MedVrsticami

Македонскиот рубин добива сертификат и QR-код до октомври 2026 21.9.2026г.

Анализирани 10 извори Македонски

Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, на прес-конференција ги презентираше активностите за заштита и промоција на македонскиот рубин. Таа најави дека овој уникатен камен ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, како и QR-код преку кој купувачите ќе можат да ги добијат сите информации содржани во сертификатот. Првиот QR-код се очекува да биде изработен до крајот на октомври 2026 година. Процесот на правна заштита започна во 2025 година, а на 17 јуни 2026 година Државниот завод за индустриска сопственост донесе решение со кое географскиот назив "Македонски рубин" доби правна заштита. Паралелно се работи и на меѓународна заштита преку пристапување кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор. Божиновска истакна дека името ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови: потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.

Анализа на тврдења

Тврдење	Клучни разлики	Независен Весник	trtbalkan.com	zoom.mk	Локално	Centar.mk	plusinfo.mk	Нова Македонија	Deutsche Welle	vecer.mk	Kurir
Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.	Сите извори поддржуваат, но нема контрадикторности.	Да: Статијата потврдува дека рубинот ќе добие сертификат за овие три ставки.	Да: Министерката потврди дека рубинот ќе добие ваков сертификат.	Да: Статијата потврдува воспоставување систем на сертификација.	Да: Министерката најави сертификат за потекло и квалитет.	Да: Се воспоставува систем на сертификација за овие параметри.	Да: Министерката потврди воведување систем на сертификација.	Да: Статијата потврдува издавање сертификат за овие три елементи.	Да: Министерката Божиновска најави воведување на ваков сертификат.	Да: Министерката потврди дека рубинот ќе добие сертификат.	Да: Министерката потврди дека рубинот ќе добие ваков сертификат.
Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.	Сите извори го поддржуваат тврдењето без разлики.	Да: Ова е директно наведено во текстот.	Да: Ова е директно наведено во изјавата на министерката.	Да: Очекувањето е првиот QR-код да биде изработен до крајот на октомври.	Да: Божиновска потврди дека очекуваат QR-код до крајот на октомври.	Да: Статијата наведува дека се очекува изработка до крајот на октомври.	Да: Директно наведено во изјавата на министерката.	Да: Министерката Божиновска го најави ова за крајот на октомври.	Да: Статијата експлицитно го наведува овој рок.	Да: Во текстот е наведено дека првиот код се очекува до крајот на октомври.	Да: Статијата експлицитно го наведува овој рок.
Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.	Поделба: 2 поддржуваат, 2 делумни, 5 негираат/без година, 1 спомнува 2025.	Не: Во текстот стои 17 јуни, но не е наведена 2026 година.	Не е споменато	Да: На 17 јуни 2026 година, ДЗИС донесе решение за заштита.	Не: Статијата наведува дека решението е донесено во јули годинава.	Да: Потврдено е решението од 17 јуни 2026 година.	Делумно: Потврдена е правна заштита, но датумот не е споменат.	Делумно: Датумот е 17 јуни, но годината во статијата не е наведена.	Не: Статијата наведува дека решението е донесено на 17 јуни оваа година.	Не: Во текстот стои 17 јуни, но не е наведена 2026 година.	Не: Во текстот пишува 17 јуни 2025 година (годината во статијата).
Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.	Сите извори едногласно го потврдуваат тврдењето без разлики.	Да: Ова е експлицитно наведено како услов за користење на името.	Да: Ова е експлицитно наведено како услов за користење на името.	Да: Министерот потврди дека името се користи само при исполнети услови.	Да: Потврдено е дека ќе се бара документација и стручна контрола.	Да: Директно цитирано од министерката Божиновска.	Да: Директно наведено како услов за користење на името.	Да: Ова е директно наведено како услов за користење на името.	Да: Ова е потврдено во делот за критериуми за користење на називот.	Да: Ова е директно наведено како услов за користење на името.	Да: Ова е директно наведено како услов за користење на името.
Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.	Централниот извор го дефинира, локалниот делумно, останатите молчат.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Делумно: Се споменува како корунд/рубин од прилепскиот мермер.	Да: Дефинирано во Елаборатот споменат во текстот.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.	Само локалниот извор го спомнува тврдењето, потврдувајќи го.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Андов потврди дека проценките се околу 100 до 200 килограми.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.	Еден извор не го спомнува, додека сите други го потврдуваат процесот.	Да: Текстот потврдува дека е инициран процес за пристапување.	Не е споменато	Да: Владата разгледува одлука за пристапување кон Женевскиот акт.	Да: Министерството побарало одобрение за пристапување кон актот.	Да: ДЗИС подготви предлог-одлука за пристапување кон овој акт.	Да: Потврдено како иницијатива на министерството.	Да: Инициран е процес за пристапување кон овој акт.	Да: Институциите работат на овој процес.	Да: Инициран е процес за пристапување кон овој акт.	Да: Инициран е процес за пристапување кон овој акт.
Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.	Еден извор (Centar.mk) го потврдува името, додека останатите го испуштаат.	Делумно: Комисијата е спомената, но не и името на претседателот.	Не е споменато	Делумно: Формирана е Комисија, но не се споменува името на претседателот.	Не е споменато	Да: Потврдено е формирањето и составот на комисијата.	Делумно: Комисијата е спомената, но не и името на претседателот.	Делумно: Комисијата е спомената, но името на претседателот не е наведено.	Не е споменато	Делумно: Формирана е комисија, но не е споменато името на претседателот.	Делумно: Формирана е комисија, но не е наведено името на претседателот.
Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.	7 извори потврдуваат регистар, 2 делумно.	Да: Текстот потврдува воспоставување на ваков јавен регистар.	Делумно: Се споменува евиденција и правила за овие дејности, но не и регистар.	Да: Предвидено е воспоставување јавен регистар за овие активности.	Делумно: Се најавува регулирање на експлоатацијата и прометот.	Да: Предвидено е воспоставување на таков јавен регистар.	Да: Директно наведено во текстот.	Да: Статијата потврдува воспоставување на ваков јавен регистар.	Да: Статијата предвидува формирање на ваков јавен регистар.	Да: Текстот потврдува воспоставување на ваков јавен регистар.	Да: Статијата потврдува воспоставување на ваков јавен регистар.
Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.	Само Локално го потврдува рокот октомври; останатите не го спомнуваат.	Не: Текстот вели дека се работи на законот, но не споменува рок до октомври.	Не е споменато	Делумно: Се изработува нов закон, но не е наведен крајниот рок октомври.	Да: Петровски потврди дека законското решение ќе биде готово до октомври.	Делумно: Се споменува изработка на нов закон, но не се прецизира октомври.	Делумно: Се изработува нов закон, но крајниот рок не е прецизиран.	Делумно: Се подготвува нов закон, но крајниот рок не е прецизиран.	Не е споменато	Делумно: Се работи на нов закон, но не е наведен крајот на октомври како рок.	Делумно: Се работи на нов закон, но не е наведен рок до крајот на октомври.
Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.	Само Локално го пренесува тврдењето.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Андов изјави дека нема да се дава концесија за рубинот.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато

claims

Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.
Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.
Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.
Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.
Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.
Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.
Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.
Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.
Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.

key differences

Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.: **7 извори потврдуваат регистар, 2 делумно.**
Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.: Поделба: 2 поддржуваат, 2 делумни, 5 негираат/без година, 1 спомнува 2025.
Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.: Сите извори едногласно го потврдуваат тврдењето без разлики.
Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.: Само Локално го пренесува тврдењето.
Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.: Централниот извор го дефинира, локалниот делумно, останатите молчат.
Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.: Сите извори поддржуваат, но нема контрадикторности.
Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.: Само Локално го потврдува рокот октомври; останатите не го спомнуваат.
Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.: Сите извори го поддржуваат тврдењето без разлики.
Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.: Само локалниот извор го спомнува тврдењето, потврдувајќи го.
Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.: Еден извор не го спомнува, додека сите други го потврдуваат процесот.
Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.: Еден извор (Centar.mk) го потврдува името, додека останатите го испуштаат.

source analyses

Centar.mk

Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.: Да: Предвидено е воспоставување на таков јавен регистар.
Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.: Да: Потврдено е решението од 17 јуни 2026 година.
Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.: Да: Директно цитирано од министерката Божиновска.
Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.: Не е споменато
Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.: Да: Дефинирано во Елаборатот споменат во текстот.
Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.: Да: Се воспоставува систем на сертификација за овие параметри.
Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.: Делумно: Се споменува изработка на нов закон, но не се прецизира октомври.
Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.: Да: Статијата наведува дека се очекува изработка до крајот на октомври.
Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.: Не е споменато
Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.: Да: ДЗИС подготви предлог-одлука за пристапување кон овој акт.
Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.: Да: Потврдено е формирањето и составот на комисијата.

Deutsche Welle

Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.: Да: Статијата предвидува формирање на ваков јавен регистар.
Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.: Не: Статијата наведува дека решението е донесено на 17 јуни оваа година.
Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.: Да: Ова е потврдено во делот за критериуми за користење на називот.
Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.: Не е споменато
Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.: Не е споменато
Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.: Да: Министерката Божиновска најави воведување на ваков сертификат.
Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.: Не е споменато
Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.: Да: Статијата експлицитно го наведува овој рок.
Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.: Не е споменато
Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.: Да: Институциите работат на овој процес.
Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.: Не е споменато

Kurir

Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.: Да: Статијата потврдува воспоставување на ваков јавен регистар.
Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.: Не: Во текстот пишува 17 јуни 2025 година (годината во статијата).
Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.: Да: Ова е директно наведено како услов за користење на името.
Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.: Не е споменато
Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.: Не е споменато
Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.: Да: Министерката потврди дека рубинот ќе добие ваков сертификат.
Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.: Делумно: Се работи на нов закон, но не е наведен рок до крајот на октомври.
Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.: Да: Статијата експлицитно го наведува овој рок.
Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.: Не е споменато
Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.: Да: Инициран е процес за пристапување кон овој акт.
Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.: Делумно: Формирана е комисија, но не е наведено името на претседателот.

plusinfo.mk

Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.: Да: Директно наведено во текстот.
Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.: Делумно: Потврдена е правна заштита, но датумот не е споменат.
Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.: Да: Директно наведено како услов за користење на името.
Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.: Не е споменато
Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.: Не е споменато
Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.: Да: Министерката потврди воведување систем на сертификација.
Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.: Делумно: Се изработува нов закон, но крајниот рок не е прецизиран.
Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.: Да: Директно наведено во изјавата на министерката.
Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.: Не е споменато
Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.: Да: Потврдено како иницијатива на министерството.
Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.: Делумно: Комисијата е спомената, но не и името на претседателот.

trtbalkan.com

Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.: Делумно: Се споменува евиденција и правила за овие дејности, но не и регистар.
Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.: Не е споменато
Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.: Да: Ова е експлицитно наведено како услов за користење на името.
Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.: Не е споменато
Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.: Не е споменато
Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.: Да: Министерката потврди дека рубинот ќе добие ваков сертификат.
Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.: Не е споменато
Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.: Да: Ова е директно наведено во изјавата на министерката.
Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.: Не е споменато
Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.: Не е споменато
Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.: Не е споменато

vecer.mk

Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.: Да: Текстот потврдува воспоставување на ваков јавен регистар.
Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.: Не: Во текстот стои 17 јуни, но не е наведена 2026 година.
Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.: Да: Ова е директно наведено како услов за користење на името.
Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.: Не е споменато
Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.: Не е споменато
Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.: Да: Министерката потврди дека рубинот ќе добие сертификат.
Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.: Делумно: Се работи на нов закон, но не е наведен крајот на октомври како рок.
Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.: Да: Во текстот е наведено дека првиот код се очекува до крајот на октомври.
Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.: Не е споменато
Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.: Да: Инициран е процес за пристапување кон овој акт.
Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.: Делумно: Формирана е комисија, но не е споменато името на претседателот.

zoom.mk

Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.: Да: Предвидено е воспоставување јавен регистар за овие активности.
Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.: Да: На 17 јуни 2026 година, ДЗИС донесе решение за заштита.
Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.: Да: Министерот потврди дека името се користи само при исполнети услови.
Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.: Не е споменато
Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.: Не е споменато
Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.: Да: Статијата потврдува воспоставување систем на сертификација.
Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.: Делумно: Се изработува нов закон, но не е наведен крајниот рок октомври.
Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.: Да: Очекувањето е првиот QR-код да биде изработен до крајот на октомври.
Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.: Не е споменато
Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.: Да: Владата разгледува одлука за пристапување кон Женевскиот акт.
Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.: Делумно: Формирана е Комисија, но не се споменува името на претседателот.

Локално

Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.: Делумно: Се најавува регулирање на експлоатацијата и прометот.
Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.: Не: Статијата наведува дека решението е донесено во јули годинава.
Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.: Да: Потврдено е дека ќе се бара документација и стручна контрола.
Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.: Да: Андов изјави дека нема да се дава концесија за рубинот.
Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.: Делумно: Се споменува како корунд/рубин од прилепскиот мермер.
Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.: Да: Министерката најави сертификат за потекло и квалитет.
Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.: Да: Петровски потврди дека законското решение ќе биде готово до октомври.
Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.: Да: Божиновска потврди дека очекуваат QR-код до крајот на октомври.
Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.: Да: Андов потврди дека проценките се околу 100 до 200 килограми.
Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.: Да: Министерството побарало одобрение за пристапување кон актот.
Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.: Не е споменато

Независен Весник

Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.: Да: Текстот потврдува воспоставување на ваков јавен регистар.
Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.: Не: Во текстот стои 17 јуни, но не е наведена 2026 година.
Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.: Да: Ова е експлицитно наведено како услов за користење на името.
Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.: Не е споменато
Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.: Не е споменато
Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.: Да: Статијата потврдува дека рубинот ќе добие сертификат за овие три ставки.
Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.: Не: Текстот вели дека се работи на законот, но не споменува рок до октомври.
Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.: Да: Ова е директно наведено во текстот.
Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.: Не е споменато
Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.: Да: Текстот потврдува дека е инициран процес за пристапување.
Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.: Делумно: Комисијата е спомената, но не и името на претседателот.

Нова Македонија

Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.: Да: Статијата потврдува воспоставување на ваков јавен регистар.
Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.: Делумно: Датумот е 17 јуни, но годината во статијата не е наведена.
Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.: Да: Ова е директно наведено како услов за користење на името.
Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.: Не е споменато
Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.: Не е споменато
Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.: Да: Статијата потврдува издавање сертификат за овие три елементи.
Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.: Делумно: Се подготвува нов закон, но крајниот рок не е прецизиран.
Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.: Да: Министерката Божиновска го најави ова за крајот на октомври.
Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.: Не е споменато
Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.: Да: Инициран е процес за пристапување кон овој акт.
Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.: Делумно: Комисијата е спомената, но името на претседателот не е наведено.

Анализа на сентимент

Ентитет	Клучни разлики	Независен Весник	trtbalkan.com	zoom.mk	Локално	Centar.mk	plusinfo.mk	Нова Македонија	Deutsche Welle	vecer.mk	Kurir
Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини	Два извора (zoom.mk, vecer.mk) даваат позитивен приказ, останатите се неутрални.	Неутрално: Споменато како координатор на иницијатива, без вреднување.	Неутрално: споменато како институција на говорникот, без вреднување	Позитивно: Прикажано како институција што заокружува клучна фаза и гради систем.	Неутрално: споменато како институција на говорникот, без вреднување	Неутрално: Институцијата е спомената како координатор на процесот, без вреднување.	Неутрално: споменато преку министерката, без вреднување	Неутрално: информативно споменато како иницијатор на заштитата	Неутрално: информативно споменато како носител на активности	Позитивно: Министерството е претставено како институционален двигател на заштитата, со јасни цели и механизми.	Неутрално: споменато како координатор на иницијативата, без вреднување
Геолошки завод на Македонија	Само еден извор дава позитивен приказ.	Неутрално: Споменат како изработувач на елаборат, без вреднување.	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: споменат преку директорот, без мета-вреднување	Неутрално: Споменат како извршител на елаборат и подносител на пријава, без вреднување.	Не е споменато	Неутрално: споменат како координатор и изработувач на елаборат	Неутрално: споменат во координација, без вреднување	Позитивно: Заводот е пофален за изработка на елаборатот со утврдени својства на рубинот.	Неутрално: споменат како изработувач на елаборат, без вреднување
Државен завод за индустриска сопственост	Само еден извор дава позитивен приказ.	Неутрално: Споменат како издавач на решение, без вреднување.	Не е споменато	Неутрално: Само информативно споменат како донесувач на решение за заштита.	Неутрално: споменат како институција што донела решение, без вреднување	Неутрално: Споменат како орган што донел решение, без вреднување.	Неутрално: споменат како институција што доставила иницијатива, без вреднување	Неутрално: споменат како орган што донел решение и доставил иницијатива	Неутрално: споменат како институција што донела решение	Позитивно: Заводот е истакнат како институција што донела решение за правна заштита на географската ознака.	Неутрално: споменат како орган што донел решение, без вреднување
Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин	Само vecer.mk дава позитивен приказ; останатите се неутрални.	Неутрално: Спомената како подготвувач на правилник, без вреднување.	Не е споменато	Неутрално: Спомената како формирана за стручна контрола, без вреднување.	Не е споменато	Неутрално: Формирањето и составот се наведени информативно, без вреднување.	Неутрално: спомената дека го подготвила правилникот, без вреднување	Неутрално: спомената како присутна на прес-конференција	Не е споменато	Позитивно: Комисијата е претставена како активен учесник што го подготвила правилникот за работа.	Неутрално: спомената како подготвувач на правилник, без вреднување
Женевски акт на Лисабонскиот договор	Сите извори се неутрални, без разлики.	Неутрално: Споменат како правен механизам за меѓународна заштита, без вреднување.	Не е споменато	Неутрално: Споменат како инструмент за меѓународна заштита, без вреднување.	Неутрално: споменат како правен инструмент, без вреднување	Неутрално: Споменат како меѓународен инструмент за заштита, без вреднување.	Неутрално: споменат како правен инструмент, без вреднување	Неутрално: споменат како инструмент за меѓународна заштита	Неутрално: споменат како меѓународен инструмент, без вреднување	Неутрално: Споменат како меѓународна рамка за заштита, без вреднување.	Неутрално: споменат како правна можност за меѓународна заштита
Влада на Македонија	Сите извори се неутрални, без разлики.	Неутрално: Спомената како орган што треба да се произнесе, без вреднување.	Не е споменато	Неутрално: Спомената како примател на предлог-одлука, без вреднување.	Неутрално: спомената како орган од кого се бара одобрение, без вреднување	Неутрално: Спомената како примател на предлог-одлука, без вреднување.	Неутрално: спомената како институција што треба да се произнесе, без вреднување	Неутрално: спомената како примател на иницијатива за одобрување	Неутрално: спомената како примател на иницијатива, без вреднување	Неутрално: Спомената како орган што треба да ја разгледа иницијативата, без експлицитно вреднување.	Неутрално: спомената како орган што треба да одлучи, без вреднување
Сања Божиновска	Единствено zoom.mk дава позитивен приказ.	Неутрално: Министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот.	Неутрално: министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот	Позитивно: Авторот ја прикажува како посветена министерка која гради систем за заштита на рубинот.	Неутрално: министерката е главен говорник, цитирана без мета-вреднување	Неутрално: Министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот.	Неутрално: министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот	Неутрално: само цитирана како говорник без мета-вреднување	Неутрално: само цитирана како говорник, без мета-вреднување	Not Mentioned	Неутрално: министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот
Ивица Андов	Речиси целосно отсутен; само два неутрални спомени.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: цитиран како директор, без мета-вреднување	Неутрално: Само наведен како присутен на прес-конференција, без вреднување.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Not Mentioned	Не е споменато
Анета Ристовска	Само Centar.mk ја спомнува, неутрално.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: Спомената како претседател на Комисијата, без вреднување.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Not Mentioned	Не е споменато
Филип Петровски	Единствено Локално дава неутрална покриеност.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: цитиран како претставник на сектор, без мета-вреднување	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Not Mentioned	Не е споменато
Македонија (Северна Македонија)	Повеќето извори се неутрални; два (zoom.mk, Kurir) даваат позитивен тон.	Неутрално: Спомената како држава на потекло и цел на бренд, без вреднување.	Неутрално: спомената како земја на потекло и пазар, без вреднување	Позитивно: Прикажана како држава со природно богатство кое добива систем и меѓународна афирмација.	Неутрално: спомената како географски поим, без вреднување	Неутрално: Спомената како држава и пазар, без вреднување.	Неутрално: спомената како држава што треба да пристапи кон договор, без вреднување	Неутрално: спомената како земја на потекло и цел на брендирање	Неутрално: спомената како земја на потекло, без вреднување	Not Mentioned	Позитивно: авторот го прикажува рубинот како национално богатство и успех
Прилепски регион	Само 2 извори го спомнуваат, неутрално како локација на рубин.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Неутрално: споменат како локација на рубин, без вреднување	Неутрално: Споменат како географска поврзаност на рубинот, без вреднување.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Not Mentioned	Не е споменато

entities

Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини
Геолошки завод на Македонија
Државен завод за индустриска сопственост
Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин
Женевски акт на Лисабонскиот договор
Влада на Македонија
Сања Божиновска
Ивица Андов
Анета Ристовска
Филип Петровски
Македонија (Северна Македонија)
Прилепски регион

key differences

Анета Ристовска: Само Centar.mk ја спомнува, неутрално.
Влада на Македонија: Сите извори се неутрални, без разлики.
Геолошки завод на Македонија: Само еден извор дава позитивен приказ.
Државен завод за индустриска сопственост: Само еден извор дава позитивен приказ.
Женевски акт на Лисабонскиот договор: Сите извори се неутрални, без разлики.
Ивица Андов: Речиси целосно отсутен; само два неутрални спомени.
Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин: Само **vecer.mk** дава позитивен приказ; останатите се неутрални.
Македонија (Северна Македонија): Повеќето извори се неутрални; два (zoom.mk, Kurir) даваат позитивен тон.
Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини: Два извора (zoom.mk, vecer.mk) даваат позитивен приказ, останатите се неутрални.
Прилепски регион: Само 2 извори го спомнуваат, неутрално како локација на рубин.
Сања Божиновска: Единствено zoom.mk дава позитивен приказ.
Филип Петровски: Единствено Локално дава неутрална покриеност.

source analyses

Centar.mk

Анета Ристовска: Неутрално: Спомената како претседател на Комисијата, без вреднување.
Влада на Македонија: Неутрално: Спомената како примател на предлог-одлука, без вреднување.
Геолошки завод на Македонија: Неутрално: Споменат како извршител на елаборат и подносител на пријава, без вреднување.
Државен завод за индустриска сопственост: Неутрално: Споменат како орган што донел решение, без вреднување.
Женевски акт на Лисабонскиот договор: Неутрално: Споменат како меѓународен инструмент за заштита, без вреднување.
Ивица Андов: Неутрално: Само наведен како присутен на прес-конференција, без вреднување.
Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин: Неутрално: Формирањето и составот се наведени информативно, без вреднување.
Македонија (Северна Македонија): Неутрално: Спомената како држава и пазар, без вреднување.
Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини: Неутрално: Институцијата е спомената како координатор на процесот, без вреднување.
Прилепски регион: Неутрално: Споменат како географска поврзаност на рубинот, без вреднување.
Сања Божиновска: Неутрално: Министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот.
Филип Петровски: Не е споменато

Deutsche Welle

Анета Ристовска: Не е споменато
Влада на Македонија: Неутрално: спомената како примател на иницијатива, без вреднување
Геолошки завод на Македонија: Неутрално: споменат во координација, без вреднување
Државен завод за индустриска сопственост: Неутрално: споменат како институција што донела решение
Женевски акт на Лисабонскиот договор: Неутрално: споменат како меѓународен инструмент, без вреднување
Ивица Андов: Не е споменато
Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин: Не е споменато
Македонија (Северна Македонија): Неутрално: спомената како земја на потекло, без вреднување
Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини: Неутрално: информативно споменато како носител на активности
Прилепски регион: Не е споменато
Сања Божиновска: Неутрално: само цитирана како говорник, без мета-вреднување
Филип Петровски: Не е споменато

Kurir

Анета Ристовска: Не е споменато
Влада на Македонија: Неутрално: спомената како орган што треба да одлучи, без вреднување
Геолошки завод на Македонија: Неутрално: споменат како изработувач на елаборат, без вреднување
Државен завод за индустриска сопственост: Неутрално: споменат како орган што донел решение, без вреднување
Женевски акт на Лисабонскиот договор: Неутрално: споменат како правна можност за меѓународна заштита
Ивица Андов: Не е споменато
Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин: Неутрално: спомената како подготвувач на правилник, без вреднување
Македонија (Северна Македонија): Позитивно: авторот го прикажува рубинот како национално богатство и успех
Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини: Неутрално: споменато како координатор на иницијативата, без вреднување
Прилепски регион: Не е споменато
Сања Божиновска: Неутрално: министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот
Филип Петровски: Не е споменато

plusinfo.mk

Анета Ристовска: Не е споменато
Влада на Македонија: Неутрално: спомената како институција што треба да се произнесе, без вреднување
Геолошки завод на Македонија: Не е споменато
Државен завод за индустриска сопственост: Неутрално: споменат како институција што доставила иницијатива, без вреднување
Женевски акт на Лисабонскиот договор: Неутрално: споменат како правен инструмент, без вреднување
Ивица Андов: Не е споменато
Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин: Неутрално: спомената дека го подготвила правилникот, без вреднување
Македонија (Северна Македонија): Неутрално: спомената како држава што треба да пристапи кон договор, без вреднување
Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини: Неутрално: споменато преку министерката, без вреднување
Прилепски регион: Не е споменато
Сања Божиновска: Неутрално: министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот
Филип Петровски: Не е споменато

trtbalkan.com

Анета Ристовска: Не е споменато
Влада на Македонија: Не е споменато
Геолошки завод на Македонија: Не е споменато
Државен завод за индустриска сопственост: Не е споменато
Женевски акт на Лисабонскиот договор: Не е споменато
Ивица Андов: Не е споменато
Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин: Не е споменато
Македонија (Северна Македонија): Неутрално: спомената како земја на потекло и пазар, без вреднување
Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини: Неутрално: споменато како институција на говорникот, без вреднување
Прилепски регион: Не е споменато
Сања Божиновска: Неутрално: министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот
Филип Петровски: Не е споменато

vecer.mk

Влада на Македонија: Неутрално: Спомената како орган што треба да ја разгледа иницијативата, без експлицитно вреднување.
Геолошки завод на Македонија: Позитивно: Заводот е пофален за изработка на елаборатот со утврдени својства на рубинот.
Државен завод за индустриска сопственост: Позитивно: Заводот е истакнат како институција што донела решение за правна заштита на географската ознака.
Женевски акт на Лисабонскиот договор: Неутрално: Споменат како меѓународна рамка за заштита, без вреднување.
Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин: Позитивно: Комисијата е претставена како активен учесник што го подготвила правилникот за работа.
Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини: Позитивно: Министерството е претставено како институционален двигател на заштитата, со јасни цели и механизми.

zoom.mk

Анета Ристовска: Не е споменато
Влада на Македонија: Неутрално: Спомената како примател на предлог-одлука, без вреднување.
Геолошки завод на Македонија: Не е споменато
Државен завод за индустриска сопственост: Неутрално: Само информативно споменат како донесувач на решение за заштита.
Женевски акт на Лисабонскиот договор: Неутрално: Споменат како инструмент за меѓународна заштита, без вреднување.
Ивица Андов: Не е споменато
Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин: Неутрално: Спомената како формирана за стручна контрола, без вреднување.
Македонија (Северна Македонија): Позитивно: Прикажана како држава со природно богатство кое добива систем и меѓународна афирмација.
Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини: Позитивно: Прикажано како институција што заокружува клучна фаза и гради систем.
Прилепски регион: Не е споменато
Сања Божиновска: Позитивно: Авторот ја прикажува како посветена министерка која гради систем за заштита на рубинот.
Филип Петровски: Не е споменато

Локално

Анета Ристовска: Не е споменато
Влада на Македонија: Неутрално: спомената како орган од кого се бара одобрение, без вреднување
Геолошки завод на Македонија: Неутрално: споменат преку директорот, без мета-вреднување
Државен завод за индустриска сопственост: Неутрално: споменат како институција што донела решение, без вреднување
Женевски акт на Лисабонскиот договор: Неутрално: споменат како правен инструмент, без вреднување
Ивица Андов: Неутрално: цитиран како директор, без мета-вреднување
Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин: Не е споменато
Македонија (Северна Македонија): Неутрално: спомената како географски поим, без вреднување
Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини: Неутрално: споменато како институција на говорникот, без вреднување
Прилепски регион: Неутрално: споменат како локација на рубин, без вреднување
Сања Божиновска: Неутрално: министерката е главен говорник, цитирана без мета-вреднување
Филип Петровски: Неутрално: цитиран како претставник на сектор, без мета-вреднување

Независен Весник

Анета Ристовска: Не е споменато
Влада на Македонија: Неутрално: Спомената како орган што треба да се произнесе, без вреднување.
Геолошки завод на Македонија: Неутрално: Споменат како изработувач на елаборат, без вреднување.
Државен завод за индустриска сопственост: Неутрално: Споменат како издавач на решение, без вреднување.
Женевски акт на Лисабонскиот договор: Неутрално: Споменат како правен механизам за меѓународна заштита, без вреднување.
Ивица Андов: Не е споменато
Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин: Неутрално: Спомената како подготвувач на правилник, без вреднување.
Македонија (Северна Македонија): Неутрално: Спомената како држава на потекло и цел на бренд, без вреднување.
Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини: Неутрално: Споменато како координатор на иницијатива, без вреднување.
Прилепски регион: Не е споменато
Сања Божиновска: Неутрално: Министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот.
Филип Петровски: Не е споменато

Нова Македонија

Анета Ристовска: Не е споменато
Влада на Македонија: Неутрално: спомената како примател на иницијатива за одобрување
Геолошки завод на Македонија: Неутрално: споменат како координатор и изработувач на елаборат
Државен завод за индустриска сопственост: Неутрално: споменат како орган што донел решение и доставил иницијатива
Женевски акт на Лисабонскиот договор: Неутрално: споменат како инструмент за меѓународна заштита
Ивица Андов: Не е споменато
Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин: Неутрално: спомената како присутна на прес-конференција
Македонија (Северна Македонија): Неутрално: спомената како земја на потекло и цел на брендирање
Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини: Неутрално: информативно споменато како иницијатор на заштитата
Прилепски регион: Не е споменато
Сања Божиновска: Неутрално: само цитирана како говорник без мета-вреднување
Филип Петровски: Не е споменато

Сценарија

scenarios

description
Со воведувањето на сертификатот и QR-кодот од Министерството за енергетика и Државниот завод за индустриска сопственост, купувачите добиваат сигурност за автентичноста на македонскиот рубин. Ова ја зголемува побарувачката, ја зацврстува довербата во производот и им овозможува на легалните производители, како оние во Прилеп, да продаваат по повисоки цени.
plausibility
realistic
time horizon
mid
title
Успешна заштита и раст на довербата кај купувачите
valence
positive
description
Иако системот е замислен како ефикасен, примената на новите законски одредби може да наиде на административни пречки. Геолошкиот завод и министерството ќе мора да обучат инспектори и да воспостават регистри, што може да одземе време и да создаде непредвидени трошоци, но на долг рок ќе се стабилизира.
plausibility
realistic
time horizon
short
title
Бирократски предизвици при примена на законот
valence
neutral
description
Со проценетите 100-200 килограми рубин во прилепско, постои реална можност понудата да биде ограничена. Ова може да доведе до шпекулации со цени и нелегално ископување, и покрај напорите на министерката Божиновска да ги заштити ресурсите, што би ја нарушило довербата и би ги оштетило легалните обработувачи.
plausibility
realistic
time horizon
mid
title
Недоволен капацитет за задоволување на побарувачката
valence
negative
description
Заштитената географска ознака може да привлече меѓународни компании и дизајнери кои ќе посакаат да соработуваат со македонските рубини. Ова би донело странски инвестиции, трансфер на знаење и пристап до глобални пазари, што ќе ја зајакне економијата и ќе го промовира брендот, како што се надеваат од Министерството.
plausibility
plausible
time horizon
long
title
Меѓународно признавање и влез на странски партнери
valence
positive
description
Додека некои занаетчии ја поддржуваат регулативата, други може да се почувствуваат загрозени од дополнителните обврски за сертификација. Ова може да создаде тензии меѓу чинителите, но со тек на време, јасните правила ќе ги охрабрат сите да работат во системот, што ќе доведе до поздрава деловна клима.
plausibility
plausible
time horizon
mid
title
Поделба на мислења меѓу занаетчиите и рударите
valence
neutral
description
И покрај напорите, постои ризик некои производители да најдат начини да ги фалсификуваат сертификатите или QR-кодовите, особено ако контролата не е доволно строга. Ова би ги поткопало напорите на Божиновска и би ги довело во заблуда купувачите, што би резултирало со правни спорови и губење на угледот на производот.
plausibility
plausible
time horizon
long
title
Злоупотреба на QR-кодот и нелегална трговија
valence
negative
description
Доколку системот функционира беспрекорно, македонскиот рубин би можел да стане амбасадор на земјата во светот, како што сакаат од министерството. Ова би отворило можност за развој на туризам и дополнителни производи, како што се геолошки тури, што би имало мултипликативен ефект врз целокупната економија, особено во Прилеп.
plausibility
speculative
time horizon
long
title
Рубинот станува симбол на национален бренд
valence
positive
description
Бидејќи ознаката е географска, можно е да се појават спорови со други земји кои имаат рубини или слични камења, како што е Србија или Бугарија, околу правото на користење на името. Ова би довело до меѓународни арбитражи, кои би ги одложиле промотивните активности, но и би ја потврдиле вредноста на производот.
plausibility
speculative
time horizon
long
title
Правни спорови со соседните земји за ознаката
valence
neutral
description
Доколку истражувањата на Геолошкиот завод откријат нови наоѓалишта на рубин или слични минерали, тоа би можело да ја промени целата динамика на пазарот. Ова би ги натерало министерството и производителите да ја ревидираат стратегијата, потенцијално зголемувајќи ја понудата и намалувајќи ја ексклузивноста, што би влијаело на цените и на одржливоста на брендот.
plausibility
speculative
time horizon
long
title
Неочекувани геолошки наоди и промена на стратегијата
valence
negative

Извори

articles

article order
3
body
Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, но и QR-код преку чие скенирање корисникот ќе ги добие сите информации содржани во сертификатот. Првиот код се очекува да биде изготвен до крајот на октомври Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, има свое потекло, свои специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба. Сакаме македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет првенствено во Македонија, а потоа и во регионот и, секако, на меѓународниот пазар. Сакаме името да биде поврзано со земјата од која потекнува, специфичните својства да бидат препознаени и заштитени. Сакаме секој производ што ќе го носи ова име да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност - рече денеска министерката за енергетика, Сања Божиновска. На прес-конференцијата, на која ги презентира активностите за заштита и промоција на овој наш уникатен камен, Божиновска информира дека македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, но и QR-код преку чие скенирање корисникот ќе ги добие сите информации содржани во сертификатот. Првиот код се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. Името македонски рубин, потенцира министерката, ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови: кога е потврдено потеклото, кога постои документација, кога е извршена стручна контрола и кога производот ги исполнува критериумите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка. Според неа, со воспоставување ред и јасни стандарди македонскиот рубин добива можност да прерасне во препознатлив национален бренд, производ што ќе создаде нова економска можност за занаетчиите, дизајнерите, обработувачите, трговците и, секако, локалните заедници. - Денеска зборуваме за процес што го почнавме со јасна цел. Она што природата ѝ го подарила на Македонија да го заштитиме, да го уредиме и да создадеме услови, конечно, да ја добие својата вистинска вредност. Веќе не зборуваме за идеја или иницијатива, го градиме институционалниот механизам за заштита што ќе се применува во практиката. Тоа значи дека мора прецизно да биде утврдено што може да се означи и да се продава како македонски рубин. Мора јасно да се знае од каде потекнува материјалот, мора да постојат јасни правила за тоа кој може да го вади, да го обработува, да го пласира и, конечно, да го користи заштитениот назив. Мора да биде утврден начинот на кој се контролираат квалитетот и посебните својства, мора да постои евиденција за материјалот и мониторинг за неговото движење - од местото на потекло, преку обработката, па сè до негово означување, продажба и промоција. Мора да бидат јасно определени условите под кои камен, накит или друг производ може да го носи името македонски рубин - истакна Божиновска. Таа уште еднаш напомена дека заштитениот назив мора да биде придружен со систем што ќе гарантира дека зад него навистина стојат автентично потекло, утврден квалитет и почитување јасно дефинирани правила. - Нашата цел е да се заштитат производителите, обработувачите и занаетчиите што ги почитуваат правилата, а пред сè ние треба да го заштитиме купувачот. Кога граѓани, туристи, странски купувачи ќе го видат македонскиот рубин, треба да бидат сигурни дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет и секако институционална гаранција. На тој начин создаваме доверба во производот, но истовремено ја зголемуваме и неговата пазарна вредност - рече Божиновска. Во 2025 година, Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, во координација со Геолошкиот завод, првпат ја поведе иницијативата за институционална и правна заштита на македонскиот рубин како географска ознака. Следуваше стручна, институционална работа. Геолошкиот завод го изработи елаборатот, во кој беа утврдени потеклото, специфичните карактеристики и другите релевантни својства на македонскиот рубин. Врз основа на оваа документација, годинава во мај беше поднесена пријавата до Државниот завод за индустриска сопственост, кој на 17 јуни донесе решение со кое географскиот назив "македонски рубин" доби правна заштита. - Тоа е значаен успех за нашата држава. Со ова решение името македонски рубин доби правен идентитет и основа за институционална заштита. Истовремено, решението отвора нова и уште поважна фаза - практично спроведување на оваа заштита - нагласи министерката и додаде дека паралелно се работи на меѓународна афирмација на рубинот. Инициран е процесот за пристапување на Македонија кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор, со што, објасни, ќе се создаде правна можност географската ознака "македонски рубин" во иднина да биде пријавена и за меѓународна заштита преку овој лисабонски систем. - Државниот завод за индустриска сопственост веќе ја достави оваа иницијатива, ја поднесе до Владата, сега чекаме таа да се произнесе. По донесувањето на одлуката, ќе следуваат соодветни постапки за формално пристапување и ратификација, а потоа и натамошни чекори за меѓународна заштита на географската ознака. Меѓународната препознатливост почнува со јасен, кредибилен и функционален систем во нашата држава. Поради тоа, паралелно со правната заштита воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и мониторинг. Комисијата го подготви правилникот за работа, институциите ги усогласуваат сите правни и практични елементи, кои се потребни системот да функционира. Во тек е и изработка на новиот закон за рударство, во кој прашањата поврзани со практичната примена на заштита на географската ознака "македонски рубин" ќе бидат соодветно уредени и усогласени. Целта е да имаме јасна правна основа за пријавување, евидентирање и следење на корундовиот материјал, како и ефикасни механизми за спречување неправилно, недокументирано или неовластено користење на заштитениот назив - рече Божиновска. Откога ќе завршат сите потребни процедури, ќе почне официјалното и детално информирање на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците, потенцијалните овластени корисници и сите други релевантни чинители. Ќе биде воспоставен јавен регистар на физичките и правните лица што се занимаваат со вадење, обработка, промет или продажба на македонскиот рубин во согласност, секако, со утврдените законски услови. - Сите засегнати страни треба навремено и точно да знаат што значи оваа заштита: кои се условите за користење на називот, како се пријавува и евидентира материјалот, како се докажува потеклото, како се спроведува стручната контрола, како се добива потврда за исполнување на условите и кои се обврските при означување, обработка, продажба и промоција на производите. Ние сакаме да имаме јасен систем, транспарентен, достапен и функционален. Одиме чекор по чекор: од геолошко богатство кон заштитено име, од заштитено име кон сертифициран производ, од сертифициран производ кон препознатлив национален бренд и од национален бренд кон нова економска вредност за Македонија. Нашата крајна цел е секој што ќе го слушне името македонски рубин да знае дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и секако институционална гаранција. Сакаме македонскиот рубин да стане пример за тоа како државата може да го заштити своето природно богатство, да го поврзе со знаењето и традицијата и да создаде производ со повисока вредност и меѓународен потенцијал - посочи министерката. На прес-конференцијата присуствуваа и членовите на новоформираната Комисија за македонскиот рубин, како и претставници на Геолошкиот завод, Заводот за индустриска сопственост, Министерството и другите институции и чинители вклучени во процесот.
language
mkd
published at
2026-09-21T12:09:32
source
Независен Весник
title
Македонскиот рубин ќе ја пренесува приказната за нашата природа, геологија, традиција и уметност
url
https://nezavisen.mk/makedonskiot-rubin-kje-ja-prenesuva-prikaznata-za-nashata-priroda-geologija-tradicija-i-umetnost/
article order
5
body
Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, со свое потекло, специфични својства и приказна, сакаме секој производ што ќе го носи ова име да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност, рече Божиновска Сакаме македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет првенствено во Македонија, а потоа и во регионот и, секако, на меѓународниот пазар, рече денеска министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска. На прес-конференцијата, на која ги презентира активностите за заштитита и промоција на овој наш уникатен камен, Божиновска информира дека македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, но и QR-код преку чие скенирање корисникот ќе ги добие сите информации содржани во сертификатот. Првиот код се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. "Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, има свое потекло, свои специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба. Сакаме името да биде поврзано со земјата од која потекнува, специфичните својства да бидат препознаени и заштитени. Сакаме секој производ што ќе го носи ова име да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност", рече Божиновска. Таа истакна дека името македонски рубин ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови: кога е потврдено потеклото, кога постои документација, кога е извршена стручна контрола и кога производот ги исполнува критериумите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка. Според неа, со воспоставување ред и јасни стандарди македонскиот рубин добива можност да прерасне во препознатлив национален бренд, производ што ќе создаде нова економска можност за занаетчиите, дизајнерите, обработувачите, трговците и, секако, локалните заедници. "Денеска зборуваме за процес што го почнавме со јасна цел. Она што природата ѝ го подарила на Македонија да го заштитиме, да го уредиме и да создадеме услови, конечно, да ја добие својата вистинска вредност. Веќе не зборуваме за идеја или иницијатива, го градиме институционалниот механизам за заштита што ќе се применува во практиката. Тоа значи дека мора прецизно да биде утврдено што може да се означи и да се продава како македонски рубин. Мора јасно да се знае од каде потекнува материјалот, мора да постојат јасни правила за тоа кој може да го вади, да го обработува, да го пласира и, конечно, да го користи заштитениот назив. Мора да биде утврден начинот на кој се контролираат квалитетот и посебните својства, мора да постои евиденција за материјалот и мониторинг за неговото движење - од местото на потекло, преку обработката, па сè до негово означување, продажба и промоција. Мора да бидат јасно определени условите под кои камен, накит или друг производ може да го носи името македонски рубин", истакна Божиновска.
language
mkd
published at
2026-09-21T11:33:19
source
trtbalkan.com
title
Божиновска: Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, обврска ни е да го заштитиме
url
https://www.trtbalkan.com/macedonian/article/f3d2cecef0fc
article order
7
body
Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ја заокружува клучната институционална фаза од процесот на заштита и афирмација на "Македонски рубин" - од иницијативата покрената во 2025 година, преку изработка на Елаборат и правна заштита на географскиот назив, до формирање Комисија која ќе обезбедува стручна контрола, квалитет и следливост. Министерката Сања Божиновска истакна дека заштитата на "Македонски рубин" не е само формален административен процес, туку воспоставување систем со кој едно природно богатство на Македонија треба да добие јасни правила, институционална гаранција и дополнителна економска вредност. "Природата ни го дала ова богатство. Стручните лица го утврдуваат неговото потекло и неговите својства. Институциите ја обезбедуваат правната заштита и контролата, а занаетчиите и обработувачите му даваат форма и дополнителна вредност. Нашата задача е да создадеме систем во кој секој што ќе го види името "Македонски рубин" ќе знае дека зад него стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и институционална гаранција", порача Божиновска. На 17 јуни 2026 година, Државниот завод за индустриска сопственост донесе решение со кое географскиот назив "Македонски рубин" беше заштитен. Со ова, името "Македонски рубин" добива правна заштита, но и се отвора следната фаза - практична примена на заштитата и воспоставување систем кој ќе гарантира дека називот се користи само за производи што ги исполнуваат утврдените услови. Министерката Божиновска нагласи дека заштитата има конкретна цел - да се спречи злоупотреба на името и да се обезбеди сигурност и за производителите и за купувачите. "Името "Македонски рубин" може да се користи само кога е потврдено потеклото, обезбедена е следливост, спроведена е стручна контрола и се исполнети условите утврдени со Елаборатот и законската рамка", рече Божиновска. Системот ќе опфаќа евиденција на материјалот, утврдување на неговото потекло, стручна контрола на квалитетот, следливост од местото на потекло, преку обработката, до означувањето и продажбата, како и јасно дефинирани услови за користење на заштитениот назив. Предвидено е и воспоставување јавен регистар на физички и правни лица кои ги исполнуваат законските услови за активности поврзани со вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин. Посебно значаен чекор е воспоставувањето систем на сертификација. Сите релевантни информации за потеклото, исполнувањето на условите и стручната контрола ќе бидат содржани во сертификатот, а дополнително ќе биде изработен и QR-код преку кој купувачот со едно скенирање ќе може да ги добие информациите содржани во сертификатот. Очекувањето е првиот QR-код да биде изработен до крајот на октомври. "Кога граѓанинот, туристот или странскиот купувач ќе го види називот "Македонски рубин", треба да биде сигурен дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет и институционална гаранција. Токму затоа воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и следливост", порача Божиновска. Паралелно со националната заштита, институциите работат и на создавање услови за меѓународна афирмација на "Македонски рубин". Државниот завод за индустриска сопственост ја подготви и достави до Владата Информацијата со Предлог-одлука за пристапување на Македонија кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор за ознаки на потекло и географски ознаки. По донесувањето на одлуката и спроведувањето на потребните постапки за формално пристапување, ќе се создадат услови да се разгледа можноста за меѓународна заштита на географската ознака "Македонски рубин" преку Лисабонскиот систем. "Нашата амбиција е јасна - македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет во Македонија, во регионот и на меѓународниот пазар. Меѓународната препознатливост започнува со кредибилен и функционален систем во нашата држава", истакна министерката. "Македонски рубин" добива и свое место во Министерството. Во рамките на активностите за афирмација на македонскиот рубин, на прес-конференцијата беше посочено и значењето на мини-галеријата во просториите на Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, посветена на овој природен ресурс но и на останатите минерални богатства на нашата земја. Мини-галеријата е опремена во соработка со Дејан Шкартов - Деко и невладината организација "Откритие", со која Министерството претходно потпиша Меморандум за соработка. Министерката Божиновска истакна дека заштитата на рубинот не завршува со административното решение. "Ние не сакаме само да го заштитиме името. Сакаме да ја заштитиме приказната, потеклото и вредноста што стои зад тоа име. Затоа паралелно работиме на системот на контрола и сертификација, но и на неговата афирмација. Мини-галеријата е мал простор, но носи голема порака - дека природното богатство треба да го запознаеме, да го чуваме и да му дадеме вредност", рече Божиновска. Паралелно, во тек е изработката на новиот Закон за рударство, во кој прашањата поврзани со практичната примена на заштитата на географската ознака "Македонски рубин" ќе бидат соодветно усогласени. Следуваат официјално информирање и едукација на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците и потенцијалните овластени корисници за условите за користење на заштитениот назив, начинот на евидентирање и контролата, како и обврските при означувањето, обработката, продажбата и промоцијата. "Од геолошко богатство - кон заштитено име. Од заштитено име - кон сертифициран производ. Од сертифициран производ - кон препознатлив национален бренд. И од национален бренд - кон нова економска вредност за Македонија. Тоа е системот што го градиме", порача Божиновска.
language
mkd
published at
2026-09-21T11:28:26
source
zoom.mk
title
Македонскиот рубин добива систем на заштита: од заштитено име до меѓународна афирмација
url
https://zoom.mk/349075/
article order
9
body
Македонскиот рубин ќе добие и практична заштита, откако во јули годинава Државниот завод за индустриска сопственост донесе решение со кое географскиот назив македонски рубин доби правна заштита. Ова на денешната прес-конференција го најави министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска која рече дека ќе се направат законски измени со кои точно ќе се определи кој може да го експлоатира овој минерал, во кои количини и како. Таа појасни дека за секој производ со македонски рубин ќе има сертификат и дека до крај на октомври очекуваат да го имаат првиот QR-код, кој ќе ги содржи податоците од сертификатот. -Ќе може да се користи само кога е потврдено потеклото има документација и извршена е стручна контрола. Ќе има сертификат и воведуваме QR со скенирање сите информаци содржани во сертификатот. До крај на октомври дека QR-кодот ќе биде изработен, рече Божиновска. Таа рече дека без овој сертификат нема да може да се продава како накит под името македонски рубин и дека на тој начин ги заштитуваат оние што купуваат други минерали да се продаваат под тоа име. -За на крај да се продава како накит ќе мора да има QR-код и ќе мора да се знае кои се податците, и тие што ќе купуваат нема да купуваат од нелегалните, туку од тоа што е поминато од комисијата и да има сертификат. Тие што ќе произведуват ќе може да го пласираат со сертификат, истакна министерката Божиновска која најави дека заедно со државниот завод за Државниот завод за индустриска сопственост веќе побарале од Владата одобрение да се пристапи кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор, со што географското подрачје македонски рубин ќе добие и меѓународна заштита. Ивица Андов, директор на Геолошкиот завод на Македонија, појасни дека концесија нема да се дава за ископување на македонски рубин, бидејќи тој е нус појава од експлоатацијата на други руди, во случајот на прилепскиот мермер. Според елаборатот што го изготвил Геолошкиот завод, Андов рече дека проценките се дека во прилепско има околу сто до двеста килограми макдонски рубин. -Сега не постои никаде и не е регулирано, а знаеме дека е од прилепскиот крај. Тие што имаат консеции за мермер од таму е и рубинт. Тоа сега е се што знаеме и сакаме да го валоризираме. Имаме информации за количината за начинот и што е потребно и затоа ова, а тоа е содржано во елаборатот на Геолошкиот завод, изјави Божиновска. Филип Петровски од секторот рударство во Министерството за енергетика објасни дека во Законот за минерални суровини, овој дел воопшто не е решен и не го третира ниту собирањето ниту експлоатацијата на рубинот. -Во новото законско решение кое е во изработка се дефинира, а земаме и светски искуства, експертите од Европа беа овде минатата недела, Законот за рудраство со кој се регулира овој дел ќе биде готов до крај на октомври. Во средината на октомври очекуваме јавна дебата со концесионерите и комплетно ќе биде решено законското решение за експлоатација на корундот односно рубинот. Ќе имаат можност и постоечките концесионери но и други заинтересирани правни и физички лица ќе може да конкурираат и да експлоатираат, рече Петровски.
language
mkd
published at
2026-09-21T11:18:14
source
Локално
title
Во иднина сè што ќе се продава како македонски рубин ќе мора да има сертификат за квалитет, најави Божиновска
url
https://lokalno.mk/vo-idnina-se-shto-kje-se-prodava-kako-makedonski-rubin-kje-mora-da-ima-sertifikat-za-kvalitet-najavi-bozhinovska/
article order
8
body
Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ја заокружува клучната институционална фаза од процесот на заштита и афирмација на "Македонски рубин" - од иницијативата покрената во 2025 година, преку изработка на Елаборат и правна заштита на географскиот назив, до формирање Комисија која ќе обезбедува стручна контрола, квалитет и следливост. На денешната прес-конференција во Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, министерката Сања Божиновска истакна дека заштитата на "Македонски рубин" не е само формален административен процес, туку воспоставување систем со кој едно природно богатство на Македонија треба да добие јасни правила, институционална гаранција и дополнителна економска вредност. "Природата ни го дала ова богатство. Стручните лица го утврдуваат неговото потекло и неговите својства. Институциите ја обезбедуваат правната заштита и контролата, а занаетчиите и обработувачите му даваат форма и дополнителна вредност. Нашата задача е да создадеме систем во кој секој што ќе го види името "Македонски рубин" ќе знае дека зад него стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и институционална гаранција", порача Божиновска. Процесот започна во 2025 година, кога Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, во координација со Геолошкиот завод, покрена иницијатива за институционална и правна заштита на "Македонски рубин" како географска ознака. Геолошкиот завод изработи Елаборат за заштита на производот "Македонски рубин" како географска ознака - полу(скапоцен) камен од природен корунд, специфичен вариетет поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери. Елаборатот е заведен под број 01-102/2 од 15 мај 2026 година, а истиот ден Геолошкиот завод поднесе пријава до Државниот завод за индустриска сопственост за заштита на географскиот назив "Македонски рубин". На 17 јуни 2026 година, Државниот завод за индустриска сопственост донесе решение со кое географскиот назив "Македонски рубин" беше заштитен. Со ова, името "Македонски рубин" добива правна заштита, но и се отвора следната фаза - практична примена на заштитата и воспоставување систем кој ќе гарантира дека називот се користи само за производи што ги исполнуваат утврдените услови. Како законски следен чекор, по признавањето на географскиот назив беше формирана Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на производот "Македонски рубин". На работниот состанок одржан на 3 септември во Министерството беше потврден составот и избран претседателот на Комисијата, а на 14 септември Геолошкиот завод донесе официјално решение за нејзино формирање. Комисијата ја сочинуваат: * Анета Ристовска - претседател * Кика Шпритова - член * Мице Тркалески - член * Филип Јованоски - член * Деан Шкартов - член Изготвен е и Правилникот за начинот на работа на Комисијата. На прес-конференцијата присуствуваа директорот на Геолошкиот завод Ивица Андов, Јелена Пеева, заменик-директор на Државниот завод за индустриска, како и претставници на двете институции и членовите на Комисијата. Пеева посочи дека со заштитата на географскиот назив се создава правна основа, но дека вистинската вредност на системот се обезбедува преку неговата доследна примена. "Со решението од 17 јуни, "Македонски рубин" доби правна заштита како географски назив. Следниот чекор е да обезбедиме таа заштита да функционира и во практиката - преку јасни критериуми, стручна контрола, следливост и почитување на условите за користење на заштитениот назив", истакна Пеева. Јасни правила - кој и кога може да го користи името "Македонски рубин"? Министерката Божиновска нагласи дека заштитата има конкретна цел - да се спречи злоупотреба на името и да се обезбеди сигурност и за производителите и за купувачите. "Името "Македонски рубин" може да се користи само кога е потврдено потеклото, обезбедена е следливост, спроведена е стручна контрола и се исполнети условите утврдени со Елаборатот и законската рамка", рече Божиновска. Системот ќе опфаќа евиденција на материјалот, утврдување на неговото потекло, стручна контрола на квалитетот, следливост од местото на потекло, преку обработката, до означувањето и продажбата, како и јасно дефинирани услови за користење на заштитениот назив. Предвидено е и воспоставување јавен регистар на физички и правни лица кои ги исполнуваат законските услови за активности поврзани со вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин. Посебно значаен чекор е воспоставувањето систем на сертификација. Сите релевантни информации за потеклото, исполнувањето на условите и стручната контрола ќе бидат содржани во сертификатот, а дополнително ќе биде изработен и QR-код преку кој купувачот со едно скенирање ќе може да ги добие информациите содржани во сертификатот. Очекувањето е првиот QR-код да биде изработен до крајот на октомври. "Кога граѓанинот, туристот или странскиот купувач ќе го види називот "Македонски рубин", треба да биде сигурен дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет и институционална гаранција. Токму затоа воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и следливост", порача Божиновска. Паралелно со националната заштита, институциите работат и на создавање услови за меѓународна афирмација на "Македонски рубин". Државниот завод за индустриска сопственост ја подготви и достави до Владата Информацијата со Предлог-одлука за пристапување на Македонија кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор за ознаки на потекло и географски ознаки. По донесувањето на одлуката и спроведувањето на потребните постапки за формално пристапување, ќе се создадат услови да се разгледа можноста за меѓународна заштита на географската ознака "Македонски рубин" преку Лисабонскиот систем. "Нашата амбиција е јасна - македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет во Македонија, во регионот и на меѓународниот пазар. Меѓународната препознатливост започнува со кредибилен и функционален систем во нашата држава", истакна министерката. "Македонски рубин" добива и свое место во Министерството. Во рамките на активностите за афирмација на македонскиот рубин, на прес-конференцијата беше посочено и значењето на мини-галеријата во просториите на Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, посветена на овој природен ресурс но и на останатите минерални богатства на нашата земја. Мини-галеријата е опремена во соработка со Дејан Шкартов - Деко и невладината организација "Откритие", со која Министерството претходно потпиша Меморандум за соработка. Министерката Божиновска истакна дека заштитата на рубинот не завршува со административното решение. "Ние не сакаме само да го заштитиме името. Сакаме да ја заштитиме приказната, потеклото и вредноста што стои зад тоа име. Затоа паралелно работиме на системот на контрола и сертификација, но и на неговата афирмација. Мини-галеријата е мал простор, но носи голема порака - дека природното богатство треба да го запознаеме, да го чуваме и да му дадеме вредност", рече Божиновска. Паралелно, во тек е изработката на новиот Закон за рударство, во кој прашањата поврзани со практичната примена на заштитата на географската ознака "Македонски рубин" ќе бидат соодветно усогласени. Следуваат официјално информирање и едукација на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците и потенцијалните овластени корисници за условите за користење на заштитениот назив, начинот на евидентирање и контролата, како и обврските при означувањето, обработката, продажбата и промоцијата. "Од геолошко богатство - кон заштитено име. Од заштитено име - кон сертифициран производ. Од сертифициран производ - кон препознатлив национален бренд. И од национален бренд - кон нова економска вредност за Македонија. Тоа е системот што го градиме", порача Божиновска.
language
mkd
published at
2026-09-21T11:18:00
source
Centar.mk
title
Божиновска: Природата ни го подари богатството, институциите создаваат систем што ќе му даде вредност, заштита и препознатливост
url
https://centar.mk/blog/2026/09/21/bozhinovska-prirodata-ni-go-podari-bogatstvoto-institutsiite-sozdavaat-sistem-shto-ke-mu-dade-vrednost-zashtita-i-prepoznatlivost/
article order
6
body
Досега е завршена постапката во македонските институции по која е добиено решение со кое географскиот назив "македонски рубин" доби правна заштита. Земјава треба да пристапи кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за да создаде правна можност географската ознака "македонски рубин" во иднина да биде пријавена и за меѓународна заштита, информира денеска министерката за енергетика и рударство Сања Божиновска. Досега е завршена постапката во македонските институции по која е добиено решение од Државниот завод за индустриска сопственост со кое географскиот назив "македонски рубин" доби правна заштита. - Државниот завод за индустриска сопственост веќе ја достави иницијатива земјава да пристапи кон женевскиот акт, ја поднесе до Владата, сега чекаме таа да се произнесе. По донесувањето на одлуката, ќе следуваат соодветни постапки за формално пристапување и ратификација, а потоа и натамошни чекори за меѓународна заштита на географската ознака. Меѓународната препознатливост почнува со јасен, кредибилен и функционален систем во нашата држава. Поради тоа, паралелно со правната заштита воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и мониторинг - рече Божиновска. Комисијата го подготви правилникот за работа, институциите ги усогласуваат сите правни и практични елементи, кои се потребни системот да функционира. Во тек е и изработка на новиот закон за рударство, во кој прашањата поврзани со практичната примена на заштита на географската ознака "македонски рубин" ќе бидат соодветно уредени и усогласени. -Целта е да имаме јасна правна основа за пријавување, евидентирање и следење на корундовиот материјал, како и ефикасни механизми за спречување неправилно, недокументирано или неовластено користење на заштитениот назив - рече Божиновска. По завршување на сите процедури, рече таа, ќе почне официјалното и детално информирање на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците, потенцијалните овластени корисници и сите други релевантни чинители. Ќе биде воспоставен јавен регистар на физичките и правните лица што се занимаваат со вадење, обработка, промет или продажба на македонскиот рубин во согласност, секако, со утврдените законски услови. - Ние сакаме да имаме јасен систем, транспарентен, достапен и функционален. Одиме чекор по чекор: од геолошко богатство кон заштитено име, од заштитено име кон сертифициран производ, од сертифициран производ кон препознатлив национален бренд и од национален бренд кон нова економска вредност за Македонија. Нашата крајна цел е секој што ќе го слушне името македонски рубин да знае дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и секако институционална гаранција. Сакаме македонскиот рубин да стане пример за тоа како државата може да го заштити своето природно богатство, да го поврзе со знаењето и традицијата и да создаде производ со повисока вредност и меѓународен потенцијал - рече Божиновска. Таа информира и дека македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, но и QR-код преку чие скенирање корисникот ќе ги добие сите информации содржани во сертификатот. Првиот код се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. Името македонски рубин, потенцира министерката, ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови: кога е потврдено потеклото, кога постои документација, кога е извршена стручна контрола и кога производот ги исполнува критериумите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка.
language
mkd
published at
2026-09-21T11:02:55
source
plusinfo.mk
title
МАКЕДОНСКИОТ РУБИН ЌЕ ДОБИЕ И МЕЃУНАРОДНА ЗАШТИТА ЗА ГЕОГРАФСКО ПОТЕКЛО Божиновска кажа кој е последниот детаљ во процесот - plusinfo.mk
url
https://plusinfo.mk/makedonskiot-rubin-e-dobie-i-me-unarodna-zashtita-za-geografsko-poteklo-bozhinovska-kazha-ko-e-posledniot-deta-vo-procesot/
article order
0
body
Македонскиот рубин ќе добие сертификат со кој ќе се потврдуваат неговото потекло, квалитетот и посебните својства, како и кјуар-код (QR-код) преку кој купувачите ќе можат да пристапат до сите податоци содржани во сертификатот. Првиот код се очекува да биде изработен до крајот на октомври, соопшти денеска министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска. На прес-конференцијата, на која беа претставени активностите за заштита и промоција на овој камен, Божиновска нагласи дека името "македонски рубин" ќе може да се користи само доколку се исполнети утврдените услови. Тоа подразбира потврдено потекло, соодветна документација, извршена стручна контрола и исполнување на критериумите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка. - Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство. Има свое потекло, специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ, зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба - рече Божиновска. Според неа, целта е македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет најнапред во Македонија, а потоа и во регионот и на меѓународниот пазар. - Сакаме името да биде поврзано со земјата од која потекнува, а специфичните својства да бидат препознаени и заштитени. Секој производ што ќе го носи ова име треба да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност - истакна министерката. Со воспоставувањето јасни стандарди, македонскиот рубин, како што рече, добива можност да прерасне во препознатлив национален бренд и да создаде нови економски можности за занаетчиите, дизајнерите, обработувачите, трговците и локалните заедници. Системот треба прецизно да утврди што може да се означува и да се продава како македонски рубин, кој може да го вади, обработува и пласира материјалот и под кои услови може да се користи заштитениот назив. Предвидени се и евиденција на материјалот и следење на неговото движење - од местото на потекло, преку обработката, до означувањето, продажбата и промоцијата. - Нашата цел е да се заштитат производителите, обработувачите и занаетчиите што ги почитуваат правилата, но пред сè да се заштити купувачот. Кога граѓаните, туристите или странските купувачи ќе го видат македонскиот рубин, треба да бидат сигурни дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет и институционална гаранција - рече Божиновска. Иницијативата за институционална и правна заштита на македонскиот рубин како географска ознака беше поведена во 2025 година од Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, во координација со Геолошкиот завод. Геолошкиот завод изработи елаборат во кој се утврдени потеклото, специфичните карактеристики и другите релевантни својства на македонскиот рубин. Врз основа на документацијата, во мај годинава беше поднесена пријава до Државниот завод за индустриска сопственост. На 17 јуни Заводот донесе решение со кое географскиот назив "македонски рубин" доби правна заштита. - Со ова решение името македонски рубин доби правен идентитет и основа за институционална заштита. Истовремено, се отвора нова и уште поважна фаза - практично спроведување на заштитата - нагласи Божиновска. Паралелно се преземаат активности и за меѓународна афирмација. Инициран е процес за пристапување на Македонија кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор, со што би се создала можност географската ознака "македонски рубин" во иднина да биде пријавена и за меѓународна заштита преку Лисабонскиот систем. Државниот завод за индустриска сопственост ја доставил иницијативата до Владата. По нејзиното одобрување треба да следуваат постапки за формално пристапување и ратификација, а потоа и натамошни чекори за меѓународна заштита на географската ознака. Во тек е и подготовката на новиот закон за рударство, во кој треба да се уредат прашањата поврзани со практичната примена на заштитата. Целта е да се воспостави правна основа за пријавување, евидентирање и следење на корундовиот материјал, како и механизми за спречување неправилно, недокументирано или неовластено користење на заштитениот назив. По завршувањето на потребните процедури ќе почне деталното информирање на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците и другите потенцијални овластени корисници. Ќе биде воспоставен и јавен регистар на физичките и правните лица што, во согласност со законските услови, се занимаваат со вадење, обработка, промет или продажба на македонскиот рубин. - Одиме чекор по чекор: од геолошко богатство кон заштитено име, од заштитено име кон сертифициран производ, од сертифициран производ кон препознатлив национален бренд и од национален бренд кон нова економска вредност за Македонија - порача Божиновска. На прес-конференцијата присуствуваа членовите на новоформираната Комисија за македонскиот рубин, како и претставници на Геолошкиот завод, Државниот завод за индустриска сопственост, Министерството и на другите институции вклучени во процесот.
language
mkd
published at
2026-09-21T10:35:12
source
Нова Македонија
title
ФОТО: Македонскиот рубин ќе добие сертификат и кјуар-код, се подготвува и меѓународна заштита
url
https://novamakedonija.com.mk/makedonija/foto-makedonskiot-rubin-kje-dobie-sertifikat-i-kjuar-kod-se-podgotvuva-i-megjunarodna-zashtita/
article order
4
body
Македонскиот рубин добива сертификат за потекло и автентичност. Министерката Сања Божиновска најави нов систем за заштита, контрола и меѓународна промоција на уникатното природно наследство. Македонскиот рубин, едно од најпрепознатливите природни богатства на Северна Македонија, добива нова институционална заштита со цел да се зачуваат неговата автентичност, потекло и квалитет. Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска најави воведување сертификат за потекло, квалитет и посебни својства на македонскиот рубин, како и QR-код преку кој купувачите ќе можат да ги проверат сите информации поврзани со производот. "Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, има свое потекло, свои специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба", изјави Божиновска. Според неа, целта е македонскиот рубин да биде препознатлив најпрво во државата, а потоа и во регионот и на меѓународните пазари, при што неговото име ќе биде нераскинливо поврзано со земјата на потекло и со уникатните геолошки карактеристики што го издвојуваат. Првиот QR-код, преку кој ќе биде овозможена проверка на автентичноста и потеклото на рубинот, се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. Само производи со потврдено потекло ќе го носат називот "македонски рубин" Називот "македонски рубин" ќе може да се користи исклучиво за производи што ги исполнуваат сите законски и стручни критериуми. Тоа подразбира потврдено потекло на материјалот, соодветна документација, спроведена стручна контрола и исполнување на условите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка. "Веќе не зборуваме за идеја или иницијатива, туку го градиме институционалниот механизам за заштита што ќе се применува во практиката. Мора прецизно да биде утврдено што може да се означи и да се продава како македонски рубин", рече министерката. Таа додаде дека ќе бидат воспоставени механизми за следење на материјалот од местото на потекло, преку обработката, па сè до неговото означување, продажба и промоција. Географската ознака веќе доби правна заштита Во 2025 година Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, во координација со Геолошкиот завод, ја започна постапката за институционална и правна заштита на македонскиот рубин како географска ознака. Во рамки на процесот беше изработен стручен елаборат со кој се утврдени потеклото, специфичните карактеристики и другите релевантни својства на каменот. Врз основа на таа документација, во мај годинава беше поднесена пријава до Државниот завод за индустриска сопственост, кој на 17 јуни донесе решение со кое географскиот назив "македонски рубин" доби правна заштита. Со ова решение името 'македонски рубин' доби правен идентитет и основа за институционална заштита. Истовремено, се отвора нова и уште поважна фаза - практично спроведување на оваа заштита. Следна цел е меѓународна заштита на македонскиот рубин Паралелно со домашната заштита, институциите работат и на меѓународна афирмација на македонскиот рубин. Инициран е процес Северна Македонија да пристапи кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор, што би овозможило географската ознака "македонски рубин" во иднина да биде пријавена и за меѓународна заштита. Според Божиновска, Државниот завод за индустриска сопственост веќе ја доставил иницијативата до Владата, а по нејзиното усвојување ќе следуваат постапките за формално пристапување и ратификација. "Меѓународната препознатливост почнува со јасен, кредибилен и функционален систем во нашата држава. Поради тоа, паралелно со правната заштита воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и мониторинг", нагласи министерката. Регистар и контрола за заштита на автентичноста По завршувањето на сите процедури, ќе почне детално информирање на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците и сите други засегнати страни за правилата што ќе важат при користењето на заштитениот назив. Предвидено е формирање јавен регистар на физички и правни лица што се занимаваат со вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин во согласност со законските услови. "Нашата крајна цел е секој што ќе го слушне името македонски рубин да знае дека зад него стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и институционална гаранција. Сакаме македонскиот рубин да стане пример за тоа како државата може да го заштити своето природно богатство и да создаде производ со повисока вредност и меѓународен потенцијал", порача Божиновска.
language
mkd
published at
2026-09-21T10:28:29
source
Deutsche Welle
title
Македонскиот рубин станува заштитен национален бренд
url
https://www.dw.com/mk/od-prirodno-bogatstvo-do-nacionalen-brend-nova-zastita-za-makedonskiot-rubin/a-79354527
article order
1
body
Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, има свое потекло, свои специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба. Сакаме македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет првенствено во Македонија, а потоа и во регионот и, секако, на меѓународниот пазар. Сакаме името да биде поврзано со земјата од која потекнува, специфичните својства да бидат препознаени и заштитени. Сакаме секој производ што ќе го носи ова име да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност - рече денеска министерката за енергетика Сања Божиновска. На прес-конференцијата, на која ги презентира активностите за заштитита и промоција на овој наш уникатен камен, Божиновска информира дека македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, но и QR код, преку чие скенирање, корисникот ќе ги добие сите информации содржани во сертификатот. Првиот код се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. Името македонски рубин, потенцира министерката, ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови: кога е потврдено потеклото, кога постои документација, кога е извршена стручна контрола и кога производот ги исполнува критериумите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка. Според неа, со воспоставување ред и јасни стандарди, македонскиот рубин добива можност да прерасне во препознатлив национален бренд, производ што ќе создаде нова економска можност за занаетчиите, дизајнерите, обработувачите, трговците и секако локалните заедници. - Денеска зборуваме за процес што го почнавме со јасна цел. Она што природата ѝ го подарила на Македонија да го заштитиме, да го уредиме и да создадеме услови конечно да ја добие својата вистинска вредност. Веќе не зборуваме за идеја или иницијатива, го градиме институционалниот механизам за заштита што ќе се применува во практиката. Тоа значи дека мора прецизно да биде утврдено што може да се означи и да се продава како македонски рубин. Мора јасно да се знае од каде потекнува материјалот, мора да постојат јасни правила за тоа кој може да го вади, да го обработува, да го пласира и конечно, да го користи заштитениот назив. Мора да биде утврден начинот на кој се контролираат квалитетот и посебните својства, мора да постои евиденција за материјалот и мониторинг за неговото движење -- од местото на потекло, преку обработката, па сè до негово означување, продажба и промоција. Мора да бидат јасно определени условите под кои камен, накит или друг производ може да го носи името македонски рубин, подвлече Божиновска. Таа уште еднаш напомена дека заштитениот назив мора да биде придружен со систем што ќе гарантира дека зад него навистина стојат автентично потекло, утврден квалитет и почитување на јасно дефинирани правила. - Нашата цел е да се заштитат производителите, обработувачите и занаетчиите што ги почитуваат правилата, а, пред сè, ние треба да го заштитиме купувачот. Кога граѓани, туристи, странски купувачи ќе го видат македонскиот рубин, треба да бидат сигурни дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет и секако институционална гаранција. На тој начин создаваме доверба во производот, но истовремено ја зголемуваме и неговата пазарна вредност, рече Божиновска. Во 2025-та година, Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини во координација со Геолошкиот завод, првпат ја покрена иницијативата за институционална и правна заштита на македонскиот рубин како географска ознака. Следуваше стручна, институционална работа. Геолошкиот завод го изработи елаборатот во кој беа утврдени потеклото, специфичните карактеристики и другите релевантни својства на македонскиот рубин. Врз основа на оваа документација, годинава во мај беше поднесена пријавата до Државниот завод за индустриска сопственост кој, пак, на 17 јуни донесе решение со кое географскиот назив "Македонски рубин" доби правна заштита. - Тоа е значаен успех за нашата држава. Со ова решение, името Македонски рубин доби правен идентитет и основа за институционална заштита. Истовремено, решението отвора нова и уште поважна фаза - практично спроведување на оваа заштита, нагласи министерката и додаде дека паралелно се работи на меѓународна афирмација на рубинот. Инициран е процесот за пристапување на Македонија кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор со што, објасни, ќе се создаде правна можност географската ознака Македонски рубин во иднина да биде пријавена и за меѓународна заштита преку овој Лисабонски систем. - Државниот завод за индустриска сопственост веќе ја достави оваа иницијатива, ја поднесе до Владата, сега чекаме да се произнесе Владата. По донесување на одлуката ќе следат соодветни постапки за формално пристапување и ратификација, а потоа и натамошни чекори за меѓународна заштита на географската ознака. Меѓународната препознатливост почнува со јасен, кредибилен и функционален систем во нашата држава. Поради тоа, паралелно со правната заштита, воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и мониторинг. Комисијата го подготви правилникот за работа, институциите ги усогласуваат сите правни и практични елементи кои се потребни системот да функционира. Во тек е и изработка на новиот Закон за рударство во кој, прашањата поврзани со практична примена на заштита на географската ознака Македонски рубин ќе бидат соодветно уредени и усогласени. Целта е да имаме јасна правна основа за пријавување, евидентирање и следење на корундовиот материјал, како и ефикасни механизми за спречување неправилно, недокументирано или неовластено користење на заштитениот назив, рече Божиновска. Откако ќе завршат сите потребни процедури, ќе почне официјалното и детално информирање на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците, потенцијалните овластени корисници и сите други релевантни чинители. Ќе биде воспоставен јавен регистар на физичките и правните лица што се занимаваат со вадење, обработка, промет или продажба на Македонскиот рубин, во согласност секако со утврдените законски услови. - Сите засегнати страни треба навремено и точно да знаат што значи оваа заштита: кои се условите за користење на називот, како се пријавува и евидентира материјалот, како се докажува потеклото, како се спроведува стручната контрола, како се добива потврда за исполнување на условите и кои се обврските при означување, обработка, продажба и промоција на производите. Ние сакаме да имаме јасен систем, транспарентен, достапен и функционален. Одиме чекор по чекор: од геолошко богатство кон заштитено име, од заштитено име кон сертифициран производ, од сертифициран производ кон препознатлив национален бренд и од национален бренд кон нова економска вредност за Македонија. Нашата крајна цел е секој што ќе го слушне името Македонски рубин да знае дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и секако институционална гаранција. Сакаме Македонскиот рубин да стане пример за тоа како државата може да го заштити своето природно богатство, да го поврзе со знаењето и традицијата и да создаде производ со повисока вредност и меѓународен потенцијал, подвлече министерката. На прес-конференцијата присуствуваа и членовите на новоформираната Комисија за македонскиот рубин, како и претставници на Геолошкиот завод, Заводот за индустриска сопственост, Министерството и другите институции и чинители вклучени во процесот.
language
mkd
published at
2026-09-21T10:15:34
source
vecer.mk
title
ОД ПРИРОДНО БОГАТСТВО ДО СВЕТСКИ БРЕНД: Почнува новата ера на македонскиот рубин
url
https://vecer.mk/makedonija/d463fc31-e7ad-44aa-b0a5-20f065a66137-1
article order
2
body
Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, има свое потекло, свои специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба. Сакаме македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет првенствено во Македонија, а потоа и во регионот и секако, на меѓународниот пазар. Сакаме името да биде поврзано со земјата од која потекнува, специфичните својства да бидат препознаени и заштитени. Сакаме секој производ што ќе го носи ова име да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност, рече денеска министерката за енергетика Сања Божиновска. Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, има свое потекло, свои специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба. Сакаме македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет првенствено во Македонија, а потоа и во регионот и, секако, на меѓународниот пазар. Сакаме името да биде поврзано со земјата од која потекнува, специфичните својства да бидат препознаени и заштитени. Сакаме секој производ што ќе го носи ова име да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност - рече денеска министерката за енергетика Сања Божиновска. На прес-конференцијата, на која ги презентира активностите за заштитита и промоција на овој наш уникатен камен, Божиновска информира дека македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, но и QR код, преку чие скенирање, корисникот ќе ги добие сите информации содржани во сертификатот. Првиот код се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. Името македонски рубин, потенцира министерката, ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови: кога е потврдено потеклото, кога постои документација, кога е извршена стручна контрола и кога производот ги исполнува критериумите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка. Според неа, со воспоставување ред и јасни стандарди, македонскиот рубин добива можност да прерасне во препознатлив национален бренд, производ што ќе создаде нова економска можност за занаетчиите, дизајнерите, обработувачите, трговците и секако локалните заедници. -Денеска зборуваме за процес што го почнавме со јасна цел. Она што природата ѝ го подарила на Македонија да го заштитиме, да го уредиме и да создадеме услови конечно да ја добие својата вистинска вредност. Веќе не зборуваме за идеја или иницијатива, го градиме институционалниот механизам за заштита што ќе се применува во практиката. Тоа значи дека мора прецизно да биде утврдено што може да се означи и да се продава како македонски рубин. Мора јасно да се знае од каде потекнува материјалот, мора да постојат јасни правила за тоа кој може да го вади, да го обработува, да го пласира и конечно, да го користи заштитениот назив. Мора да биде утврден начинот на кој се контролираат квалитетот и посебните својства, мора да постои евиденција за материјалот и мониторинг за неговото движење -- од местото на потекло, преку обработката, па сè до негово означување, продажба и промоција. Мора да бидат јасно определени условите под кои камен, накит или друг производ може да го носи името македонски рубин, подвлече Божиновска. Таа уште еднаш напомена дека заштитениот назив мора да биде придружен со систем што ќе гарантира дека зад него навистина стојат автентично потекло, утврден квалитет и почитување на јасно дефинирани правила. -Нашата цел е да се заштитат производителите, обработувачите и занаетчиите што ги почитуваат правилата, а, пред сè, ние треба да го заштитиме купувачот. Кога граѓани, туристи, странски купувачи ќе го видат македонскиот рубин, треба да бидат сигурни дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет и секако институционална гаранција. На тој начин создаваме доверба во производот, но истовремено ја зголемуваме и неговата пазарна вредност, рече Божиновска. Во 2025-та година, Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини во координација со Геолошкиот завод, првпат ја покрена иницијативата за институционална и правна заштита на македонскиот рубин како географска ознака. Следуваше стручна, институционална работа. Геолошкиот завод го изработи елаборатот во кој беа утврдени потеклото, специфичните карактеристики и другите релевантни својства на македонскиот рубин. Врз основа на оваа документација, годинава во мај беше поднесена пријавата до Државниот завод за индустриска сопственост кој, пак, на 17 јуни донесе решение со кое географскиот назив "Македонски рубин" доби правна заштита. -Тоа е значаен успех за нашата држава. Со ова решение, името Македонски рубин доби правен идентитет и основа за институционална заштита. Истовремено, решението отвора нова и уште поважна фаза - практично спроведување на оваа заштита, нагласи министерката и додаде дека паралелно се работи на меѓународна афирмација на рубинот. Инициран е процесот за пристапување на Македонија кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор со што, објасни, ќе се создаде правна можност географската ознака Македонски рубин во иднина да биде пријавена и за меѓународна заштита преку овој Лисабонски систем. -Државниот завод за индустриска сопственост веќе ја достави оваа иницијатива, ја поднесе до Владата, сега чекаме да се произнесе Владата. По донесување на одлуката ќе следат соодветни постапки за формално пристапување и ратификација, а потоа и натамошни чекори за меѓународна заштита на географската ознака. Меѓународната препознатливост почнува со јасен, кредибилен и функционален систем во нашата држава. Поради тоа, паралелно со правната заштита, воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и мониторинг. Комисијата го подготви правилникот за работа, институциите ги усогласуваат сите правни и практични елементи кои се потребни системот да функционира. Во тек е и изработка на новиот Закон за рударство во кој, прашањата поврзани со практична примена на заштита на географската ознака Македонски рубин ќе бидат соодветно уредени и усогласени. Целта е да имаме јасна правна основа за пријавување, евидентирање и следење на корундовиот материјал, како и ефикасни механизми за спречување неправилно, недокументирано или неовластено користење на заштитениот назив, рече Божиновска. Откако ќе завршат сите потребни процедури, ќе почне официјалното и детално информирање на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците, потенцијалните овластени корисници и сите други релевантни чинители. Ќе биде воспоставен јавен регистар на физичките и правните лица што се занимаваат со вадење, обработка, промет или продажба на Македонскиот рубин, во согласност секако со утврдените законски услови. -Сите засегнати страни треба навремено и точно да знаат што значи оваа заштита: кои се условите за користење на називот, како се пријавува и евидентира материјалот, како се докажува потеклото, како се спроведува стручната контрола, како се добива потврда за исполнување на условите и кои се обврските при означување, обработка, продажба и промоција на производите. Ние сакаме да имаме јасен систем, транспарентен, достапен и функционален. Одиме чекор по чекор: од геолошко богатство кон заштитено име, од заштитено име кон сертифициран производ, од сертифициран производ кон препознатлив национален бренд и од национален бренд кон нова економска вредност за Македонија. Нашата крајна цел е секој што ќе го слушне името Македонски рубин да знае дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и секако институционална гаранција. Сакаме Македонскиот рубин да стане пример за тоа како државата може да го заштити своето природно богатство, да го поврзе со знаењето и традицијата и да создаде производ со повисока вредност и меѓународен потенцијал, подвлече министерката. На прес-конференцијата присуствуваа и членовите на новоформираната Комисија за македонскиот рубин, како и претставници на Геолошкиот завод, Заводот за индустриска сопственост, Министерството и другите институции и чинители вклучени во процесот.
language
mkd
published at
2026-09-21T09:39:43
source
Kurir
title
Божиновска: Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, обврска ни е да го заштитиме и да го претвориме во препознатлив производ
url
https://kurir.mk/vesti/makedonija/bozhinovska-makedonskiot-rubin-e-del-od-nasheto-prirodno-nasledstvo-obvrska-ni-e-da-go-zashtitime-i-da-go-pretvorime-vo-prepoznatliv-proizvod/

source scope

analyzed source count

omitted articles

omitted source count

total source count