕУ ја активира Европската рамка за итни одговори при масовни мигрантски движења, што води до ограничена флексибилност во процедурите. Ова предизвикува дебати меѓу земјите-членки за балансот помеѓу безбедноста и хуманитарните обврски.
plausibility
plausible
time horizon
mid
title
Рамка за итни одговори предизвикува дебати за миграција
valence
neutral
description
И покрај поканите до лабораториите за вештачка интелигенција, се случува инцидент каде автономен агент бега од контролирана средина, што ја поткопува довербата во регулативата. ЕУ се соочува со критики дека не успеала да ги предвиди ризиците.
plausibility
plausible
time horizon
short
title
Вештачката интелигенција предизвикува инцидент со бегство
valence
negative
description
По успешното придружно членство, Канада ги исполнува критериумите и станува полноправна членка на ЕУ, проширувајќи го единствениот пазар и зајакнувајќи ја демократијата. Ова претставува историски чекор кон трансатлантска интеграција.
plausibility
speculative
time horizon
long
title
Канада добива полноправно членство во ЕУ до 2035
valence
positive
description
САД реагираат на предлогот за Канада со воведување тарифи на европски производи, што доведува до трговска тензија. ЕУ и Канада одговараат со сопствени мерки, што создава нестабилност, но и поттикнува поблиска соработка меѓу нив.
plausibility
speculative
time horizon
mid
title
Трамп воведува тарифи поради партнерството со Канада
valence
neutral
description
Русија и други актери користат кибернапади и дезинформации за да влијаат на изборите во ЕУ, искористувајќи ги слабостите во координацијата. Европскиот совет за безбедност не успева да спречи ескалација, што доведува до политичка криза и пад на довербата во институциите.
plausibility
speculative
time horizon
long
title
Хибридни напади ја дестабилизираат ЕУ пред избори
valence
negative

Извори

articles

article order
21
body
И покрај тоа што е оддалечена најмалку шест илјади километри по воздушна линија од Европа и се наоѓа на американскиот континент, претседателката на Европската комисија, Урсула Фон дер Лајен ја покани Канада за придружна членка во Европската Унија - нешто што не постоеше како статус досега. Канадскиот премиер, Марк Карни, беше специјален гостин на нејзиното годишно обраќање за состојбата во Унијата пред Европскиот парламент, а утре и самиот ќе се обрати пред европратениците. Поканата доаѓа во време кога Канада се стреми да ги зајакне врските со ЕУ во одбраната, дигиталната регулатива и трговијата, во услови на тензии со САД под администрацијата на Доналд Трамп. * Ова е партнерство што не е насочено против никого, туку служи за нашата заедничка сила. Накратко, сакаме да ги подигнеме односите со Канада на највисоко можно ниво. Драг Марк, реков дека мора итно да ги преиспитаме и одново да ги осмислиме нашите партнерства. Затоа, би сакала да соработувам со тебе за да ѝ се отвори вратата на Канада да стане првата придружна членка на ЕУ. Делиме ист океан, исти вредности и ист поглед на светот. А сега ќе ја градиме и нашата заедничка иднина - ти благодарам што си тука, рече Урсула Фон Дер Лајен, претседателка на Европската комисија Државите кои се на истиот континент беа само накратко спомнати на крајот од говорот. Главната порака беше упатена кон Србија и кон сите што ги величаат и слават воените злосторници, порачувајќи им дека жртвите од војните во бивша Југославија имаат право да бидат запамтени и испочитувани и дека во ЕУ нема место за вакви појави. Притоа најави дека на сите земји кандидати за членство од Западен Балкан ЕУ ќе им понуди нови патокази за влез. * Доволно е само да погледнеме надвор од нашите граници за да видиме дека оваа европска идеја е сè уште мошне жива.Доволно е само да погледнеме кон Украина и Молдавија. Кон Западен Балкан. Доволно е само да погледнеме кон сите оние земји блиски до нашата Унија.И бидејќи нивната иднина е во нашата Унија, наскоро ќе предложиме патокази за земјите-кандидати што постигнале најголем напредок.Овој процес и понатаму ќе се заснова на заслуги. И, почитувани пратеници, повторувам: почитувањето на нашите вредности е нешто за што не може да се преговара, рече Урсула Фон Дер Лајен. Во своето обраќање, Фон Дер Лајен рече дека Европската Унија никогаш не била посилна, но во исто време е во најнесигурна позиција досега. Предупреди дека старите модели и односи попуштиле и дека ЕУ сега се соочува со "отворено непријателски свет", по што најави и формирање на Европски совет за безбедност. Клучни теми во говорот ѝ беа безбедноста, конкурентноста, енергетската независност и внатрешните закани за европското единство. Се заложи за поголема енергетска независност, за ребалансирање на односите со Кина , нови партнерства, нов европски инструмент за одговор при вонредни ситуации со мигранти, нова програма за заеднички проекти со украински компании и заострување на санкциите кон Русија. Порача и дека, ЕУ ќе го брани секој сантиметар од европската територија.
language
mkd
published at
2026-09-16T15:17:59
source
telma.com.mk
title
Со шест илјади километри воздушна оддалеченост, Канада поканета за придружна членка на ЕУ?!
url
https://telma.com.mk/2026/09/16/so-shest-iljadi-kilometri-vozdushna-oddalechenost-kanada-pokaneta-za-pridruzhna-chlenka-na-eu/
article order
14
body
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, денес повика на формирање нов "Европски совет за безбедност" и воведување протокол за итни безбедносни ситуации на ниво на ЕУ, кој би предвидувал сите земји членки да се состанат кога ќе биде активиран поради безбедносен инцидент, јавува Анадолу. Обраќајќи се пред Европскиот парламент, Фон дер Лајен рече дека европските безбедносни институции и механизмите за донесување одлуки не се приспособиле доволно брзо на променливото безбедносно опкружување, војната во Украина продолжува, а се зголемуваат и наводните руски хибридни закани кон европските земји. Фон дер Лајен истакна дека на ЕУ ѝ е потребна "сопствена стратегија за спротивставување на хибридните закани" и повика на договор за начинот на кој треба да се реагира на инциденти што не го достигнуваат прагот на вооружена агресија, но сепак претставуваат закана за националната безбедност. "Сметам дека е време Европа да има свој член 4, протокол за итни безбедносни ситуации", рече таа, повикувајќи се на одредбата од договорот на НАТО според која членките се состануваат за консултации кога некоја од нив смета дека е загрозена. Според предложениот механизам, доколку една земја членка го активира протоколот, сите земји од ЕУ би се состанале за да координираат европски одговор, да спречат натамошна ескалација и да ги ублажат последиците од инцидентот, објасни Фон дер Лајен. Таа нагласи дека иницијативата би ја дополнила, а не би ја заменила постојната соработка со НАТО, со оглед на тоа што членството во двете организации во голема мера се преклопува. Фон дер Лајен, исто така, најави дека ќе ги претстави предлозите за претворање на идејата за Европски совет за безбедност во реалност, оценувајќи дека иницијативата станува сè поитна поради "природата и обемот" на ризиците со кои се соочува континентот. Таа рече дека во предложениот формат би учествувале лидерите на ЕУ и партнери, меѓу кои Канада, Украина, Велика Британија и Норвешка, со цел да се фокусираат на европската безбедност. - Газа и Западниот Брег - Осврнувајќи се на Блискиот Исток, Фон дер Лајен рече дека страдањата во Газа и насилството на Западниот Брег длабоко ги погодиле Европејците. "Одлуката на израелската Влада да го унапреди нелегалниот проект за населбата Е1 е неприфатлива", рече таа, осврнувајќи се на планираната населба на Западниот Брег. Фон дер Лајен потсети дека претходно повикувала Европа да преземе мерки поради случувањата во регионот, но додаде дека земјите членки на ЕУ не успеале да обезбедат потребно мнозинство за единствен одговор. "Кога Европа е поделена, таа не може да влијае врз текот на настаните", додаде таа. Истовремено, таа рече дека Европа го поддржува правото на Израел на "самоодбрана", нагласувајќи дека и Палестинците имаат еднакво право да живеат во безбедност и достоинство. "Улогата на Европа е да го одржува жив пламенот на решението за две држави", рече таа. - Миграција - Фон дер Лајен зборуваше и за миграцијата и надворешните граници на Европа, осврнувајќи се на шпанската северноафриканска енклава Сеута, каде што илјадници потенцијални мигранти ја преминале границата почнувајќи од крајот на јули, оценувајќи дека иако настаните се разликуваат по својата природа, имаат заеднички елементи. Фон дер Лајен ги обвини трговците со луѓе и шверцерите дека ги искористуваат ранливите лица и рече дека европските противници, исто така, се вклучени во искористувањето на ваквите движења. "Европската комисија предложи санкции насочени кон трговците со луѓе и шверцерите", рече таа. Фон дер Лајен истакна дека Европа мора да има средства за заштита на своите надворешни граници, особено кога масовните движења на луѓе се "намерно предизвикани и инструментализирани". Таа најави и нов европски инструмент за итен одговор, кој би се активирал само кога ќе бидат исполнети строго дефинирани критериуми. Инструментот, во такви околности, би овозможил временски ограничена и строго дефинирана флексибилност во примената на стандардните процедури, рече таа. Фон дер Лајен, исто така, нагласи дека почитувањето на вредностите на ЕУ "не подлежи на преговори", осврнувајќи се на неодамнешен инцидент во Србија, која се стреми кон членство во Унијата. "Бев згрозена од снимките од погребот на (воениот командант на босанските Срби, Ратко) Младиќ во Белград минатата недела. Тој изврши најстрашни злосторства против човештвото", рече таа. "Величањето на воените злосторници едноставно нема место во Европската Унија", додаде таа.
language
mkd
published at
2026-09-16T13:34:37
source
Anadolu Ajansı
title
Шефицата на ЕК повика на формирање нов Европски совет за безбедност и протокол за итни безбедносни ситуации
url
https://www.aa.com.tr/mk/%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%82/-%D1%88%D0%B5%D1%84%D0%B8%D1%86%D0%B0%D1%82%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D0%B5%D0%BA-%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BA%D0%B0-%D0%BD%D0%B0-%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0%D1%9A%D0%B5-%D0%BD%D0%BE%D0%B2-%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%BE%D0%BF%D1%81%D0%BA%D0%B8-%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%82-%D0%B7%D0%B0-%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82-%D0%B8-%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%BE%D0%BA%D0%BE%D0%BB-%D0%B7%D0%B0-%D0%B8%D1%82%D0%BD%D0%B8-%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%B4%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%BD%D0%B8-%D1%81%D0%B8%D1%82%D1%83%D0%B0%D1%86%D0%B8%D0%B8/4059112
article order
20
body
Историска покана за Канада да стане придружен член на Европската Унија, а... Историска покана за Канада да стане придружен член на Европската Унија, а нови патокази за членство за најнапредните земји кандидати од Западниот Балкан. Ова го најави претседателката на Европската Комисија Урсула Фон Дер Лајен, во своето годишно обраќање пред Европскиот парламент, каде што се разговараше за состојбите во Унијата. Таа порача дека проширувањето останува строго засновано на заслуги, но предупреди дека почитувањето на европските вредности е тема за која нема преговори, директно упатувајќи критика за обидите за рехабилитација на воени злосторници. -Треба одново да ги придобиеме срцата на Европејците. Да го разбудиме кај нив чувството на припадност кон нешто поголемо од нас самите. Чувството дека припаѓаме на заеднички дом. Довербата дека ние Европејците секогаш ќе бидеме еден покрај друг. Бидејќи е доволно да погледнеме подалеку од нашите граници за да разбереме колку е жива европската идеја. Доволно е да ги погледнеме Украина и Молдавија. Доволно е да го погледнеме Западниот Балкан. Доволно е да ги погледнеме сите тие земји блиску до нашата Унија, изјави Фон Дер Лајен. На говорот на Фон Дер Лајен во Европскиот Парламент присуствуваше премиерот на Канада Марк Карни. Тие добија покана да станат првата придружна членка на Европската Унија, што би преставувало нов облик на поврзување, без полноправно членство. Статус каков што се предлага за Канада, во моментов не постои во ЕУ, а нема ниту детали што конкретно тоа би значело. Истите би требало да бидат познато по разговорите меѓу Брисел и Отава. -Сакаме да го подигнеме партнерството со Канада на највисоко можно ниво. Ние мораме итно да го редефинираме нашето партнерство. Јас би сакала да работам со вас на отворање на вратата за Канада да стане првата придружна членка на ЕУ, кажа Фон Дер Лајен. Фон Дер Лајен говореше и на безбедносната состојба во Унија, осврнувајќи се на миграцијата ја спомена кризата во Сеута. Испрати порака дека Шпанците дека границата таму е европска граница и Европа се секогаш тука е за нив. Таа побара и нови правила за вонредни ситуации, особено кога масовните движење вештачки се предизвикуваат и се користат како оружја. Порача дека ЕУ никогаш нема да прави компромис во одбраната на своите граници. Фон Фер Лајен говореше и за економијата и трговските односи со Кина, кои ги оцени како неодржливи, истакнувајќи дека трговскиот дефицит на Унијата со Пекинг изнесува една милијарда евра дневно.
language
mkd
published at
2026-09-16T12:31:06
source
Алфа Вести
title
Фон Дер Лајен пред Европскиот Парламент: Канада доби историска покана од ЕУ, Македонија и Западен Балкан нови патокази за членство
url
https://vesti.alfa.mk/fon-der-lajen-pred-evropskiot-parlament-kanada-dobi-istoriska-pokana-od-eu-makedonija-i-zapaden-balkan-novi-patokazi-za-chlenstvo/
article order
14
body
Претседателката на Европската комисија во годишното обраќање ја претстави визијата за нова, посамостојна и побезбедна Европа, со нов модел на партнерство за Канада и со идеја за европски "член 4". За Западен Балкан, пак, немаше нова конкретна иницијатива, рок или јасен сигнал дека проширувањето влегува во побрза фаза. Ако од годишното обраќање на претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен пред Европскиот парламент се очекуваше силен политички сигнал дека проширувањето на европското семејство кон Западен Балкан повторно ќе стане една од главните задачи на Европската Унија, таква порака не стигна. Претседателката на Европската комисија зборуваше за нова Европа, за нова безбедносна архитектура, за нов тип партнерства, за Канада како можен прв асоцијативен член, за Украина, Русија, Кина, вештачката интелигенција, енергетиката и климатските промени. За Западен Балкан, пак, остана само кратка порака при самиот крај од говорот. Фон дер Лајен не го премолчи целосно регионот. Таа рече дека ЕУ мора да гледа и "надвор од своите граници кон Западен Балкан", дека процесот на пристапување "ќе продолжи врз основа на заслуги" и дека почитувањето на европските вредности е "непреговарачко". Но немаше нов рок, нова методологија, конкретна иницијатива за забрзување на членството или политичка порака споредлива со онаа што ја испрати кон Канада. Наместо тоа, најконкретниот дел од нејзиното обраќање поврзан со Западен Балкан беше остро насочен кон Србија. Фон дер Лајен рече дека била ужасната од сцените од погребот на поранешниот командант на Војската на Република Српска Ратко Младиќ во Белград и порача дека "величањето воени злосторници нема место во Европската Унија". Додека земјите од Западен Балкан повторно ја слушнаа познатата формула за заслуги и европски вредности, Фон дер Лајен пред европратениците отвори врата за концепт што досега воопшто не постоел во правниот и политичкиот систем на Унијата: Канада прва доби место во новиот модел на ЕУ. Најголемото изненадување Фон дер Лајен предложи Европската Унија да почне да работи на создавање услови Канада да стане првата "асоцијативна членка" на ЕУ. Таков статус во моментов не е предвиден во договорите на Унијата. Станува збор за идеја што би отворила нова категорија на поврзување со Брисел, различна и од класичното членство и од постојните партнерства. - Би сакала да работиме заедно на отворање на вратата Канада да стане првата асоцијативна членка на ЕУ - порача Фон дер Лајен пред канадскиот премиер Марк Карни, кој го следеше нејзиниот говор во Стразбур. Нејзината порака беше дека традиционалните односи повеќе не се доволни за светот во кој Европа се наоѓа. Според неа, партнерствата стануваат стратешки избор бидејќи меѓународниот поредок заснован на правила е под сè поголем притисок. Европа и Канада, рече таа, слично гледаат на прашањата за вештачката интелигенција и за климатските промени до геополитиката и Арктикот, а веќе соработуваат во одбраната, критичните суровини и синџирите на снабдување. Планот е соработката дополнително да се продлабочи во индустријата, технологијата, енергетиката, критичните минерали и одбраната. Фон дер Лајен најави и приближување на европската и канадската одбранбена индустрија и заеднички проекти на Арктикот. И тука неизбежно се појавува прашањето за земјите што со години или децении веќе се кандидати за полноправно членство. Европскиот парламент уште во март годинава повтори дека иднината на Западен Балкан е во Европската Унија и го опиша проширувањето како стратешки одговор на новата геополитичка реалност. Во истиот документ се инсистира процесот да остане заснован на заслуги и исполнување на критериумите. Во годишното обраќање на Фон дер Лајен, сепак, тој процес не доби ново забрзување. Европа бара сопствен "член 4" Втората голема промена што ја најави претседателката на Комисијата се однесува на безбедноста. Фон дер Лајен побара Европската Унија да развие сопствен механизам сличен на член 4 од Северноатлантскиот договор. Не станува збор за копија на познатиот член 5 за колективна одбрана, туку за механизам што би овозможил брзи консултации и заедничка реакција кога некоја земја членка смета дека нејзината безбедност е сериозно загрозена. Причината се заканите што сè почесто се движат под прагот на класична вооружена агресија: сајбер напади, саботажи, пожари и упади со беспилотни летала. - На Европа ѝ треба сопствен прирачник за спротивставување на хибридните закани. Итно ни треба консензус како да реагираме - рече Фон дер Лајен. Според нејзината замисла, ако една земја членка го активира механизмот, сите членки би се собрале за да договорат европски одговор, да спречат ескалација и да ги ограничат последиците. Таа најави и формирање Европски совет за безбедност. Фон дер Лајен призна дека ЕУ веќе има голем број безбедносни инструменти и дека соработката со НАТО се продлабочува, но оцени дека европските институции и процедурите за одлучување не се приспособуваат доволно брзо на новата безбедносна реалност. Постојните механизми, според неа, биле создадени "за поинаков свет". Новата Европа се гради Фон дер Лајен ја опиша Европа како соочена со "отворено непријателски свет" и порача дека патот е изградба на независна Европа што ќе има моќ сама да дејствува. Таа истовремено оцени дека состојбата во Унијата е најсилна досега, но и дека никогаш не изгледала толку кревка. Одговорот што го нуди Комисијата е поширока мрежа на партнерства, посилна безбедносна координација, намалување на економските зависности и поголема европска способност за самостојно дејствување. За Канада беше отворена можност за нов статус што денес не постои. За европската безбедност беше предложен нов механизам што денес не постои. За хибридните закани беше побарана нова процедура. За глобалните партнерства - нов пристап. А за Западен Балкан остана старата формула: членството зависи од заслугите, а европските вредности не се предмет на преговори. Европскиот парламент годинава повторно ја потврди европската перспектива на регионот, а пристапните процеси формално продолжуваат. Но говорот на Фон дер Лајен покажа дека политичката енергија на Брисел во моментов е силно насочена кон редизајнирање на самата Унија и нејзиното место во светот: нови безбедносни инструменти, нови сојузи и нови категории на партнерство. Западен Балкан останува дел од европската перспектива. Она што во Стразбур изостана беше одговорот на прашањето што за регионот е најважно - кога и со каква конкретна политичка динамика таа перспектива треба да се претвори во членство.
language
mkd
published at
2026-09-16T11:37:37
source
Слободен печат
title
Големи планови за Европа, а за Балканот - ништо ново!
url
https://www.slobodenpecat.mk/golemi-planovi-za-evropa-a-za-balkanot-nishto-novo/
article order
18
body
Претседателката на Европската комисија (ЕК), Урсула фон дер Лајен, ја осуди агресивната војна на Русија против Украина во нејзиното обраќање за состојбата на Европската Унија пред Европскиот парламент во Стразбур, пособено нагласувајќи ги инцидентите што се случија во изминатите неколку недели. "Не смееме да имаме илузии за тоа што се случува тука: хибридните закани со кои се соочува Европа стануваат сè помалку хибридни и сè помалку закани", рече претседателката на ЕК. "Кибер напади или саботажи, палежи или упади во воздушниот простор со беспилотни летала. Тие се зголемуваат со секој изминат ден. Значи, како што се зголемува нивото на закана, подготвеноста на Европа мора да се зголеми", додаде таа. Фон дер Лајен рече дека ќе предложи нова европска безбедносна стратегија заедно со високата претставничка на ЕУ за надворешни работи и безбедносна политика, Каја Калас. "Веќе имаме многу алатки. И ја зајакнуваме нашата соработка со НАТО. Но, нашата доктрина, нашите институции и нашето донесување одлуки не беа во можност да се прилагодат на новата реалност. Нашите системи се создадени за поинаков свет. Тие се засноваат на добронамерни обиди за постигнување консензус и компромис. Но, треба да процениме дали тие сè уште се соодветни за својата намена", рече таа. "Мислам дека е време за наш сопствен, европски, "Член 4" или за Протокол за итна безбедност. Кога ќе биде активиран од земја-членка, сите земји-членки ќе се здружат за да го координираат европскиот одговор, да спречат понатамошна ескалација и да ги ублажат последиците", рече Фон дер Лајен. Претседателката на ЕК нагласи дека треба да одиме уште подалеку. Таа прецизираше дека долго време се дискутира за формат на лидери фокусиран на безбедноста на нашиот континент, во кој учествуваат партнери како Украина, Обединетото Кралство, Норвешка, Канада и други. "Ова е уште поитно сега, со оглед на природата и обемот на ризиците што постојат. Затоа ќе ги изложиме нашите идеи за тоа Европскиот совет за безбедност да стане реалност. Итноста е јасна. А принципот е едноставен: безбедноста на Европа е неделива", рече таа. (МИА)
language
mkd
published at
2026-09-16T11:30:22
source
Kurir
title
Фон дер Лајен ја осуди руската агресија во Украина и најави нова европска безбедносна стратегија
url
https://kurir.mk/vesti/svet/fon-der-lajen-ja-osudi-ruskata-agresija-vo-ukraina-i-najavi-nova-evropska-bezbednosna-strategija/
article order
17
body
Шефицата на ЕУ, исто така, предлага одговор во стилот на НАТО на хибридни напади, мерки за итна миграција и разговори со големи лаборатории за вештачка интелигенција, додека Европа се соочува со растечки безбедносни предизвици Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во среда повика на создавање Европски совет за безбедност кој би можел да ги собере земјите од ЕУ, Велика Британија и Украина, додека Европа се соочува со растечки безбедносни закани, особено од Русија. "Долго време дискутиравме за формат на лидери фокусиран на безбедноста на нашиот континент", изјави фон дер Лајен во обраќањето пред Европскиот парламент во Стразбур за состојбата во Унијата. "Ова е уште поитно сега, со оглед на природата и обемот на ризиците што се во игра." Таа рече дека Европската комисија ќе изнесе предлози за да го направи советот реалност. ЕУ бара одговор во стилот на НАТО на хибридни закани Фон дер Лајен, исто така, повика на механизам сличен на НАТО за да им помогне на европските земји да одговорат на инциденти со беспилотни летала, саботажи и кибернапади кои не се конвенционална вооружена агресија, но ја загрозуваат националната безбедност. "На Европа ѝ е потребен сопствен прирачник за борба против хибридни напади", рече таа, повикувајќи на итен договор за тоа како владите треба да реагираат на вакви инциденти. Таа предложи систем моделиран според Член 4 од договорот за НАТО, кој им овозможува на земјите-членки да побараат консултации кога веруваат дека нивната безбедност или територијален интегритет е загрозен. Европските влади ѝ припишаа или поврзаа голем број неодамнешни акти на саботажа, сајбер напади и други хибридни активности на Русија, додека одговорноста за многу инциденти останува непотврдена. Европа го засилува надзорот врз вештачката интелигенција Фон дер Лајен, исто така, рече дека ЕУ ќе ги покани најголемите лаборатории за вештачка интелигенција во светот на разговори за тоа како да се управува со сè поспособни системи и да се поддржат напорите на индустријата за нивно безбедно развивање. "Опасностите од самоподобрувачките модели стануваат сè поочигледни", рече таа, предупредувајќи дека инцидентите што вклучуваат агенти на вештачка интелигенција кои бегаат од контролирани средини или вметнуваат злонамерен код би можеле да понудат увид во посериозни ризици. Нејзините коментари доаѓаат во услови на растечка загриженост за системите на вештачка интелигенција кои работат со поголема автономија и повици од некои истражувачи и технолошки фигури за посилни заштитни мерки. ЕУ планира рамка за итна миграција Претседателката на Комисијата, исто така, објави планови за Европска рамка за итни одговори, насочена кон справување со она што таа го опиша како "инженерски и вооружени" масовни движења на мигранти. Механизмот ќе се активира само под строго дефинирани услови и ќе овозможи ограничена, временски ограничена флексибилност во стандардните процедури за време на исклучителни ситуации. "Настаните од ова лето покажуваат дека нашите алатки треба да еволуираат, особено за вонредни ситуации", рече Фон дер Лајен. Таа нагласи дека сите мерки ќе мора да бидат во согласност со европските вредности и основните права, истовремено зајакнувајќи ја способноста на блокот да ги штити своите надворешни граници.
language
mkd
published at
2026-09-16T11:15:52
source
trtbalkan.com
title
Фон дер Лајен повика на создавање на Европски совет за безбедност за справување со заканите
url
https://www.trtbalkan.com/macedonian/article/8365fa862ea0

source scope

analyzed source count

omitted articles

article order
26
body
Повикот до Канада беше упатен за време на годишниот говор на претседателката на Европската комисија во Европскиот парламент во Стразбур, на кој присуствуваше и канадскиот премиер Марк Карни, пренесува Дојче веле. Нејзините зборови следуваа неколку дена откако Волстрит џурнал објави дека Карни ја разгледува можноста за "придружно членство" во ЕУ, статус што во моментов не постои. Карни претходно оваа недела реагираше на текстот, велејќи дека сака "уникатен сојуз" со Европската Унија, а не членство. "Партнерствата се стратегиски избор за Европа. Но тие се и одговор на распаѓањето на меѓународниот систем заснован врз правила. На светот гледаме со исти очи: од вештачката интелигенција до климатските промени, од Арктикот до геополитиката. И стоевме едни покрај други: кога станува збор за Украина, одбраната, суровините и синџирите на снабдување. Но пред сè... Европа и Канада веруваат во демократијата", рече Фон дер Лаен во својот годишен говор за состојбата на Европската Унија. ЕУ и Канада, кои веќе дополнително се зближија во време на конфликти и трговски војни, настојуваат да го развијат меѓусебното партнерство за да ја намалат својата зависност - ЕУ од Кина, а Канада од Соединетите Американски Држави. Фон дер Лаен во говорот во средата повика на независна Европска Унија во "отворено непријателски свет". "'Тоа беше најдоброто време, тоа беше најлошото време' - така британскиот писател Чарлс Дикенс ја опиша Европа во времето на Француската револуција, а тоа е и прилично добар опис на светот во кој живееме денес. Состојбата на нашата Унија е посилна од кога било. Истовремено, состојбата на нашата Унија може да изгледа и понесигурна од кога било", рече таа во почетокот на обраќањето. Фон дер Лаен предупреди на "отворено непријателски свет" и "нарушени односи", зборувајќи за руската војна против Украина, но без директно да ги спомене сè позатегнатите односи на ЕУ со Соединетите Американски Држави. "На нашиот континент беснее територијална агресорска војна, додека други конфликти избувнаа во нашето соседство. Борбата за индустриски капацитети ја обликува глобалната конкуренција. А битката на наративи настојува да ја ослаби довербата во Европа", рече Фон дер Лаен. Фон дер Лаен, која сега е во својот втор петгодишен мандат на чело на Европската комисија, ја нагласи потребата Европа да ја зачува независноста во различни сектори, вклучувајќи ги енергетиката и суровините. "Сè уште имаме премногу опасни зависности", рече таа, додавајќи дека ЕУ за многу критични суровини и натаму 80 отсто зависи од Кина. "Мораме итно да набавуваме и да создаваме резерви. Ниту една земја не може сама да го направи тоа, поради што мораме да размислуваме поинаку", рече таа, најавувајќи глобални партнерства, но без да наведе конкретни држави. "Поради тоа ќе основаме нова европска корпорација за критични суровини. Таа ќе ни помогне да го набавиме и складираме она што ни е потребно... Од тоа не зависи само нашата индустрија, туку и нашата независност и безбедност", рече Фон дер Лаен. Кога станува збор за Кина, претседателката на Европската комисија предупреди дека Унијата "ќе ги користи сите инструменти што ни се на располагање за повторно да воспоставиме рамнотежа во нашите односи". "Нашиот трговски дефицит со Кина сега изнесува една милијарда евра дневно. Достигна пресвртна точка. Некои велат дека се приближува втор кинески шок. Но тој веќе пристигна. Зборовите се добри. Но делата се подобри", порача претседателката на Европската комисија.
language
mkd
published at
2026-09-16T15:58:10
source
МКД.мк
title
ЕУ ѝ ја отвора вратата на Канада да стане нејзина прва придружна членка
url
https://mkd.mk/svet/eu-%D1%9D-ja-otvora-vratata-na-kanada-da-stane-nejzina-prva-pridruzhna-chlenka/
article order
18
body
Почитувањето на европските вредности не може да биде предмет на преговори, порача претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен пред европратениците. Таа остро го осуди величањето на Ратко Младиќ на неговиот погреб во Белград. Во годишното обраќање за состојбата на Унијата, Фон дер Лајен најави и дека Комисијата наскоро ќе објави нови патокази за најнапредните земји-кандидати, при што проширувањето ќе остане строго засновано на заслуги. "Бев згрозена од сликите од погребот на Ратко Младиќ во Белград минатата недела. Тој изврши едни од најстрашните злосторства против човештвото. Глорификацијата на воени злосторници едноставно нема место во Европската Унија", рече Фон дер Лајен. Таа порача дека сите жртви од војните во поранешна Југославија заслужуваат правда и траен спомен и потсети дека вистината останува темел врз кој функционира заедницата. Во обраќањето Фон дер Лајен го претстави и предлогот за значително продлабочување на соработката меѓу ЕУ и Канада. Се разгледува можноста Канада да стане прв асоцијативен член на Унијата, но таков формален статус во моментов не постои и засега станува збор само за предлог. Соработката со Отава би се проширила во одбраната, енергетиката, технологијата и критичните суровини, во време кога Канада бара нови стратешки партнери. "Ќе преминеме од (Сеопфатниот економски и трговски договор) CETA кон сојуз за иднината, за да создадеме заеднички простор за просперитет и економска безбедност. Ќе работиме на интелигентно производство. Ќе создадеме технолошка алијанса. Ќе интегрираме одбранбени индустриски бази. Ќе го направиме Арктикот водечки заеднички проект. Ќе користиме енергетски критични минерали и батерии за вештачка интелигенција, квантна, сајбер и економска безбедност. Ова не е партнерство против никого друг, туку за нашите заеднички предности", рече Фон дер Лајен. Меѓу главните пораки на претседателката на Комисијата беа и потребата од посилна и понезависна Европа, поголеми вложувања во одбраната, безбедноста и европската индустрија, како и поголема поддршка за Украина. Фон дер Лајен најави нови европски правила за заштита на децата на интернет, меѓу кои и ограничување на пристапот до социјалните мрежи за најмладите. Таа најави и мерки против хибридните закани и сајбернападите. На почетокот на следниот месец Фон дер Лајен треба да започне балканска турнеја, во чии рамки се очекува да ја посети и Македонија. Евроамбасадорот Михалис Рокас веќе ја оцени посетата како одлучувачки чекор кон започнување на пристапните преговори со ЕУ, но нејзината агенда сè уште не е објавена.
language
mkd
published at
2026-09-16T14:54:49
source
Радио Лидер
title
ЕУ ПОДГОТВУВА НОВИ ПАТОКАЗИ ЗА КАНДИДАТИТЕ: Фон дер Лајен испрати остра порака по погребот на Младиќ
url
https://lider.mk/eu-podgotvuva-novi-patokazi-za-kandidatite-fon-der-lajen-isprati-ostra-poraka-po-pogrebot-na-mladik/
article order
7
body
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, го одржа својот годишен говор за состојбата на Европската Унија пред Европскиот парламент, во кој се осврна на најважните глобални, безбедносни и социјални предизвици со кои се соочува континентот. Фон дер Лајен на почетокот од својот говор нагласи дека Европската Унија мора фундаментално да ги редефинира своите партнерства во брзо менувачкиот свет, особено издвојувајќи ја Канада, додека на земјите од Западен Балкан им порача дека нивната иднина е во Европската Унија. Во својот говор пред Европскиот парламент, фон дер Лајен рече дека Европа мора да изгради сопствена сила и способност за дејствување, но во исто време да ги зајакне партнерствата со земјите што ги делат нејзините вредности. "Во овој нов свет, итно треба да ги реинвентираме нашите партнерства. И да изградиме глобални коалиции за нашата отпорност и нашите демократии", рече фон дер Лајен. Таа посвети посебен дел од својот говор на канадскиот премиер Марк Карни, кој присуствуваше на нејзиното обраќање. "Марк, твоето присуство овде е симбол на трајното пријателство меѓу нашите народи. Нашите културни, историски и лични врски се длабоко вткаени во нашите општества", рече претседателот на Европската комисија. Таа истакна дека трговијата меѓу ЕУ и Канада, благодарение на договорот CETA, се зголемила за 75 проценти за помалку од десет години. "Ова ја покажува силата на нашите трговски договори. Го гледаме светот низ исти очи: од вештачка интелигенција до климатските промени, од Арктикот до геополитиката. Заедно со Украина стоевме по прашањата за одбраната, критичните суровини и синџирите на снабдување", рече фон дер Лајен. Според неа, заедничката вредност што ги поврзува ЕУ и Канада е, пред сè, демократијата. "Европа и Канада веруваат во демократијата. Веруваме дека моќта не им припаѓа на најсилните, најбогатите или најгласните, туку на сите нас. Дека демократиите имаат слобода да изберат со кого ќе соработуваат", рече таа. Фон дер Лајен најави амбициозно подигнување на односите меѓу ЕУ и Канада на сосема ново ниво. "Ги здружуваме силите доброволно. Ќе преминеме од CETA кон Алијанса за иднината за да создадеме заеднички простор на просперитет и економска безбедност", рече таа. Планот, како што изјави таа, вклучува соработка во голем број стратешки области. "Ќе работиме на паметно производство. Ќе создадеме технолошки сојуз. Ќе интегрираме одбранбени индустриски бази. Ќе го претвориме Арктикот во водечки заеднички проект. Ќе работиме на енергија, критични минерали и батерии, вештачка интелигенција, квантни технологии, сајбер безбедност и економска безбедност", рече фон дер Лајен. Таа нагласи дека таквото партнерство не е насочено против која било трета земја. "Ова партнерство не е против никого друг, туку за нашата колективна сила", рече таа. Потоа таа презентираше предлог што претставува еден од најзначајните делови од нејзиниот говор. "Сакам да соработувам со вас за да ја отвориме вратата за Канада да стане првата придружна членка на ЕУ. Делиме еден океан, еден сет вредности, еден начин на гледање на светот. И сега заедно ќе ја градиме нашата заедничка иднина", додаде таа. Јасна порака до Западен Балкан Зборувајќи за иднината на Европската Унија и нејзиното опкружување, фон дер Лајен конкретно ги спомена Западен Балкан, Украина и Молдавија. "Само треба да погледнете подалеку од нашите граници за да разберете колку е сè уште жива европската идеја. Само треба да погледнете кон Украина и Молдавија. Кон Западен Балкан. Треба да погледнете кон сите овие земји што се блиску до нашата Унија", рече таа. Потоа фон дер Лајен упати директна порака до земјите-кандидатки. "Бидејќи нивната иднина е во нашата Унија, наскоро ќе предложиме мапи за најнапредните кандидати", рече таа. Таа посочи дека процесот на проширување мора да остане базиран на исполнување на критериумите, со посебен акцент на европските вредности. "Овој процес ќе остане заснован на заслуги. И повторувам: почитувањето на нашите вредности е несомнено", рече таа. Во овој контекст, таа се осврна на настаните во Белград по смртта на осудениот воен злосторник Ратко Младиќ. "Бев ужасната од сликите од погребот на Ратко Младиќ во Белград минатата недела. Тој изврши некои од најстрашните злосторства против човештвото. Глорификацијата на воените злосторници едноставно нема место во Европската Унија", рече фон дер Лајен. Таа додаде дека сите жртви од војните во поранешна Југославија заслужуваат да бидат запаметени. "Сите жртви од војните на територијата на поранешна Југославија заслужуваат да бидат запаметени, а сите нивни семејства заслужуваат наше сочувство. Бидејќи тоа е она што го браниме како Унија: вистината, правдата и почитувањето на нашите вредности", рече претседателот на Европската комисија. "Европа мора да биде способна да дејствува" Фон дер Лајен голем дел од својот говор го посвети на безбедноста и односите со Русија, особено по низата инциденти што ги опиша како дел од сè поинтензивните хибридни закани. "Не смееме да имаме илузии за тоа што се случува: хибридните закани со кои се соочува Европа стануваат сè помалку хибридни, а сè повеќе реални закани", рече таа. Таа ги наведе кибер нападите, саботажите, палежите и нападите со беспилотни летала и најави нова европска безбедносна стратегија. "На Европа ѝ е потребен сопствен план за борба против хибридните закани. Итно ни е потребен консензус за тоа како да одговориме на одредени инциденти, оние што се под нивото на вооружена агресија, но јасно ја загрозуваат нашата национална безбедност", рече таа. Таа, исто така, предложи воспоставување механизам што би претставувал еден вид европски одговор на Член 4 на НАТО. "Верувам дека е време за европски Член 4 - или Протокол за вонредни безбедносни ситуации", рече таа. Според нејзиниот предлог, доколку една земја-членка активира таков механизам, сите земји-членки ќе се состанат за да координираат заеднички одговор. "Со цел да се спречи понатамошна ескалација и да се ублажи нејзиното влијание", појасни таа. Фон дер Лајен, исто така, објави идеи за формирање на Европски совет за безбедност, во кој, покрај земјите-членки, треба да учествуваат и партнери како Канада, Норвешка, Украина и Велика Британија. "Европа ќе го брани секој квадратен метар од својата територија" Во контекст на зајакнување на европската одбрана, фон дер Лајен рече дека војната во Украина покажува колку се важни капацитетите како што се воздушната и ракетната одбрана, стратешкиот транспорт, полнењето гориво од воздух, вселенските и сајбер-капацитетите. "На Европа ѝ се потребни повеќе вакви капацитети. Само заедно Европа има капацитет да ги обезбеди", рече таа. Најави нов европски инструмент за стратешки капацитети, хармонизиран со НАТО. "Бидејќи само силна и веродостојна европска одбранбена позиција може да ја гарантира нашата безбедност. Европа ќе го брани секој квадратен метар од својата територија", рече таа. "Судбината на Европа мора да остане во рацете на Европејците" Фон дер Лајен ја опиша ситуацијата во Европа како силна и неизвесна. "Состојбата на нашата Унија никогаш не била посилна. Состојбата на нашата Унија може да изгледа и понесигурна од кога било досега", рече таа. Според неа, Европа мора да може сама да одлучува за својата иднина. "Во овој свет, Европа одлучи да си оди по свој пат. А сега се појавува посилна, понезависна Европа. Во овој свет, судбината на Европа мора да остане во рацете на Европејците", рече таа. Фон дер Лајен на крајот од својот говор заклучи дека Европската Унија мора да остане проект на мир, демократија, слобода и заеднички просперитет. "Да не го заборавиме раѓањето на нашата Унија. Народите кои толку долго беа во војна се здружија за да изградат заедничка судбина. Судбина на мир и просперитет, демократија и слобода. Да ја земеме повторно нашата иднина во свои раце. Да живее Европа", рече Урсула фон дер Лајен. The post Урсула фон дер Лајен ѝ предложи на Канада да стане првата "придружна членка" на Европската Унија appeared first on Во Центар. Пронајдете не на следниве мрежи:
language
mkd
published at
2026-09-16T14:48:29
source
puls24.mk
title
Урсула фон дер Лајен ѝ предложи на Канада да стане првата "придружна членка" на Европската Унија
url
https://puls24.mk/%D1%83%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BB%D0%B0-%D1%84%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B5%D1%80-%D0%BB%D0%B0%D1%98%D0%B5%D0%BD-%D1%9D-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B6%D0%B8-%D0%BD%D0%B0-%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B0/
article order
24
body
Германската политичарка нагласи дека Канада и ЕУ мора "итно да ги редефинираат" своите односи. "Затоа сакам да соработувам со вас за да ја отвориме вратата за Канада да стане првата придружна членка на ЕУ", му рече таа на канадскиот премиер Марк Карни, кој во моментов води еден вид трговска војна со администрацијата на Трамп. Европската Унија никогаш не била посилна, но во исто време е во најнесигурна позиција досега, потенцира претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во нејзиниот годишен говор за состојбата на Унијата. Во своето годишно обраќање за состојбата во Унијата пред Европскиот парламент во Стразбур, таа истакна дека ЕУ се соочува со сè посложен свет, агресивна Русија, економски притисоци и зајакнување на ултранационализмот. Клучните теми на говорот се безбедноста, конкурентноста, енергетската независност и внатрешните закани за европското единство. На почетокот од својот говор го цитираше описот на Чарлс Дикенс за деновите на Француската револуција како "најдобри времиња, но и најлоши времиња" додавајќи дека исто е и во денешниот свет и дека брзината на промените е неверојатна. "Светот стана отворено непријателски" Претседателката на Комисијата предупреди дека старите модели и односи попуштиле и дека ЕУ сега се соочува со "отворено непријателски свет". Таа зборуваше за агресивната војна во Украина, борбата за индустриски капацитет и вртоглавата брзина на технолошките промени. "Го гледаме тоа во подемот на екстремизмот и исчезнувањето на нијансите, дури и во начинот на кој се однесуваме едни кон други. Тие вистински проблеми се користат како оружје за поттикнување раздор меѓу нас, понекогаш однадвор, но премногу често одвнатре" - рече таа. Таа го претстави тоа како избор помеѓу независна Европа која се залага за своите вредности и дозволувањето Унијата да биде попречена од поделби и зависности. "Дали сакаме да се собереме околу нашата европска идеја дека заедно можеме да одлучиме за нашата судбина? Или ќе дозволиме нашите демократии да бидат поткопани од пионите и марионетите на авторитарните режими", праша таа. Таа предупреди против ултранационалистите, антиевропејците и руското мешање, чија цел е иста. "Тие ги презираат нашите вредности и сакаат да го скршат нашето европско единство. Затоа, да не возвратиме само, туку да се бориме заедно за нашиот европски идеал", рече таа. "Економијата е приоритет број еден" Фон дер Лајен изјави дека започнувањето на европската економија е апсолутен приоритет и дека Европа мора да ги искористи предностите на својот огромен пазар, врвната индустрија и услугите. Верува дека единствениот пазар е сè уште премногу фрагментиран и бара понатамошни реформи, кои треба да бидат завршени до крајот на следната година. "Во денешната економија, брзината е клучна. Трајна дозвола или формулар, мрежна врска или одлука за финансирање - сето ова може да одреди каде ќе се инвестира и каде ќе се создадат работни места. Мора да се движиме многу побрзо", рече таа и најави поедноставување на правилата. Таа конкретно се осврна на Кина и предупреди дека трговскиот дефицит на ЕУ со таа земја достигна една милијарда евра дневно и сега е на "критична точка". "Некои велат дека се соочуваме со уште еден "кинески шок", но тој е веќе тука. Можете да го видите во нашите заедници и фабрики низ Унијата. Тоа води кон деиндустријализација во самото индустриско срце на Европа. Тоа е неодржливо", рече Фон дер Лајен. Таа најави дека ЕУ "ќе ги искористи сите расположиви алатки за да ги балансира тие односи" и ја нагласи потребата од диверзификација во набавката на критични суровини. Енергетска реформа Таа, исто така, зборуваше за потребата од реформа на европскиот енергетски пазар. Нагласи дека "Европа не може да остане индустриска сила ако нејзините цени на енергијата се структурно превисоки". Рече дека Унијата успешно се свртела кон свои, почисти извори на енергија по руската инвазија на Украина, но сепак "скапо платила" за последователното затворање на Ормускиот Теснец. "Дополнително мора да инвестираме во нашата прифатлива и домашна чиста енергија. Без разлика дали станува збор за обновливи извори или нуклеарна енергија, биометан или други. Технолошки неутрални. Но, овие извори мора да ја обезбедат нашата независност и да ги намалат цените на енергијата", рече таа. Таа рече дека Европа мора да биде електрифицирана за да се намалат трошоците за увоз на фосилни горива и да се забрза развојот на мрежните врски за бројните капацитети на обновливи извори кои чекаат да бидат поврзани. За вештачката интелигенција Осврнувајќи се на прашањето за вештачката интелигенција, Фон дер Лајен нагласи дека ставот на Европа е јасен: целта е целосно да се искористи оваа технологија за подобрување на општеството, квалитетот на живот и продуктивноста, но со целосна свест за огромните ризици што ги носи нејзината примена. Таа истакна дека со развојот на понапредни модели, овие ризици стануваат сè поизразени, и ги цитираше изјавите на лидерите на водечките технолошки компании кои самите повикуваат на забавување на развојот на саморекурзивни модели со цел да се хармонизира темпото на напредок. "Ако креаторите на таа технологија се јасни во своите предупредувања, тогаш и ние мора да бидеме", рече таа. Според неа, Европа може да ја преземе водечката улога во примената на вештачката интелигенција во сценарија од реалниот свет, од фабрички погони и болнички одделенија до прецизно земјоделство и автономно возење, бидејќи тука лежи најголемата вредност и европска предност. Таа заклучи дека Унијата сака вештачка интелигенција што создава поголема вредност и одговорност со помала потрошувачка на енергија и пониски трошоци, но пред сè сака вештачка интелигенција под човечко управување, што ја нарече самата суштина на европскиот пристап. Новите трговски договори Зборувајќи за трговијата и меѓународните односи, Фон дер Лајен нагласи дека во ерата на пресвртници, европскиот просперитет и безбедност не можат да се градат само дома, осврнувајќи се на новите трговски договори со Австралија, Индија, блокот Меркосур, Мексико и Индонезија. Таа нагласи дека овие партнерства се стратешки избор за Европа, но и одговор на распаѓањето на меѓународниот поредок заснован на правила. Рече дека за некои одговорот лежи во изолационизмот и независното дејствување, но дека тоа не е опција за Европа. "Иако ЕУ секогаш ќе ја преземе водечката улога во одбраната на меѓународниот поредок, повеќе не може да се смета на неа како единствен начин за заштита на сопствените интереси или да се претпостави дека постојните правила ќе понудат заштита од сложени закани. Затоа Унијата мора итно да ги реинвентира своите партнерства и да изгради глобални коалиции за зајакнување на отпорноста и демократијата", рече таа. Канада придружна членка Овогодинешниот говор за состојбата на Унијата беше придружуван од специјален гостин, канадскиот премиер Марк Карни. Неговата посета доаѓа во време кога Канада се стреми да ги зајакне врските со ЕУ, особено во областите на одбраната, дигиталната регулатива и трговијата, во услови на тензии со САД под администрацијата на Доналд Трамп. Карни утре ќе се обрати пред Европскиот парламент. Фон дер Лајен истакна дека Европа и Канада веруваат во демократијата и принципот дека моќта не им припаѓа на најсилните, најбогатите и најгласните, туку на сите, како и во слободата на демократските општества сами да изберат со кого ќе соработуваат. Таа објави дека ЕУ сака да го подигне партнерството со Канада на највисоко можно ниво "Ќе работиме заедно за да ја отвориме вратата за Канада да стане првата придружна членка на Европската Унија", рече таа, а нејзиниот предлог беше проследен со стоечки овации. Додаде дека ова не е партнерство насочено против никого, туку партнерство за заедничка сила, Предлог за зајакнување на безбедноста Фон дер Лајен рече дека нема простор за никакво сомневање и дека Европа ќе го брани секој квадратен метар од својата територија, а исто така изрази цврста поддршка за Украина и вети континуирана помош. Таа предупреди на зголемување на заканите на европско тло и на засилувањето на руската агресија, потсетувајќи на неодамнешните безбедносни инциденти во Литванија, Данска и во Полска. Таа нагласи дека станува збор за напади на воено ниво извршени од руски оперативци, кои не претставуваат напад само врз една земја-членка, туку врз Унијата како целина. "Хибридните закани од сајбер саботажа и палење до упади со беспилотни летала стануваат сè почести и поопасни", рече таа. Таа заклучи дека европскиот систем за подготвеност мора да претрпи темелни промени бидејќи е создаден за друго време. Поради оваа причина, предлага развој на европски протокол за одговор на хибридни закани веднаш под прагот на вооружена агресија, како и воведување на "протокол за вонредни безбедносни ситуации" моделиран според Член 4 од НАТО. Овој механизам би им овозможил на сите други веднаш да се соберат на барање на една загрозена членка со цел да се координира европскиот одговор, да се спречи понатамошна ескалација и да се ублажат последиците. Како дел од тоа, таа повика на официјално формирање на Европски совет за безбедност. Нов план за миграција Фон дер Лајен се осврна на чувствителното прашање за миграцијата, осврнувајќи се на неодамнешната криза во Сеута. Таа предупреди дека "ранливите луѓе се искористуваат од страна на несовесни трговци и шверцери, но и од страна на нашите противници" и испрати директна порака за поддршка до Мадрид:. "Границата на Сеута е европска граница, бидејќи Сеута е Шпанија, а Сеута е Европа и Европа ќе биде со вас", рече таа. Нагласи дека постојниот Пакт за миграција и азил мора целосно да се спроведе, но и дека на Унијата ѝ се потребни нови правила за вонредни ситуации, "особено во сценарија кога масовни движења на луѓе се организирани и се користат како оружје". Затоа најави нов инструмент за вонреден одговор: "Ќе предложиме нов европски инструмент за одговор во кризни ситуации. Тој ќе се активира само под строго дефинирани критериуми, а во тие случаи ќе овозможи временски ограничена и строго дефинирана флексибилност на стандардните процедури". Критика кон Израел Осврнувајќи се на ситуацијата на Блискиот Исток и Појасот Газа, Фон дер Лајен истакна дека "длабокото страдање во Газа и неконтролираното насилство на доселениците на Западниот Брег длабоко ги потресоа Европејците", а одлуката на израелската влада да го продолжи нелегалниот градежен проект на населбата Е1 ја нарече "неприфатлива". Во исто време, таа ги призна длабоките поделби во самата Унија по ова прашање. "За многу Европејци е болно што земјите-членки не успеаја да го соберат потребното мнозинство за обединет одговор. Некои земји-членки одат напред сами, додека други го разгледуваат тоа. Кога Европа е поделена, таа не може да го промени текот на настаните", рече таа. Таа заклучи дека Европа продолжува да биде лидер во обезбедувањето помош на Палестинците и подвлече: "Европа го поддржува правото на Израел на самоодбрана, но палестинскиот народ исто така има еднакво право да живее во безбедност и достоинство. Улогата на Европа е да го одржи жив пламенот на решението за две држави".
language
mkd
published at
2026-09-16T13:42:50
source
Expres.mk
title
Лаен ја покани Канада да се приклучи кон ЕУ како прва придружна членка
url
https://expres.mk/svet/laen-ja-pokani-kanada-da-se-prikluchi-kon-eu-kako-prva-pridruzhna-chlenka/
article order
5
body
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, денеска во своето обраќање за состојбата на Унијата изјави дека ЕУ сака да го "подигне партнерството со Канада на највисоко можно ниво" и заеднички да работи на "отворање на вратата за Канада да стане прва придружна членка на ЕУ". "Ова не е партнерство против некој друг, туку партнерство за нашата заедничка сила", рече Фон дер Лајен во обраќањето пред Европскиот парламент - на кое присуствуваше и канадскиот премиер Марк Карни - додека нејзиниот предлог беше поздравен со стоечки овации од присутните пратеници и комесари во салата во Стразбур. Фон дер Лајен му посака добредојде на канадскиот премиер, кој треба да се обрати пред Европскиот парламент утре, истакнувајќи дека неговото присуство е "симбол на трајното пријателство меѓу нашите народи". "Марк, Европа и Канада веруваат во демократијата. Таа моќ не им припаѓа на најсилните, најбогатите или најгласните, туку на сите нас. Тоа значи дека демократиите имаат слобода да изберат со кого ќе соработуваат". "Токму затоа доброволно ги здружуваме силите", рече Фон дер Лајен. Таа изјави дека просперитетот и безбедноста на ЕУ - "во оваа ера на пресвртни моменти" - нема да се градат само дома, наведувајќи ги како примери новите трговски договори со Австралија, Индија, блокот Меркосур, Мексико и Индонезија. "Овие партнерства се стратешки избор за Европа, но тие исто така одговараат на пукнатините во меѓународниот систем заснован на правила", рече Фон дер Лајен. Според неа, иако некои можеби ќе изберат да дејствуваат самостојно, тоа не е опција за ЕУ. Таа додаде дека Европа секогаш ќе го предводи патот во одбраната на системот заснован на правила, но повеќе не може да се потпира само на тој систем за да ги обезбеди своите интереси, ниту пак да претпоставува дека правилата ќе ја заштитат од сложените закани со кои се соочува. Фон дер Лајен заклучи дека во овој нов свет, ЕУ мора итно да ги преиспита своите партнерства и да изгради глобални коалиции за да ја обезбеди својата отпорност и да ја зајакне демократијата.
language
mkd
published at
2026-09-16T10:49:27
source
vecer.mk
title
Дали ЕУ добива нова членка?
url
https://vecer.mk/svet/dali-eu-dobiva-nova-chlenka-b5a3927a-fa6d-4c72-bfe1-ffb2cc671e22
article order
11
body
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, денес во својот говор за состојбата на Унијата изјави дека ЕУ сака да "го подигне партнерството со Канада на највисоко можно ниво" и дека ќе работат заедно за да "ја отворат вратата за Канада да стане првата придружна членка на ЕУ". "Ова не е партнерство против никого друг, туку за нашата заедничка сила", рече фон дер Лајен во обраќањето пред Европскиот парламент, на кое присуствуваше и канадскиот премиер Марк Карни, додека нејзиниот предлог беше проследен со аплауз од европратениците и комесарите присутни во салата на Европскиот парламент во Стразбур. Фон дер Лајен го поздрави канадскиот премиер, кој утре треба да се обрати пред Европскиот парламент, наведувајќи дека неговото присуство е "симбол на трајно пријателство меѓу нашите народи". "Марк, Европа и Канада веруваат во демократијата. Таа моќ не им припаѓа на најсилните, најбогатите и најгласните, туку на сите нас. Дека демократиите имаат слобода да изберат со кого ќе соработуваат. Затоа доброволно ги здружуваме силите", рече фон дер Лајен. Таа рече дека просперитетот и безбедноста на ЕУ, "во ова време на пресвртни точки", нема да се градат само дома, наведувајќи ги како пример новите трговски договори со Австралија, Индија, блокот Меркосур, Мексико и Индонезија. "Овие партнерства се стратешки избор за Европа, но тие исто така реагираат на пукнатините во меѓународниот систем базиран на правила", рече фон дер Лајен. Според неа, за некои, одговорот е да се оди сам, но тоа не е опција на ЕУ. Таа додаде дека Европа секогаш ќе го предводи патот кога станува збор за одбрана на систем базиран на правила, но дека повеќе не може да се потпира на тој систем како единствен начин за обезбедување на своите интереси, ниту да претпоставува дека правилата ќе ја заштитат од сложените закани со кои се соочува. Фон дер Лајен заклучи дека во овој нов свет, ЕУ мора итно да ги преиспита своите партнерства и да изгради глобални коалиции за својата отпорност и зајакнување на демократијата.
language
mkd
published at
2026-09-16T10:44:54
source
Денар
title
Дали ЕУ добива нова членка?
url
https://denar.mk/348202/ekonomija/dali-eu-dobiva-nova-clenka
article order
2
body
Претседателката на Европската комисија (ЕК), Урсула фон дер Лајен, изјави дека Европската унија (ЕУ) ја отвора вратата за Канада да стане нејзина прва "придружна членка", иако таков статус не е предвиден во договорите на ЕУ, објави денес новинската агенција Ројтерс. Најавата на Фон дер Лајен претставува значајна промена во политиката на ЕУ. Унијата традиционално се спротивставуваше на флексибилните категории на членство, а во мај, членките на ЕУ реагираа доста резервирано на предлогот на Германија да ѝ понуди на Украина придружно членство како чекор кон полноправно членство, според Ројтерс. "Партнерствата се стратешки избор за Европа. Но, тие се и одговор на нарушувањето на меѓународниот поредок базиран на правила", изјави Фон дер Лајен во нејзиното годишно обраќање за состојбата на ЕУ пред Европскиот парламент (ЕП) во Стразбур. "Го гледаме светот на ист начин: од вештачка интелигенција до климатските промени, од Арктикот до геополитиката. И бевме едни со други кога станува збор за Украина, одбраната, суровините и синџирите на снабдување. Но, пред сè... Европа и Канада веруваат во демократијата", рече Фон дер Лајен. Канадскиот премиер Марк Карни претходно оваа недела изјави дека Канада сака "единствен сојуз" со ЕУ, но не и членство. Фон дер Лајен го покани Карни да ѝ се придружи во Стразбур, каде што ќе се обрати пред ЕП во четврток. Посетата на Карни на Европа следува по историското влошување на односите меѓу Канада и САД, бидејќи трговските разговори пропаднаа минатиот месец, предизвикувајќи серија реципрочни царини. "Реков дека итно треба да ги реинвентираме нашите партнерства. Затоа би сакала да соработувам со вас за да ја отвориме вратата за Канада да стане првата придружна членка на ЕУ", рече Фон дер Лајен. Таа додаде дека ЕУ и Канада ќе соработуваат во голем број области, од производство и вештачка интелигенција до критични минерали и енергија. "Ќе соработуваме во интелигентното производство. Ќе создадеме технолошки сојуз. Ќе ги поврземе нашите индустриски бази во одбраната. Ќе го направиме Арктикот водечки заеднички проект", рече таа. ПРОЧИТАЈТЕ И: Седум работи што Урсула фон дер Лајен ќе ги објави во својот говор за состојбата на Унијата Фон дер Лајен додаде дека "ова партнерство не е насочено против никого друг", што би можело да биде обид да се избегне затегнување на односите со американскиот претседател Доналд Трамп. Фон дер Лајен: ЕУ се соочува со отворено непријателски свет Денес, Фн дер Лајен ги повика земјите од ЕУ да работат заедно и да воспостават ново партнерство со Канада за да се соочат со климатските промени, конкуренцијата од Кина и други големи предизвици, објави Ројтерс. Блокот се соочува со "отворено непријателски свет", рече Урсула фон дер Лајен во своето годишно обраќање пред Европскиот парламент (ЕП) во Стразбур, презентирајќи ги приоритетите на 27-члената ЕУ за следната година. Солидарноста меѓу земјите-членки е единственото можно решение, рече таа. "Нашиот пат е јасен. Градење независна Европа која има моќ да дејствува", рече фон дер Лајен. Блокот од 27 земји се соочува со војна на своите граници поради руската инвазија на Украина. Според Ројтерс, во однос на трговијата и другите прашања, ЕУ се соочува и со силна конкуренција од Соединетите Американски Држави под водство на претседателот Доналд Трамп и сè поагресивната Кина. ЕУ се соочува и со големи внатрешни предизвици, вклучително и со порастот на популарноста на евроскептичната крајна десница, што беше демонстрирано на регионалните избори во Германија, што го ослабна канцеларот Фридрих Мерц. Според анкетите на јавното мислење, Марин Ле Пен е најсилниот кандидат пред претседателските избори во Франција следната година. "Состојбата на нашата Унија е посилна од кога било. Во исто време, состојбата на нашата Унија може да изгледа понесигурна од кога било", рече Фон дер Лајен. Соработка со Канада Фон дер Лајен, која сега е во својот втор петгодишен мандат на чело на извршното тело на ЕУ, исто така требаше да ја нагласи потребата од зачувување на европската независност во различни сектори, вклучувајќи ја енергијата, суровините и чистите технологии, според Ројтерс. ПРОЧИТАЈТЕ И: Трудница исчезна по судир во Венеција, нејзиното тело пронајдено во канал 4 дена подоцна: Сопругот доживеа клиничка смрт За да се постигне ова, земјите од ЕУ не само што ќе треба да соработуваат меѓусебно, туку ќе имаат и силни партнери како Канада, чиј премиер Марк Карни беше во Стразбур и доби топол аплауз од европските пратеници кога пристигна за да присуствува на говорот на Фон дер Лајен. "Сакаме да ги подигнеме односите со Канада на највисоко можно ниво. Затоа би сакала да соработувам со вас за да ја отвориме вратата за Канада да стане првата придружна членка на ЕУ", рече Фон дер Лајен. Таа му се приближи на Карни и го прегрна откако го покрена прашањето за "придружното членство" на Канада, а Карни доби овации од пратениците во салата. Трговски дефицит со Кина Зборувајќи за трговијата, фон дер Лајен рече дека ЕУ ќе ги искористи сите расположливи средства за да го намали својот "неодржлив" трговски дефицит со Кина. Таа изјави дека нерамнотежата, со дефицит во трговијата со стоки од една милијарда евра (1,15 милијарди долари) дневно минатата година, достигнала точка на прекин. "Да бидам јасна: ќе ги искористиме сите инструменти што ни се на располагање за да ја вратиме рамнотежата во нашите односи. Зборовите се добри. Но, делата се подобри", рече таа. Борбата против климатските промени Фон дер Лајен, исто така, рече дека ЕУ ќе мора да продолжи по амбициозен пат во ублажувањето на климатските промени, но и да ги зголеми напорите за прилагодување кон нивните последици, потпирајќи се на искуствата од претходните три месеци, во кои Европа беше погодена од невидени топлотни бранови и шумски пожари. Таа рече дека ЕУ ќе воспостави "алијанса за климатско осигурување" за да го зголеми осигурителното покритие за штети од екстремни временски настани, изјави денес фон дер Лајен, по летото обележано со суши, шумски пожари и топлотни бранови низ Унијата. Поради климатските промени, Европа стана континентот што се затоплува најбрзо во светот, двојно побрзо од глобалниот просек. ПРОЧИТАЈТЕ И: Хеликоптер на телевизиска екипа се урна додека известуваше за сообраќајка, тројца мртви (ВИДЕО) Овогодинешната сезона на шумски пожари беше една од најлошите досега во Европа, со серија топлотни бранови што однесоа десетици животи, предизвикаа прекини на електричната енергија, ја намалија продуктивноста и принудија затворање на училиштата. Според податоците на ЕУ, само една четвртина од економските загуби во Унијата поврзани со климатските промени се осигурани, а новиот систем треба да придонесе за намалување на таа разлика. "Премногу често, националните буџети стануваат последно средство за покривање на штетата. Треба да преземеме мерки за да ја намалиме оваа разлика", рече Фон дер Лајен во своето обраќање пред Европскиот парламент. Иако ЕУ има амбициозна рамка на политики за намалување на емисиите на стакленички гасови, кои предизвикуваат климатски промени, таа бавно се подготвува за последиците од глобалното затоплување, објавува Ројтерс. Независните советници за клима на ЕУ во февруари изјавија дека Европа недоволно инвестира во прилагодување кон климатските промени и повикаа на мерки, вклучително и подобро планирање за да се избегне изградба на домови во области склони кон поплави и дизајнирање градови за да им се помогне на жителите да се справат со високите температури за време на топлотните бранови. "Треба значително да ја подобриме подготвеноста", рече фон дер Лајен. Таа, исто така, најави и други предлози. Стратегијата за "отпорност на климата", која треба да биде претставена во октомври, ќе разгледа начини за управување со климатските ризици во 100 ранливи области низ Европа. Планот за топлотни бранови ќе има за цел да ги подобри системите за рано предупредување, додека планот на ЕУ за управување со водите ќе има за цел подобро да управува со ризиците од суша. Брисел, исто така, побара од високите службеници на противпожарната служба да изнесат предлози за поефикасно управување со шумските пожари, вклучително и можноста ЕУ да формира сопствена флота од авиони за гаснење пожари.
language
mkd
published at
2026-09-16T10:25:31
source
Кумановски Муабети
title
Фон дер Лајен ја повика Канада да стане дел од ЕУ
url
https://kumanovskimuabeti.mk/fon-der-lajen-ja-povika-kanada-da-stane-del-od-eu/
article order
19
body
Претседателката на Европската комисија (ЕК), Урсула фон дер Лајен, денеска, на почетокот од својот говор пред Европскиот парламент во Стразбур за состојбата на Европската Унија и приоритетите за следната година, изјави дека ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна досега посочувајќи дека во ова сложено време Унијата избрала да оди по свој пат. Таа го цитира описот на Чарлс Дикенс за деновите на Француската револуција како "најдобри времиња, но и најлоши времиња" додавајќи дека исто е и во денешниот свет и дека брзината на промените е неверојатна. Фон дер Лајен изјави дека Европската Унија избрала да се бори против "токсичното влијание" на Русија, да застане на страната на Украина, која се бори за својата иднина и за европската безбедност, како и да застане на страната на Гренланд.
language
mkd
published at
2026-09-16T09:54:55
source
Lider.mk
title
ФОН ДЕР ЛАЈЕН: ЕУ е посилна од кога било, но и најнестабилна досега, се бори на страната на Украина против токсичното влијание на Русија
url
https://denesen.mk/fon-der-lajen-eu-e-posilna-od-koga-bilo-no-i-najnestabilna-dosega-se-bori-na-stranata-na-ukraina-protiv-toksichnoto-vlijanie-na-rusija/
article order
3
body
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, го одржа својот годишен говор за состојбата на Унијата пред Европскиот парламент, осврнувајќи се на клучните глобални, безбедносни и општествени предизвици со кои се соочува континентот. На почетокот на својот говор, Фон дер Лајен нагласи дека Европската унија мора темелно да ги редефинира своите партнерства во свет што брзо се менува - издвојувајќи ја Канада - истовремено уверувајќи ги земјите од Западен Балкан дека нивната иднина е во рамките на Европската Унија. Во своето обраќање пред Европскиот парламент, Фон дер Лајен изјави дека Европа мора да ја гради сопствената сила и капацитет за дејствување, истовремено зајакнувајќи ги партнерствата со земјите што ги делат нејзините вредности. "Во овој нов свет, мора итно да ги преиспитаме нашите партнерства и да изградиме глобални коалиции за нашата отпорност и нашите демократии", рече Фон дер Лајен. Таа посвети посебен дел од својот говор на канадскиот премиер Марк Карни, кој беше присутен на нејзиното обраќање. "Марк, твоето присуство овде е симбол на трајното пријателство меѓу нашите народи. Нашите културни, историски и лични врски се длабоко вткаени во ткивото на нашите општества", рече претседателката на Европската комисија. Таа истакна дека трговијата меѓу ЕУ и Канада пораснала за 75 отсто за помалку од десет години, благодарение на договорот CETA. "Ова ја покажува силата на нашите трговски договори. На светот гледаме низ иста призма: од вештачка интелигенција до климатски промени, од Арктикот до геополитиката. Застанавме заедно со Украина по прашањата за одбрана, критични суровини и синџири на снабдување", рече Фон дер Лајен. Според неа, заедничката вредност што ги поврзува ЕУ и Канада е, пред сè, демократијата. "Европа и Канада веруваат во демократијата. Веруваме дека моќта не им припаѓа на најсилните, најбогатите или најгласните, туку на сите нас. Дека демократиите имаат слобода да изберат со кого ќе соработуваат", изјави таа. Фон дер Лајен најави амбициозен план за подигнување на односите меѓу ЕУ и Канада на сосема ново ниво. "Ги здружуваме силите по сопствен избор. Ќе преминеме од CETA кон Алијанса за иднината за да создадеме заеднички простор на просперитет и економска безбедност", рече таа. Планот, како што истакна таа, опфаќа соработка во низа стратешки области. "Ќе работиме на паметно производство. Ќе создадеме технолошки сојуз. Ќе ги интегрираме нашите одбранбено-индустриски бази. Ќе го претвориме Арктикот во водечки заеднички проект. Ќе работиме на енергетиката, критичните минерали и батериите, вештачката интелигенција, квантните технологии, сајбер-безбедноста и економската безбедност", рече Фон дер Лајен. Таа нагласи дека ова партнерство не е насочено против која било трета земја. "Ова партнерство не е против никого, туку е за нашата заедничка сила", рече таа. Потоа таа изнесе предлог што претставува еден од најзначајните делови од нејзиниот говор. "Сакам да соработувам со вас на отворањето на вратата за Канада да стане прва придружна членка на ЕУ. Делиме океан, вредности и поглед на светот. А сега, заеднички ќе ја градиме нашата заедничка иднина", додаде таа. Зборувајќи за иднината на Европската Унија и нејзиното соседство, Фон дер Лајен особено ги спомена Западен Балкан, Украина и Молдавија. "Доволно е само да се погледне надвор од нашите граници за да се сфати колку е сè уште жива европската идеја. Доволно е само да се погледне кон Украина и Молдавија. Кон Западен Балкан. Доволно е само да се погледне кон сите оние земји блиски до нашата Унија", рече таа. Потоа, Фон дер Лајен упати директна порака до земјите-кандидати. "Бидејќи нивната иднина е во нашата Унија, наскоро ќе предложиме патокази за најнапредните кандидати", рече таа. Таа нагласи дека процесот на проширување мора да остане заснован на исполнување критериуми, со посебно инсистирање на европските вредности. "Овој процес ќе остане заснован на заслуги. И повторувам: почитувањето на нашите вредности не е предмет на преговори", изјави таа. Во овој контекст, таа се осврна и на настаните во Белград по смртта на осудениот воен злосторник Ратко Младиќ. "Бев згрозена од сликите од погребот на Ратко Младиќ во Белград минатата недела. Тој изврши некои од најстрашните злосторства против човештвото. Величањето на воените злосторници едноставно нема место во Европската Унија", рече Фон дер Лајен. Таа додаде дека сите жртви на војните во поранешна Југославија заслужуваат да бидат запаметени. "Сите жртви на војните во поранешна Југославија заслужуваат да бидат запаметени, а сите нивни семејства заслужуваат наше сочувство. Зашто тоа е она за што ние, како Унија, се залагаме: вистина, правда и почитување на нашите вредности", рече претседателката на Европската комисија. Фон дер Лајен посвети значителен дел од својот говор на безбедноста и односите со Русија, особено по низата инциденти што таа ги опиша како дел од сè поинтензивните хибридни закани. "Не смееме да имаме илузии за она што се случува: хибридните закани со кои се соочува Европа стануваат сè помалку 'хибридни', а сè повеќе реални закани", рече таа. Таа наведе сајбер-напади, акти на саботажа, подметнување пожари и упади со дронови, и најави нова европска безбедносна стратегија. "На Европа ѝ е потребен сопствен план за справување со хибридните закани. Итно ни е потребен консензус за тоа како да одговориме на конкретни инциденти - оние што се под прагот на вооружена агресија, но јасно ја загрозуваат нашата национална безбедност", изјави таа. Таа исто така предложи воспоставување механизам што би служел како еден вид европски пандан на Членот 4 од договорот на НАТО. "Сметам дека дојде време за европски 'Член 4' - или протокол за безбедносни вонредни состојби", рече таа. Според нејзиниот предлог, доколку некоја земја-членка го активира таков механизам, сите земји-членки би се состанале за да координираат заеднички одговор. "За да се спречи понатамошна ескалација и да се ублажи нејзиното влијание", објасни таа. Фон дер Лајен исто така изнесе идеи за формирање Европски совет за безбедност, кој би ги вклучувал не само земјите-членки, туку и партнери како Канада, Норвешка, Украина и Обединетото Кралство. Во контекст на зајакнувањето на европската одбрана, Фон дер Лајен изјави дека војната во Украина ја покажува важноста на капацитетите како што се воздушната и ракетната одбрана, стратешкиот транспорт, полнењето гориво во воздух, како и вселенските и сајбер-капацитетите. "На Европа ѝ се потребни повеќе од овие капацитети. Само со заедничко дејствување Европа има капацитет да ги обезбеди", рече таа. Таа најави нов Европски инструмент за стратешки капацитети, усогласен со НАТО. "Зашто само силна и кредибилна европска одбранбена позиција може да ја гарантира нашата безбедност. Европа ќе го брани секој поединечен квадратен метар од својата територија", рече таа. Фон дер Лајен ја опиша состојбата на Европа како истовремено силна и неизвесна. "Состојбата на нашата Унија никогаш не била посилна. Сепак, состојбата на нашата Унија може да изгледа и понеизвесна од кога било претходно", рече таа. Според неа, Европа мора да биде способна сама да одлучува за својата иднина. "Во овој свет, Европа одлучи сама да го трасира својот пат. И сега, се појавува посилна и понезависна Европа. Во овој свет, судбината на Европа мора да остане во рацете на Европејците", изјави таа. На крајот од својот говор, Фон дер Лајен заклучи дека Европската Унија мора да остане проект на мир, демократија, слобода и заеднички просперитет. "Да не заборавиме како се роди нашата Унија. Нации што толку долго биле во војна се обединија за да изградат заедничка судбина. Судбина на мир и просперитет, демократија и слобода. Да ја земеме иднината повторно во свои раце. Да живее Европа", рече Урсула фон дер Лајен.
language
mkd
published at
2026-09-16T09:45:05
source
Кајгана
title
Фон дер Лајен до Западен Балкан: Во ЕУ само по заслуга, за нашите вредности нема да преговараме
url
https://kajgana.com/vesti/svet/fon-der-lajen-do-zapaden-balkan-vo-eu-samo-po-zasluga-za-nashite-vrednosti-nema-da
article order
8
body
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, го одржа годишниот говор за состојбата на Европската Унија пред Европскиот парламент, во кој се осврна на најважните глобални, безбедносни и општествени предизвици со кои се соочува континентот. Фон дер Лајен на почетокот од говорот истакна дека Европската Унија мора од темел да ги редефинира своите партнерства во свет кој забрзано се менува, посебно издвојувајќи ја Канада, додека на земјите од Западен Балкан им порача дека нивната иднина е во Европската Унија. Во говорот пред Европскиот парламент, Фон дер Лајен изјави дека Европа мора да ја гради сопствената сила и способност за дејствување, но истовремено да ги зајакнува партнерствата со земјите кои ги споделуваат нејзините вредности. "Во овој нов свет мораме итно одново да ги осмислиме нашите партнерства. И да изградиме глобални коалиции за нашата отпорност и нашите демократии", рече Фон дер Лајен. Посебен дел од говорот му посвети на канадскиот премиер Марк Карни, кој присуствуваше на нејзиното обраќање. "Марк, твоето присуство овде е симбол на трајното пријателство меѓу нашите народи. Нашите културни, историски и лични врски се длабоко вткаени во нашите општества", изјави претседателката на Европската комисија. Таа истакна дека трговијата меѓу ЕУ и Канада, благодарение на договорот ЦЕТА (CETA), пораснала за 75 отсто за помалку од десет години. "Тоа ја покажува силата на нашите трговски договори. Светот го гледаме со исти очи: од вештачка интелигенција до климатски промени, од Арктикот до геополитиката. Заедно стоевме покрај Украина, во прашањата за одбраната, критичните суровини и синџирите на снабдување", рече Фон дер Лајен. Според нејзините зборови, заедницата на вредности што ги поврзува ЕУ и Канада пред сè е демократијата. "Европа и Канада веруваат во демократијата. Веруваме дека моќта не им припаѓа на најсилните, најбогатите или најгласните, туку на сите нас. Дека демократиите имаат слобода да избираат со кого ќе соработуваат", порача таа. Фон дер Лајен најави амбициозно издигнување на односите меѓу ЕУ и Канада на целосно ново ниво. "Ги здружуваме силите доброволно. Ќе преминеме од ЦЕТА кон Сојуз за иднината со цел да создадеме заеднички простор на просперитет и економска безбедност", рече таа. Планот, како што наведе, вклучува соработка во низа стратешки области. "Ќе работиме на паметно производство. Ќе создадеме технолошки сојуз. Ќе ги интегрираме одбранбените индустриски бази. Арктикот ќе го претвориме во водечки заеднички проект. Ќе работиме на енергија, критични минерали и батерии, вештачка интелигенција, квантни технологии, сајбер безбедност и економска безбедност", изјави Фон дер Лајен. Таа нагласи дека таквото партнерство не е насочено против некоја трета земја. "Ова партнерство не е против кој било друг, туку за нашата заедничка сила", рече таа. Потоа изнесе предлог кој претставува еден од најзначајните делови од нејзиниот говор. "Сакам да работам со тебе на тоа да ѝ ги отвориме вратите на Канада за да стане првата придружна членка на ЕУ. Ние делиме еден океан, еден збир на вредности, еден начин на гледање на светот. А сега заедно ќе ја градиме и нашата заедничка иднина", додаде таа. Говорејќи за иднината на Европската Унија и нејзиното опкружување, Фон дер Лајен посебно ги спомена Западен Балкан, Украина и Молдавија. "Потребно е само да се погледне преку нашите граници за да сфатиме колку е европската идеја и понатаму жива. Потребно е само да се погледне кон Украина и Молдавија. Кон Западен Балкан. Потребно е да се погледне кон сите тие земји кои се блиску до нашата Унија", рече таа. Фон дер Лајен потоа упати директна порака до земјите кандидатки. "Бидејќи нивната иднина е во нашата Унија, наскоро ќе предложиме патни мапи за најнапредните кандидати", рече таа. Таа истакна дека процесот на проширување мора да остане заснован на исполнување на критериумите, со посебно инсистирање на европските вредности. "Овој процес ќе остане заснован на заслуги. И повторувам: почитувањето на нашите вредности е неспорно", порача таа. Во тој контекст се осврна и на случувањата во Белград по смртта на осудениот воен злосторник Ратко Младиќ. "Ме згрозија сликите од погребот на Ратко Младиќ во Белград минатата недела. Тој изврши некои од најстрашните злосторства против човештвото. За величењето на воени злосторници едноставно нема место во Европската Унија", рече Фон дер Лајен. Таа додаде дека сите жртви од војните на просторот на поранешна Југославија заслужуваат да бидат запомнети. "Сите жртви од војните на просторот на поранешна Југославија заслужуваат да се сеќаваме на нив, а сите нивни семејства го заслужуваат нашето сочувство. Бидејќи тоа е она што го браниме како Унија: вистината, правдата и почитувањето на нашите вредности", рече претседателката на Европската комисија. Голем дел од говорот Фон дер Лајен посвети на безбедноста и односот кон Русија, посебно по низата инциденти кои ги опиша како дел од сè поинтензивните хибридни закани. "Не смееме да имаме илузии за тоа што се случува: хибридните закани со кои се соочува Европа се сè помалку хибридни, а сè повеќе вистински закани", рече таа. Таа ги наведе сајбер-нападите, саботажите, подметнувањето пожари и упадите на дронови, и ја најави новата европска безбедносна стратегија. "На Европа ѝ е потребен сопствен план за спротивставување на хибридните закани. Итно ни е потребен консензус за тоа како да одговориме на одредени инциденти, оние кои се под нивото на вооружена агресија, но јасно ја загрозуваат нашата национална безбедност", изјави таа. Таа предложи и воспоставување механизам кој би претставувал своеврсен европски одговор на членот 4 од НАТО. "Верувам дека е време за европски член 4 - или Протокол за вонредни безбедносни ситуации", рече таа. Според нејзиниот предлог, доколку една членка активира таков механизам, сите држави членки би се состанале за да го координираат заедничкиот одговор. "За да се одврати понатамошна ескалација и да се ублажи нејзиното влијание", појасни таа. Фон дер Лајен исто така ги најави идеите за воспоставување Европски совет за безбедност, во кој, покрај државите членки, би требало да учествуваат партнери како Канада, Норвешка, Украина и Велика Британија. Во контекст на зајакнувањето на европската одбрана, Фон дер Лајен изјави дека војната во Украина покажува колку се важни способностите како противвоздушната и противракетната одбрана, стратешкиот транспорт, дополнувањето гориво во воздух, вселенските и сајбер-капацитетите. "На Европа ѝ се потребни повеќе такви способности. Само заедно Европа има капацитет да ги обезбеди", рече таа. Таа го најави новиот Европски инструмент за стратешки способности, усогласен со НАТО. "Бидејќи само силна и веродостојна европска одбранбена позиција може да ја загарантира нашата безбедност. Европа ќе го брани секој поединечен квадратен метар од својата територија", изјави Фон дер Лајен. Фон дер Лајен состојбата во Европа ја опиша како истовремено силна и несигурна. "Состојбата на нашата Унија никогаш не била посилна. Состојбата на нашата Унија исто така може да изгледа понесигурна од кога било досега", рече таа. Според нејзините зборови, Европа мора да биде способна самата да одлучува за својата иднина. "Во овој свет Европа одлучи да тргне по свој сопствен пат. И сега се појавува посилна, понезависна Европа. Во овој свет, судбината на Европа мора да остане во рацете на Европјаните", изјави таа. Фон дер Лајен на крајот од говорот заклучи дека Европската Унија мора да остане проект на мир, демократија, слобода и заеднички просперитет. "Да не го забораваме раѓањето на нашата Унија. Народите кои толку долго војуваа се обединија за да изградат заедничка судбина. Судбина на мир и просперитет, демократија и слобода. Повторно да ја преземеме нашата иднина во свои раце. Да живее Европа", рече Урсула фон дер Лајен.
language
mkd
published at
2026-09-16T09:35:16
source
Локално
title
Урсула фон дер Лајен ѝ понуди на Канада да стане првата "придружна членка" на Европската Унија
url
https://lokalno.mk/ursula-fon-der-lajen-%D1%9D-ponudi-na-kanada-da-stane-prvata-pridruzhna-chlenka-na-evropskata-unija/
article order
16
body
Европската Унија никогаш не била посилна, но во исто време е во најнесигурна позиција досега, потенцира претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во нејзиниот годишен говор за состојбата на Унијата. Во своето годишно обраќање за состојбата во Унијата пред Европскиот парламент во Стразбур, таа истакна дека ЕУ се соочува со сè посложен свет, агресивна Русија, економски притисоци и зајакнување на ултранационализмот. Клучните теми на говорот се безбедноста, конкурентноста, енергетската независност и внатрешните закани за европското единство. На почетокот од својот говор го цитираше описот на Чарлс Дикенс за деновите на Француската револуција како "најдобри времиња, но и најлоши времиња" додавајќи дека исто е и во денешниот свет и дека брзината на промените е неверојатна. Претседателката на Комисијата предупреди дека старите модели и односи попуштиле и дека ЕУ сега се соочува со "отворено непријателски свет". Таа зборуваше за агресивната војна во Украина, борбата за индустриски капацитет и вртоглавата брзина на технолошките промени. - Го гледаме тоа во подемот на екстремизмот и исчезнувањето на нијансите, дури и во начинот на кој се однесуваме едни кон други. Тие вистински проблеми се користат како оружје за поттикнување раздор меѓу нас, понекогаш однадвор, но премногу често одвнатре - рече таа. Таа го претстави тоа како избор помеѓу независна Европа која се залага за своите вредности и дозволувањето Унијата да биде попречена од поделби и зависности. - Дали сакаме да се собереме околу нашата европска идеја дека заедно можеме да одлучиме за нашата судбина? Или ќе дозволиме нашите демократии да бидат поткопани од пионите и марионетите на авторитарните режими - праша таа. Таа предупреди против ултранационалистите, антиевропејците и руското мешање, чија цел е иста. - Тие ги презираат нашите вредности и сакаат да го скршат нашето европско единство. Затоа, да не возвратиме само, туку да се бориме заедно за нашиот европски идеал - рече таа. Фон дер Лајен изјави дека започнувањето на европската економија е апсолутен приоритет и дека Европа мора да ги искористи предностите на својот огромен пазар, врвната индустрија и услугите. Верува дека единствениот пазар е сè уште премногу фрагментиран и бара понатамошни реформи, кои треба да бидат завршени до крајот на следната година. - Во денешната економија, брзината е клучна. Трајна дозвола или формулар, мрежна врска или одлука за финансирање - сето ова може да одреди каде ќе се инвестира и каде ќе се создадат работни места. Мора да се движиме многу побрзо - рече таа и најави поедноставување на правилата. Таа конкретно се осврна на Кина и предупреди дека трговскиот дефицит на ЕУ со таа земја достигна една милијарда евра дневно и сега е на "критична точка". - Некои велат дека се соочуваме со уште еден "кинески шок", но тој е веќе тука. Можете да го видите во нашите заедници и фабрики низ Унијата. Тоа води кон деиндустријализација во самото индустриско срце на Европа. Тоа е неодржливо - рече Фон дер Лајен. Таа најави дека ЕУ "ќе ги искористи сите расположиви алатки за да ги балансира тие односи" и ја нагласи потребата од диверзификација во набавката на критични суровини. Таа, исто така, зборуваше за потребата од реформа на европскиот енергетски пазар. Нагласи дека "Европа не може да остане индустриска сила ако нејзините цени на енергијата се структурно превисоки". Рече дека Унијата успешно се свртела кон свои, почисти извори на енергија по руската инвазија на Украина, но сепак "скапо платила" за последователното затворање на Ормускиот Теснец. - Дополнително мора да инвестираме во нашата прифатлива и домашна чиста енергија. Без разлика дали станува збор за обновливи извори или нуклеарна енергија, биометан или други. Технолошки неутрални. Но, овие извори мора да ја обезбедат нашата независност и да ги намалат цените на енергијата - рече таа. Таа рече дека Европа мора да биде електрифицирана за да се намалат трошоците за увоз на фосилни горива и да се забрза развојот на мрежните врски за бројните капацитети на обновливи извори кои чекаат да бидат поврзани. Осврнувајќи се на прашањето за вештачката интелигенција, Фон дер Лајен нагласи дека ставот на Европа е јасен: целта е целосно да се искористи оваа технологија за подобрување на општеството, квалитетот на живот и продуктивноста, но со целосна свест за огромните ризици што ги носи нејзината примена. Таа истакна дека со развојот на понапредни модели, овие ризици стануваат сè поизразени, и ги цитираше изјавите на лидерите на водечките технолошки компании кои самите повикуваат на забавување на развојот на саморекурзивни модели со цел да се хармонизира темпото на напредок. - Ако креаторите на таа технологија се јасни во своите предупредувања, тогаш и ние мора да бидеме - рече таа. Според неа, Европа може да ја преземе водечката улога во примената на вештачката интелигенција во сценарија од реалниот свет, од фабрички погони и болнички одделенија до прецизно земјоделство и автономно возење, бидејќи тука лежи најголемата вредност и европска предност. Таа заклучи дека Унијата сака вештачка интелигенција што создава поголема вредност и одговорност со помала потрошувачка на енергија и пониски трошоци, но пред сè сака вештачка интелигенција под човечко управување, што ја нарече самата суштина на европскиот пристап. Зборувајќи за трговијата и меѓународните односи, Фон дер Лајен нагласи дека во ерата на пресвртници, европскиот просперитет и безбедност не можат да се градат само дома, осврнувајќи се на новите трговски договори со Австралија, Индија, блокот Меркосур, Мексико и Индонезија. Таа нагласи дека овие партнерства се стратешки избор за Европа, но и одговор на распаѓањето на меѓународниот поредок заснован на правила. Рече дека за некои одговорот лежи во изолационизмот и независното дејствување, но дека тоа не е опција за Европа. - Иако ЕУ секогаш ќе ја преземе водечката улога во одбраната на меѓународниот поредок, повеќе не може да се смета на неа како единствен начин за заштита на сопствените интереси или да се претпостави дека постојните правила ќе понудат заштита од сложени закани. Затоа Унијата мора итно да ги реинвентира своите партнерства и да изгради глобални коалиции за зајакнување на отпорноста и демократијата - рече таа. Овогодинешниот говор за состојбата на Унијата беше придружуван од специјален гостин, канадскиот премиер Марк Карни. Неговата посета доаѓа во време кога Канада се стреми да ги зајакне врските со ЕУ, особено во областите на одбраната, дигиталната регулатива и трговијата, во услови на тензии со САД под администрацијата на Доналд Трамп. Карни утре ќе се обрати пред Европскиот парламент. Фон дер Лајен истакна дека Европа и Канада веруваат во демократијата и принципот дека моќта не им припаѓа на најсилните, најбогатите и најгласните, туку на сите, како и во слободата на демократските општества сами да изберат со кого ќе соработуваат. Таа објави дека ЕУ сака да го подигне партнерството со Канада на највисоко можно ниво - Ќе работиме заедно за да ја отвориме вратата за Канада да стане првата придружна членка на Европската Унија - рече таа, а нејзиниот предлог беше проследен со стоечки овации. Додаде дека ова не е партнерство насочено против никого, туку партнерство за заедничка сила, Фон дер Лајен рече дека нема простор за никакво сомневање и дека Европа ќе го брани секој квадратен метар од својата територија, а исто така изрази цврста поддршка за Украина и вети континуирана помош. Таа предупреди на зголемување на заканите на европско тло и на засилувањето на руската агресија, потсетувајќи на неодамнешните безбедносни инциденти во Литванија, Данска и во Полска. Таа нагласи дека станува збор за напади на воено ниво извршени од руски оперативци, кои не претставуваат напад само врз една земја-членка, туку врз Унијата како целина. - Хибридните закани од сајбер саботажа и палење до упади со беспилотни летала стануваат сè почести и поопасни - рече таа. Таа заклучи дека европскиот систем за подготвеност мора да претрпи темелни промени бидејќи е создаден за друго време. Поради оваа причина, предлага развој на европски протокол за одговор на хибридни закани веднаш под прагот на вооружена агресија, како и воведување на "протокол за вонредни безбедносни ситуации" моделиран според Член 4 од НАТО. Овој механизам би им овозможил на сите други веднаш да се соберат на барање на една загрозена членка со цел да се координира европскиот одговор, да се спречи понатамошна ескалација и да се ублажат последиците. Како дел од тоа, таа повика на официјално формирање на Европски совет за безбедност. Фон дер Лајен се осврна на чувствителното прашање за миграцијата, осврнувајќи се на неодамнешната криза во Сеута. Таа предупреди дека "ранливите луѓе се искористуваат од страна на несовесни трговци и шверцери, но и од страна на нашите противници" и испрати директна порака за поддршка до Мадрид:. - Границата на Сеута е европска граница, бидејќи Сеута е Шпанија, а Сеута е Европа и Европа ќе биде со вас - рече таа. Нагласи дека постојниот Пакт за миграција и азил мора целосно да се спроведе, но и дека на Унијата ѝ се потребни нови правила за вонредни ситуации, "особено во сценарија кога масовни движења на луѓе се организирани и се користат како оружје". Затоа најави нов инструмент за вонреден одговор: - Ќе предложиме нов европски инструмент за одговор во кризни ситуации. Тој ќе се активира само под строго дефинирани критериуми, а во тие случаи ќе овозможи временски ограничена и строго дефинирана флексибилност на стандардните процедури. Осврнувајќи се на ситуацијата на Блискиот Исток и Појасот Газа, Фон дер Лајен истакна дека "длабокото страдање во Газа и неконтролираното насилство на доселениците на Западниот Брег длабоко ги потресоа Европејците", а одлуката на израелската влада да го продолжи нелегалниот градежен проект на населбата Е1 ја нарече "неприфатлива". Во исто време, таа ги призна длабоките поделби во самата Унија по ова прашање. - За многу Европејци е болно што земјите-членки не успеаја да го соберат потребното мнозинство за обединет одговор. Некои земји-членки одат напред сами, додека други го разгледуваат тоа. Кога Европа е поделена, таа не може да го промени текот на настаните - рече таа. Таа заклучи дека Европа продолжува да биде лидер во обезбедувањето помош на Палестинците и подвлече: "Европа го поддржува правото на Израел на самоодбрана, но палестинскиот народ исто така има еднакво право да живее во безбедност и достоинство. Улогата на Европа е да го одржи жив пламенот на решението за две држави."
language
mkd
published at
2026-09-16T09:11:54
source
plusinfo.mk
title
ФОН ДЕР ЛАЈЕН ЈА ПОКАНИ КАНАДА ЗА ПРИДРУЖНА ЧЛЕНКА НА ЕУ Најави формирање Европски совет за безбедност - plusinfo.mk
url
https://plusinfo.mk/fon-der-la-en-a-pokani-kanada-za-pridruzhna-chlenka-na-eu-na-avi-formira-e-evropski-sovet-za-bezbednost/
article order
10
body
Европската Унија никогаш не била посилна, но истовремено се наоѓа во најнесигурната ситуација досега, порача претседателката на Европската комисија Урсула фон дер Лајен во годишното обраќање за состојбата на Унијата пред Европскиот парламент во Стразбур. Таа предупреди дека ЕУ се соочува со сè покомплексен свет, агресивна Русија, економски притисоци, брзи технолошки промени и раст на ултранационализмот. "Светот стана отворено непријателски", рече фон дер Лајен, посочувајќи ги војната во Украина, борбата за индустриски капацитети и технолошките промени како главни предизвици. Според неа, вистинските проблеми во Европа се користат за создавање поделби, "понекогаш однадвор, но пречесто и однатре". "Сакаме ли да се обединиме околу европската идеја дека заедно можеме да одлучуваме за сопствената судбина? Или ќе дозволиме нашите демократии да бидат поткопани од пиони и марионети на авторитарни режими?", праша таа. Фон дер Лајен предупреди и на ултранационалистите, антиевропските сили и руското мешање, за кои рече дека имаат заедничка цел - да го нарушат европското единство. Како најголем приоритет таа го посочи зајакнувањето на европската економија. Фон дер Лајен оцени дека единствениот европски пазар сè уште е премногу фрагментиран и најави реформи кои треба да бидат завршени до крајот на следната година, како и поедноставување на правилата. "Во денешната економија брзината е клучна. Мораме да се движиме многу побрзо", порача таа. Посебно ја критикуваше трговската нерамнотежа со Кина, наведувајќи дека дефицитот на ЕУ со оваа земја достигнал околу една милијарда евра дневно. "Некои велат дека ни се заканува втор кинески шок, но тој веќе е тука", рече фон дер Лајен, додавајќи дека тоа се чувствува во европските фабрики и заедници и придонесува за деиндустријализација. Фон дер Лајен повика и на реформа на европскиот енергетски пазар. "Европа не може да остане индустриска сила ако цените на енергијата структурно се превисоки", рече таа. Таа се заложи за поголеми инвестиции во домашни и чисти извори на енергија, вклучително обновливи извори, нуклеарна енергија и биометан. Според неа, Европа треба дополнително да се електрифицира, да ја намали зависноста од увоз на фосилни горива и да го забрза приклучувањето на новите капацитети за производство на обновлива енергија. Фон дер Лајен за вештачката интелигенција Говорејќи за вештачката интелигенција, претседателката на Европската комисија рече дека Европа сака целосно да го искористи потенцијалот на технологијата, но истовремено да ги контролира ризиците. Таа оцени дека Европа има можност да биде лидер во практичната примена на вештачката интелигенција - во фабриките, болниците, земјоделството и автономното возење. "Сакаме вештачка интелигенција под човечка контрола", порача фон дер Лајен. Во делот посветен на меѓународните односи и трговијата, фон дер Лајен ја нагласи важноста на новите партнерства на ЕУ со Австралија, Индија, земјите од Меркосур, Мексико и Индонезија. Иако не го именуваше директно Доналд Трамп, нејзините пораки се однесуваа и на неговата политика на поголем протекционизам и изолационизам. Таа рече дека изолационизмот не е опција за Европа и дека ЕУ мора повторно да ги изгради своите партнерства и да создава глобални коалиции за зајакнување на демократијата и отпорноста. Фон дер Лајен предложи Канада да стане придружна членка на ЕУ Посебен гостин на овогодишното обраќање беше канадскиот премиер Марк Карни, кој во Европскиот парламент беше пречекан со долг аплауз. Фон дер Лајен предложи партнерството меѓу ЕУ и Канада да биде подигнато на највисоко ниво и најави дека Унијата сака да ја отвори можноста Канада да стане првата придружна членка на ЕУ. "Ова не е партнерство против никого, туку партнерство за нашата заедничка сила", порача таа, по што нејзиниот предлог беше проследен со стоечки овации.
language
mkd
published at
2026-09-16T08:21:07
source
А1он
title
ВИДЕО: "ЕУ се соочува со сè покомплексен свет, агресивна Русија, економски притисоци и раст на ултранационализмот
url
https://a1on.mk/world/video-eu-se-soochuva-so-se-pokompleksen-svet-agresivna-rusija-ekonomski-pritisoci-i-rast-na-ultranacionalizmot/
article order
12
body
Европската Унија се соочува со период на големи предизвици, но истовремено има значителни можности за економски развој, енергетска независност и поголема безбедност, порача претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, во годишното обраќање пред Европскиот парламент. Таа оцени дека ЕУ денес е во стабилна позиција, но нагласи дека европските земји мора да продолжат да работат на намалување на зависноста од фосилните горива од Русија, трансформација на индустријата и зајакнување на сопствените одбранбени капацитети. Економијата и цените на енергијата Говорејќи за европската економија, фон дер Лајен посочи дека европската економија ги издржала последиците од војната на Блискиот Исток, додека стапката на невработеност останува ниска. Сепак, според неа, високите цени на горивата претставуваат дополнителен притисок за европскиот бизнис. Таа нагласи дека Европа располага со голем единствен пазар, значителни заштеди и еврото како една од водечките светски валути. Целта, како што посочи, е создавање економија заснована на иновации и инвестиции, со забрзување на активностите за исполнување на поставените цели. Фон дер Лајен се осврна и на енергетската независност, посочувајќи дека Европа треба да развива домашно производство на електрична енергија, вклучително и преку нуклеарни и чисти енергетски капацитети. Според неа, зголемувањето на домашното производство би придонело за намалување на цените и зависноста од увоз на фосилни горива. Конкурентност на европските компании Претседателката на Европската комисија истакна дека европските компании треба да имаат услови за натпревар на глобалниот пазар, вклучително и со кинеските компании. Во тој контекст, таа посочи дека ЕУ продолжува со дијалогот со Пекинг со цел постигнување побалансирани трговски односи. Фон дер Лајен оцени и дека на Европа ѝ е потребна посилна и поинтегрирана банкарска структура, како и поголем капацитет за привлекување приватен капитал. Во таа насока беше споменат и фондот "Scale Up". Климатските промени и природните катастрофи Климатската криза беше уште една од темите во годишното обраќање. Фон дер Лајен потсети дека Европа во текот на летото беше погодена од пожари и топлотни бранови, додека топењето на глечерите продолжува. Таа најави нова рамка за климатска отпорност, која треба да ги опфати најранливите региони во Европа. Најавен е и посебен план за справување со топлотните бранови. Во говорот беа опфатени и прашањата за безбедноста на храната и достапноста на водата, како и потребата од подобра превенција и координација меѓу службите при појава на шумски и други пожари. Фон дер Лајен за развојот на вештачката интелигенција Фон дер Лајен се осврна и на брзиот развој на вештачката интелигенција, оценувајќи дека таа може да го подобри квалитетот на животот доколку се применува на соодветен начин. Сепак, таа повика на внимателен пристап кон развојот на најнапредните модели на вештачка интелигенција, поради потенцијалните ризици што ги носи нивниот брз развој. ЕУ, како што посочи, ќе ја продлабочи соработката во областа на безбедноста на вештачката интелигенција со Канада, Велика Британија и други држави со слични ставови. Канада како асоциран член на ЕУ? Еден од позначајните моменти во говорот беше најавата за продлабочување на односите меѓу Европската Унија и Канада. Фон дер Лајен истакна дека ЕУ и Канада ги делат вредностите на демократијата и најави амбиција односите меѓу двете страни да бидат подигнати на највисоко ниво. "Европа и Канада веруваат во демократијата", порача фон дер Лајен, обраќајќи им се на европратениците и на канадскиот премиер Марк Карни. Таа притоа изјави дека би ја "отворила вратата" Канада да стане прва асоцирана членка на Европската Унија.
language
mkd
published at
2026-09-16T08:17:49
source
4NEWS.mk
title
Урсула фон дер Лајен ја покани Канада да стане прва асоцирана членка на ЕУ
url
https://4news.mk/ursula-fon-der-lajen-ja-pokani-kanada-da-stane-prva-asotsirana-chlenka-na-eu/

omitted source count

total source count