Македонскиот рубин добива сертификат и QR-код до октомври 2026 21.9.2026г.
Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, на прес-конференција ги презентираше активностите за заштита и промоција на македонскиот рубин. Таа најави дека овој уникатен камен ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, како и QR-код преку кој купувачите ќе можат да ги добијат сите информации содржани во сертификатот. Првиот QR-код се очекува да биде изработен до крајот на октомври 2026 година. Процесот на правна заштита започна во 2025 година, а на 17 јуни 2026 година Државниот завод за индустриска сопственост донесе решение со кое географскиот назив "Македонски рубин" доби правна заштита. Паралелно се работи и на меѓународна заштита преку пристапување кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор. Божиновска истакна дека името ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови: потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
Анализа на тврдења
| Тврдење | Клучни разлики | Нова Македонија | Либертас | Алфа Вести | Независен Весник | trtbalkan.com | zoom.mk | Локално | Centar.mk | plusinfo.mk | Deutsche Welle |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства. | Сите извори потврдуваат, без разлики. | Да: Статијата потврдува издавање сертификат за овие три елементи. | Да: Министерката најави систем на сертификација за овие својства. | Да: Се воведува систем на верификација и електронски сертификати. | Да: Статијата потврдува дека рубинот ќе добие сертификат за овие три ставки. | Да: Министерката потврди дека рубинот ќе добие ваков сертификат. | Да: Статијата потврдува воспоставување систем на сертификација. | Да: Министерката најави сертификат за потекло и квалитет. | Да: Се воспоставува систем на сертификација за овие параметри. | Да: Министерката потврди воведување систем на сертификација. | Да: Министерката Божиновска најави воведување на ваков сертификат. |
| Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. | Еден извор (Алфа Вести) не го спомнува тврдењето, додека сите други го поддржуваат. | Да: Министерката Божиновска го најави ова за крајот на октомври. | Да: Ова е директно наведено како очекување од министерката. | Не е споменато | Да: Ова е директно наведено во текстот. | Да: Ова е директно наведено во изјавата на министерката. | Да: Очекувањето е првиот QR-код да биде изработен до крајот на октомври. | Да: Божиновска потврди дека очекуваат QR-код до крајот на октомври. | Да: Статијата наведува дека се очекува изработка до крајот на октомври. | Да: Директно наведено во изјавата на министерката. | Да: Статијата експлицитно го наведува овој рок. |
| Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година. | Само 2 од 9 извори го потврдуваат датумот 17.6.2026. | Делумно: Датумот е 17 јуни, но годината во статијата не е наведена. | Делумно: Статијата наведува 17 јуни, но не ја споменува 2026 година. | Не: Статијата наведува дека постапката е започната во 2025 година. | Не: Во текстот стои 17 јуни, но не е наведена 2026 година. | Не е споменато | Да: На 17 јуни 2026 година, ДЗИС донесе решение за заштита. | Не: Статијата наведува дека решението е донесено во јули годинава. | Да: Потврдено е решението од 17 јуни 2026 година. | Делумно: Потврдена е правна заштита, но датумот не е споменат. | Не: Статијата наведува дека решението е донесено на 17 јуни оваа година. |
| Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка. | Сите извори го поддржуваат тврдењето, без разлики во позициите. | Да: Ова е директно наведено како услов за користење на името. | Да: Ова е директно наведено во текстот. | Да: Називот ќе се користи исклучиво за производи со исполнети критериуми. | Да: Ова е експлицитно наведено како услов за користење на името. | Да: Ова е експлицитно наведено како услов за користење на името. | Да: Министерот потврди дека името се користи само при исполнети услови. | Да: Потврдено е дека ќе се бара документација и стручна контрола. | Да: Директно цитирано од министерката Божиновска. | Да: Директно наведено како услов за користење на името. | Да: Ова е потврдено во делот за критериуми за користење на називот. |
| Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери. | Најголема разлика: само Centar.mk го потврдува тврдењето; останатите молчат или делумно спомнуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува како корунд/рубин, но не се детализира геолошкиот состав. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува како корунд/рубин од прилепскиот мермер. | Да: Дефинирано во Елаборатот споменат во текстот. | Не е споменато | Не е споменато |
| Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин. | Само локалниот извор го спомнува тврдењето, потврдувајќи го. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Андов потврди дека проценките се околу 100 до 200 килограми. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака. | Повеќето потврдуваат, два не спомнуваат. | Да: Инициран е процес за пристапување кон овој акт. | Да: Инициран е процес за пристапување кон овој акт. | Не е споменато | Да: Текстот потврдува дека е инициран процес за пристапување. | Не е споменато | Да: Владата разгледува одлука за пристапување кон Женевскиот акт. | Да: Министерството побарало одобрение за пристапување кон актот. | Да: ДЗИС подготви предлог-одлука за пристапување кон овој акт. | Да: Потврдено како иницијатива на министерството. | Да: Институциите работат на овој процес. |
| Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска. | Единствено Centar.mk целосно го потврдува тврдењето; останатите делумно или не го споменуваат. | Делумно: Комисијата е спомената, но името на претседателот не е наведено. | Делумно: Се споменува Комисија, но не и името на претседателот. | Делумно: Се споменува комисија, но не и претседателот Анета Ристовска. | Делумно: Комисијата е спомената, но не и името на претседателот. | Не е споменато | Делумно: Формирана е Комисија, но не се споменува името на претседателот. | Не е споменато | Да: Потврдено е формирањето и составот на комисијата. | Делумно: Комисијата е спомената, но не и името на претседателот. | Не е споменато |
| Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин. | Повеќето потврдуваат, неколку споменуваат само правила. | Да: Статијата потврдува воспоставување на ваков јавен регистар. | Да: Текстот потврдува воспоставување на ваков јавен регистар. | Делумно: Се споменува систем на верификација и правила за продажба. | Да: Текстот потврдува воспоставување на ваков јавен регистар. | Делумно: Се споменува евиденција и правила за овие дејности, но не и регистар. | Да: Предвидено е воспоставување јавен регистар за овие активности. | Делумно: Се најавува регулирање на експлоатацијата и прометот. | Да: Предвидено е воспоставување на таков јавен регистар. | Да: Директно наведено во текстот. | Да: Статијата предвидува формирање на ваков јавен регистар. |
| Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври. | Само Локално го потврдува рокот октомври; другите го немаат или негираат. | Делумно: Се подготвува нов закон, но крајниот рок не е прецизиран. | Делумно: Се споменува изработка на нов закон, но не и крајниот рок. | Не: Се споменува дека решението ќе биде готово до крајот на годината. | Не: Текстот вели дека се работи на законот, но не споменува рок до октомври. | Не е споменато | Делумно: Се изработува нов закон, но не е наведен крајниот рок октомври. | Да: Петровски потврди дека законското решение ќе биде готово до октомври. | Делумно: Се споменува изработка на нов закон, но не се прецизира октомври. | Делумно: Се изработува нов закон, но крајниот рок не е прецизиран. | Не е споменато |
| Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер. | Локално потврдува, Алфа негира; останатите молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Не: Се наведува дека ќе има можност за собирање и експлоатација. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Андов изјави дека нема да се дава концесија за рубинот. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
claims
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.
- Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.
- Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.
- Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
- Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
- Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.
- Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.
- Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.
- Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.
- Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.
- Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.
key differences
- Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.
- Повеќето потврдуваат, неколку споменуваат само правила.
- Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.
- Само 2 од 9 извори го потврдуваат датумот 17.6.2026.
- Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
- Сите извори го поддржуваат тврдењето, без разлики во позициите.
- Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.
- Локално потврдува, Алфа негира; останатите молчат.
- Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
- Најголема разлика: само Centar.mk го потврдува тврдењето; останатите молчат или делумно спомнуваат.
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.
- Сите извори потврдуваат, без разлики.
- Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.
- Само Локално го потврдува рокот октомври; другите го немаат или негираат.
- Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.
- Еден извор (Алфа Вести) не го спомнува тврдењето, додека сите други го поддржуваат.
- Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.
- Само локалниот извор го спомнува тврдењето, потврдувајќи го.
- Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.
- Повеќето потврдуваат, два не спомнуваат.
- Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.
- Единствено Centar.mk целосно го потврдува тврдењето; останатите делумно или не го споменуваат.
source analyses
- Centar.mk
- Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.
- Да: Предвидено е воспоставување на таков јавен регистар.
- Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.
- Да: Потврдено е решението од 17 јуни 2026 година.
- Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
- Да: Директно цитирано од министерката Божиновска.
- Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
- Да: Дефинирано во Елаборатот споменат во текстот.
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.
- Да: Се воспоставува систем на сертификација за овие параметри.
- Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.
- Делумно: Се споменува изработка на нов закон, но не се прецизира октомври.
- Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.
- Да: Статијата наведува дека се очекува изработка до крајот на октомври.
- Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.
- Не е споменато
- Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.
- Да: ДЗИС подготви предлог-одлука за пристапување кон овој акт.
- Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.
- Да: Потврдено е формирањето и составот на комисијата.
- Deutsche Welle
- Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.
- Да: Статијата предвидува формирање на ваков јавен регистар.
- Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.
- Не: Статијата наведува дека решението е донесено на 17 јуни оваа година.
- Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
- Да: Ова е потврдено во делот за критериуми за користење на називот.
- Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.
- Да: Министерката Божиновска најави воведување на ваков сертификат.
- Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.
- Не е споменато
- Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.
- Да: Статијата експлицитно го наведува овој рок.
- Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.
- Не е споменато
- Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.
- Да: Институциите работат на овој процес.
- Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.
- Не е споменато
- plusinfo.mk
- Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.
- Да: Директно наведено во текстот.
- Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.
- Делумно: Потврдена е правна заштита, но датумот не е споменат.
- Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
- Да: Директно наведено како услов за користење на името.
- Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.
- Да: Министерката потврди воведување систем на сертификација.
- Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.
- Делумно: Се изработува нов закон, но крајниот рок не е прецизиран.
- Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.
- Да: Директно наведено во изјавата на министерката.
- Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.
- Не е споменато
- Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.
- Да: Потврдено како иницијатива на министерството.
- Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.
- Делумно: Комисијата е спомената, но не и името на претседателот.
- trtbalkan.com
- Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.
- Делумно: Се споменува евиденција и правила за овие дејности, но не и регистар.
- Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.
- Не е споменато
- Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
- Да: Ова е експлицитно наведено како услов за користење на името.
- Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.
- Да: Министерката потврди дека рубинот ќе добие ваков сертификат.
- Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.
- Не е споменато
- Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.
- Да: Ова е директно наведено во изјавата на министерката.
- Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.
- Не е споменато
- Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.
- Не е споменато
- Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.
- Не е споменато
- zoom.mk
- Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.
- Да: Предвидено е воспоставување јавен регистар за овие активности.
- Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.
- Да: На 17 јуни 2026 година, ДЗИС донесе решение за заштита.
- Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
- Да: Министерот потврди дека името се користи само при исполнети услови.
- Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.
- Да: Статијата потврдува воспоставување систем на сертификација.
- Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.
- Делумно: Се изработува нов закон, но не е наведен крајниот рок октомври.
- Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.
- Да: Очекувањето е првиот QR-код да биде изработен до крајот на октомври.
- Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.
- Не е споменато
- Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.
- Да: Владата разгледува одлука за пристапување кон Женевскиот акт.
- Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.
- Делумно: Формирана е Комисија, но не се споменува името на претседателот.
- Алфа Вести
- Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.
- Делумно: Се споменува систем на верификација и правила за продажба.
- Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.
- Не: Статијата наведува дека постапката е започната во 2025 година.
- Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
- Да: Називот ќе се користи исклучиво за производи со исполнети критериуми.
- Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.
- Не: Се наведува дека ќе има можност за собирање и експлоатација.
- Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
- Делумно: Се споменува како корунд/рубин, но не се детализира геолошкиот состав.
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.
- Да: Се воведува систем на верификација и електронски сертификати.
- Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.
- Не: Се споменува дека решението ќе биде готово до крајот на годината.
- Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.
- Не е споменато
- Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.
- Не е споменато
- Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.
- Не е споменато
- Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.
- Делумно: Се споменува комисија, но не и претседателот Анета Ристовска.
- Либертас
- Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.
- Да: Текстот потврдува воспоставување на ваков јавен регистар.
- Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.
- Делумно: Статијата наведува 17 јуни, но не ја споменува 2026 година.
- Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
- Да: Ова е директно наведено во текстот.
- Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.
- Да: Министерката најави систем на сертификација за овие својства.
- Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.
- Делумно: Се споменува изработка на нов закон, но не и крајниот рок.
- Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.
- Да: Ова е директно наведено како очекување од министерката.
- Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.
- Не е споменато
- Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.
- Да: Инициран е процес за пристапување кон овој акт.
- Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.
- Делумно: Се споменува Комисија, но не и името на претседателот.
- Локално
- Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.
- Делумно: Се најавува регулирање на експлоатацијата и прометот.
- Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.
- Не: Статијата наведува дека решението е донесено во јули годинава.
- Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
- Да: Потврдено е дека ќе се бара документација и стручна контрола.
- Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.
- Да: Андов изјави дека нема да се дава концесија за рубинот.
- Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
- Делумно: Се споменува како корунд/рубин од прилепскиот мермер.
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.
- Да: Министерката најави сертификат за потекло и квалитет.
- Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.
- Да: Петровски потврди дека законското решение ќе биде готово до октомври.
- Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.
- Да: Божиновска потврди дека очекуваат QR-код до крајот на октомври.
- Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.
- Да: Андов потврди дека проценките се околу 100 до 200 килограми.
- Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.
- Да: Министерството побарало одобрение за пристапување кон актот.
- Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.
- Не е споменато
- Независен Весник
- Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.
- Да: Текстот потврдува воспоставување на ваков јавен регистар.
- Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.
- Не: Во текстот стои 17 јуни, но не е наведена 2026 година.
- Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
- Да: Ова е експлицитно наведено како услов за користење на името.
- Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.
- Да: Статијата потврдува дека рубинот ќе добие сертификат за овие три ставки.
- Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.
- Не: Текстот вели дека се работи на законот, но не споменува рок до октомври.
- Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.
- Да: Ова е директно наведено во текстот.
- Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.
- Не е споменато
- Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.
- Да: Текстот потврдува дека е инициран процес за пристапување.
- Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.
- Делумно: Комисијата е спомената, но не и името на претседателот.
- Нова Македонија
- Ќе биде воспоставен јавен регистар на физички и правни лица за вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин.
- Да: Статијата потврдува воспоставување на ваков јавен регистар.
- Географскиот назив 'Македонски рубин' доби правна заштита од Државниот завод за индустриска сопственост на 17 јуни 2026 година.
- Делумно: Датумот е 17 јуни, но годината во статијата не е наведена.
- Името 'Македонски рубин' ќе може да се користи само со потврдено потекло, документација, стручна контрола и исполнување на критериумите од елаборатот и законската рамка.
- Да: Ова е директно наведено како услов за користење на името.
- Концесија за ископување на македонски рубин нема да се дава, бидејќи тој е нус-појава од експлоатација на прилепскиот мермер.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин е природен корунд поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери.
- Не е споменато
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потекло, квалитет и посебни својства.
- Да: Статијата потврдува издавање сертификат за овие три елементи.
- Новиот закон за рударство, кој ќе го регулира собирањето и експлоатацијата на рубинот, се очекува да биде готов до крајот на октомври.
- Делумно: Се подготвува нов закон, но крајниот рок не е прецизиран.
- Првиот QR-код за македонскиот рубин се очекува да биде изготвен до крајот на октомври.
- Да: Министерката Божиновска го најави ова за крајот на октомври.
- Проценките се дека во прилепско има околу 100 до 200 килограми македонски рубин.
- Не е споменато
- Се планира пристапување кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за меѓународна заштита на географската ознака.
- Да: Инициран е процес за пристапување кон овој акт.
- Формирана е Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин, со претседател Анета Ристовска.
- Делумно: Комисијата е спомената, но името на претседателот не е наведено.
Анализа на сентимент
| Ентитет | Клучни разлики | Нова Македонија | Либертас | Алфа Вести | Независен Весник | trtbalkan.com | zoom.mk | Локално | Centar.mk | plusinfo.mk | Deutsche Welle |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини | Позитивни извори истакнуваат успех; неутралните само информираат. | Неутрално: информативно споменато како иницијатор на заштитата | Позитивно: авторот го прикажува како иницијатор на успешна заштита на рубинот | Позитивно: авторот го опишува како воведувач на јасни правила и проверен квалитет | Неутрално: Споменато како координатор на иницијатива, без вреднување. | Неутрално: споменато како институција на говорникот, без вреднување | Позитивно: Прикажано како институција што заокружува клучна фаза и гради систем. | Неутрално: споменато како институција на говорникот, без вреднување | Неутрално: Институцијата е спомената како координатор на процесот, без вреднување. | Неутрално: споменато преку министерката, без вреднување | Неутрално: информативно споменато како носител на активности |
| Геолошки завод на Македонија | Само Либертас дава позитивен тон. | Неутрално: споменат како координатор и изработувач на елаборат | Позитивно: истакнато дека го изработил елаборатот за рубинот | Неутрално: споменат како соработник во постапката за заштита | Неутрално: Споменат како изработувач на елаборат, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат преку директорот, без мета-вреднување | Неутрално: Споменат како извршител на елаборат и подносител на пријава, без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: споменат во координација, без вреднување |
| Државен завод за индустриска сопственост | Само Либертас дава позитивен приказ, останатите се неутрални. | Неутрално: споменат како орган што донел решение и доставил иницијатива | Позитивно: донел решение за правна заштита на географскиот назив | Не е споменато | Неутрално: Споменат како издавач на решение, без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: Само информативно споменат како донесувач на решение за заштита. | Неутрално: споменат како институција што донела решение, без вреднување | Неутрално: Споменат како орган што донел решение, без вреднување. | Неутрално: споменат како институција што доставила иницијатива, без вреднување | Неутрално: споменат како институција што донела решение |
| Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин | Речиси сите извори се неутрални, без контрадикции; главната разлика е во деталите за составот. | Неутрално: спомената како присутна на прес-конференција | Неутрално: споменато дека го подготвила правилникот за работа | Неутрално: спомената преку членот Дејан Шкартов, без мета-вреднување | Неутрално: Спомената како подготвувач на правилник, без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како формирана за стручна контрола, без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: Формирањето и составот се наведени информативно, без вреднување. | Неутрално: спомената дека го подготвила правилникот, без вреднување | Не е споменато |
| Женевски акт на Лисабонскиот договор | Сите извори се неутрални; нема разлики. | Неутрално: споменат како инструмент за меѓународна заштита | Неутрално: споменат како механизам за меѓународна заштита | Не е споменато | Неутрално: Споменат како правен механизам за меѓународна заштита, без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: Споменат како инструмент за меѓународна заштита, без вреднување. | Неутрално: споменат како правен инструмент, без вреднување | Неутрално: Споменат како меѓународен инструмент за заштита, без вреднување. | Неутрално: споменат како правен инструмент, без вреднување | Неутрално: споменат како меѓународен инструмент, без вреднување |
| Влада на Македонија | Единствено Алфа Вести дава позитивен приказ; останатите се неутрални. | Неутрално: спомената како примател на иницијатива за одобрување | Не е споменато | Позитивно: опишана како активна во решавањето на проблемот | Неутрално: Спомената како орган што треба да се произнесе, без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: Спомената како примател на предлог-одлука, без вреднување. | Неутрално: спомената како орган од кого се бара одобрение, без вреднување | Неутрално: Спомената како примател на предлог-одлука, без вреднување. | Неутрално: спомената како институција што треба да се произнесе, без вреднување | Неутрално: спомената како примател на иницијатива, без вреднување |
| Сања Божиновска | Либертас и zoom.mk даваат позитивен приказ; останатите се неутрални. | Неутрално: само цитирана како говорник без мета-вреднување | Позитивно: претставена како министерка што ја води успешната иницијатива | Не е споменато | Неутрално: Министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот. | Неутрално: министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот | Позитивно: Авторот ја прикажува како посветена министерка која гради систем за заштита на рубинот. | Неутрално: министерката е главен говорник, цитирана без мета-вреднување | Неутрално: Министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот. | Неутрално: министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот | Неутрално: само цитирана како говорник, без мета-вреднување |
| Ивица Андов | Нема разлики; сите извори се неутрални или го игнорираат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран како директор, без мета-вреднување | Неутрално: Само наведен како присутен на прес-конференција, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато |
| Анета Ристовска | Само Centar.mk ја спомнува, неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: Спомената како претседател на Комисијата, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато |
| Филип Петровски | Само 2 од 10 извори го спомнуваат, и тоа неутрално. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран како државен советник, без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран како претставник на сектор, без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Македонија (Северна Македонија) | Позитивни извори го величат како „национален бренд“; неутралните го третираат само како географска одредница. | Неутрално: спомената како земја на потекло и цел на брендирање | Позитивно: рубинот наречен „наш уникатен камен“ и „национален бренд“ | Позитивно: претставена како заштитник на националниот бренд | Неутрално: Спомената како држава на потекло и цел на бренд, без вреднување. | Неутрално: спомената како земја на потекло и пазар, без вреднување | Позитивно: Прикажана како држава со природно богатство кое добива систем и меѓународна афирмација. | Неутрално: спомената како географски поим, без вреднување | Неутрално: Спомената како држава и пазар, без вреднување. | Неутрално: спомената како држава што треба да пристапи кон договор, без вреднување | Неутрално: спомената како земја на потекло, без вреднување |
| Прилепски регион | Само два извори го спомнуваат, неутрално како локација. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како локација на рубин, без вреднување | Неутрално: Споменат како географска поврзаност на рубинот, без вреднување. | Не е споменато | Не е споменато |
entities
- Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини
- Геолошки завод на Македонија
- Државен завод за индустриска сопственост
- Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин
- Женевски акт на Лисабонскиот договор
- Влада на Македонија
- Сања Божиновска
- Ивица Андов
- Анета Ристовска
- Филип Петровски
- Македонија (Северна Македонија)
- Прилепски регион
key differences
- Анета Ристовска
- Само Centar.mk ја спомнува, неутрално.
- Влада на Македонија
- Единствено Алфа Вести дава позитивен приказ; останатите се неутрални.
- Геолошки завод на Македонија
- Само Либертас дава позитивен тон.
- Државен завод за индустриска сопственост
- Само Либертас дава позитивен приказ, останатите се неутрални.
- Женевски акт на Лисабонскиот договор
- Сите извори се неутрални; нема разлики.
- Ивица Андов
- Нема разлики; сите извори се неутрални или го игнорираат.
- Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин
- Речиси сите извори се неутрални, без контрадикции; главната разлика е во деталите за составот.
- Македонија (Северна Македонија)
- Позитивни извори го величат како „национален бренд“; неутралните го третираат само како географска одредница.
- Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини
- Позитивни извори истакнуваат успех; неутралните само информираат.
- Прилепски регион
- Само два извори го спомнуваат, неутрално како локација.
- Сања Божиновска
- Либертас и zoom.mk даваат позитивен приказ; останатите се неутрални.
- Филип Петровски
- Само 2 од 10 извори го спомнуваат, и тоа неутрално.
source analyses
- Centar.mk
- Анета Ристовска
- Неутрално: Спомената како претседател на Комисијата, без вреднување.
- Влада на Македонија
- Неутрално: Спомената како примател на предлог-одлука, без вреднување.
- Геолошки завод на Македонија
- Неутрално: Споменат како извршител на елаборат и подносител на пријава, без вреднување.
- Државен завод за индустриска сопственост
- Неутрално: Споменат како орган што донел решение, без вреднување.
- Женевски акт на Лисабонскиот договор
- Неутрално: Споменат како меѓународен инструмент за заштита, без вреднување.
- Ивица Андов
- Неутрално: Само наведен како присутен на прес-конференција, без вреднување.
- Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин
- Неутрално: Формирањето и составот се наведени информативно, без вреднување.
- Македонија (Северна Македонија)
- Неутрално: Спомената како држава и пазар, без вреднување.
- Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини
- Неутрално: Институцијата е спомената како координатор на процесот, без вреднување.
- Прилепски регион
- Неутрално: Споменат како географска поврзаност на рубинот, без вреднување.
- Сања Божиновска
- Неутрално: Министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот.
- Филип Петровски
- Не е споменато
- Deutsche Welle
- Анета Ристовска
- Не е споменато
- Влада на Македонија
- Неутрално: спомената како примател на иницијатива, без вреднување
- Геолошки завод на Македонија
- Неутрално: споменат во координација, без вреднување
- Државен завод за индустриска сопственост
- Неутрално: споменат како институција што донела решение
- Женевски акт на Лисабонскиот договор
- Неутрално: споменат како меѓународен инструмент, без вреднување
- Ивица Андов
- Не е споменато
- Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин
- Не е споменато
- Македонија (Северна Македонија)
- Неутрално: спомената како земја на потекло, без вреднување
- Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини
- Неутрално: информативно споменато како носител на активности
- Прилепски регион
- Не е споменато
- Сања Божиновска
- Неутрално: само цитирана како говорник, без мета-вреднување
- Филип Петровски
- Не е споменато
- plusinfo.mk
- Анета Ристовска
- Не е споменато
- Влада на Македонија
- Неутрално: спомената како институција што треба да се произнесе, без вреднување
- Геолошки завод на Македонија
- Не е споменато
- Државен завод за индустриска сопственост
- Неутрално: споменат како институција што доставила иницијатива, без вреднување
- Женевски акт на Лисабонскиот договор
- Неутрално: споменат како правен инструмент, без вреднување
- Ивица Андов
- Не е споменато
- Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин
- Неутрално: спомената дека го подготвила правилникот, без вреднување
- Македонија (Северна Македонија)
- Неутрално: спомената како држава што треба да пристапи кон договор, без вреднување
- Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини
- Неутрално: споменато преку министерката, без вреднување
- Прилепски регион
- Не е споменато
- Сања Божиновска
- Неутрално: министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот
- Филип Петровски
- Не е споменато
- trtbalkan.com
- Анета Ристовска
- Не е споменато
- Влада на Македонија
- Не е споменато
- Геолошки завод на Македонија
- Не е споменато
- Државен завод за индустриска сопственост
- Не е споменато
- Женевски акт на Лисабонскиот договор
- Не е споменато
- Ивица Андов
- Не е споменато
- Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин
- Не е споменато
- Македонија (Северна Македонија)
- Неутрално: спомената како земја на потекло и пазар, без вреднување
- Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини
- Неутрално: споменато како институција на говорникот, без вреднување
- Прилепски регион
- Не е споменато
- Сања Божиновска
- Неутрално: министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот
- Филип Петровски
- Не е споменато
- zoom.mk
- Анета Ристовска
- Не е споменато
- Влада на Македонија
- Неутрално: Спомената како примател на предлог-одлука, без вреднување.
- Геолошки завод на Македонија
- Не е споменато
- Државен завод за индустриска сопственост
- Неутрално: Само информативно споменат како донесувач на решение за заштита.
- Женевски акт на Лисабонскиот договор
- Неутрално: Споменат како инструмент за меѓународна заштита, без вреднување.
- Ивица Андов
- Не е споменато
- Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин
- Неутрално: Спомената како формирана за стручна контрола, без вреднување.
- Македонија (Северна Македонија)
- Позитивно: Прикажана како држава со природно богатство кое добива систем и меѓународна афирмација.
- Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини
- Позитивно: Прикажано како институција што заокружува клучна фаза и гради систем.
- Прилепски регион
- Не е споменато
- Сања Божиновска
- Позитивно: Авторот ја прикажува како посветена министерка која гради систем за заштита на рубинот.
- Филип Петровски
- Не е споменато
- Алфа Вести
- Анета Ристовска
- Не е споменато
- Влада на Македонија
- Позитивно: опишана како активна во решавањето на проблемот
- Геолошки завод на Македонија
- Неутрално: споменат како соработник во постапката за заштита
- Државен завод за индустриска сопственост
- Не е споменато
- Женевски акт на Лисабонскиот договор
- Не е споменато
- Ивица Андов
- Не е споменато
- Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин
- Неутрално: спомената преку членот Дејан Шкартов, без мета-вреднување
- Македонија (Северна Македонија)
- Позитивно: претставена како заштитник на националниот бренд
- Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини
- Позитивно: авторот го опишува како воведувач на јасни правила и проверен квалитет
- Прилепски регион
- Не е споменато
- Сања Божиновска
- Не е споменато
- Филип Петровски
- Неутрално: цитиран како државен советник, без мета-вреднување
- Либертас
- Анета Ристовска
- Не е споменато
- Влада на Македонија
- Не е споменато
- Геолошки завод на Македонија
- Позитивно: истакнато дека го изработил елаборатот за рубинот
- Државен завод за индустриска сопственост
- Позитивно: донел решение за правна заштита на географскиот назив
- Женевски акт на Лисабонскиот договор
- Неутрално: споменат како механизам за меѓународна заштита
- Ивица Андов
- Не е споменато
- Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин
- Неутрално: споменато дека го подготвила правилникот за работа
- Македонија (Северна Македонија)
- Позитивно: рубинот наречен „наш уникатен камен“ и „национален бренд“
- Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини
- Позитивно: авторот го прикажува како иницијатор на успешна заштита на рубинот
- Прилепски регион
- Не е споменато
- Сања Божиновска
- Позитивно: претставена како министерка што ја води успешната иницијатива
- Филип Петровски
- Не е споменато
- Локално
- Анета Ристовска
- Не е споменато
- Влада на Македонија
- Неутрално: спомената како орган од кого се бара одобрение, без вреднување
- Геолошки завод на Македонија
- Неутрално: споменат преку директорот, без мета-вреднување
- Државен завод за индустриска сопственост
- Неутрално: споменат како институција што донела решение, без вреднување
- Женевски акт на Лисабонскиот договор
- Неутрално: споменат како правен инструмент, без вреднување
- Ивица Андов
- Неутрално: цитиран како директор, без мета-вреднување
- Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин
- Не е споменато
- Македонија (Северна Македонија)
- Неутрално: спомената како географски поим, без вреднување
- Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини
- Неутрално: споменато како институција на говорникот, без вреднување
- Прилепски регион
- Неутрално: споменат како локација на рубин, без вреднување
- Сања Божиновска
- Неутрално: министерката е главен говорник, цитирана без мета-вреднување
- Филип Петровски
- Неутрално: цитиран како претставник на сектор, без мета-вреднување
- Независен Весник
- Анета Ристовска
- Не е споменато
- Влада на Македонија
- Неутрално: Спомената како орган што треба да се произнесе, без вреднување.
- Геолошки завод на Македонија
- Неутрално: Споменат како изработувач на елаборат, без вреднување.
- Државен завод за индустриска сопственост
- Неутрално: Споменат како издавач на решение, без вреднување.
- Женевски акт на Лисабонскиот договор
- Неутрално: Споменат како правен механизам за меѓународна заштита, без вреднување.
- Ивица Андов
- Не е споменато
- Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин
- Неутрално: Спомената како подготвувач на правилник, без вреднување.
- Македонија (Северна Македонија)
- Неутрално: Спомената како држава на потекло и цел на бренд, без вреднување.
- Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини
- Неутрално: Споменато како координатор на иницијатива, без вреднување.
- Прилепски регион
- Не е споменато
- Сања Божиновска
- Неутрално: Министерката е говорник, цитирана без мета-вреднување од авторот.
- Филип Петровски
- Не е споменато
- Нова Македонија
- Анета Ристовска
- Не е споменато
- Влада на Македонија
- Неутрално: спомената како примател на иницијатива за одобрување
- Геолошки завод на Македонија
- Неутрално: споменат како координатор и изработувач на елаборат
- Државен завод за индустриска сопственост
- Неутрално: споменат како орган што донел решение и доставил иницијатива
- Женевски акт на Лисабонскиот договор
- Неутрално: споменат како инструмент за меѓународна заштита
- Ивица Андов
- Не е споменато
- Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на македонскиот рубин
- Неутрално: спомената како присутна на прес-конференција
- Македонија (Северна Македонија)
- Неутрално: спомената како земја на потекло и цел на брендирање
- Министерство за енергетика, рударство и минерални суровини
- Неутрално: информативно споменато како иницијатор на заштитата
- Прилепски регион
- Не е споменато
- Сања Божиновска
- Неутрално: само цитирана како говорник без мета-вреднување
- Филип Петровски
- Не е споменато
Сценарија
- scenarios
- description
- Со воведувањето на сертификатот и QR-кодот од Министерството за енергетика и Државниот завод за индустриска сопственост, купувачите добиваат сигурност за автентичноста на македонскиот рубин. Ова ја зголемува побарувачката, ја зацврстува довербата во производот и им овозможува на легалните производители, како оние во Прилеп, да продаваат по повисоки цени.
- plausibility
- realistic
- time horizon
- mid
- title
- Успешна заштита и раст на довербата кај купувачите
- valence
- positive
- description
- Иако системот е замислен како ефикасен, примената на новите законски одредби може да наиде на административни пречки. Геолошкиот завод и министерството ќе мора да обучат инспектори и да воспостават регистри, што може да одземе време и да создаде непредвидени трошоци, но на долг рок ќе се стабилизира.
- plausibility
- realistic
- time horizon
- short
- title
- Бирократски предизвици при примена на законот
- valence
- neutral
- description
- Со проценетите 100-200 килограми рубин во прилепско, постои реална можност понудата да биде ограничена. Ова може да доведе до шпекулации со цени и нелегално ископување, и покрај напорите на министерката Божиновска да ги заштити ресурсите, што би ја нарушило довербата и би ги оштетило легалните обработувачи.
- plausibility
- realistic
- time horizon
- mid
- title
- Недоволен капацитет за задоволување на побарувачката
- valence
- negative
- description
- Заштитената географска ознака може да привлече меѓународни компании и дизајнери кои ќе посакаат да соработуваат со македонските рубини. Ова би донело странски инвестиции, трансфер на знаење и пристап до глобални пазари, што ќе ја зајакне економијата и ќе го промовира брендот, како што се надеваат од Министерството.
- plausibility
- plausible
- time horizon
- long
- title
- Меѓународно признавање и влез на странски партнери
- valence
- positive
- description
- Додека некои занаетчии ја поддржуваат регулативата, други може да се почувствуваат загрозени од дополнителните обврски за сертификација. Ова може да создаде тензии меѓу чинителите, но со тек на време, јасните правила ќе ги охрабрат сите да работат во системот, што ќе доведе до поздрава деловна клима.
- plausibility
- plausible
- time horizon
- mid
- title
- Поделба на мислења меѓу занаетчиите и рударите
- valence
- neutral
- description
- И покрај напорите, постои ризик некои производители да најдат начини да ги фалсификуваат сертификатите или QR-кодовите, особено ако контролата не е доволно строга. Ова би ги поткопало напорите на Божиновска и би ги довело во заблуда купувачите, што би резултирало со правни спорови и губење на угледот на производот.
- plausibility
- plausible
- time horizon
- long
- title
- Злоупотреба на QR-кодот и нелегална трговија
- valence
- negative
- description
- Доколку системот функционира беспрекорно, македонскиот рубин би можел да стане амбасадор на земјата во светот, како што сакаат од министерството. Ова би отворило можност за развој на туризам и дополнителни производи, како што се геолошки тури, што би имало мултипликативен ефект врз целокупната економија, особено во Прилеп.
- plausibility
- speculative
- time horizon
- long
- title
- Рубинот станува симбол на национален бренд
- valence
- positive
- description
- Бидејќи ознаката е географска, можно е да се појават спорови со други земји кои имаат рубини или слични камења, како што е Србија или Бугарија, околу правото на користење на името. Ова би довело до меѓународни арбитражи, кои би ги одложиле промотивните активности, но и би ја потврдиле вредноста на производот.
- plausibility
- speculative
- time horizon
- long
- title
- Правни спорови со соседните земји за ознаката
- valence
- neutral
- description
- Доколку истражувањата на Геолошкиот завод откријат нови наоѓалишта на рубин или слични минерали, тоа би можело да ја промени целата динамика на пазарот. Ова би ги натерало министерството и производителите да ја ревидираат стратегијата, потенцијално зголемувајќи ја понудата и намалувајќи ја ексклузивноста, што би влијаело на цените и на одржливоста на брендот.
- plausibility
- speculative
- time horizon
- long
- title
- Неочекувани геолошки наоди и промена на стратегијата
- valence
- negative
Извори
- articles
- article order
- 7
- body
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, како и кјуар-код преку чие скенирање ќе бидат достапни сите информации содржани во сертификатот, со понатамошни активности за воспоставување систем на препознатливост и автентичност на овој редок минерал, што беше презентирано на прес-конференција одржана вчера во Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини. Фокусот е ставен на документирање на потеклото на рубинот, воспоставување јасни критериуми за сертификација и на создавање механизми за автентична промоција на рубинот дома и во странство. Со воспоставувањето јасни стандарди, како што беше истакнато, македонскиот рубин добива можност да прерасне во препознатлив национален бренд, што ќе создаде нови економски можности. - Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство со свое наследство и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба. Сакаме македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет првенствено во Македонија, а потоа и во регионот и, секако, на меѓународниот пазар. Сакаме името да биде поврзано со земјата од која потекнува, специфичните својства да бидат препознаени и заштитени. Сакаме секој производ што ќе го носи ова име да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност. Потребна ни е вашата поддршка, односно од медиумите, стручната јавност и од сите што ја препознаваат вредноста на природното богатство. Она што природата ѝ го подарила на Македонија да го заштитиме и да создадеме услови за да ја добие својата вистинска вредност - рече министерката Сања Божиновска, која го презентираше досегашниот напредок за заштита на македонскиот рубин, како и предвидените идни чекори, заедно со членовите на новоформираната комисија за македонскиот рубин и претставници на Геолошкиот завод, Заводот за индустриска сопственост и други институции. Понатаму се предвидени и активности за меѓународна промоција, со цел македонскиот рубин да стане препознатлив бренд на глобалниот пазар. Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини минатата година, во координација со Геолошкиот завод, првпат поведе иницијатива за институционална и правна заштита на македонскиот рубин како географска ознака. Геолошкиот завод потоа го изработи елаборатот, во кој беа утврдени потеклото, специфичните карактеристики и другите релевантни својства на македонскиот рубин. Врз основа на оваа документација, годинава во мај беше поднесена пријавата до Државниот завод за индустриска сопственост, кој на 17 јуни донесе решение со кое географскиот назив "македонски рубин" доби правна заштита. Д.Ст.
- language
- mkd
- published at
- 2026-09-22T08:07:34
- source
- Нова Македонија
- title
- Македонскиот рубин станува препознатлив национален производ
- url
- https://novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/makedonskiot-rubin-stanuva-prepoznatliv-nacionalen-proizvod/
- article order
- 2
- body
- Таа кажа дека името македонски рубин ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови - кога е потврдено потеклото, кога постои документација, кога е извршена стручна контрола и кога производот ги исполнува критериумите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, но и кју-ар код преку чие скенирање корисникот ќе ги добие сите информации содржани во сертификатот. Ова денеска го најави министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска, презентирајќи ги активностите за заштита и промоција на овој наш уникатен камен. Првиот код, како што рече Божиновска на денешната прес-конференција, се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. "Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, има свое потекло, свои специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба. Сакаме македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет првенствено во Македонија, а потоа и во регионот и, секако, на меѓународниот пазар",рече Божиновска. Таа кажа дека името македонски рубин ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови - кога е потврдено потеклото, кога постои документација, кога е извршена стручна контрола и кога производот ги исполнува критериумите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка. Според неа, со воспоставување ред и јасни стандарди македонскиот рубин добива можност да прерасне во препознатлив национален бренд, производ што ќе создаде нова економска можност за занаетчиите, дизајнерите, обработувачите, трговците и, секако, локалните заедници. "Денеска зборуваме за процес што го почнавме со јасна цел. Тоа значи дека мора прецизно да биде утврдено што може да се означи и да се продава како македонски рубин. Мора јасно да се знае од каде потекнува материјалот, мора да постојат јасни правила за тоа кој може да го вади, да го обработува, да го пласира и, конечно, да го користи заштитениот назив"додаде таа. Исто така, рече дека мора да биде утврден начинот на кој се контролираат квалитетот и посебните својства, мора да постои евиденција за материјалот и мониторинг за неговото движење - од местото на потекло, преку обработката, па сè до неговото означување, продажба и промоција. "Мора да бидат јасно определени условите под кои камен, накит или друг производ може да го носи името македонски рубин",истакна Божиновска. Таа уште еднаш напомена дека заштитениот назив мора да биде придружен со систем што ќе гарантира дека зад него навистина стојат автентично потекло, утврден квалитет и почитување јасно дефинирани правила. Целта, како што додаде, е да се заштитат производителите, обработувачите и занаетчиите што ги почитуваат правилата, а пред сè смета оти треба да се заштити купувачот. Во 2025 година, Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, во координација со Геолошкиот завод, првпат ја поведе иницијативата за институционална и правна заштита на македонскиот рубин како географска ознака. Следуваше стручна, институционална работа. Геолошкиот завод го изработи елаборатот, во кој беа утврдени потеклото, специфичните карактеристики и другите релевантни својства на македонскиот рубин. Врз основа на оваа документација, годинава во мај беше поднесена пријавата до Државниот завод за индустриска сопственост, кој на 17 јуни донесе решение со кое географскиот назив "македонски рубин" доби правна заштита. "Тоа е значаен успех за нашата држава. Со ова решение името македонски рубин доби правен идентитет и основа за институционална заштита. Истовремено, решението отвора нова и уште поважна фаза - практично спроведување на оваа заштита"кажа министерката. Инициран е процесот за пристапување на Македонија кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор, со што, објасни, ќе се создаде правна можност географската ознака "македонски рубин" во иднина да биде пријавена и за меѓународна заштита преку овој лисабонски систем. "Меѓународната препознатливост почнува со јасен, кредибилен и функционален систем во нашата држава. Поради тоа, паралелно со правната заштита воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и мониторинг. Комисијата го подготви правилникот за работа, институциите ги усогласуваат сите правни и практични елементи, кои се потребни системот да функционира. Во тек е и изработка на новиот закон за рударство, во кој прашањата поврзани со практичната примена на заштита на географската ознака 'македонски рубин' ќе бидат соодветно уредени и усогласени"рече Божиновска. Откога ќе завршат сите потребни процедури, ќе почне официјалното и детално информирање на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците, потенцијалните овластени корисници и сите други релевантни чинители. Ќе биде воспоставен јавен регистар на физичките и правните лица што се занимаваат со вадење, обработка, промет или продажба на македонскиот рубин во согласност со утврдените законски услови.
- language
- mkd
- published at
- 2026-09-21T16:43:56
- source
- Либертас
- title
- Македонскиот рубин добива кју-ар код и сертификат за потекло - ќе биде препознатлив национален производ
- url
- https://libertas.mk/makedonskiot-rubin-dobiva-k-u-ar-kod-i-sertifikat-za-poteklo-e-bide-prepoznatliv-nacionalen-proizvod/
- article order
- 11
- body
- Македонија официјално го заштитува својот национален бренд, македонскиот рубин конечно ќе биде... Македонија официјално го заштитува својот национален бренд, македонскиот рубин конечно ќе биде регулиран со јасно одредени правила. Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини воведува јасни правила, проверен квалитет и доверба околу производството на скапоцениот камен. Со новите правила се воведува систем на верификација а тие што ќе се занимаваат со продажба на каменот ќе добијат електронски сертификати за проверено потекло. Главната цел на оваа иницијатива е да се спречи злоупотребата на името "македонски рубин" како и неговото лажно претставување а институционалната поддршка е важна и за странските купувачи. Со оваа регулација се очекува и цената на рубинот да се покачи. "Нашата генерација цел живот во нашето детство, скапоцените камења ги перцепираше како некои скапи предмети, недостижни за нас, од некаде од далеку од некои егзотични земји, Индија, Махараџи, Шехерезада, 1001 ноќ. Тоа било тема на нашите визии од приказните", изјави Дејан Шкартов, член на комисијата за заштита на македонскиот рубин Оваа институционална заштита на македонскиот рубин значи и голема поддршка за занаетчиството како и меѓународен потенцијал. Називот "македонски рубин" ќе смее исклучиво да се користи за производи кои ги исполнуваат сите поставени критериуми, односно потврдени потекло, соодветна документација како и спореведена стручна контрола. За веќе постоечките концесионери на рубинот како и за тие што во иднина би сакале да се занимаваат со продажба ќе биде припремен закон за експлоатација, а владата активно работи на овој проблем. "До крајот на годината ќе биде комплетно решено законското решение и во овој дел што се однесува до експлоатацијата на корундот т.е. рубинот. Ќе имаат можност и постоечките концесионери но ќе имаат можност и други заинтересирани правни и физички лица да собираат односно да експлоатираат рубин", изјави Филип Петровски, државен советник во Министерство за енергетика Веќе во 2025 година министерството заедно со геолошкиот завод ја започна постапката за институционална и правна заштита на македонскиот рубин како географска ознака. Во рамки на тој процес се изработи и елаборат со кој се утврдува потеклото, специфичните карактеристики како и другите релевантни својства на каменот, а со најновиот чекор се влегува во фаза на практично спроведување на оваа заштита.
- language
- mkd
- published at
- 2026-09-21T13:15:25
- source
- Алфа Вести
- title
- Македонскиот рубин добива "лична карта" - ќе биде препознатлив национален производ
- url
- https://vesti.alfa.mk/makedonskiot-rubin-dobiva-lichna-karta-kje-bide-prepoznatliv-nacionalen-proizvod/
- article order
- 3
- body
- Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, но и QR-код преку чие скенирање корисникот ќе ги добие сите информации содржани во сертификатот. Првиот код се очекува да биде изготвен до крајот на октомври Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, има свое потекло, свои специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба. Сакаме македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет првенствено во Македонија, а потоа и во регионот и, секако, на меѓународниот пазар. Сакаме името да биде поврзано со земјата од која потекнува, специфичните својства да бидат препознаени и заштитени. Сакаме секој производ што ќе го носи ова име да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност - рече денеска министерката за енергетика, Сања Божиновска. На прес-конференцијата, на која ги презентира активностите за заштита и промоција на овој наш уникатен камен, Божиновска информира дека македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, но и QR-код преку чие скенирање корисникот ќе ги добие сите информации содржани во сертификатот. Првиот код се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. Името македонски рубин, потенцира министерката, ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови: кога е потврдено потеклото, кога постои документација, кога е извршена стручна контрола и кога производот ги исполнува критериумите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка. Според неа, со воспоставување ред и јасни стандарди македонскиот рубин добива можност да прерасне во препознатлив национален бренд, производ што ќе создаде нова економска можност за занаетчиите, дизајнерите, обработувачите, трговците и, секако, локалните заедници. - Денеска зборуваме за процес што го почнавме со јасна цел. Она што природата ѝ го подарила на Македонија да го заштитиме, да го уредиме и да создадеме услови, конечно, да ја добие својата вистинска вредност. Веќе не зборуваме за идеја или иницијатива, го градиме институционалниот механизам за заштита што ќе се применува во практиката. Тоа значи дека мора прецизно да биде утврдено што може да се означи и да се продава како македонски рубин. Мора јасно да се знае од каде потекнува материјалот, мора да постојат јасни правила за тоа кој може да го вади, да го обработува, да го пласира и, конечно, да го користи заштитениот назив. Мора да биде утврден начинот на кој се контролираат квалитетот и посебните својства, мора да постои евиденција за материјалот и мониторинг за неговото движење - од местото на потекло, преку обработката, па сè до негово означување, продажба и промоција. Мора да бидат јасно определени условите под кои камен, накит или друг производ може да го носи името македонски рубин - истакна Божиновска. Таа уште еднаш напомена дека заштитениот назив мора да биде придружен со систем што ќе гарантира дека зад него навистина стојат автентично потекло, утврден квалитет и почитување јасно дефинирани правила. - Нашата цел е да се заштитат производителите, обработувачите и занаетчиите што ги почитуваат правилата, а пред сè ние треба да го заштитиме купувачот. Кога граѓани, туристи, странски купувачи ќе го видат македонскиот рубин, треба да бидат сигурни дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет и секако институционална гаранција. На тој начин создаваме доверба во производот, но истовремено ја зголемуваме и неговата пазарна вредност - рече Божиновска. Во 2025 година, Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, во координација со Геолошкиот завод, првпат ја поведе иницијативата за институционална и правна заштита на македонскиот рубин како географска ознака. Следуваше стручна, институционална работа. Геолошкиот завод го изработи елаборатот, во кој беа утврдени потеклото, специфичните карактеристики и другите релевантни својства на македонскиот рубин. Врз основа на оваа документација, годинава во мај беше поднесена пријавата до Државниот завод за индустриска сопственост, кој на 17 јуни донесе решение со кое географскиот назив "македонски рубин" доби правна заштита. - Тоа е значаен успех за нашата држава. Со ова решение името македонски рубин доби правен идентитет и основа за институционална заштита. Истовремено, решението отвора нова и уште поважна фаза - практично спроведување на оваа заштита - нагласи министерката и додаде дека паралелно се работи на меѓународна афирмација на рубинот. Инициран е процесот за пристапување на Македонија кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор, со што, објасни, ќе се создаде правна можност географската ознака "македонски рубин" во иднина да биде пријавена и за меѓународна заштита преку овој лисабонски систем. - Државниот завод за индустриска сопственост веќе ја достави оваа иницијатива, ја поднесе до Владата, сега чекаме таа да се произнесе. По донесувањето на одлуката, ќе следуваат соодветни постапки за формално пристапување и ратификација, а потоа и натамошни чекори за меѓународна заштита на географската ознака. Меѓународната препознатливост почнува со јасен, кредибилен и функционален систем во нашата држава. Поради тоа, паралелно со правната заштита воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и мониторинг. Комисијата го подготви правилникот за работа, институциите ги усогласуваат сите правни и практични елементи, кои се потребни системот да функционира. Во тек е и изработка на новиот закон за рударство, во кој прашањата поврзани со практичната примена на заштита на географската ознака "македонски рубин" ќе бидат соодветно уредени и усогласени. Целта е да имаме јасна правна основа за пријавување, евидентирање и следење на корундовиот материјал, како и ефикасни механизми за спречување неправилно, недокументирано или неовластено користење на заштитениот назив - рече Божиновска. Откога ќе завршат сите потребни процедури, ќе почне официјалното и детално информирање на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците, потенцијалните овластени корисници и сите други релевантни чинители. Ќе биде воспоставен јавен регистар на физичките и правните лица што се занимаваат со вадење, обработка, промет или продажба на македонскиот рубин во согласност, секако, со утврдените законски услови. - Сите засегнати страни треба навремено и точно да знаат што значи оваа заштита: кои се условите за користење на називот, како се пријавува и евидентира материјалот, како се докажува потеклото, како се спроведува стручната контрола, како се добива потврда за исполнување на условите и кои се обврските при означување, обработка, продажба и промоција на производите. Ние сакаме да имаме јасен систем, транспарентен, достапен и функционален. Одиме чекор по чекор: од геолошко богатство кон заштитено име, од заштитено име кон сертифициран производ, од сертифициран производ кон препознатлив национален бренд и од национален бренд кон нова економска вредност за Македонија. Нашата крајна цел е секој што ќе го слушне името македонски рубин да знае дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и секако институционална гаранција. Сакаме македонскиот рубин да стане пример за тоа како државата може да го заштити своето природно богатство, да го поврзе со знаењето и традицијата и да создаде производ со повисока вредност и меѓународен потенцијал - посочи министерката. На прес-конференцијата присуствуваа и членовите на новоформираната Комисија за македонскиот рубин, како и претставници на Геолошкиот завод, Заводот за индустриска сопственост, Министерството и другите институции и чинители вклучени во процесот.
- language
- mkd
- published at
- 2026-09-21T12:09:32
- source
- Независен Весник
- title
- Македонскиот рубин ќе ја пренесува приказната за нашата природа, геологија, традиција и уметност
- url
- https://nezavisen.mk/makedonskiot-rubin-kje-ja-prenesuva-prikaznata-za-nashata-priroda-geologija-tradicija-i-umetnost/
- article order
- 5
- body
- Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, со свое потекло, специфични својства и приказна, сакаме секој производ што ќе го носи ова име да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност, рече Божиновска Сакаме македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет првенствено во Македонија, а потоа и во регионот и, секако, на меѓународниот пазар, рече денеска министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска. На прес-конференцијата, на која ги презентира активностите за заштитита и промоција на овој наш уникатен камен, Божиновска информира дека македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, но и QR-код преку чие скенирање корисникот ќе ги добие сите информации содржани во сертификатот. Првиот код се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. "Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, има свое потекло, свои специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба. Сакаме името да биде поврзано со земјата од која потекнува, специфичните својства да бидат препознаени и заштитени. Сакаме секој производ што ќе го носи ова име да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност", рече Божиновска. Таа истакна дека името македонски рубин ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови: кога е потврдено потеклото, кога постои документација, кога е извршена стручна контрола и кога производот ги исполнува критериумите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка. Според неа, со воспоставување ред и јасни стандарди македонскиот рубин добива можност да прерасне во препознатлив национален бренд, производ што ќе создаде нова економска можност за занаетчиите, дизајнерите, обработувачите, трговците и, секако, локалните заедници. "Денеска зборуваме за процес што го почнавме со јасна цел. Она што природата ѝ го подарила на Македонија да го заштитиме, да го уредиме и да создадеме услови, конечно, да ја добие својата вистинска вредност. Веќе не зборуваме за идеја или иницијатива, го градиме институционалниот механизам за заштита што ќе се применува во практиката. Тоа значи дека мора прецизно да биде утврдено што може да се означи и да се продава како македонски рубин. Мора јасно да се знае од каде потекнува материјалот, мора да постојат јасни правила за тоа кој може да го вади, да го обработува, да го пласира и, конечно, да го користи заштитениот назив. Мора да биде утврден начинот на кој се контролираат квалитетот и посебните својства, мора да постои евиденција за материјалот и мониторинг за неговото движење - од местото на потекло, преку обработката, па сè до негово означување, продажба и промоција. Мора да бидат јасно определени условите под кои камен, накит или друг производ може да го носи името македонски рубин", истакна Божиновска.
- language
- mkd
- published at
- 2026-09-21T11:33:19
- source
- trtbalkan.com
- title
- Божиновска: Македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, обврска ни е да го заштитиме
- url
- https://www.trtbalkan.com/macedonian/article/f3d2cecef0fc
- article order
- 7
- body
- Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ја заокружува клучната институционална фаза од процесот на заштита и афирмација на "Македонски рубин" - од иницијативата покрената во 2025 година, преку изработка на Елаборат и правна заштита на географскиот назив, до формирање Комисија која ќе обезбедува стручна контрола, квалитет и следливост. Министерката Сања Божиновска истакна дека заштитата на "Македонски рубин" не е само формален административен процес, туку воспоставување систем со кој едно природно богатство на Македонија треба да добие јасни правила, институционална гаранција и дополнителна економска вредност. "Природата ни го дала ова богатство. Стручните лица го утврдуваат неговото потекло и неговите својства. Институциите ја обезбедуваат правната заштита и контролата, а занаетчиите и обработувачите му даваат форма и дополнителна вредност. Нашата задача е да создадеме систем во кој секој што ќе го види името "Македонски рубин" ќе знае дека зад него стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и институционална гаранција", порача Божиновска. На 17 јуни 2026 година, Државниот завод за индустриска сопственост донесе решение со кое географскиот назив "Македонски рубин" беше заштитен. Со ова, името "Македонски рубин" добива правна заштита, но и се отвора следната фаза - практична примена на заштитата и воспоставување систем кој ќе гарантира дека називот се користи само за производи што ги исполнуваат утврдените услови. Министерката Божиновска нагласи дека заштитата има конкретна цел - да се спречи злоупотреба на името и да се обезбеди сигурност и за производителите и за купувачите. "Името "Македонски рубин" може да се користи само кога е потврдено потеклото, обезбедена е следливост, спроведена е стручна контрола и се исполнети условите утврдени со Елаборатот и законската рамка", рече Божиновска. Системот ќе опфаќа евиденција на материјалот, утврдување на неговото потекло, стручна контрола на квалитетот, следливост од местото на потекло, преку обработката, до означувањето и продажбата, како и јасно дефинирани услови за користење на заштитениот назив. Предвидено е и воспоставување јавен регистар на физички и правни лица кои ги исполнуваат законските услови за активности поврзани со вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин. Посебно значаен чекор е воспоставувањето систем на сертификација. Сите релевантни информации за потеклото, исполнувањето на условите и стручната контрола ќе бидат содржани во сертификатот, а дополнително ќе биде изработен и QR-код преку кој купувачот со едно скенирање ќе може да ги добие информациите содржани во сертификатот. Очекувањето е првиот QR-код да биде изработен до крајот на октомври. "Кога граѓанинот, туристот или странскиот купувач ќе го види називот "Македонски рубин", треба да биде сигурен дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет и институционална гаранција. Токму затоа воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и следливост", порача Божиновска. Паралелно со националната заштита, институциите работат и на создавање услови за меѓународна афирмација на "Македонски рубин". Државниот завод за индустриска сопственост ја подготви и достави до Владата Информацијата со Предлог-одлука за пристапување на Македонија кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор за ознаки на потекло и географски ознаки. По донесувањето на одлуката и спроведувањето на потребните постапки за формално пристапување, ќе се создадат услови да се разгледа можноста за меѓународна заштита на географската ознака "Македонски рубин" преку Лисабонскиот систем. "Нашата амбиција е јасна - македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет во Македонија, во регионот и на меѓународниот пазар. Меѓународната препознатливост започнува со кредибилен и функционален систем во нашата држава", истакна министерката. "Македонски рубин" добива и свое место во Министерството. Во рамките на активностите за афирмација на македонскиот рубин, на прес-конференцијата беше посочено и значењето на мини-галеријата во просториите на Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, посветена на овој природен ресурс но и на останатите минерални богатства на нашата земја. Мини-галеријата е опремена во соработка со Дејан Шкартов - Деко и невладината организација "Откритие", со која Министерството претходно потпиша Меморандум за соработка. Министерката Божиновска истакна дека заштитата на рубинот не завршува со административното решение. "Ние не сакаме само да го заштитиме името. Сакаме да ја заштитиме приказната, потеклото и вредноста што стои зад тоа име. Затоа паралелно работиме на системот на контрола и сертификација, но и на неговата афирмација. Мини-галеријата е мал простор, но носи голема порака - дека природното богатство треба да го запознаеме, да го чуваме и да му дадеме вредност", рече Божиновска. Паралелно, во тек е изработката на новиот Закон за рударство, во кој прашањата поврзани со практичната примена на заштитата на географската ознака "Македонски рубин" ќе бидат соодветно усогласени. Следуваат официјално информирање и едукација на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците и потенцијалните овластени корисници за условите за користење на заштитениот назив, начинот на евидентирање и контролата, како и обврските при означувањето, обработката, продажбата и промоцијата. "Од геолошко богатство - кон заштитено име. Од заштитено име - кон сертифициран производ. Од сертифициран производ - кон препознатлив национален бренд. И од национален бренд - кон нова економска вредност за Македонија. Тоа е системот што го градиме", порача Божиновска.
- language
- mkd
- published at
- 2026-09-21T11:28:26
- source
- zoom.mk
- title
- Македонскиот рубин добива систем на заштита: од заштитено име до меѓународна афирмација
- url
- https://zoom.mk/349075/
- article order
- 9
- body
- Македонскиот рубин ќе добие и практична заштита, откако во јули годинава Државниот завод за индустриска сопственост донесе решение со кое географскиот назив македонски рубин доби правна заштита. Ова на денешната прес-конференција го најави министерката за енергетика, рударство и минерални суровини, Сања Божиновска која рече дека ќе се направат законски измени со кои точно ќе се определи кој може да го експлоатира овој минерал, во кои количини и како. Таа појасни дека за секој производ со македонски рубин ќе има сертификат и дека до крај на октомври очекуваат да го имаат првиот QR-код, кој ќе ги содржи податоците од сертификатот. -Ќе може да се користи само кога е потврдено потеклото има документација и извршена е стручна контрола. Ќе има сертификат и воведуваме QR со скенирање сите информаци содржани во сертификатот. До крај на октомври дека QR-кодот ќе биде изработен, рече Божиновска. Таа рече дека без овој сертификат нема да може да се продава како накит под името македонски рубин и дека на тој начин ги заштитуваат оние што купуваат други минерали да се продаваат под тоа име. -За на крај да се продава како накит ќе мора да има QR-код и ќе мора да се знае кои се податците, и тие што ќе купуваат нема да купуваат од нелегалните, туку од тоа што е поминато од комисијата и да има сертификат. Тие што ќе произведуват ќе може да го пласираат со сертификат, истакна министерката Божиновска која најави дека заедно со државниот завод за Државниот завод за индустриска сопственост веќе побарале од Владата одобрение да се пристапи кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор, со што географското подрачје македонски рубин ќе добие и меѓународна заштита. Ивица Андов, директор на Геолошкиот завод на Македонија, појасни дека концесија нема да се дава за ископување на македонски рубин, бидејќи тој е нус појава од експлоатацијата на други руди, во случајот на прилепскиот мермер. Според елаборатот што го изготвил Геолошкиот завод, Андов рече дека проценките се дека во прилепско има околу сто до двеста килограми макдонски рубин. -Сега не постои никаде и не е регулирано, а знаеме дека е од прилепскиот крај. Тие што имаат консеции за мермер од таму е и рубинт. Тоа сега е се што знаеме и сакаме да го валоризираме. Имаме информации за количината за начинот и што е потребно и затоа ова, а тоа е содржано во елаборатот на Геолошкиот завод, изјави Божиновска. Филип Петровски од секторот рударство во Министерството за енергетика објасни дека во Законот за минерални суровини, овој дел воопшто не е решен и не го третира ниту собирањето ниту експлоатацијата на рубинот. -Во новото законско решение кое е во изработка се дефинира, а земаме и светски искуства, експертите од Европа беа овде минатата недела, Законот за рудраство со кој се регулира овој дел ќе биде готов до крај на октомври. Во средината на октомври очекуваме јавна дебата со концесионерите и комплетно ќе биде решено законското решение за експлоатација на корундот односно рубинот. Ќе имаат можност и постоечките концесионери но и други заинтересирани правни и физички лица ќе може да конкурираат и да експлоатираат, рече Петровски.
- language
- mkd
- published at
- 2026-09-21T11:18:14
- source
- Локално
- title
- Во иднина сè што ќе се продава како македонски рубин ќе мора да има сертификат за квалитет, најави Божиновска
- url
- https://lokalno.mk/vo-idnina-se-shto-kje-se-prodava-kako-makedonski-rubin-kje-mora-da-ima-sertifikat-za-kvalitet-najavi-bozhinovska/
- article order
- 8
- body
- Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини ја заокружува клучната институционална фаза од процесот на заштита и афирмација на "Македонски рубин" - од иницијативата покрената во 2025 година, преку изработка на Елаборат и правна заштита на географскиот назив, до формирање Комисија која ќе обезбедува стручна контрола, квалитет и следливост. На денешната прес-конференција во Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, министерката Сања Божиновска истакна дека заштитата на "Македонски рубин" не е само формален административен процес, туку воспоставување систем со кој едно природно богатство на Македонија треба да добие јасни правила, институционална гаранција и дополнителна економска вредност. "Природата ни го дала ова богатство. Стручните лица го утврдуваат неговото потекло и неговите својства. Институциите ја обезбедуваат правната заштита и контролата, а занаетчиите и обработувачите му даваат форма и дополнителна вредност. Нашата задача е да создадеме систем во кој секој што ќе го види името "Македонски рубин" ќе знае дека зад него стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и институционална гаранција", порача Божиновска. Процесот започна во 2025 година, кога Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, во координација со Геолошкиот завод, покрена иницијатива за институционална и правна заштита на "Македонски рубин" како географска ознака. Геолошкиот завод изработи Елаборат за заштита на производот "Македонски рубин" како географска ознака - полу(скапоцен) камен од природен корунд, специфичен вариетет поврзан со прилепските доломитски и калцитско-доломитски мермери. Елаборатот е заведен под број 01-102/2 од 15 мај 2026 година, а истиот ден Геолошкиот завод поднесе пријава до Државниот завод за индустриска сопственост за заштита на географскиот назив "Македонски рубин". На 17 јуни 2026 година, Државниот завод за индустриска сопственост донесе решение со кое географскиот назив "Македонски рубин" беше заштитен. Со ова, името "Македонски рубин" добива правна заштита, но и се отвора следната фаза - практична примена на заштитата и воспоставување систем кој ќе гарантира дека називот се користи само за производи што ги исполнуваат утврдените услови. Како законски следен чекор, по признавањето на географскиот назив беше формирана Комисија за контрола на квалитетот и посебните својства на производот "Македонски рубин". На работниот состанок одржан на 3 септември во Министерството беше потврден составот и избран претседателот на Комисијата, а на 14 септември Геолошкиот завод донесе официјално решение за нејзино формирање. Комисијата ја сочинуваат: * Анета Ристовска - претседател * Кика Шпритова - член * Мице Тркалески - член * Филип Јованоски - член * Деан Шкартов - член Изготвен е и Правилникот за начинот на работа на Комисијата. На прес-конференцијата присуствуваа директорот на Геолошкиот завод Ивица Андов, Јелена Пеева, заменик-директор на Државниот завод за индустриска, како и претставници на двете институции и членовите на Комисијата. Пеева посочи дека со заштитата на географскиот назив се создава правна основа, но дека вистинската вредност на системот се обезбедува преку неговата доследна примена. "Со решението од 17 јуни, "Македонски рубин" доби правна заштита како географски назив. Следниот чекор е да обезбедиме таа заштита да функционира и во практиката - преку јасни критериуми, стручна контрола, следливост и почитување на условите за користење на заштитениот назив", истакна Пеева. Јасни правила - кој и кога може да го користи името "Македонски рубин"? Министерката Божиновска нагласи дека заштитата има конкретна цел - да се спречи злоупотреба на името и да се обезбеди сигурност и за производителите и за купувачите. "Името "Македонски рубин" може да се користи само кога е потврдено потеклото, обезбедена е следливост, спроведена е стручна контрола и се исполнети условите утврдени со Елаборатот и законската рамка", рече Божиновска. Системот ќе опфаќа евиденција на материјалот, утврдување на неговото потекло, стручна контрола на квалитетот, следливост од местото на потекло, преку обработката, до означувањето и продажбата, како и јасно дефинирани услови за користење на заштитениот назив. Предвидено е и воспоставување јавен регистар на физички и правни лица кои ги исполнуваат законските услови за активности поврзани со вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин. Посебно значаен чекор е воспоставувањето систем на сертификација. Сите релевантни информации за потеклото, исполнувањето на условите и стручната контрола ќе бидат содржани во сертификатот, а дополнително ќе биде изработен и QR-код преку кој купувачот со едно скенирање ќе може да ги добие информациите содржани во сертификатот. Очекувањето е првиот QR-код да биде изработен до крајот на октомври. "Кога граѓанинот, туристот или странскиот купувач ќе го види називот "Македонски рубин", треба да биде сигурен дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет и институционална гаранција. Токму затоа воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и следливост", порача Божиновска. Паралелно со националната заштита, институциите работат и на создавање услови за меѓународна афирмација на "Македонски рубин". Државниот завод за индустриска сопственост ја подготви и достави до Владата Информацијата со Предлог-одлука за пристапување на Македонија кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор за ознаки на потекло и географски ознаки. По донесувањето на одлуката и спроведувањето на потребните постапки за формално пристапување, ќе се создадат услови да се разгледа можноста за меѓународна заштита на географската ознака "Македонски рубин" преку Лисабонскиот систем. "Нашата амбиција е јасна - македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет во Македонија, во регионот и на меѓународниот пазар. Меѓународната препознатливост започнува со кредибилен и функционален систем во нашата држава", истакна министерката. "Македонски рубин" добива и свое место во Министерството. Во рамките на активностите за афирмација на македонскиот рубин, на прес-конференцијата беше посочено и значењето на мини-галеријата во просториите на Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, посветена на овој природен ресурс но и на останатите минерални богатства на нашата земја. Мини-галеријата е опремена во соработка со Дејан Шкартов - Деко и невладината организација "Откритие", со која Министерството претходно потпиша Меморандум за соработка. Министерката Божиновска истакна дека заштитата на рубинот не завршува со административното решение. "Ние не сакаме само да го заштитиме името. Сакаме да ја заштитиме приказната, потеклото и вредноста што стои зад тоа име. Затоа паралелно работиме на системот на контрола и сертификација, но и на неговата афирмација. Мини-галеријата е мал простор, но носи голема порака - дека природното богатство треба да го запознаеме, да го чуваме и да му дадеме вредност", рече Божиновска. Паралелно, во тек е изработката на новиот Закон за рударство, во кој прашањата поврзани со практичната примена на заштитата на географската ознака "Македонски рубин" ќе бидат соодветно усогласени. Следуваат официјално информирање и едукација на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците и потенцијалните овластени корисници за условите за користење на заштитениот назив, начинот на евидентирање и контролата, како и обврските при означувањето, обработката, продажбата и промоцијата. "Од геолошко богатство - кон заштитено име. Од заштитено име - кон сертифициран производ. Од сертифициран производ - кон препознатлив национален бренд. И од национален бренд - кон нова економска вредност за Македонија. Тоа е системот што го градиме", порача Божиновска.
- language
- mkd
- published at
- 2026-09-21T11:18:00
- source
- Centar.mk
- title
- Божиновска: Природата ни го подари богатството, институциите создаваат систем што ќе му даде вредност, заштита и препознатливост
- url
- https://centar.mk/blog/2026/09/21/bozhinovska-prirodata-ni-go-podari-bogatstvoto-institutsiite-sozdavaat-sistem-shto-ke-mu-dade-vrednost-zashtita-i-prepoznatlivost/
- article order
- 6
- body
- Досега е завршена постапката во македонските институции по која е добиено решение со кое географскиот назив "македонски рубин" доби правна заштита. Земјава треба да пристапи кон женевскиот акт на Лисабонскиот договор за да создаде правна можност географската ознака "македонски рубин" во иднина да биде пријавена и за меѓународна заштита, информира денеска министерката за енергетика и рударство Сања Божиновска. Досега е завршена постапката во македонските институции по која е добиено решение од Државниот завод за индустриска сопственост со кое географскиот назив "македонски рубин" доби правна заштита. - Државниот завод за индустриска сопственост веќе ја достави иницијатива земјава да пристапи кон женевскиот акт, ја поднесе до Владата, сега чекаме таа да се произнесе. По донесувањето на одлуката, ќе следуваат соодветни постапки за формално пристапување и ратификација, а потоа и натамошни чекори за меѓународна заштита на географската ознака. Меѓународната препознатливост почнува со јасен, кредибилен и функционален систем во нашата држава. Поради тоа, паралелно со правната заштита воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и мониторинг - рече Божиновска. Комисијата го подготви правилникот за работа, институциите ги усогласуваат сите правни и практични елементи, кои се потребни системот да функционира. Во тек е и изработка на новиот закон за рударство, во кој прашањата поврзани со практичната примена на заштита на географската ознака "македонски рубин" ќе бидат соодветно уредени и усогласени. -Целта е да имаме јасна правна основа за пријавување, евидентирање и следење на корундовиот материјал, како и ефикасни механизми за спречување неправилно, недокументирано или неовластено користење на заштитениот назив - рече Божиновска. По завршување на сите процедури, рече таа, ќе почне официјалното и детално информирање на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците, потенцијалните овластени корисници и сите други релевантни чинители. Ќе биде воспоставен јавен регистар на физичките и правните лица што се занимаваат со вадење, обработка, промет или продажба на македонскиот рубин во согласност, секако, со утврдените законски услови. - Ние сакаме да имаме јасен систем, транспарентен, достапен и функционален. Одиме чекор по чекор: од геолошко богатство кон заштитено име, од заштитено име кон сертифициран производ, од сертифициран производ кон препознатлив национален бренд и од национален бренд кон нова економска вредност за Македонија. Нашата крајна цел е секој што ќе го слушне името македонски рубин да знае дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и секако институционална гаранција. Сакаме македонскиот рубин да стане пример за тоа како државата може да го заштити своето природно богатство, да го поврзе со знаењето и традицијата и да создаде производ со повисока вредност и меѓународен потенцијал - рече Божиновска. Таа информира и дека македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, но и QR-код преку чие скенирање корисникот ќе ги добие сите информации содржани во сертификатот. Првиот код се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. Името македонски рубин, потенцира министерката, ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови: кога е потврдено потеклото, кога постои документација, кога е извршена стручна контрола и кога производот ги исполнува критериумите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка.
- language
- mkd
- published at
- 2026-09-21T11:02:55
- source
- plusinfo.mk
- title
- МАКЕДОНСКИОТ РУБИН ЌЕ ДОБИЕ И МЕЃУНАРОДНА ЗАШТИТА ЗА ГЕОГРАФСКО ПОТЕКЛО Божиновска кажа кој е последниот детаљ во процесот - plusinfo.mk
- url
- https://plusinfo.mk/makedonskiot-rubin-e-dobie-i-me-unarodna-zashtita-za-geografsko-poteklo-bozhinovska-kazha-ko-e-posledniot-deta-vo-procesot/
- article order
- 4
- body
- Македонскиот рубин добива сертификат за потекло и автентичност. Министерката Сања Божиновска најави нов систем за заштита, контрола и меѓународна промоција на уникатното природно наследство. Македонскиот рубин, едно од најпрепознатливите природни богатства на Северна Македонија, добива нова институционална заштита со цел да се зачуваат неговата автентичност, потекло и квалитет. Министерката за енергетика, рударство и минерални суровини Сања Божиновска најави воведување сертификат за потекло, квалитет и посебни својства на македонскиот рубин, како и QR-код преку кој купувачите ќе можат да ги проверат сите информации поврзани со производот. "Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, има свое потекло, свои специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба", изјави Божиновска. Според неа, целта е македонскиот рубин да биде препознатлив најпрво во државата, а потоа и во регионот и на меѓународните пазари, при што неговото име ќе биде нераскинливо поврзано со земјата на потекло и со уникатните геолошки карактеристики што го издвојуваат. Првиот QR-код, преку кој ќе биде овозможена проверка на автентичноста и потеклото на рубинот, се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. Само производи со потврдено потекло ќе го носат називот "македонски рубин" Називот "македонски рубин" ќе може да се користи исклучиво за производи што ги исполнуваат сите законски и стручни критериуми. Тоа подразбира потврдено потекло на материјалот, соодветна документација, спроведена стручна контрола и исполнување на условите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка. "Веќе не зборуваме за идеја или иницијатива, туку го градиме институционалниот механизам за заштита што ќе се применува во практиката. Мора прецизно да биде утврдено што може да се означи и да се продава како македонски рубин", рече министерката. Таа додаде дека ќе бидат воспоставени механизми за следење на материјалот од местото на потекло, преку обработката, па сè до неговото означување, продажба и промоција. Географската ознака веќе доби правна заштита Во 2025 година Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини, во координација со Геолошкиот завод, ја започна постапката за институционална и правна заштита на македонскиот рубин како географска ознака. Во рамки на процесот беше изработен стручен елаборат со кој се утврдени потеклото, специфичните карактеристики и другите релевантни својства на каменот. Врз основа на таа документација, во мај годинава беше поднесена пријава до Државниот завод за индустриска сопственост, кој на 17 јуни донесе решение со кое географскиот назив "македонски рубин" доби правна заштита. Со ова решение името 'македонски рубин' доби правен идентитет и основа за институционална заштита. Истовремено, се отвора нова и уште поважна фаза - практично спроведување на оваа заштита. Следна цел е меѓународна заштита на македонскиот рубин Паралелно со домашната заштита, институциите работат и на меѓународна афирмација на македонскиот рубин. Инициран е процес Северна Македонија да пристапи кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор, што би овозможило географската ознака "македонски рубин" во иднина да биде пријавена и за меѓународна заштита. Според Божиновска, Државниот завод за индустриска сопственост веќе ја доставил иницијативата до Владата, а по нејзиното усвојување ќе следуваат постапките за формално пристапување и ратификација. "Меѓународната препознатливост почнува со јасен, кредибилен и функционален систем во нашата држава. Поради тоа, паралелно со правната заштита воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и мониторинг", нагласи министерката. Регистар и контрола за заштита на автентичноста По завршувањето на сите процедури, ќе почне детално информирање на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците и сите други засегнати страни за правилата што ќе важат при користењето на заштитениот назив. Предвидено е формирање јавен регистар на физички и правни лица што се занимаваат со вадење, обработка, промет и продажба на македонскиот рубин во согласност со законските услови. "Нашата крајна цел е секој што ќе го слушне името македонски рубин да знае дека зад него стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и институционална гаранција. Сакаме македонскиот рубин да стане пример за тоа како државата може да го заштити своето природно богатство и да создаде производ со повисока вредност и меѓународен потенцијал", порача Божиновска.
- language
- mkd
- published at
- 2026-09-21T10:28:29
- source
- Deutsche Welle
- title
- Македонскиот рубин станува заштитен национален бренд
- url
- https://www.dw.com/mk/od-prirodno-bogatstvo-do-nacionalen-brend-nova-zastita-za-makedonskiot-rubin/a-79354527
- source scope
- analyzed source count
- 10
- omitted articles
- article order
- 1
- body
- Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, има свое потекло, свои специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба. Сакаме македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет првенствено во Македонија, а потоа и во регионот и, секако, на меѓународниот пазар. Сакаме името да биде поврзано со земјата од која потекнува, специфичните својства да бидат препознаени и заштитени. Сакаме секој производ што ќе го носи ова име да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност - рече денеска министерката за енергетика Сања Божиновска. На прес-конференцијата, на која ги презентира активностите за заштитита и промоција на овој наш уникатен камен, Божиновска информира дека македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, но и QR код, преку чие скенирање, корисникот ќе ги добие сите информации содржани во сертификатот. Првиот код се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. Името македонски рубин, потенцира министерката, ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови: кога е потврдено потеклото, кога постои документација, кога е извршена стручна контрола и кога производот ги исполнува критериумите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка. Според неа, со воспоставување ред и јасни стандарди, македонскиот рубин добива можност да прерасне во препознатлив национален бренд, производ што ќе создаде нова економска можност за занаетчиите, дизајнерите, обработувачите, трговците и секако локалните заедници. - Денеска зборуваме за процес што го почнавме со јасна цел. Она што природата ѝ го подарила на Македонија да го заштитиме, да го уредиме и да создадеме услови конечно да ја добие својата вистинска вредност. Веќе не зборуваме за идеја или иницијатива, го градиме институционалниот механизам за заштита што ќе се применува во практиката. Тоа значи дека мора прецизно да биде утврдено што може да се означи и да се продава како македонски рубин. Мора јасно да се знае од каде потекнува материјалот, мора да постојат јасни правила за тоа кој може да го вади, да го обработува, да го пласира и конечно, да го користи заштитениот назив. Мора да биде утврден начинот на кој се контролираат квалитетот и посебните својства, мора да постои евиденција за материјалот и мониторинг за неговото движење -- од местото на потекло, преку обработката, па сè до негово означување, продажба и промоција. Мора да бидат јасно определени условите под кои камен, накит или друг производ може да го носи името македонски рубин, подвлече Божиновска. Таа уште еднаш напомена дека заштитениот назив мора да биде придружен со систем што ќе гарантира дека зад него навистина стојат автентично потекло, утврден квалитет и почитување на јасно дефинирани правила. - Нашата цел е да се заштитат производителите, обработувачите и занаетчиите што ги почитуваат правилата, а, пред сè, ние треба да го заштитиме купувачот. Кога граѓани, туристи, странски купувачи ќе го видат македонскиот рубин, треба да бидат сигурни дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет и секако институционална гаранција. На тој начин создаваме доверба во производот, но истовремено ја зголемуваме и неговата пазарна вредност, рече Божиновска. Во 2025-та година, Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини во координација со Геолошкиот завод, првпат ја покрена иницијативата за институционална и правна заштита на македонскиот рубин како географска ознака. Следуваше стручна, институционална работа. Геолошкиот завод го изработи елаборатот во кој беа утврдени потеклото, специфичните карактеристики и другите релевантни својства на македонскиот рубин. Врз основа на оваа документација, годинава во мај беше поднесена пријавата до Државниот завод за индустриска сопственост кој, пак, на 17 јуни донесе решение со кое географскиот назив "Македонски рубин" доби правна заштита. - Тоа е значаен успех за нашата држава. Со ова решение, името Македонски рубин доби правен идентитет и основа за институционална заштита. Истовремено, решението отвора нова и уште поважна фаза - практично спроведување на оваа заштита, нагласи министерката и додаде дека паралелно се работи на меѓународна афирмација на рубинот. Инициран е процесот за пристапување на Македонија кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор со што, објасни, ќе се создаде правна можност географската ознака Македонски рубин во иднина да биде пријавена и за меѓународна заштита преку овој Лисабонски систем. - Државниот завод за индустриска сопственост веќе ја достави оваа иницијатива, ја поднесе до Владата, сега чекаме да се произнесе Владата. По донесување на одлуката ќе следат соодветни постапки за формално пристапување и ратификација, а потоа и натамошни чекори за меѓународна заштита на географската ознака. Меѓународната препознатливост почнува со јасен, кредибилен и функционален систем во нашата држава. Поради тоа, паралелно со правната заштита, воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и мониторинг. Комисијата го подготви правилникот за работа, институциите ги усогласуваат сите правни и практични елементи кои се потребни системот да функционира. Во тек е и изработка на новиот Закон за рударство во кој, прашањата поврзани со практична примена на заштита на географската ознака Македонски рубин ќе бидат соодветно уредени и усогласени. Целта е да имаме јасна правна основа за пријавување, евидентирање и следење на корундовиот материјал, како и ефикасни механизми за спречување неправилно, недокументирано или неовластено користење на заштитениот назив, рече Божиновска. Откако ќе завршат сите потребни процедури, ќе почне официјалното и детално информирање на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците, потенцијалните овластени корисници и сите други релевантни чинители. Ќе биде воспоставен јавен регистар на физичките и правните лица што се занимаваат со вадење, обработка, промет или продажба на Македонскиот рубин, во согласност секако со утврдените законски услови. - Сите засегнати страни треба навремено и точно да знаат што значи оваа заштита: кои се условите за користење на називот, како се пријавува и евидентира материјалот, како се докажува потеклото, како се спроведува стручната контрола, како се добива потврда за исполнување на условите и кои се обврските при означување, обработка, продажба и промоција на производите. Ние сакаме да имаме јасен систем, транспарентен, достапен и функционален. Одиме чекор по чекор: од геолошко богатство кон заштитено име, од заштитено име кон сертифициран производ, од сертифициран производ кон препознатлив национален бренд и од национален бренд кон нова економска вредност за Македонија. Нашата крајна цел е секој што ќе го слушне името Македонски рубин да знае дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и секако институционална гаранција. Сакаме Македонскиот рубин да стане пример за тоа како државата може да го заштити своето природно богатство, да го поврзе со знаењето и традицијата и да создаде производ со повисока вредност и меѓународен потенцијал, подвлече министерката. На прес-конференцијата присуствуваа и членовите на новоформираната Комисија за македонскиот рубин, како и претставници на Геолошкиот завод, Заводот за индустриска сопственост, Министерството и другите институции и чинители вклучени во процесот.
- language
- mkd
- published at
- 2026-09-21T10:15:34
- source
- vecer.mk
- title
- ОД ПРИРОДНО БОГАТСТВО ДО СВЕТСКИ БРЕНД: Почнува новата ера на македонскиот рубин
- url
- https://vecer.mk/makedonija/d463fc31-e7ad-44aa-b0a5-20f065a66137-1
- article order
- 2
- body
- Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, има свое потекло, свои специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба. Сакаме македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет првенствено во Македонија, а потоа и во регионот и секако, на меѓународниот пазар. Сакаме името да биде поврзано со земјата од која потекнува, специфичните својства да бидат препознаени и заштитени. Сакаме секој производ што ќе го носи ова име да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност, рече денеска министерката за енергетика Сања Божиновска. Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, има свое потекло, свои специфични својства и своја приказна. Наша обврска е таа природна вредност да ја претвориме во препознатлив и заштитен македонски производ зад кој ќе стојат јасни правила, проверен квалитет и доверба. Сакаме македонскиот рубин да биде препознатлив и ценет првенствено во Македонија, а потоа и во регионот и, секако, на меѓународниот пазар. Сакаме името да биде поврзано со земјата од која потекнува, специфичните својства да бидат препознаени и заштитени. Сакаме секој производ што ќе го носи ова име да ја пренесува приказната за македонската природа, геологија, традиција и уметност - рече денеска министерката за енергетика Сања Божиновска. На прес-конференцијата, на која ги презентира активностите за заштитита и промоција на овој наш уникатен камен, Божиновска информира дека македонскиот рубин ќе добие сертификат за потеклото, квалитетот и посебните својства, но и QR код, преку чие скенирање, корисникот ќе ги добие сите информации содржани во сертификатот. Првиот код се очекува да биде изготвен до крајот на октомври. Името македонски рубин, потенцира министерката, ќе може да се користи само кога се исполнети утврдените услови: кога е потврдено потеклото, кога постои документација, кога е извршена стручна контрола и кога производот ги исполнува критериумите утврдени со елаборатот, правилникот и законската рамка. Според неа, со воспоставување ред и јасни стандарди, македонскиот рубин добива можност да прерасне во препознатлив национален бренд, производ што ќе создаде нова економска можност за занаетчиите, дизајнерите, обработувачите, трговците и секако локалните заедници. -Денеска зборуваме за процес што го почнавме со јасна цел. Она што природата ѝ го подарила на Македонија да го заштитиме, да го уредиме и да создадеме услови конечно да ја добие својата вистинска вредност. Веќе не зборуваме за идеја или иницијатива, го градиме институционалниот механизам за заштита што ќе се применува во практиката. Тоа значи дека мора прецизно да биде утврдено што може да се означи и да се продава како македонски рубин. Мора јасно да се знае од каде потекнува материјалот, мора да постојат јасни правила за тоа кој може да го вади, да го обработува, да го пласира и конечно, да го користи заштитениот назив. Мора да биде утврден начинот на кој се контролираат квалитетот и посебните својства, мора да постои евиденција за материјалот и мониторинг за неговото движење -- од местото на потекло, преку обработката, па сè до негово означување, продажба и промоција. Мора да бидат јасно определени условите под кои камен, накит или друг производ може да го носи името македонски рубин, подвлече Божиновска. Таа уште еднаш напомена дека заштитениот назив мора да биде придружен со систем што ќе гарантира дека зад него навистина стојат автентично потекло, утврден квалитет и почитување на јасно дефинирани правила. -Нашата цел е да се заштитат производителите, обработувачите и занаетчиите што ги почитуваат правилата, а, пред сè, ние треба да го заштитиме купувачот. Кога граѓани, туристи, странски купувачи ќе го видат македонскиот рубин, треба да бидат сигурни дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет и секако институционална гаранција. На тој начин создаваме доверба во производот, но истовремено ја зголемуваме и неговата пазарна вредност, рече Божиновска. Во 2025-та година, Министерството за енергетика, рударство и минерални суровини во координација со Геолошкиот завод, првпат ја покрена иницијативата за институционална и правна заштита на македонскиот рубин како географска ознака. Следуваше стручна, институционална работа. Геолошкиот завод го изработи елаборатот во кој беа утврдени потеклото, специфичните карактеристики и другите релевантни својства на македонскиот рубин. Врз основа на оваа документација, годинава во мај беше поднесена пријавата до Државниот завод за индустриска сопственост кој, пак, на 17 јуни донесе решение со кое географскиот назив "Македонски рубин" доби правна заштита. -Тоа е значаен успех за нашата држава. Со ова решение, името Македонски рубин доби правен идентитет и основа за институционална заштита. Истовремено, решението отвора нова и уште поважна фаза - практично спроведување на оваа заштита, нагласи министерката и додаде дека паралелно се работи на меѓународна афирмација на рубинот. Инициран е процесот за пристапување на Македонија кон Женевскиот акт на Лисабонскиот договор со што, објасни, ќе се создаде правна можност географската ознака Македонски рубин во иднина да биде пријавена и за меѓународна заштита преку овој Лисабонски систем. -Државниот завод за индустриска сопственост веќе ја достави оваа иницијатива, ја поднесе до Владата, сега чекаме да се произнесе Владата. По донесување на одлуката ќе следат соодветни постапки за формално пристапување и ратификација, а потоа и натамошни чекори за меѓународна заштита на географската ознака. Меѓународната препознатливост почнува со јасен, кредибилен и функционален систем во нашата држава. Поради тоа, паралелно со правната заштита, воспоставуваме систем на сертификација, евиденција и мониторинг. Комисијата го подготви правилникот за работа, институциите ги усогласуваат сите правни и практични елементи кои се потребни системот да функционира. Во тек е и изработка на новиот Закон за рударство во кој, прашањата поврзани со практична примена на заштита на географската ознака Македонски рубин ќе бидат соодветно уредени и усогласени. Целта е да имаме јасна правна основа за пријавување, евидентирање и следење на корундовиот материјал, како и ефикасни механизми за спречување неправилно, недокументирано или неовластено користење на заштитениот назив, рече Божиновска. Откако ќе завршат сите потребни процедури, ќе почне официјалното и детално информирање на занаетчиите, обработувачите, производителите, трговците, потенцијалните овластени корисници и сите други релевантни чинители. Ќе биде воспоставен јавен регистар на физичките и правните лица што се занимаваат со вадење, обработка, промет или продажба на Македонскиот рубин, во согласност секако со утврдените законски услови. -Сите засегнати страни треба навремено и точно да знаат што значи оваа заштита: кои се условите за користење на називот, како се пријавува и евидентира материјалот, како се докажува потеклото, како се спроведува стручната контрола, како се добива потврда за исполнување на условите и кои се обврските при означување, обработка, продажба и промоција на производите. Ние сакаме да имаме јасен систем, транспарентен, достапен и функционален. Одиме чекор по чекор: од геолошко богатство кон заштитено име, од заштитено име кон сертифициран производ, од сертифициран производ кон препознатлив национален бренд и од национален бренд кон нова економска вредност за Македонија. Нашата крајна цел е секој што ќе го слушне името Македонски рубин да знае дека зад тоа име стојат автентично потекло, проверен квалитет, јасен стандард и секако институционална гаранција. Сакаме Македонскиот рубин да стане пример за тоа како државата може да го заштити своето природно богатство, да го поврзе со знаењето и традицијата и да создаде производ со повисока вредност и меѓународен потенцијал, подвлече министерката. На прес-конференцијата присуствуваа и членовите на новоформираната Комисија за македонскиот рубин, како и претставници на Геолошкиот завод, Заводот за индустриска сопственост, Министерството и другите институции и чинители вклучени во процесот.
- language
- mkd
- published at
- 2026-09-21T09:39:43
- source
- Kurir
- title
- Божиновска: Македонскиот рубин е дел од нашето природно наследство, обврска ни е да го заштитиме и да го претвориме во препознатлив производ
- url
- https://kurir.mk/vesti/makedonija/bozhinovska-makedonskiot-rubin-e-del-od-nasheto-prirodno-nasledstvo-obvrska-ni-e-da-go-zashtitime-i-da-go-pretvorime-vo-prepoznatliv-proizvod/
- omitted source count
- 2
- total source count
- 12