MedVrsticami

ДЗР: Системот за заштита од пожари не е подготвен за ефикасен одговор 22.9.2026г.

Анализирани 10 од 14 извори Македонски

Државниот завод за ревизија (ДЗР) објави ревизорски извештај за 2025 година во кој констатира дека системот за заштита и спасување во Северна Македонија не располага со потребната стратешка, институционална и оперативна подготвеност за ефикасен одговор на катастрофи, особено шумски пожари. Ревизијата утврди слабости во стратешкото планирање, координацијата, управувањето со ресурсите, недоволни човечки и материјални капацитети, како и ограничено инвестирање во модернизација. Според податоците на Европскиот информациски систем за шумски пожари (EFFIS), во 2024 година во Македонија изгореле 97.660 хектари, највисоко ниво во последната деценија. Ревизорите укажуваат дека последната национална стратегија за заштита и спасување истекла во 2018 година, а новата за периодот 2026-2030 сè уште не е усвоена. Како пример за недостиг на кадар е наведена Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје, каде од 384 систематизирани места се пополнети само 172, а опремата е застарена.

Анализа на тврдења

Тврдење	Клучни разлики	Либертас	Сакам Да Кажам	Алфа Вести	4NEWS.mk	Deutsche Welle	vecer.mk	Фактор портал	еМагазин	А1он	Независен Весник
Системот за заштита и спасување во Македонија не е стратешки, институционално и оперативно подготвен за ефикасен одговор на катастрофи.	Сите извори го поддржуваат тврдењето, без разлики.	Да: ДЗР констатира недостиг на стратешка, институционална и оперативна подготвеност.	Да: Директно потврдено во ревизорскиот извештај цитиран во статијата.	Да: ДЗР констатира недостиг на стратешка, институционална и оперативна подготвеност.	Да: ДЗР констатира дека системот не секогаш располага со потребната подготвеност.	Да: Ревизијата констатира недоволна подготвеност и сериозни слабости.	Да: Статијата директно ги потврдува овие слабости според ревизијата.	Да: ДЗР констатира недостиг на стратешка, институционална и оперативна подготвеност.	Да: ДЗР утврди недостиг на стратешка, институционална и оперативна подготвеност.	Да: ДЗР констатира недостиг на стратешка, институционална и оперативна подготвеност.	Да: ДЗР констатира недостиг на стратешка, институционална и оперативна подготвеност.
Во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, највисоко ниво во последната деценија.	Еден извор дава 82.714 хектари, сите други 97.660.	Да: Статијата ги потврдува овие податоци од извештајот на EFFIS.	Не: Статијата наведува 82.714 хектари за периодот 2023-2025 година.	Да: Податоците од EFFIS потврдуваат 97.660 хектари и рекорд во деценијата.	Да: Статијата потврдува 97.660 хектари и дека е највисоко ниво во деценија.	Да: Податоците од EFFIS го потврдуваат овој износ и временски период.	Не е споменато	Да: Податокот е потврден според извештајот на EFFIS цитиран во статијата.	Да: Податокот е потврден според извештајот на EFFIS.	Да: Статијата ги потврдува овие податоци од извештајот на EFFIS.	Да: Податоците од EFFIS потврдуваат 97.660 хектари и рекорд во деценијата.
Штетите од шумски пожари за периодот 2023-2025 изнесуваат 133.663.967 евра, од кои 83.121.333 евра само во 2024 година.	Сите извори ги потврдуваат истите бројки, без отстапувања.	Да: Податоците се директно наведени според ЈП „Национални шуми“.	Да: Податоците се идентични со оние наведени во извештајот во статијата.	Да: Статијата ги наведува овие точни износи според ЈП Национални шуми.	Да: Статијата наведува 133,6 милиони евра вкупно и 83,1 милион за 2024.	Да: Статијата наведува 133,6 милиони евра вкупно и над 83 милиони за 2024.	Да: Податоците се експлицитно наведени во текстот.	Да: Статијата ги наведува овие точни износи според ЈП Национални шуми.	Да: Податоците се цитирани според ЈП Национални шуми.	Да: Статијата наведува 133,6 милиони евра вкупно и 83,1 милион за 2024 година.	Да: Статијата ги наведува овие точни износи според ЈП „Национални шуми“.
Не е донесена национална стратегија за заштита и спасување; последната важела до 2018 година.	Еден извор (vecer.mk) не го спомнува датумот 2018.	Да: ДЗР потврдува дека не е донесена нова, а старата важела до 2018.	Да: Потврдено од ДЗР во текстот.	Да: ДЗР потврдува дека не е донесена нова, а претходната важела до 2018.	Да: Потврдено од ДЗР во статијата.	Да: Ревизорите потврдуваат дека последната важела до 2018 година.	Делумно: Се споменува потреба од донесување стратегија, но не и датумот 2018.	Да: ДЗР потврдува дека не е донесена нова, а старата важела до 2018.	Да: Потврдено во извештајот на ДЗР.	Да: ДЗР потврдува дека стратегијата не е донесена, а претходната важела до 2018.	Да: ДЗР потврдува дека не е донесена, а претходната важела до 2018.
Нацрт-стратегијата за 2026-2030 година не е усвоена, а годишна програма за заштита и спасување не е донесена.	Еден извор (vecer.mk) не го спомнува тврдењето, за разлика од останатите што го потврдуваат.	Да: Статијата експлицитно го наведува ова како констатација на ДЗР.	Да: Директно наведено во извештајот на ДЗР.	Да: Статијата експлицитно наведува дека нацрт-стратегијата не е усвоена.	Да: Потврдено од ДЗР во статијата.	Да: Статијата експлицитно наведува дека овие документи не се усвоени.	Не е споменато	Да: Статијата експлицитно наведува дека нацрт-стратегијата не е усвоена.	Да: Потврдено во извештајот на ДЗР.	Да: Статијата експлицитно ги потврдува овие наоди на ревизијата.	Да: ДЗР наведува дека нацрт-стратегијата не е усвоена и програма нема.
Процената на загрозеност од природни непогоди датира од 2007 година и не е ажурирана.	Мнозинство извори потврдуваат, само еден го игнорира тврдењето.	Да: ДЗР потврдува дека е од 2007 година и не е ажурирана.	Да: Потврдено во извештајот на ДЗР цитиран во статијата.	Да: ДЗР констатира дека процената е од 2007 година и не е ажурирана.	Да: Потврдено од ДЗР во статијата.	Да: Потврдено е дека датира од 2007 и не е усогласена со нови ризици.	Не е споменато	Да: ДЗР констатира дека процената е од 2007 година и не е ажурирана.	Да: Потврдено во извештајот на ДЗР.	Да: Ревизорите наведуваат дека процената од 2007 година не е ажурирана.	Да: ДЗР потврдува дека е од 2007 година и не е ажурирана.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје има само 172 пополнети работни места од 384 систематизирани.	Повеќето извори го потврдуваат тврдењето, но два (vecer.mk, еМагазин) не го спомнуваат.	Да: Статијата ги наведува овие бројки за Бригадата во Скопје.	Да: Податоците се директно преземени од ревизорскиот извештај.	Да: Статијата ги наведува овие бројки за пополнетост на работни места.	Да: Потврдено од ДЗР во статијата.	Да: Статијата ги наведува точно овие бројки за скопската бригада.	Не е споменато	Да: Статијата ги наведува овие бројки за Бригадата во Скопје.	Не е споменато	Да: Статијата ги наведува истите бројки за пополнети и систематизирани места.	Да: Статијата ги потврдува овие бројки за Бригадата во Скопје.
Просечната старост на противпожарните возила во Скопје е 32 години, а најстарите се користат 56 години.	Само DW ја потврдува точноста, другите молчат.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Статијата ги потврдува овие податоци за возниот парк во Скопје.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато
98,5% од средствата за противпожарна заштита (2022-2024) се тековни расходи, а само 1,5% се капитални.	Повеќето извори потврдуваат, но три не го спомнуваат тврдењето.	Да: Статијата ги потврдува овие проценти од ревизијата.	Не е споменато	Да: ДЗР ги наведува овие проценти за периодот 2022-2024 година.	Да: Потврдено од ДЗР во статијата.	Да: Ревизијата ги наведува овие проценти за периодот 2022-2024.	Не е споменато	Да: Статијата го потврдува овој сооднос на расходите.	Не е споменато	Да: Статијата ги потврдува овие проценти за периодот 2022-2024.	Да: ДЗР ги потврдува овие проценти за периодот 2022-2024.
Слабостите во системот се констатирани уште во 2018 година од ЕУ, но реформите не се спроведени.	6 извори потврдуваат, 4 не спомнуваат.	Да: Потврдено е дека слабостите се констатирани со скрининг во 2018.	Да: Потврдено во текстот преку скринингот на ЕУ од 2018 година.	Да: Статијата потврдува дека слабостите се констатирани со скрининг во 2018.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Статијата наведува дека слабостите се констатирани со скрининг во 2018.	Да: Потврдено во извештајот на ДЗР.	Не е споменато	Да: ДЗР наведува дека слабостите се констатирани со скрининг од ЕУ во 2018.
Дирекцијата за заштита и спасување има над 30 магацини без интегриран систем за материјална евиденција.	Повеќето извори потврдуваат, двајца молчат.	Да: ДЗР утврди слабости во управувањето со над 30 магацини.	Не е споменато	Да: ДЗР утврди дека ДЗС има над 30 магацини без интегриран систем.	Да: Потврдено од ДЗР во статијата.	Да: Статијата потврдува над 30 магацини без интегриран систем.	Да: Податокот е директно наведен во текстот.	Да: ДЗР утврди дека ДЗС има над 30 магацини без интегриран систем.	Не е споменато	Да: Статијата потврдува дека ДЗС има над 30 магацини без интегриран систем.	Да: ДЗР потврдува над 30 магацини без интегриран систем.
Кај 72% од пожарите во Скопје во 2024 година причината останала неутврдена.	Од 11 извори, само DW ја потврдува бројката; останатите молчат.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Да: Статијата наведува 1.022 пожари или 72% со неутврдена причина.	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато	Не е споменато

claims

Системот за заштита и спасување во Македонија не е стратешки, институционално и оперативно подготвен за ефикасен одговор на катастрофи.
Во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, највисоко ниво во последната деценија.
Штетите од шумски пожари за периодот 2023-2025 изнесуваат 133.663.967 евра, од кои 83.121.333 евра само во 2024 година.
Не е донесена национална стратегија за заштита и спасување; последната важела до 2018 година.
Нацрт-стратегијата за 2026-2030 година не е усвоена, а годишна програма за заштита и спасување не е донесена.
Процената на загрозеност од природни непогоди датира од 2007 година и не е ажурирана.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје има само 172 пополнети работни места од 384 систематизирани.
Просечната старост на противпожарните возила во Скопје е 32 години, а најстарите се користат 56 години.
98,5% од средствата за противпожарна заштита (2022-2024) се тековни расходи, а само 1,5% се капитални.
Слабостите во системот се констатирани уште во 2018 година од ЕУ, но реформите не се спроведени.
Дирекцијата за заштита и спасување има над 30 магацини без интегриран систем за материјална евиденција.
Кај 72% од пожарите во Скопје во 2024 година причината останала неутврдена.

key differences

98,5% од средствата за противпожарна заштита (2022-2024) се тековни расходи, а само 1,5% се капитални.: Повеќето извори потврдуваат, но три не го спомнуваат тврдењето.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје има само 172 пополнети работни места од 384 систематизирани.: Повеќето извори го потврдуваат тврдењето, но два (vecer.mk, еМагазин) не го спомнуваат.
Во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, највисоко ниво во последната деценија.: Еден извор дава 82.714 хектари, сите други 97.660.
Дирекцијата за заштита и спасување има над 30 магацини без интегриран систем за материјална евиденција.: Повеќето извори потврдуваат, двајца молчат.
Кај 72% од пожарите во Скопје во 2024 година причината останала неутврдена.: Од 11 извори, само DW ја потврдува бројката; останатите молчат.
Нацрт-стратегијата за 2026-2030 година не е усвоена, а годишна програма за заштита и спасување не е донесена.: Еден извор (vecer.mk) не го спомнува тврдењето, за разлика од останатите што го потврдуваат.
Не е донесена национална стратегија за заштита и спасување; последната важела до 2018 година.: Еден извор (vecer.mk) не го спомнува датумот 2018.
Просечната старост на противпожарните возила во Скопје е 32 години, а најстарите се користат 56 години.: Само DW ја потврдува точноста, другите молчат.
Процената на загрозеност од природни непогоди датира од 2007 година и не е ажурирана.: Мнозинство извори потврдуваат, само еден го игнорира тврдењето.
Системот за заштита и спасување во Македонија не е стратешки, институционално и оперативно подготвен за ефикасен одговор на катастрофи.: Сите извори го поддржуваат тврдењето, без разлики.
Слабостите во системот се констатирани уште во 2018 година од ЕУ, но реформите не се спроведени.: 6 извори потврдуваат, 4 не спомнуваат.
Штетите од шумски пожари за периодот 2023-2025 изнесуваат 133.663.967 евра, од кои 83.121.333 евра само во 2024 година.: Сите извори ги потврдуваат истите бројки, без отстапувања.

source analyses

4NEWS.mk

98,5% од средствата за противпожарна заштита (2022-2024) се тековни расходи, а само 1,5% се капитални.: Да: Потврдено од ДЗР во статијата.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје има само 172 пополнети работни места од 384 систематизирани.: Да: Потврдено од ДЗР во статијата.
Во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, највисоко ниво во последната деценија.: Да: Статијата потврдува 97.660 хектари и дека е највисоко ниво во деценија.
Дирекцијата за заштита и спасување има над 30 магацини без интегриран систем за материјална евиденција.: Да: Потврдено од ДЗР во статијата.
Кај 72% од пожарите во Скопје во 2024 година причината останала неутврдена.: Не е споменато
Нацрт-стратегијата за 2026-2030 година не е усвоена, а годишна програма за заштита и спасување не е донесена.: Да: Потврдено од ДЗР во статијата.
Не е донесена национална стратегија за заштита и спасување; последната важела до 2018 година.: Да: Потврдено од ДЗР во статијата.
Просечната старост на противпожарните возила во Скопје е 32 години, а најстарите се користат 56 години.: Не е споменато
Процената на загрозеност од природни непогоди датира од 2007 година и не е ажурирана.: Да: Потврдено од ДЗР во статијата.
Системот за заштита и спасување во Македонија не е стратешки, институционално и оперативно подготвен за ефикасен одговор на катастрофи.: Да: ДЗР констатира дека системот не секогаш располага со потребната подготвеност.
Слабостите во системот се констатирани уште во 2018 година од ЕУ, но реформите не се спроведени.: Не е споменато
Штетите од шумски пожари за периодот 2023-2025 изнесуваат 133.663.967 евра, од кои 83.121.333 евра само во 2024 година.: Да: Статијата наведува 133,6 милиони евра вкупно и 83,1 милион за 2024.

Deutsche Welle

98,5% од средствата за противпожарна заштита (2022-2024) се тековни расходи, а само 1,5% се капитални.: Да: Ревизијата ги наведува овие проценти за периодот 2022-2024.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје има само 172 пополнети работни места од 384 систематизирани.: Да: Статијата ги наведува точно овие бројки за скопската бригада.
Во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, највисоко ниво во последната деценија.: Да: Податоците од EFFIS го потврдуваат овој износ и временски период.
Дирекцијата за заштита и спасување има над 30 магацини без интегриран систем за материјална евиденција.: Да: Статијата потврдува над 30 магацини без интегриран систем.
Кај 72% од пожарите во Скопје во 2024 година причината останала неутврдена.: Да: Статијата наведува 1.022 пожари или 72% со неутврдена причина.
Нацрт-стратегијата за 2026-2030 година не е усвоена, а годишна програма за заштита и спасување не е донесена.: Да: Статијата експлицитно наведува дека овие документи не се усвоени.
Не е донесена национална стратегија за заштита и спасување; последната важела до 2018 година.: Да: Ревизорите потврдуваат дека последната важела до 2018 година.
Просечната старост на противпожарните возила во Скопје е 32 години, а најстарите се користат 56 години.: Да: Статијата ги потврдува овие податоци за возниот парк во Скопје.
Процената на загрозеност од природни непогоди датира од 2007 година и не е ажурирана.: Да: Потврдено е дека датира од 2007 и не е усогласена со нови ризици.
Системот за заштита и спасување во Македонија не е стратешки, институционално и оперативно подготвен за ефикасен одговор на катастрофи.: Да: Ревизијата констатира недоволна подготвеност и сериозни слабости.
Слабостите во системот се констатирани уште во 2018 година од ЕУ, но реформите не се спроведени.: Не е споменато
Штетите од шумски пожари за периодот 2023-2025 изнесуваат 133.663.967 евра, од кои 83.121.333 евра само во 2024 година.: Да: Статијата наведува 133,6 милиони евра вкупно и над 83 милиони за 2024.

vecer.mk

98,5% од средствата за противпожарна заштита (2022-2024) се тековни расходи, а само 1,5% се капитални.: Не е споменато
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје има само 172 пополнети работни места од 384 систематизирани.: Не е споменато
Во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, највисоко ниво во последната деценија.: Не е споменато
Дирекцијата за заштита и спасување има над 30 магацини без интегриран систем за материјална евиденција.: Да: Податокот е директно наведен во текстот.
Кај 72% од пожарите во Скопје во 2024 година причината останала неутврдена.: Не е споменато
Нацрт-стратегијата за 2026-2030 година не е усвоена, а годишна програма за заштита и спасување не е донесена.: Не е споменато
Не е донесена национална стратегија за заштита и спасување; последната важела до 2018 година.: Делумно: Се споменува потреба од донесување стратегија, но не и датумот 2018.
Просечната старост на противпожарните возила во Скопје е 32 години, а најстарите се користат 56 години.: Не е споменато
Процената на загрозеност од природни непогоди датира од 2007 година и не е ажурирана.: Не е споменато
Системот за заштита и спасување во Македонија не е стратешки, институционално и оперативно подготвен за ефикасен одговор на катастрофи.: Да: Статијата директно ги потврдува овие слабости според ревизијата.
Слабостите во системот се констатирани уште во 2018 година од ЕУ, но реформите не се спроведени.: Не е споменато
Штетите од шумски пожари за периодот 2023-2025 изнесуваат 133.663.967 евра, од кои 83.121.333 евра само во 2024 година.: Да: Податоците се експлицитно наведени во текстот.

А1он

98,5% од средствата за противпожарна заштита (2022-2024) се тековни расходи, а само 1,5% се капитални.: Да: Статијата ги потврдува овие проценти за периодот 2022-2024.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје има само 172 пополнети работни места од 384 систематизирани.: Да: Статијата ги наведува истите бројки за пополнети и систематизирани места.
Во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, највисоко ниво во последната деценија.: Да: Статијата ги потврдува овие податоци од извештајот на EFFIS.
Дирекцијата за заштита и спасување има над 30 магацини без интегриран систем за материјална евиденција.: Да: Статијата потврдува дека ДЗС има над 30 магацини без интегриран систем.
Кај 72% од пожарите во Скопје во 2024 година причината останала неутврдена.: Не е споменато
Нацрт-стратегијата за 2026-2030 година не е усвоена, а годишна програма за заштита и спасување не е донесена.: Да: Статијата експлицитно ги потврдува овие наоди на ревизијата.
Не е донесена национална стратегија за заштита и спасување; последната важела до 2018 година.: Да: ДЗР потврдува дека стратегијата не е донесена, а претходната важела до 2018.
Просечната старост на противпожарните возила во Скопје е 32 години, а најстарите се користат 56 години.: Не е споменато
Процената на загрозеност од природни непогоди датира од 2007 година и не е ажурирана.: Да: Ревизорите наведуваат дека процената од 2007 година не е ажурирана.
Системот за заштита и спасување во Македонија не е стратешки, институционално и оперативно подготвен за ефикасен одговор на катастрофи.: Да: ДЗР констатира недостиг на стратешка, институционална и оперативна подготвеност.
Слабостите во системот се констатирани уште во 2018 година од ЕУ, но реформите не се спроведени.: Не е споменато
Штетите од шумски пожари за периодот 2023-2025 изнесуваат 133.663.967 евра, од кои 83.121.333 евра само во 2024 година.: Да: Статијата наведува 133,6 милиони евра вкупно и 83,1 милион за 2024 година.

Алфа Вести

98,5% од средствата за противпожарна заштита (2022-2024) се тековни расходи, а само 1,5% се капитални.: Да: ДЗР ги наведува овие проценти за периодот 2022-2024 година.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје има само 172 пополнети работни места од 384 систематизирани.: Да: Статијата ги наведува овие бројки за пополнетост на работни места.
Во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, највисоко ниво во последната деценија.: Да: Податоците од EFFIS потврдуваат 97.660 хектари и рекорд во деценијата.
Дирекцијата за заштита и спасување има над 30 магацини без интегриран систем за материјална евиденција.: Да: ДЗР утврди дека ДЗС има над 30 магацини без интегриран систем.
Кај 72% од пожарите во Скопје во 2024 година причината останала неутврдена.: Не е споменато
Нацрт-стратегијата за 2026-2030 година не е усвоена, а годишна програма за заштита и спасување не е донесена.: Да: Статијата експлицитно наведува дека нацрт-стратегијата не е усвоена.
Не е донесена национална стратегија за заштита и спасување; последната важела до 2018 година.: Да: ДЗР потврдува дека не е донесена нова, а претходната важела до 2018.
Просечната старост на противпожарните возила во Скопје е 32 години, а најстарите се користат 56 години.: Не е споменато
Процената на загрозеност од природни непогоди датира од 2007 година и не е ажурирана.: Да: ДЗР констатира дека процената е од 2007 година и не е ажурирана.
Системот за заштита и спасување во Македонија не е стратешки, институционално и оперативно подготвен за ефикасен одговор на катастрофи.: Да: ДЗР констатира недостиг на стратешка, институционална и оперативна подготвеност.
Слабостите во системот се констатирани уште во 2018 година од ЕУ, но реформите не се спроведени.: Да: Статијата потврдува дека слабостите се констатирани со скрининг во 2018.
Штетите од шумски пожари за периодот 2023-2025 изнесуваат 133.663.967 евра, од кои 83.121.333 евра само во 2024 година.: Да: Статијата ги наведува овие точни износи според ЈП Национални шуми.

Либертас

98,5% од средствата за противпожарна заштита (2022-2024) се тековни расходи, а само 1,5% се капитални.: Да: Статијата ги потврдува овие проценти од ревизијата.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје има само 172 пополнети работни места од 384 систематизирани.: Да: Статијата ги наведува овие бројки за Бригадата во Скопје.
Во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, највисоко ниво во последната деценија.: Да: Статијата ги потврдува овие податоци од извештајот на EFFIS.
Дирекцијата за заштита и спасување има над 30 магацини без интегриран систем за материјална евиденција.: Да: ДЗР утврди слабости во управувањето со над 30 магацини.
Кај 72% од пожарите во Скопје во 2024 година причината останала неутврдена.: Не е споменато
Нацрт-стратегијата за 2026-2030 година не е усвоена, а годишна програма за заштита и спасување не е донесена.: Да: Статијата експлицитно го наведува ова како констатација на ДЗР.
Не е донесена национална стратегија за заштита и спасување; последната важела до 2018 година.: Да: ДЗР потврдува дека не е донесена нова, а старата важела до 2018.
Просечната старост на противпожарните возила во Скопје е 32 години, а најстарите се користат 56 години.: Не е споменато
Процената на загрозеност од природни непогоди датира од 2007 година и не е ажурирана.: Да: ДЗР потврдува дека е од 2007 година и не е ажурирана.
Системот за заштита и спасување во Македонија не е стратешки, институционално и оперативно подготвен за ефикасен одговор на катастрофи.: Да: ДЗР констатира недостиг на стратешка, институционална и оперативна подготвеност.
Слабостите во системот се констатирани уште во 2018 година од ЕУ, но реформите не се спроведени.: Да: Потврдено е дека слабостите се констатирани со скрининг во 2018.
Штетите од шумски пожари за периодот 2023-2025 изнесуваат 133.663.967 евра, од кои 83.121.333 евра само во 2024 година.: Да: Податоците се директно наведени според ЈП „Национални шуми“.

Независен Весник

98,5% од средствата за противпожарна заштита (2022-2024) се тековни расходи, а само 1,5% се капитални.: Да: ДЗР ги потврдува овие проценти за периодот 2022-2024.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје има само 172 пополнети работни места од 384 систематизирани.: Да: Статијата ги потврдува овие бројки за Бригадата во Скопје.
Во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, највисоко ниво во последната деценија.: Да: Податоците од EFFIS потврдуваат 97.660 хектари и рекорд во деценијата.
Дирекцијата за заштита и спасување има над 30 магацини без интегриран систем за материјална евиденција.: Да: ДЗР потврдува над 30 магацини без интегриран систем.
Кај 72% од пожарите во Скопје во 2024 година причината останала неутврдена.: Не е споменато
Нацрт-стратегијата за 2026-2030 година не е усвоена, а годишна програма за заштита и спасување не е донесена.: Да: ДЗР наведува дека нацрт-стратегијата не е усвоена и програма нема.
Не е донесена национална стратегија за заштита и спасување; последната важела до 2018 година.: Да: ДЗР потврдува дека не е донесена, а претходната важела до 2018.
Просечната старост на противпожарните возила во Скопје е 32 години, а најстарите се користат 56 години.: Не е споменато
Процената на загрозеност од природни непогоди датира од 2007 година и не е ажурирана.: Да: ДЗР потврдува дека е од 2007 година и не е ажурирана.
Системот за заштита и спасување во Македонија не е стратешки, институционално и оперативно подготвен за ефикасен одговор на катастрофи.: Да: ДЗР констатира недостиг на стратешка, институционална и оперативна подготвеност.
Слабостите во системот се констатирани уште во 2018 година од ЕУ, но реформите не се спроведени.: Да: ДЗР наведува дека слабостите се констатирани со скрининг од ЕУ во 2018.
Штетите од шумски пожари за периодот 2023-2025 изнесуваат 133.663.967 евра, од кои 83.121.333 евра само во 2024 година.: Да: Статијата ги наведува овие точни износи според ЈП „Национални шуми“.

Сакам Да Кажам

98,5% од средствата за противпожарна заштита (2022-2024) се тековни расходи, а само 1,5% се капитални.: Не е споменато
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје има само 172 пополнети работни места од 384 систематизирани.: Да: Податоците се директно преземени од ревизорскиот извештај.
Во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, највисоко ниво во последната деценија.: Не: Статијата наведува 82.714 хектари за периодот 2023-2025 година.
Дирекцијата за заштита и спасување има над 30 магацини без интегриран систем за материјална евиденција.: Не е споменато
Кај 72% од пожарите во Скопје во 2024 година причината останала неутврдена.: Не е споменато
Нацрт-стратегијата за 2026-2030 година не е усвоена, а годишна програма за заштита и спасување не е донесена.: Да: Директно наведено во извештајот на ДЗР.
Не е донесена национална стратегија за заштита и спасување; последната важела до 2018 година.: Да: Потврдено од ДЗР во текстот.
Просечната старост на противпожарните возила во Скопје е 32 години, а најстарите се користат 56 години.: Не е споменато
Процената на загрозеност од природни непогоди датира од 2007 година и не е ажурирана.: Да: Потврдено во извештајот на ДЗР цитиран во статијата.
Системот за заштита и спасување во Македонија не е стратешки, институционално и оперативно подготвен за ефикасен одговор на катастрофи.: Да: Директно потврдено во ревизорскиот извештај цитиран во статијата.
Слабостите во системот се констатирани уште во 2018 година од ЕУ, но реформите не се спроведени.: Да: Потврдено во текстот преку скринингот на ЕУ од 2018 година.
Штетите од шумски пожари за периодот 2023-2025 изнесуваат 133.663.967 евра, од кои 83.121.333 евра само во 2024 година.: Да: Податоците се идентични со оние наведени во извештајот во статијата.

Фактор портал

98,5% од средствата за противпожарна заштита (2022-2024) се тековни расходи, а само 1,5% се капитални.: Да: Статијата го потврдува овој сооднос на расходите.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје има само 172 пополнети работни места од 384 систематизирани.: Да: Статијата ги наведува овие бројки за Бригадата во Скопје.
Во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, највисоко ниво во последната деценија.: Да: Податокот е потврден според извештајот на EFFIS цитиран во статијата.
Дирекцијата за заштита и спасување има над 30 магацини без интегриран систем за материјална евиденција.: Да: ДЗР утврди дека ДЗС има над 30 магацини без интегриран систем.
Кај 72% од пожарите во Скопје во 2024 година причината останала неутврдена.: Не е споменато
Нацрт-стратегијата за 2026-2030 година не е усвоена, а годишна програма за заштита и спасување не е донесена.: Да: Статијата експлицитно наведува дека нацрт-стратегијата не е усвоена.
Не е донесена национална стратегија за заштита и спасување; последната важела до 2018 година.: Да: ДЗР потврдува дека не е донесена нова, а старата важела до 2018.
Просечната старост на противпожарните возила во Скопје е 32 години, а најстарите се користат 56 години.: Не е споменато
Процената на загрозеност од природни непогоди датира од 2007 година и не е ажурирана.: Да: ДЗР констатира дека процената е од 2007 година и не е ажурирана.
Системот за заштита и спасување во Македонија не е стратешки, институционално и оперативно подготвен за ефикасен одговор на катастрофи.: Да: ДЗР констатира недостиг на стратешка, институционална и оперативна подготвеност.
Слабостите во системот се констатирани уште во 2018 година од ЕУ, но реформите не се спроведени.: Да: Статијата наведува дека слабостите се констатирани со скрининг во 2018.
Штетите од шумски пожари за периодот 2023-2025 изнесуваат 133.663.967 евра, од кои 83.121.333 евра само во 2024 година.: Да: Статијата ги наведува овие точни износи според ЈП Национални шуми.

еМагазин

98,5% од средствата за противпожарна заштита (2022-2024) се тековни расходи, а само 1,5% се капитални.: Не е споменато
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје има само 172 пополнети работни места од 384 систематизирани.: Не е споменато
Во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, највисоко ниво во последната деценија.: Да: Податокот е потврден според извештајот на EFFIS.
Дирекцијата за заштита и спасување има над 30 магацини без интегриран систем за материјална евиденција.: Не е споменато
Кај 72% од пожарите во Скопје во 2024 година причината останала неутврдена.: Не е споменато
Нацрт-стратегијата за 2026-2030 година не е усвоена, а годишна програма за заштита и спасување не е донесена.: Да: Потврдено во извештајот на ДЗР.
Не е донесена национална стратегија за заштита и спасување; последната важела до 2018 година.: Да: Потврдено во извештајот на ДЗР.
Просечната старост на противпожарните возила во Скопје е 32 години, а најстарите се користат 56 години.: Не е споменато
Процената на загрозеност од природни непогоди датира од 2007 година и не е ажурирана.: Да: Потврдено во извештајот на ДЗР.
Системот за заштита и спасување во Македонија не е стратешки, институционално и оперативно подготвен за ефикасен одговор на катастрофи.: Да: ДЗР утврди недостиг на стратешка, институционална и оперативна подготвеност.
Слабостите во системот се констатирани уште во 2018 година од ЕУ, но реформите не се спроведени.: Да: Потврдено во извештајот на ДЗР.
Штетите од шумски пожари за периодот 2023-2025 изнесуваат 133.663.967 евра, од кои 83.121.333 евра само во 2024 година.: Да: Податоците се цитирани според ЈП Национални шуми.

Анализа на сентимент

Ентитет	Клучни разлики	Либертас	Сакам Да Кажам	Алфа Вести	4NEWS.mk	Deutsche Welle	vecer.mk	Фактор портал	еМагазин	А1он	Независен Весник
Државен завод за ревизија (ДЗР)	Поделба: неутрално известување vs. позитивно оценување како темелен и доверлив.	Not Mentioned	Позитивно: Ревизорскиот извештај е претставен како темелна и критичка анализа, но самиот ДЗР не е експлицитно пофален или критикуван; тој е извор на наодите.	Неутрално: ДЗР е извор на наодите, презентирани се факти без мета-вреднување на самата институција.	Позитивно: ДЗР е прикажан како алармантен и темелен, со препораки за реформи.	Позитивно: Извештајот е претставен како темелен и сигурен извор на наоди.	Неутрално: ДЗР е извршител на ревизијата, само информативно споменат како автор на извештајот.	Неутрално: ДЗР е извор на наодите, презентирани без мета-вреднување на самата институција.	Позитивно: ДЗР е претставен како темелен и доверлив институционален контролор, чии наоди се објективно презентирани.	Неутрално: ДЗР е извор на ревизијата, само ги презентира наодите без мета-вреднување.	Позитивно: Ревизијата е претставена како темелна и стручна, со укажување на слабости и давање насоки за подобрување.
Дирекција за заштита и спасување (ДЗС)	Речиси сите извори негативни; 4NEWS.mk единствен неутрален.	Not Mentioned	Негативно: Ревизијата утврдува слабости, недоволна пополнетост, застарена опрема и неажурирани планови, што претставува експлицитна критика на ДЗС.	Негативно: Ревизијата утврдила слабости во управувањето, недоволни капацитети и застарена опрема, што претставува експлицитна критика на системот.	Неутрално: ДЗС е спомената како субјект на ревизија и одговор на критиките.	Негативно: Ревизијата открива сериозни слабости, недостиг на инспектори и проблеми со евиденција.	Негативно: Ревизијата утврдила значајни слабости во управувањето со материјалните средства, што претставува експлицитна критика.	Негативно: Ревизијата утврдува слабости во управувањето, недоволна опременост и реактивно функционирање.	Негативно: ДЗС е критикувана поради недоволна подготвеност, слабости во координацијата и неспроведени реформи.	Негативно: Ревизијата утврдила слабости во управувањето со материјални средства и недоволни капацитети.	Негативно: Утврдени се значајни слабости во управувањето со материјални средства, недоволна опременост и кадар.
Бригада за противпожарна заштита на Град Скопје	Сите извори се негативни; разликата е во деталите за недостиг на кадар.	Not Mentioned	Негативно: Ревизијата укажува на недоволна пополнетост (172 од 384 работни места) и застарена опрема, што е експлицитна критика на капацитетите.	Not Mentioned	Негативно: Истакнати се недоволна пополнетост и застарена опрема.	Негативно: Ревизијата укажува на недостиг на кадар и застарени возила.	Не е споменато	Not Mentioned	Не е споменато	Негативно: Наведени се недоволна пополнетост и застарена опрема, што укажува на критички тон.	Негативно: Наведено е дека има недоволна пополнетост и застарена опрема, што влијае на оперативната подготвеност.
Стојанче Ангелов (директор на ДЗС)	Нема разлики; само два извори го спомнуваат, неутрално.	Not Mentioned	Неутрално: Ангелов е говорник кој ги брани своите постапки и наведува подобрувања, но текстот не дава мета-вреднување за него (ниту пофалба, ниту критика).	Not Mentioned	Неутрално: Ангелов е говорник кој ги брани своите постапки, без мета-вреднување.	Не е споменат	Не е споменато	Not Mentioned	Не е споменато	Не е споменато	Not Mentioned
Европски информациски систем за шумски пожари (EFFIS)	Сите извори се неутрални, без разлики.	Not Mentioned	Не е споменато	Not Mentioned	Не е споменато	Неутрално: Само се користат податоци од системот без вреднување.	Не е споменато	Not Mentioned	Неутрално: EFFIS е споменат како систем чии податоци се користени, без вреднување.	Неутрално: Само се користат податоци од EFFIS без вреднување на самиот систем.	Not Mentioned
Европски механизам за цивилна заштита	Повеќето извори го игнорираат; ретките спомнувања се неутрални, без критички или пофални тонови.	Not Mentioned	Неутрално: Механизмот е споменат во контекст на скринингот од 2018 година и декларирањето на ДЗС, но без мета-вреднување на самиот механизам.	Not Mentioned	Неутрално: Споменат како рамка за меѓународна помош, без вреднување.	Не е споменат	Не е споменато	Not Mentioned	Неутрално: Механизмот е споменат како спроведувач на скрининг, без вреднување.	Не е споменато	Not Mentioned
Влада на Република Северна Македонија	Негативен тон доминира; критики за неусвоени стратегии, без позитивни прикази.	Not Mentioned	Негативно: Ревизијата укажува дека планот за заштита и спасување не е усвоен од Владата, што претставува експлицитна критика на нејзиното дејствување.	Not Mentioned	Не е споменато	Негативно: Се критикува неусвојувањето на стратегија и планови, како и недоволното финансирање.	Неутрално: Владата е имплицитно спомената преку системот за заштита, но без експлицитно вреднување.	Not Mentioned	Негативно: Владата е критикувана поради неусвојување на стратешки документи и неажурирање на планови, што укажува на пропусти.	Негативно: Ревизијата укажува на недостатоци во стратешкото планирање и неусвоени документи, што имплицира критички тон.	Not Mentioned
ЈП Национални шуми	Сите извори се неутрални, само цитираат податоци.	Not Mentioned	Неутрално: Податоците за изгорени површини и штети се наведени информативно, без мета-вреднување на ЈП Национални шуми.	Not Mentioned	Неутрално: Само се наведени податоци за штети, без вреднување.	Неутрално: Само се цитирани податоци за штети без мета-вреднување.	Неутрално: ЈП Национални шуми е извор на податоци за штети, само информативно споменато.	Not Mentioned	Неутрално: ЈП Национални шуми се споменати само како извор на податоци за изгорени површини, без вреднување.	Not Mentioned	Not Mentioned
Европска комисија	Само еМагазин ја спомнува, неутрално.	Not Mentioned	Не е споменато	Not Mentioned	Не е споменато	Не е спомената	Не е споменато	Not Mentioned	Неутрално: Европската комисија е спомената како институција чиј Заеднички истражувачки центар изготвил извештај, без вреднување.	Not Mentioned	Not Mentioned
Програма Коперникус (Copernicus)	Само еМагазин го спомнува, неутрално.	Not Mentioned	Не е споменато	Not Mentioned	Не е споменато	Не е спомената	Не е споменато	Not Mentioned	Неутрално: Програмата Коперникус е спомената како извор на сателитски набљудувања, без вреднување.	Not Mentioned	Not Mentioned
Град Скопје	Најважно: ДВ истакнува негативен аспект, додека другите се неутрални.	Not Mentioned	Неутрално: Град Скопје е споменат како дел од надлежноста на Бригадата, но без директно мета-вреднување на самиот Град.	Not Mentioned	Неутрално: Споменат во контекст на Бригадата, без вреднување.	Негативно: Се наведуваат проблеми со капацитетот на противпожарната бригада.	Не е споменато	Not Mentioned	Не е споменато	Not Mentioned	Not Mentioned
Заеднички истражувачки центар на Европската комисија	Само еМагазин го спомнува, неутрално.	Not Mentioned	Не е споменато	Not Mentioned	Не е споменато	Не е споменат	Не е споменато	Not Mentioned	Неутрално: Центарот е споменат како изготвувач на извештај, без вреднување.	Not Mentioned	Not Mentioned
Општина Охрид	Позитивен приказ, без негативни или неутрални гледишта.	Позитивно: Издвоена како позитивен пример со функционална организација, координација и обезбедено финансирање.	Not Mentioned	Позитивно: Ревизијата ја издвојува како позитивен пример со функционална организација и оперативна подготвеност.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Позитивно: Издвоена е како позитивен пример со функционална организација и координација.	Not Mentioned	Not Mentioned	Позитивно: Издвоена е како позитивен пример со функционална организација и координација.
Европската комисија	Нема разлики; сите извори се неутрални, без критики или пофалби.	Неутрално: Спомената е како извор на податоци преку Заедничкиот истражувачки центар, без мета-вреднување.	Not Mentioned	Неутрално: Спомената е како извор на податоци преку Заедничкиот истражувачки центар, без мета-вреднување.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Неутрално: Спомената е како извор на извештај, без мета-вреднување.	Not Mentioned	Not Mentioned	Неутрално: Спомената е како извор на податоци за шумски пожари, без мета-вреднување.
Владата	Само два извори (Алфа, Фактор) даваат негативен приказ.	Not Mentioned	Not Mentioned	Негативно: Констатирано е дека не се донесени стратешки документи и дека планот не е усвоен, што имплицира критички тон кон институцијата.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Негативно: Критикувана е поради непреземање реформи и неусвојување стратешки документи.	Not Mentioned	Not Mentioned	Негативно: Критикувана е поради неподготвеноста и неспроведувањето реформи, иако се наведува дека се преземени иницијативи.
ЈП „Национални шуми“	Сите извори се неутрални, без разлики.	Неутрално: Споменати се само како извор на податоци за изгорени површини и штети, без вреднување.	Not Mentioned	Неутрално: Споменати се само како извор на статистички податоци за изгорени површини и штети.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Неутрално: Споменати се само како извор на податоци за изгорени површини, без вреднување.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје	Три извори даваат негативен приказ, другите не го спомнуваат.	Негативно: Констатирана е недоволна пополнетост (172 од 384 работни места) и застарена опрема, што ја намалува оперативноста.	Not Mentioned	Негативно: Наведено е дека има недоволна пополнетост со човечки ресурси и застарена опрема, што претставува критика на капацитетите.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Негативно: Истакнат е недостигот на кадар и застарената опрема, што укажува на критички тон.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Единиците на локалната самоуправа (ЕЛС)	Либертас критикува, Фактор неутрален.	Негативно: Наведени се недоволни капацитети и финансирање, што се доведува во врска со реактивното дејствување.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Неутрално: Споменати се како дел од финансирањето, без експлицитно вреднување.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Планинската спасителна служба на Црвен крст Охрид	Само два извора го спомнуваат, обата позитивно.	Позитивно: Пофалена како дел од позитивниот пример за воспоставена оперативна подготвеност.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Позитивно: Пофалена е како дел од позитивниот пример за воспоставена оперативна подготвеност.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Европскиот механизам за цивилна заштита	Повеќето извори го игнорираат; двајца го спомнуваат неутрално, без оценка.	Неутрално: Споменат е како спроведувач на скрининг во 2018 година, без вреднување.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Неутрално: Споменат е во контекст на скрининг, без експлицитно вреднување.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Планинска спасителна служба на Црвениот крст Охрид	Само Алфа Вести ја спомнува, позитивно.	Not Mentioned	Not Mentioned	Позитивно: Издвоена е како позитивен пример со обучени спасувачи и меѓународни стандарди.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Државниот завод за ревизија (ДЗР)	Само Либертас го спомнува, неутрално.	Неутрално: ДЗР е извор на наодите, презентирани без мета-вреднување на самата институција.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Владата на Македонија	Само Либертас го спомнува, негативно, без други перспективи.	Негативно: Имплицитно критикувана поради неувојување стратешки документи и неажурирање планови, што укажува на пропусти.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Дирекцијата за заштита и спасување (ДЗС)	Единствен извор со негативен приказ; останатите молчат.	Негативно: Утврдени се слабости во управувањето со материјални средства, недоволна опременост и реактивно функционирање.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned
Планинска спасителна служба на Црвен крст Охрид	Само еден извор го спомнува, со позитивен сентимент.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Позитивно: Пофалена е како дел од позитивниот пример за воспоставена оперативна подготвеност.
ЕУ	Единствено спомнување е неутрално, без други перспективи.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Неутрално: Спомената е во контекст на скринингот од 2018 година, без вреднување.
ЈП "Национални шуми"	Само еден извор го спомнува, неутрално, како податочен извор.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Неутрално: Споменато е како извор на податоци за изгорени површини, без мета-вреднување.
Буџетот на Републиката	Само еден извор го спомнува, неутрално.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Неутрално: Споменат е како извор на финансирање, без мета-вреднување.
ЕЛС	Само еден извор го спомнува, неутрално како извор на финансирање.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Неутрално: Споменати се како извор на финансирање, без мета-вреднување.
Црвен крст	Само еден извор го спомнува, неутрално.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Неутрално: Споменат е како дел од позитивниот пример, но без директно мета-вреднување.
Коперникус	Единствено Независен Весник го спомнува, неутрално.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Неутрално: Споменат е како сателитска програма за набљудување, без мета-вреднување.
EFFIS	Само еден извор го спомнува, неутрално.	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Not Mentioned	Неутрално: Споменат е како систем за информации, без мета-вреднување.

entities

Државен завод за ревизија (ДЗР)
Дирекција за заштита и спасување (ДЗС)
Бригада за противпожарна заштита на Град Скопје
Стојанче Ангелов (директор на ДЗС)
Европски информациски систем за шумски пожари (EFFIS)
Европски механизам за цивилна заштита
Влада на Република Северна Македонија
ЈП Национални шуми
Европска комисија
Програма Коперникус (Copernicus)
Град Скопје
Заеднички истражувачки центар на Европската комисија
Општина Охрид
Европската комисија
Владата
ЈП „Национални шуми“
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје
Единиците на локалната самоуправа (ЕЛС)
Планинската спасителна служба на Црвен крст Охрид
Европскиот механизам за цивилна заштита
Планинска спасителна служба на Црвениот крст Охрид
Државниот завод за ревизија (ДЗР)
Владата на Македонија
Дирекцијата за заштита и спасување (ДЗС)
Планинска спасителна служба на Црвен крст Охрид
ЕУ
ЈП "Национални шуми"
Буџетот на Републиката
ЕЛС
Црвен крст
Коперникус
EFFIS

key differences

EFFIS: Само еден извор го спомнува, неутрално.
ЈП "Национални шуми": Само еден извор го спомнува, неутрално, како податочен извор.
ЈП Национални шуми: Сите извори се неутрални, само цитираат податоци.
ЈП „Национални шуми“: Сите извори се неутрални, без разлики.
Бригада за противпожарна заштита на Град Скопје: Сите извори се негативни; разликата е во деталите за недостиг на кадар.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје: Три извори даваат негативен приказ, другите не го спомнуваат.
Буџетот на Републиката: Само еден извор го спомнува, неутрално.
Влада на Република Северна Македонија: Негативен тон доминира; критики за неусвоени стратегии, без позитивни прикази.
Владата: Само два извори (Алфа, Фактор) даваат негативен приказ.
Владата на Македонија: Само Либертас го спомнува, негативно, без други перспективи.
Град Скопје: Најважно: ДВ истакнува негативен аспект, додека другите се неутрални.
Дирекција за заштита и спасување (ДЗС): Речиси сите извори негативни; 4NEWS.mk единствен неутрален.
Дирекцијата за заштита и спасување (ДЗС): Единствен извор со негативен приказ; останатите молчат.
Државен завод за ревизија (ДЗР): Поделба: неутрално известување vs. позитивно оценување како темелен и доверлив.
Државниот завод за ревизија (ДЗР): Само Либертас го спомнува, неутрално.
ЕЛС: Само еден извор го спомнува, неутрално како извор на финансирање.
ЕУ: Единствено спомнување е неутрално, без други перспективи.
Европска комисија: Само еМагазин ја спомнува, неутрално.
Европската комисија: Нема разлики; сите извори се неутрални, без критики или пофалби.
Европски информациски систем за шумски пожари (EFFIS): Сите извори се неутрални, без разлики.
Европски механизам за цивилна заштита: Повеќето извори го игнорираат; ретките спомнувања се неутрални, без критички или пофални тонови.
Европскиот механизам за цивилна заштита: Повеќето извори го игнорираат; двајца го спомнуваат неутрално, без оценка.
Единиците на локалната самоуправа (ЕЛС): Либертас критикува, Фактор неутрален.
Заеднички истражувачки центар на Европската комисија: Само еМагазин го спомнува, неутрално.
Коперникус: Единствено Независен Весник го спомнува, неутрално.
Општина Охрид: Позитивен приказ, без негативни или неутрални гледишта.
Планинска спасителна служба на Црвен крст Охрид: Само еден извор го спомнува, со позитивен сентимент.
Планинска спасителна служба на Црвениот крст Охрид: Само Алфа Вести ја спомнува, позитивно.
Планинската спасителна служба на Црвен крст Охрид: Само два извора го спомнуваат, обата позитивно.
Програма Коперникус (Copernicus): Само еМагазин го спомнува, неутрално.
Стојанче Ангелов (директор на ДЗС): Нема разлики; само два извори го спомнуваат, неутрално.
Црвен крст: Само еден извор го спомнува, неутрално.

source analyses

4NEWS.mk

ЈП Национални шуми: Неутрално: Само се наведени податоци за штети, без вреднување.
Бригада за противпожарна заштита на Град Скопје: Негативно: Истакнати се недоволна пополнетост и застарена опрема.
Влада на Република Северна Македонија: Не е споменато
Град Скопје: Неутрално: Споменат во контекст на Бригадата, без вреднување.
Дирекција за заштита и спасување (ДЗС): Неутрално: ДЗС е спомената како субјект на ревизија и одговор на критиките.
Државен завод за ревизија (ДЗР): Позитивно: ДЗР е прикажан како алармантен и темелен, со препораки за реформи.
Европска комисија: Не е споменато
Европски информациски систем за шумски пожари (EFFIS): Не е споменато
Европски механизам за цивилна заштита: Неутрално: Споменат како рамка за меѓународна помош, без вреднување.
Заеднички истражувачки центар на Европската комисија: Не е споменато
Програма Коперникус (Copernicus): Не е споменато
Стојанче Ангелов (директор на ДЗС): Неутрално: Ангелов е говорник кој ги брани своите постапки, без мета-вреднување.

Deutsche Welle

ЈП Национални шуми: Неутрално: Само се цитирани податоци за штети без мета-вреднување.
Бригада за противпожарна заштита на Град Скопје: Негативно: Ревизијата укажува на недостиг на кадар и застарени возила.
Влада на Република Северна Македонија: Негативно: Се критикува неусвојувањето на стратегија и планови, како и недоволното финансирање.
Град Скопје: Негативно: Се наведуваат проблеми со капацитетот на противпожарната бригада.
Дирекција за заштита и спасување (ДЗС): Негативно: Ревизијата открива сериозни слабости, недостиг на инспектори и проблеми со евиденција.
Државен завод за ревизија (ДЗР): Позитивно: Извештајот е претставен како темелен и сигурен извор на наоди.
Европска комисија: Не е спомената
Европски информациски систем за шумски пожари (EFFIS): Неутрално: Само се користат податоци од системот без вреднување.
Европски механизам за цивилна заштита: Не е споменат
Заеднички истражувачки центар на Европската комисија: Не е споменат
Програма Коперникус (Copernicus): Не е спомената
Стојанче Ангелов (директор на ДЗС): Не е споменат

vecer.mk

ЈП Национални шуми: Неутрално: ЈП Национални шуми е извор на податоци за штети, само информативно споменато.
Бригада за противпожарна заштита на Град Скопје: Не е споменато
Влада на Република Северна Македонија: Неутрално: Владата е имплицитно спомената преку системот за заштита, но без експлицитно вреднување.
Град Скопје: Не е споменато
Дирекција за заштита и спасување (ДЗС): Негативно: Ревизијата утврдила значајни слабости во управувањето со материјалните средства, што претставува експлицитна критика.
Државен завод за ревизија (ДЗР): Неутрално: ДЗР е извршител на ревизијата, само информативно споменат како автор на извештајот.
Европска комисија: Не е споменато
Европски информациски систем за шумски пожари (EFFIS): Не е споменато
Европски механизам за цивилна заштита: Не е споменато
Заеднички истражувачки центар на Европската комисија: Не е споменато
Програма Коперникус (Copernicus): Не е споменато
Стојанче Ангелов (директор на ДЗС): Не е споменато

А1он

Бригада за противпожарна заштита на Град Скопје: Негативно: Наведени се недоволна пополнетост и застарена опрема, што укажува на критички тон.
Влада на Република Северна Македонија: Негативно: Ревизијата укажува на недостатоци во стратешкото планирање и неусвоени документи, што имплицира критички тон.
Дирекција за заштита и спасување (ДЗС): Негативно: Ревизијата утврдила слабости во управувањето со материјални средства и недоволни капацитети.
Државен завод за ревизија (ДЗР): Неутрално: ДЗР е извор на ревизијата, само ги презентира наодите без мета-вреднување.
Европски информациски систем за шумски пожари (EFFIS): Неутрално: Само се користат податоци од EFFIS без вреднување на самиот систем.
Европски механизам за цивилна заштита: Не е споменато
Стојанче Ангелов (директор на ДЗС): Не е споменато

Алфа Вести

ЈП „Национални шуми“: Неутрално: Споменати се само како извор на статистички податоци за изгорени површини и штети.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје: Негативно: Наведено е дека има недоволна пополнетост со човечки ресурси и застарена опрема, што претставува критика на капацитетите.
Владата: Негативно: Констатирано е дека не се донесени стратешки документи и дека планот не е усвоен, што имплицира критички тон кон институцијата.
Дирекција за заштита и спасување (ДЗС): Негативно: Ревизијата утврдила слабости во управувањето, недоволни капацитети и застарена опрема, што претставува експлицитна критика на системот.
Државен завод за ревизија (ДЗР): Неутрално: ДЗР е извор на наодите, презентирани се факти без мета-вреднување на самата институција.
Европската комисија: Неутрално: Спомената е како извор на податоци преку Заедничкиот истражувачки центар, без мета-вреднување.
Општина Охрид: Позитивно: Ревизијата ја издвојува како позитивен пример со функционална организација и оперативна подготвеност.
Планинска спасителна служба на Црвениот крст Охрид: Позитивно: Издвоена е како позитивен пример со обучени спасувачи и меѓународни стандарди.

Либертас

ЈП „Национални шуми“: Неутрално: Споменати се само како извор на податоци за изгорени површини и штети, без вреднување.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје: Негативно: Констатирана е недоволна пополнетост (172 од 384 работни места) и застарена опрема, што ја намалува оперативноста.
Владата на Македонија: Негативно: Имплицитно критикувана поради неувојување стратешки документи и неажурирање планови, што укажува на пропусти.
Дирекцијата за заштита и спасување (ДЗС): Негативно: Утврдени се слабости во управувањето со материјални средства, недоволна опременост и реактивно функционирање.
Државниот завод за ревизија (ДЗР): Неутрално: ДЗР е извор на наодите, презентирани без мета-вреднување на самата институција.
Европската комисија: Неутрално: Спомената е како извор на податоци преку Заедничкиот истражувачки центар, без мета-вреднување.
Европскиот механизам за цивилна заштита: Неутрално: Споменат е како спроведувач на скрининг во 2018 година, без вреднување.
Единиците на локалната самоуправа (ЕЛС): Негативно: Наведени се недоволни капацитети и финансирање, што се доведува во врска со реактивното дејствување.
Општина Охрид: Позитивно: Издвоена како позитивен пример со функционална организација, координација и обезбедено финансирање.
Планинската спасителна служба на Црвен крст Охрид: Позитивно: Пофалена како дел од позитивниот пример за воспоставена оперативна подготвеност.

Независен Весник

EFFIS: Неутрално: Споменат е како систем за информации, без мета-вреднување.
ЈП "Национални шуми": Неутрално: Споменато е како извор на податоци за изгорени површини, без мета-вреднување.
Бригада за противпожарна заштита на Град Скопје: Негативно: Наведено е дека има недоволна пополнетост и застарена опрема, што влијае на оперативната подготвеност.
Буџетот на Републиката: Неутрално: Споменат е како извор на финансирање, без мета-вреднување.
Владата: Негативно: Критикувана е поради неподготвеноста и неспроведувањето реформи, иако се наведува дека се преземени иницијативи.
Дирекција за заштита и спасување (ДЗС): Негативно: Утврдени се значајни слабости во управувањето со материјални средства, недоволна опременост и кадар.
Државен завод за ревизија (ДЗР): Позитивно: Ревизијата е претставена како темелна и стручна, со укажување на слабости и давање насоки за подобрување.
ЕЛС: Неутрално: Споменати се како извор на финансирање, без мета-вреднување.
ЕУ: Неутрално: Спомената е во контекст на скринингот од 2018 година, без вреднување.
Европската комисија: Неутрално: Спомената е како извор на податоци за шумски пожари, без мета-вреднување.
Коперникус: Неутрално: Споменат е како сателитска програма за набљудување, без мета-вреднување.
Општина Охрид: Позитивно: Издвоена е како позитивен пример со функционална организација и координација.
Планинска спасителна служба на Црвен крст Охрид: Позитивно: Пофалена е како дел од позитивниот пример за воспоставена оперативна подготвеност.
Црвен крст: Неутрално: Споменат е како дел од позитивниот пример, но без директно мета-вреднување.

Сакам Да Кажам

ЈП Национални шуми: Неутрално: Податоците за изгорени површини и штети се наведени информативно, без мета-вреднување на ЈП Национални шуми.
Бригада за противпожарна заштита на Град Скопје: Негативно: Ревизијата укажува на недоволна пополнетост (172 од 384 работни места) и застарена опрема, што е експлицитна критика на капацитетите.
Влада на Република Северна Македонија: Негативно: Ревизијата укажува дека планот за заштита и спасување не е усвоен од Владата, што претставува експлицитна критика на нејзиното дејствување.
Град Скопје: Неутрално: Град Скопје е споменат како дел од надлежноста на Бригадата, но без директно мета-вреднување на самиот Град.
Дирекција за заштита и спасување (ДЗС): Негативно: Ревизијата утврдува слабости, недоволна пополнетост, застарена опрема и неажурирани планови, што претставува експлицитна критика на ДЗС.
Државен завод за ревизија (ДЗР): Позитивно: Ревизорскиот извештај е претставен како темелна и критичка анализа, но самиот ДЗР не е експлицитно пофален или критикуван; тој е извор на наодите.
Европска комисија: Не е споменато
Европски информациски систем за шумски пожари (EFFIS): Не е споменато
Европски механизам за цивилна заштита: Неутрално: Механизмот е споменат во контекст на скринингот од 2018 година и декларирањето на ДЗС, но без мета-вреднување на самиот механизам.
Заеднички истражувачки центар на Европската комисија: Не е споменато
Програма Коперникус (Copernicus): Не е споменато
Стојанче Ангелов (директор на ДЗС): Неутрално: Ангелов е говорник кој ги брани своите постапки и наведува подобрувања, но текстот не дава мета-вреднување за него (ниту пофалба, ниту критика).

Фактор портал

ЈП „Национални шуми“: Неутрално: Споменати се само како извор на податоци за изгорени површини, без вреднување.
Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје: Негативно: Истакнат е недостигот на кадар и застарената опрема, што укажува на критички тон.
Владата: Негативно: Критикувана е поради непреземање реформи и неусвојување стратешки документи.
Дирекција за заштита и спасување (ДЗС): Негативно: Ревизијата утврдува слабости во управувањето, недоволна опременост и реактивно функционирање.
Државен завод за ревизија (ДЗР): Неутрално: ДЗР е извор на наодите, презентирани без мета-вреднување на самата институција.
Европската комисија: Неутрално: Спомената е како извор на извештај, без мета-вреднување.
Европскиот механизам за цивилна заштита: Неутрално: Споменат е во контекст на скрининг, без експлицитно вреднување.
Единиците на локалната самоуправа (ЕЛС): Неутрално: Споменати се како дел од финансирањето, без експлицитно вреднување.
Општина Охрид: Позитивно: Издвоена е како позитивен пример со функционална организација и координација.
Планинската спасителна служба на Црвен крст Охрид: Позитивно: Пофалена е како дел од позитивниот пример за воспоставена оперативна подготвеност.

еМагазин

ЈП Национални шуми: Неутрално: ЈП Национални шуми се споменати само како извор на податоци за изгорени површини, без вреднување.
Бригада за противпожарна заштита на Град Скопје: Не е споменато
Влада на Република Северна Македонија: Негативно: Владата е критикувана поради неусвојување на стратешки документи и неажурирање на планови, што укажува на пропусти.
Град Скопје: Не е споменато
Дирекција за заштита и спасување (ДЗС): Негативно: ДЗС е критикувана поради недоволна подготвеност, слабости во координацијата и неспроведени реформи.
Државен завод за ревизија (ДЗР): Позитивно: ДЗР е претставен како темелен и доверлив институционален контролор, чии наоди се објективно презентирани.
Европска комисија: Неутрално: Европската комисија е спомената како институција чиј Заеднички истражувачки центар изготвил извештај, без вреднување.
Европски информациски систем за шумски пожари (EFFIS): Неутрално: EFFIS е споменат како систем чии податоци се користени, без вреднување.
Европски механизам за цивилна заштита: Неутрално: Механизмот е споменат како спроведувач на скрининг, без вреднување.
Заеднички истражувачки центар на Европската комисија: Неутрално: Центарот е споменат како изготвувач на извештај, без вреднување.
Програма Коперникус (Copernicus): Неутрално: Програмата Коперникус е спомената како извор на сателитски набљудувања, без вреднување.
Стојанче Ангелов (директор на ДЗС): Не е споменато

Сценарија

scenarios

description
Владата, под притисок на јавноста и ЕУ, ја усвојува нацрт-стратегијата 2026-2030 и обезбедува значително зголемување на капиталните расходи за опрема на ДЗС и Бригадата на Град Скопје. Ова води кон постепено намалување на штетите од шумски пожари и поплави во рок од неколку години.
plausibility
realistic
time horizon
mid
title
Усвојување стратегија и зголемени инвестиции
valence
positive
description
Владата и ДЗС со директор Ангелов делумно ги адресираат наодите на ДЗР преку измени на закони и мали зголемувања на буџетот. Сепак, недостигот од 212 пожарникари во Скопје и застареноста на возилата (просечно 32 години) остануваат, а системот продолжува да функционира главно реактивно, со чести прогласувања кризни состојби.
plausibility
realistic
time horizon
short
title
Делумни реформи, но реактивен одговор останува
valence
neutral
description
Поради неажурираната процена на загрозеност од 2007 година и отсуство на оперативен план, во летото 2025 година избувнува катастрофален шумски пожар во повеќе региони. Бригадата на Град Скопје со само 172 пожарникари и возила стари до 56 години не може да одговори, што предизвикува огромни штети (над 100 милиони евра) и човечки жртви.
plausibility
realistic
time horizon
short
title
Голем пожар пред усвојување на стратегијата
valence
negative
description
Европската комисија, користејќи ги наодите од скринингот од 2018 и ревизијата на ДЗР, ја условува претпристапната помош со спроведување на интегриран систем за управување со катастрофи. ДЗС добива модерна опрема и возила, а бројот на пожарникари се зголемува за 30% во рок од две години.
plausibility
plausible
time horizon
mid
title
ЕУ принудува реформи преку механизмот
valence
positive
description
ЈП „Национални шуми“ и Владата, со цел да ги намалат штетите од 133,6 милиони евра, воведуваат строги мерки за превенција и приватно осигурување на шумските површини. Иако пожарите остануваат чести, финансискиот товар се префрла на осигурителни компании, а државата ги насочува заштедите кон ДЗС.
plausibility
plausible
time horizon
mid
title
Приватизација на шумите го намалува ризикот
valence
neutral
description
Поради несогласувања меѓу владејачката коалиција и опозицијата, нацрт-стратегијата 2026-2030 останува неусвоена во Собранието. ДЗС продолжува да работи без стратешки насоки, а недостигот на инспектори (само 14-17 за 1.168 надзори годишно) води кон неказнетост за палежите и зголемување на бројот на пожари.
plausibility
plausible
time horizon
mid
title
Политичка блокада го спречува усвојувањето на стратегијата
valence
negative
description
Македонија, користејќи ги податоците од програмата „Коперникус“ и EFFIS, развива автономен систем за рано предупредување за шумски пожари. ДЗС и Бригадата на Град Скопје добиваат беспилотни летала и софтвер за предвидување, што ја зголемува ефикасноста на интервенциите за 50% и ги намалува годишните штети под 20 милиони евра.
plausibility
speculative
time horizon
long
title
Технолошки скок преку сателитски системи
valence
positive
description
Северна Македонија, заедно со Албанија и Косово, формира заедничка воздушна единица за гаснење пожари, со што се надминуваат слабостите во управувањето со воздушните сили констатирани од ДЗР. Иако националниот систем останува недоволно финансиран, регионалниот пристап овозможува покривање на 70% од територијата.
plausibility
speculative
time horizon
long
title
Регионална соработка за воздушни сили
valence
neutral
description
Поради климатските промени, во 2027 година Македонија доживува истовремена криза од шумски пожари, поплави и екстремни горештини. Со неажурирана процена од 2007 година и само 172 пожарникари во Скопје, системот колабира, а меѓународната помош преку Европскиот механизам за цивилна заштита пристигнува доцна. Штетите достигнуваат 500 милиони евра, а се јавува и масовна миграција од засегнатите региони.
plausibility
speculative
time horizon
mid
title
Климатска катастрофа ги надминува капацитетите
valence
negative

Извори

articles

article order
0
body
Во услови на зголемена изложеност на ризици од катастрофи, особено од шумски пожари, поплави и екстремни временски услови, системот за заштита и спасување во Македонија не секогаш располага со потребната стратешка, институционална и оперативна подготвеност за ефикасен одговор - констатира Државниот завод за ревизија. Ревизорите утврдиле слабости во стратешкото планирање, координацијата и управувањето со ресурсите, недоволни човечки и материјални капацитети, како и ограничено инвестирање во модернизација и опремување. Според ревизорите, шумските пожари се еден од по изразените ризици од катастрофи поради климатските промени. Според податоците во Предвремениот извештај за шумските пожари во Европа, Блискиот Исток и Северна Африка за 2024 година, изготвен од Заедничкиот истражувачки центар на Европската комисија во рамките на Европскиот информациски систем за шумски пожари (EFFIS), базирани на сателитски набљудувања преку програмата "Коперникус" (Copernicus), во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, што претставува највисоко ниво во последната деценија и повеќе од вкупната изгорена површина регистрирана во претходните шест години заедно. Според податоците на ЈП "Национални шуми", во периодот 2023 - 2025 година евидентирани се 82.714 хектари изгорена површина, 914.657 м³ изгорена дрвна маса и штети во износ од 133.663.967 евра, при што само во 2024 година штетата изнесува 83.121.333 евра. Слабостите и потребата од реформи во системот за заштита и спасување се констатирани уште со скринингот спроведен од ЕУ преку Европскиот механизам за цивилна заштита во 2018 година, но до денот на ревизијата, иако се преземени повеќе иницијативи, реформите не се спроведени. ДЗР констатира дека не е донесена национална стратегија за заштита и спасување како стратешки документ за дефинирање цели и приоритети, при што последната е со важност до 2018 година. - Изготвена е нацрт-стратегија за периодот 2026 - 2030 година, која не е усвоена, а не е донесена и годишна програма за заштита и спасување за спроведување на стратегијата. Дополнително, планот за заштита и спасување на Републиката не е ажуриран, а воедно во ревизијата не е презентиран доказ дека е усвоен од страна на Владата. Процената на загрозеност од природни непогоди и други несреќи на територијата на Републиката е донесена во 2007 година, таа не е ажурирана во согласност со новите ризици и современите услови. Исто така, не е донесена нова методологија за содржината и начинот на проценување на опасностите и планирањето на заштитата и спасувањето - велат од ДЗР. Ревизорите констатирале дека отсуството на стратешки документи придонесува за недостиг на јасно дефинирани приоритети, насоки за развој и сценарија за дејствување, што влијае врз начинот на управување со ризици и катастрофи. - Системот предвидува постоење републички и просторни сили за заштита и спасување, со јасно дефиниран модел на постапност (сопственик - општина - Република - меѓународна помош). Оперативните сили се соочуваат со недоволна пополнетост со човечки ресурси, недостиг на опрема и отсуство на механизми за следење на нивната ефективност, се наведува во соопштението. Како пример е наведена Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје, која е одговорна за заштита и спасување на речиси 617.000 жители на површина од 1.818 квадратни километри. Во 2024 година бригадата реализирала 1.412 интервенции по пожари и 161 техничка интервенција. Од 384 систематизирани работни места за пожарникари, пополнети биле само 172. Утврдена е и застарена противпожарна опрема, што, според ревизијата, влијае врз оперативната подготвеност и ефикасноста. ДЗР укажува и дека планинското спасување не е законски уредено како дел од оперативните сили во системот за заштита и спасување. Ревизорите утврдиле дека системот за заштита и спасување се финансира од Буџетот на државата и буџетите на ЕЛС, но без воспоставен модел на финансиска одржливост преку сопствени приходи, долгорочно инвестициско планирање и поефикасно користење на донаторските и меѓународните средства. -Во периодот 2022-2024 година, за противпожарна заштита се обезбедени вкупно 2.233.503 илјади денари, од кои 1.409.390 илјади денари од наменски дотации од Буџетот на Републиката и 782.898 илјади денари од буџетите на ЕЛС, додека средствата од донации изнесуваат 11.115 илјади денари. Од вкупните средства, 98,5% се насочени кон тековни расходи, за плати и надоместоци, а само 1,5% на капитални расходи, што ограничува простор за модернизација, набавка на опрема и возила и зајакнување на оперативната подготвеност. Воедно, наменските дотации за ТППЕ во Буџетот за 2026 година се зголемени од 525.526 илјади денари во 2025 година на 1.000.000 илјади денари во 2026 година, односно за 90,3%, се наведува во соопштението. Ревизиорите констатирале и недоволната опременост, недостигот на обучен кадар и не унифицираниот пристап во организацијата и финансирањето кај противпожарните единици влијаат на нивната реална оперативна подготвеност. Со ревизијата утврдени се слабости и во управувањето со воздушните сили за справување со шумски пожари, во делот на човечките ресурси, логистиката и набавките, што влијае врз економичноста, ефикасноста и ефективноста и не обезбедува доволна оперативна подготвеност за навремено справување со пожари и други катастрофи. -Анализата на трошоците за воздухопловите покажува дека во периодот 2023-2025 година за сервисирање, набавка на резервни делови и осигурување на воздухопловите се потрошени вкупно 149.905 илјади денари. Притоа, во 2023 и 2024 година годишните трошоци изнесувале 59.517 и 59.608 илјади денари, што претставува 7,4% од проценетата вредност на воздухопловите во износ од 801.722 илјади денари, односно по 3,7% за сервисирање и 3,7% за осигурување, се наведува во соопштението. Во управувањето со материјалните средства во Дирекцијата за заштита и спасување, со ревизијата утврдени се значајни слабости. Дирекцијата, како што велат од ДЗР, располага со над 30 магацини по подрачни одделенија без воспоставен интегриран систем за материјална и финансиска евиденција, со недостиг на магационери и соодветни контроли. Не е извршен целосен попис и усогласување на состојбата ниту е обезбедено следење на движењето на средствата. Вредноста на евидентираните средства од 6.592.870 илјади денари во 2024 година се намалила на 3.833.441 илјади денари во 2025 година, односно за 41,9 отсто. Според ДЗР, системот за управување со кризи функционира претежно реактивно, преку постепено активирање на ресурсите од локално кон национално ниво, при што во услови на недоволни локални капацитети се прогласува кризна состојба и се ангажираат ресурсите на Армијата, Министерството за внатрешни работи и меѓународната помош. -Во 2024 и 2025 година повеќекратно се прогласувани кризни состојби поради пожари, што укажува на недоволни капацитети за ефикасно справување со катастрофи. Воедно, не е воспоставен систем за анализа, следење и оценка на ефективноста на делувањето на силите за заштита и спасување, а во Годишните извештаи за работењето на ДЗС не се обезбедуваат доволно информации за функционирањето на системот, се посочува во соопштението. Како позитивен пример, ревизијата ја издвојува Општина Охрид и Планинската спасителна служба на Црвен крст Охрид, каде е воспоставена функционална организација, координација и оперативна подготвеност, со обезбедено финансирање, човечки ресурси и обучени спасувачи согласно меѓународните стандарди. Ограничени капацитети се констатирани и кај инспекцискиот надзор. Годишно се реализираат меѓу 1.168 и 1.369 надзори со само 14 до 17 инспектори. -Во февруари 2026 година ДЗС доставила информација до Владата во која е укажано дека со постојниот начин на работа и просечно извршување на околу 1.300 надзори годишно, би биле потребни приближно 55 години за контрола на сите правни субјекти. За редовен и контролен инспекциски надзор еднаш годишно, согласно проценката на ДЗС, потребни би биле 322 инспектори, при 72.181 активни претпријатија, велат од ДЗР. Во насока на надминување на утврдените слабости, ДЗР препорачува спроведување на реформи за воспоставување интегриран и функционален систем за заштита и спасување, преку донесување на Национална стратегија, јасна нормативна рамка, стабилно финансирање, зајакнување на капацитетите и воспоставување ефикасен систем за мониторинг и надзор.
language
mkd
published at
2026-09-22T12:26:17
source
Либертас
title
Македонија неподготвена за справување со катастрофи, утврди ДЗР
url
https://libertas.mk/makedoni-a-nepodgotvena-za-spravuva-e-so-katastrofi-utvrdi-dzr/
article order
9
body
Системот за заштита и спасување во Македонија не располага со потребната стратешка, институционална и оперативна подготвеност за ефикасен одговор, се вели во ревизорскиот извештај за Дирекцијата за заштита и спасување (ДЗС) за 2025 година на Државниот завод за ревизија (ДЗР). Според ревизорите, шумските пожари се еден од по изразените ризици од катастрофи поради климатските промени. Според податоците на ЈП "Национални шуми", во периодот 2023 - 2025 година евидентирани се 82.714 хектари изгорена површина, 914.657 метри кубни изгорена дрвна маса и штети во износ од 133.663.967 евра, при што само во 2024 година штетата изнесува 83.121.333 евра. Слабостите и потребата од реформи во системот за заштита и спасување се констатирани уште со скринингот спроведен од ЕУ преку Европскиот механизам за цивилна заштита во 2018 година, но до денот на ревизијата, иако се преземени повеќе иницијативи, реформите не се спроведени. ДЗР констатира дека не е донесена национална стратегија за заштита и спасување како стратешки документ за дефинирање цели и приоритети, при што последната е со важност до 2018 година. "Изготвена е нацрт-стратегија за периодот 2026 - 2030 година, која не е усвоена, а не е донесена и годишна програма за заштита и спасување за спроведување на стратегијата. Дополнително, планот за заштита и спасување не е ажуриран, а воедно во ревизијата не е презентиран доказ дека е усвоен од страна на Владата. Процената на загрозеност од природни непогоди и други несреќи е донесена во 2007 година, таа не е ажурирана во согласност со новите ризици и современите услови. Исто така, не е донесена нова методологија за содржината и начинот на проценување на опасностите и планирањето на заштитата и спасувањето", велат од ДЗР. Ревизорите констатирале дека оперативните сили се соочуваат со недоволна пополнетост со човечки ресурси, недостиг на опрема и отсуство на механизми за следење на нивната ефективност, се наведува во соопштението. Како пример е наведена Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје, која е одговорна за заштита и спасување на речиси 617.000 жители на површина од 1.818 квадратни километри. Во 2024 година бригадата реализирала 1.412 интервенции по пожари и 161 техничка интервенција. Од 384 систематизирани работни места за пожарникари, пополнети биле само 172. Утврдена е и застарена противпожарна опрема, што, според ревизијата, влијае врз оперативната подготвеност и ефикасноста. Со ревизијата утврдени се слабости и во управувањето со воздушните сили за справување со шумски пожари, во делот на човечките ресурси, логистиката и набавките, што влијае врз економичноста, ефикасноста и ефективноста и не обезбедува доволна оперативна подготвеност за навремено справување со пожари и други катастрофи. Ограничени капацитети се констатирани и кај инспекцискиот надзор. Годишно се реализираат меѓу 1.168 и 1.369 надзори со само 14 до 17 инспектори. Директорот на ДЗС Стојанче Ангелов, вели дека за слабостите што ги наведуваат ревизорите укажувал и самиот, прво како директор на Центарот за управување со кризи (ЦУК), а сега и како директор на ДЗС. Според него, дел од проблемите значително се намалени со измените на Законот за управување со кризи од минатата година, како и со измените на Законот за заштита и спасување од јуни годинава. Тој вели дека "ер тракторите" годинава биле сервисирани навреме и ставени во функција пред почетокот на сезоната на пожари, додека бројот на противпожарни возила постепено се зголемува.Како пример ги наведува 23 "пинцгауери", 15 БТР и пет "хермелини" кои се пренаменети во противпожарни возила. Како значаен чекор Ангелов ја издвојува и законската измена со која во итни ситуации директорот на ДЗС може директно да нареди ангажирање на републичките сили за заштита и спасување. "Со оваа измена се прескокнуваат сите претходни бирократски усложнувања и успорувања во итни ситуации бидејќи директорот на ДЗС е овластен да нареди ангажман на било која единица или дел од единица од Силите за заштита и спасување", вели Ангелов. Тој додава дека годинава бил значително зголемен ангажманот на доброволните пожарникари преку Тимовите за брз одговор на ДЗС, што, според него, ја намалило потребата од дополнително ангажирање на полицијата и Армијата во гаснењето на комплексни пожари. Ангелов тврди и дека ова лето немало потреба од барање меѓународна помош за справување со пожарите. Напротив, според него, ДЗС за првпат во рамки на Европскиот механизам за цивилна заштита декларирала два "ер трактори" за помош на други земји.
language
mkd
published at
2026-09-22T12:25:23
source
Сакам Да Кажам
title
СИСТЕМОТ ЗА ЗАШТИТА И СПАСУВАЊЕ НЕ Е ПОДГОТВЕН ЗА ЕФИКАСЕН ОДГОВОР, ВЕЛИ ДРЖАВНИОТ РЕВИЗОР ЗА ДЗС
url
https://sdk.mk/index.php/makedonija/sistemot-za-zashtita-i-spasuvane-ne-e-podgotven-za-efikasen-odgovor-veli-drzhavniot-revizor-za-dzs/
article order
1
body
Во услови на зголемена изложеност на ризици од катастрофи, особено од шумски... Во услови на зголемена изложеност на ризици од катастрофи, особено од шумски пожари, поплави и екстремни временски услови, системот за заштита и спасување во Македонија не секогаш располага со потребната стратешка, институционална и оперативна подготвеност за ефикасен одговор - констатира Државниот завод за ревизија. Во извршената ревизија на успешност на тема "Градење систем за управување со кризи, заштита и спасување преку инвестиции во опрема и ресурси, одржување средства, со цел да се зголеми оперативноста, ефикасноста и ефективноста" ревизорите утврдиле слабости во стратешкото планирање, координацијата и управувањето со ресурсите, недоволни човечки и материјални капацитети, како и ограничено инвестирање во модернизација и опремување. Според ревизорите, шумските пожари се еден од по изразените ризици од катастрофи поради климатските промени. Според податоците во Предвремениот извештај за шумските пожари во Европа, Блискиот Исток и Северна Африка за 2024 година, изготвен од Заедничкиот истражувачки центар на Европската комисија во рамките на Европскиот информациски систем за шумски пожари (EFFIS), базирани на сателитски набљудувања преку програмата "Коперникус" (Copernicus), во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, што претставува највисоко ниво во последната деценија и повеќе од вкупната изгорена површина регистрирана во претходните шест години заедно. Според податоците на ЈП "Национални шуми", во периодот 2023 - 2025 година евидентирани се 82.714 хектари изгорена површина, 914.657 м³ изгорена дрвна маса и штети во износ од 133.663.967 евра, при што само во 2024 година штетата изнесува 83.121.333 евра. Слабостите и потребата од реформи во системот за заштита и спасување се констатирани уште со скринингот спроведен од ЕУ преку Европскиот механизам за цивилна заштита во 2018 година, но до денот на ревизијата, иако се преземени повеќе иницијативи, реформите не се спроведени. ДЗР констатира дека не е донесена национална стратегија за заштита и спасување како стратешки документ за дефинирање цели и приоритети, при што последната е со важност до 2018 година. - Изготвена е нацрт-стратегија за периодот 2026 - 2030 година, која не е усвоена, а не е донесена и годишна програма за заштита и спасување за спроведување на стратегијата. Дополнително, планот за заштита и спасување на Републиката не е ажуриран, а воедно во ревизијата не е презентиран доказ дека е усвоен од страна на Владата. Процената на загрозеност од природни непогоди и други несреќи на територијата на Републиката е донесена во 2007 година, таа не е ажурирана во согласност со новите ризици и современите услови. Исто така, не е донесена нова методологија за содржината и начинот на проценување на опасностите и планирањето на заштитата и спасувањето - велат од ДЗР. Ревизорите констатирале дека отсуството на стратешки документи придонесува за недостиг на јасно дефинирани приоритети, насоки за развој и сценарија за дејствување, што влијае врз начинот на управување со ризици и катастрофи. - Системот предвидува постоење републички и просторни сили за заштита и спасување, со јасно дефиниран модел на постапност (сопственик - општина - Република - меѓународна помош). Оперативните сили се соочуваат со недоволна пополнетост со човечки ресурси, недостиг на опрема и отсуство на механизми за следење на нивната ефективност, се наведува во соопштението. Како пример е наведена Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје, која е одговорна за заштита и спасување на речиси 617.000 жители на површина од 1.818 квадратни километри. Во 2024 година бригадата реализирала 1.412 интервенции по пожари и 161 техничка интервенција. Од 384 систематизирани работни места за пожарникари, пополнети биле само 172. Утврдена е и застарена противпожарна опрема, што, според ревизијата, влијае врз оперативната подготвеност и ефикасноста. ДЗР укажува и дека планинското спасување не е законски уредено како дел од оперативните сили во системот за заштита и спасување. Ревизорите утврдиле дека системот за заштита и спасување се финансира од буџетот на државата и буџетите на ЕЛС, но без воспоставен модел на финансиска одржливост преку сопствени приходи, долгорочно инвестициско планирање и поефикасно користење на донаторските и меѓународните средства. - Во периодот 2022 - 2024 година за противпожарна заштита се обезбедени вкупно 2.233.503 илјади денари, од кои 1.409.390 илјади денари од наменски дотации од буџетот на Републиката и 782.898 илјади денари од буџетите на ЕЛС, а средствата од донации изнесуваат 11.115 илјади денари. Од вкупните средства, 98,5 % се насочени кон тековни расходи, за плати и надоместоци, а само 1,5 % на капитални расходи, што ограничува простор за модернизација, набавка на опрема и возила и зајакнување на оперативната подготвеност. Воедно, наменските дотации за ТППЕ во буџетот за 2026 година се зголемени од 525.526 илјади денари во 2025 година на 1.000.000 илјади денари во 2026 година, односно за 90,3 % - се наведува во соопштението. Ревизиорите констатирале и недоволната опременост, недостигот на обучен кадар и неунифицираниот пристап во организацијата и финансирањето кај противпожарните единици влијаат на нивната реална оперативна подготвеност. Со ревизијата утврдени се слабости и во управувањето со воздушните сили за справување со шумски пожари, во делот на човечките ресурси, логистиката и набавките, што влијае врз економичноста, ефикасноста и ефективноста и не обезбедува доволна оперативна подготвеност за навремено справување со пожари и други катастрофи. - Анализата на трошоците за воздухопловите покажува дека во периодот 2023 - 2025 година за сервисирање, набавка на резервни делови и осигурување на леталата се потрошени вкупно 149.905 илјади денари. Притоа во 2023 и 2024 година годишните трошоци изнесувале 59.517 и 59.608 илјади денари, што претставува 7,4 % од проценетата вредност на леталата во износ од 801.722 илјади денари, односно по 3,7 % за сервисирање и 3,7 % за осигурување - се наведува во соопштението. Во управувањето со материјалните средства во Дирекцијата за заштита и спасување со ревизијата утврдени се значајни слабости. Дирекцијата, како што велат од ДЗР, располага со над 30 магацини во подрачни одделенија, без воспоставен интегриран систем за материјална и финансиска евиденција, со недостиг на магационери и соодветни контроли. Не е извршен целосен попис и усогласување на состојбата, ниту е обезбедено следење на движењето на средствата. Вредноста на евидентираните средства од 6.592.870 илјади денари во 2024 година се намалила на 3.833.441 илјади денари во 2025 година, односно за 41,9 отсто. Според ДЗР, системот за управување со кризи функционира претежно реактивно преку постепено активирање на ресурсите од локално кон национално ниво, при што во услови на недоволни локални капацитети се прогласува кризна состојба и се ангажираат ресурсите на Армијата, Министерството за внатрешни работи и меѓународната помош. - Во 2024 и 2025 година повеќекратно се прогласувани кризни состојби поради пожари, што укажува на недоволни капацитети за ефикасно справување со катастрофи. Воедно, не е воспоставен систем за анализа, следење и оценка на ефективноста на дејствувањето на силите за заштита и спасување, а во годишните извештаи за работењето на ДЗС не се обезбедуваат доволно информации за функционирањето на системот - се посочува во соопштението. Како позитивен пример ревизијата ги издвојува Општина Охрид и Планинската спасителна служба на Црвениот крст Охрид, каде што се воспоставени функционална организација, координација и оперативна подготвеност, со обезбедено финансирање, човечки ресурси и обучени спасувачи во согласност со меѓународните стандарди. Ограничени капацитети се констатирани и кај инспекцискиот надзор. Годишно се реализираат меѓу 1.168 и 1.369 надзори со само 14 до 17 инспектори. - Во февруари 2026 година ДЗС доставила информација до Владата во која е укажано дека со постојниот начин на работа и просечно извршување на речиси 1.300 надзори годишно би биле потребни приближно 55 години за контрола на сите правни субјекти. За редовен и контролен инспекциски надзор еднаш годишно, во согласност со процената на ДЗС, потребни би биле 322 инспектори, при 72.181 активни претпријатија - велат од ДЗР. Во насока на надминување на утврдените слабости, ДЗР препорачува спроведување реформи за воспоставување интегриран и функционален систем за заштита и спасување преку донесување национална стратегија, јасна нормативна рамка, стабилно финансирање, зајакнување на капацитетите и воспоставување ефикасен систем за мониторинг и надзор.
language
mkd
published at
2026-09-22T11:34:04
source
Алфа Вести
title
ДЗР: Зголемени ризици од катастрофи, но недоволна подготвеност на системот за заштита и спасување
url
https://vesti.alfa.mk/dzr-zgolemeni-rizici-od-katastrofi-no-nedovolna-podgotvenost-na-sistemot-za-zashtita-i-spasuvanje/
article order
10
body
Системот за заштита и спасување во земјава и натаму се соочува со слабости во стратешкото планирање, координацијата, ресурсите и опременоста, покажува ревизијата на Државниот завод за ревизија. На наодите на ревизорите реагираше директорот на Дирекцијата за заштита и спасување, Стојанче Ангелов, кој вели дека дел од констатираните слабости веќе се намалени со законски измени и подобрување на ресурсите. ДЗР констатира дека во услови на зголемени ризици од шумски пожари, поплави и екстремни временски услови, системот не секогаш располага со потребната стратешка, институционална и оперативна подготвеност за ефикасен одговор. Според ревизорите, последната национална стратегија за заштита и спасување важела до 2018 година, додека нова стратегија за периодот 2026-2030 година сè уште не е усвоена. Не е донесена ниту годишна програма за спроведување на стратегијата, а планот за заштита и спасување не е ажуриран. Ревизорите укажуваат и дека процената на загрозеност од природни непогоди и други несреќи е од 2007 година и не е усогласена со новите ризици и современите услови. Особено сериозен ризик, според ДЗР, претставуваат шумските пожари. Во 2024 година во земјава биле регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, што е највисоко ниво во последната деценија и повеќе од вкупната површина изгорена во претходните шест години заедно. Податоците на ЈП "Национални шуми" покажуваат дека од 2023 до 2025 година биле евидентирани 82.714 хектари изгорена површина, 914.657 кубни метри изгорена дрвна маса и штети од 133,6 милиони евра. Само во 2024 година штетата изнесувала 83,1 милион евра. Ревизорите утврдиле и недоволна пополнетост со човечки ресурси, недостиг на опрема и ограничена можност за следење на ефикасноста на оперативните сили. Како пример ја посочуваат Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје, која во 2024 година имала 1.412 интервенции по пожари и 161 техничка интервенција. Од 384 систематизирани места за пожарникари, биле пополнети само 172, а констатирана е и застарена противпожарна опрема. ДЗР укажува и на проблеми со финансирањето. Во периодот од 2022 до 2024 година за противпожарна заштита биле обезбедени 2,23 милијарди денари, но дури 98,5 проценти од средствата биле насочени кон тековни расходи, главно плати и надоместоци, додека само 1,5 проценти биле капитални расходи за модернизација, опрема и возила. Истовремено, ревизорите констатирале слабости и во управувањето со воздушните сили за справување со шумски пожари, како и во управувањето со материјалните средства на ДЗС. Дирекцијата располага со повеќе од 30 магацини, но нема интегриран систем за материјална и финансиска евиденција, а констатирани се и недостатоци во пописот и контролата на средствата. ДЗР оценува дека системот за управување со кризи во голема мера функционира реактивно, со постепено активирање на ресурсите од локално кон национално ниво. Во 2024 и 2025 година повеќекратно биле прогласувани кризни состојби поради пожари, што, според ревизорите, укажува на ограничени капацитети за ефикасно справување со катастрофи. На овие наоди реагираше директорот на ДЗС, Стојанче Ангелов. Тој вели дека слабостите што ги нотира ДЗР се прашања на кои укажувал и самиот, прво како директор на Центарот за управување со кризи, а сега и како директор на ДЗС. "Слабостите на Системот за управување со кризи, заштита и спасување на кои укажува ДЗР во суштина се слабости на кои укажував како директор на ЦУК но и сега како директор на ДЗС", вели Ангелов. Според него, дел од проблемите значително се намалени со измените на Законот за управување со кризи од минатата година, како и со измените на Законот за заштита и спасување од јуни годинава. Ангелов посочува дека е подобрена и состојбата со ресурсите. Според него, ер тракторите годинава биле сервисирани навреме и ставени во функција пред почетокот на сезоната на пожари, додека бројот на противпожарни возила постепено се зголемувал. Како пример ги наведува 23 "пинцгауери", 15 БТР и пет "хермелини" кои се пренаменети во противпожарни возила. Како значаен чекор Ангелов ја издвојува и законската измена со која во итни ситуации директорот на ДЗС може директно да нареди ангажирање на републичките сили за заштита и спасување. "Со оваа измена се прескокнуваат сите претходни бирократски усложнувања и успорувања во итни ситуации бидејќи директорот на ДЗС е овластен да нареди ангажман на било која единица или дел од единица од Силите за заштита и спасување", вели Ангелов. Тој додава дека годинава бил значително зголемен ангажманот на доброволните пожарникари преку Тимовите за брз одговор на ДЗС, што, според него, ја намалило потребата од дополнително ангажирање на полицијата и Армијата во гаснењето на комплексни пожари. Ангелов тврди и дека ова лето немало потреба од барање меѓународна помош за справување со пожарите. Напротив, според него, ДЗС за првпат во рамки на Европскиот механизам за цивилна заштита декларирала два ер трактори за помош на други земји. "И покрај постоечките слабости и недостатоци, ова лето Македонија најуспешно досега се справи со пожарите на отворен простор", вели Ангелов. ДЗР, од своја страна, препорачува спроведување реформи за воспоставување интегриран и функционален систем за заштита и спасување, со нова национална стратегија, јасна нормативна рамка, стабилно финансирање, зајакнување на човечките и материјалните капацитети и воспоставување поефикасен систем за мониторинг и надзор. Ангелов најавува дека реформите ќе продолжат, со цел создавање единствена институција која би ги обединила функциите на Центарот за управување со кризи и Дирекцијата за заштита и спасување.
language
mkd
published at
2026-09-22T11:15:31
source
4NEWS.mk
title
ДЗР алармира за недостиг на кадар и опрема, Ангелов: Ова лето најуспешно се справивме со пожарите
url
https://4news.mk/dzr-alarmira-za-nedostig-na-kadar-i-oprema-angelov-ova-leto-najuspeshno-se-spravivme-so-pozharite/
article order
12
body
Ревизијата откри недостиг на над 200 пожарникари, возила стари до 56 години и сериозни слабости во системот за управување со кризи и пожари во С. Македонија Државниот завод за ревизија (ДЗР) објави извештај што укажува на сериозни слабости во системот за управување со кризи, заштита и спасување во Северна Македонија. Иако земјата е сè поизложена на ризици од пожари, поплави и екстремни временски услови, ревизорите констатирале недоволна институционална и оперативна подготвеност, недостиг на пожарникари и инспектори, застарена опрема и недоволни инвестиции во модернизација. Ревизијата на успешност на тема "Градење на систем за управување со кризи, заштита и спасување преку инвестиции во опрема и ресурси, одржување на средства со цел да се зголеми оперативноста, ефикасноста и ефективноста" имала за цел да утврди дали системот за заштита и спасување во С. Македонија е подготвен за ефикасен одговор при катастрофи. Сè повеќе пожари, но без стратегија и доволно ресурси Шумските пожари остануваат меѓу најголемите ризици за државата. Според податоците од Европскиот информациски систем за шумски пожари (EFFIS), во 2024 година во Северна Македонија биле регистрирани97.660 хектари изгорена површина, што е највисоко ниво во последната деценија. Податоците на ЈП "Национални шуми" покажуваат дека во периодот од 2023 до 2025 година изгореле 82.714 хектари шумска површина, уништени се 914.657 кубни метри дрвна маса, а вкупната штета се проценува на 133,6 милиони евра. Само во 2024 година штетите достигнале над 83 милиони евра. Ревизорите предупредуваат дека државата нема усвоена Национална стратегија за заштита и спасување. Последната стратегија важела до 2018 година, а новата за периодот 2026-2030 сè уште не е усвоена. Дополнително, не е донесена ниту Годишна програма за заштита и спасување, а Планот за заштита и спасување не е ажуриран и нема доказ дека е усвоен од Владата. Процената на загрозеност од природни непогоди, пак, датира од 2007 година и не е усогласена со новите ризици и климатските промени. Скопските пожарникари гасат пожари со возила стари и по 56 години Еден од најзагрижувачките наоди се однесува на Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје, која ја покрива територијата на главниот град со околу 617.000 жители. Од предвидените 384 работни места за пожарникари пополнети се само 172, што значи дека недостигаат 212 пожарникари. Пополнетоста изнесува само 45 проценти од потребниот кадар. Ревизијата покажува и сериозни проблеми со возниот парк.Просечната старост на противпожарните возила достигнува 32 години, додека најстарите камиони се користат веќе56 години,. И покрај ограничените ресурси, во 2024 година скопските пожарникари интервенирале во 1.412 пожари и реализирале уште 161 техничка интервенција. Бројот на пожари е за 22 проценти поголем во споредба со 2022 година. Кај 1.022 пожари, односно кај 72 проценти од случаите, причината за избувнувањето останала неутврдена. Слабости се констатирани и кај воздушните сили за гаснење пожари. Ревизорите нотираат проблеми со човечките ресурси, логистиката, набавките, како и со сервисирањето и осигурувањето на авионите Ер-трактори, што може да ја намали подготвеноста за брз одговор при големи шумски пожари. Во периодот од 2023 до 2025 година за сервисирање, резервни делови и осигурување на воздухопловите биле потрошени речиси 150 милиони денари. Недостиг на инспектори и проблеми во управувањето со ресурсите Ревизијата открива и сериозен недостиг на инспектори во Дирекцијата за заштита и спасување. Во целата држава работат само 14 инспектори, додека проценките покажуваат дека се потребни најмалку 70, односно недостигаат 56 инспектори. Во 21 од вкупно 35 подрачни одделенија воопшто нема инспектор, што значително го ограничува инспекцискиот надзор и превентивното делување на терен. Според информација доставена до Владата во февруари 2026 година, со сегашното темпо од околу 1.300 надзори годишно би биле потребни 55 години за да се изврши контрола на сите правни субјекти во државата. За редовен годишен надзор на 72.181 активно претпријатие би биле потребни 322 инспектори. Проблеми се евидентирани и во управувањето со материјалните средства. Дирекцијата располага со повеќе од 30 магацини, но без интегриран систем за материјална и финансиска евиденција. Не бил спроведен целосен попис, ниту било обезбедено следење на движењето на средствата. Вредноста на евидентираните средства од 6,59 милијарди денари во 2024 година се намалила на 3,83 милијарди денари во 2025 година, што претставува пад од 41,9 проценти. Најголем дел од парите одат за плати, а не за опрема Системот за заштита и спасување се финансира од државниот буџет и од буџетите на единиците на локалната самоуправа, но ревизијата укажува дека нема јасен модел за долгорочна финансиска одржливост. Во периодот од 2022 до 2024 година за противпожарна заштита биле обезбедени над 2,23 милијарди денари. Од нив, дури 98,5 проценти биле потрошени за тековни расходи, пред сè за плати и надоместоци, додека само 1,5 проценти биле наменети за капитални инвестиции, набавка на опрема и возила. Ревизорите посочуваат дека ваквата структура на трошење го ограничува модернизирањето на противпожарните единици и намалува можностите за подобрување на оперативната подготвеност. Како позитивен пример во извештајот се наведуваат Општина Охрид и Планинската спасителна служба на Црвениот крст Охрид, каде што е воспоставен функционален систем со обезбедени финансии, обучен кадар и оперативна подготвеност според меѓународни стандарди.
language
mkd
published at
2026-09-22T10:55:51
source
Deutsche Welle
title
Сè повеќе пожари, системот на стаклени нозе
url
https://www.dw.com/mk/pozarite-rastat-strategijata-docni-revizijata-otkri-sistemski-slabosti/a-79369900
article order
13
body
Во услови на зголемена изложеност на ризици од катастрофи, особено од шумски пожари, поплави и екстремни временски услови, системот за заштита и спасување не секогаш располага со потребната стратешка, институционална и оперативна подготвеност за ефикасен одговор. Со ревизијата се утврдени слабости во стратешкото планирање, координацијата и управувањето со ресурсите, недоволни човечки и материјални капацитети, како и ограничено инвестирање во модернизација и опремување, констатираат од ревизија. Со извршената ревизија утврдено е дека и покрај воспоставената нормативна рамка, системот за заштита и спасување во Република Северна Македонија не функционира како целосно интегриран и ефикасен механизам за превенција, подготвеност, навремен одговор и справување со катастрофи. Ревизијата утврди слабости во стратешкото планирање, институционалната координација, оперативните капацитети, финансирањето и управувањето со материјалните и другите ресурси. Шумските пожари се еден од по изразените ризици од катастрофи поради климатските промени. Според податоците на ЈП" Национални шуми", во периодот 2023-2025 година евидентирани се 82.714 хектари изгорена површина, 914.657 м³ изгорена дрвна маса и штети во износ од 133.663.967 евра, при што само во 2024 година штетата изнесува 83.121.333 евра. Со ревизијата утврдени се слабости и во управувањето со воздушните сили за справување со шумски пожари, во делот на човечките ресурси, логистиката и набавките, што влијае врз економичноста, ефикасноста и ефективноста и не обезбедува доволна оперативна подготвеност за навремено справување со пожари и други катастрофи. Управувањето со материјалните средства пак во Дирекцијата за заштита и спасување, со ревизијата утврдени се значајни слабости. Дирекцијата располага со над 30 магацини по подрачни одделенија без воспоставен интегриран систем за материјална и финансиска евиденција, со недостиг на магационери и соодветни контроли. Не е извршен целосен попис и усогласување на состојбата ниту е обезбедено следење на движењето на средствата. Вредноста на евидентираните средства од 6.592.870 илјади денари во 2024 година се намалила на 3.833.441 илјади денари во 2025 година, односно за 41,9%. Во насока на надминување на утврдените слабости потребно е спроведување на реформи за воспоставување интегриран и функционален систем за заштита и спасување, преку донесување на Национална стратегија, јасна нормативна рамка, стабилно финансирање, зајакнување на капацитетите и воспоставување ефикасен систем за мониторинг и надзор, пишува во извештајот од ревизија.
language
mkd
published at
2026-09-22T10:16:07
source
vecer.mk
title
Зголемени ризици од катастрофи, но недоволна подготвеност на системот за заштита и спасување
url
https://vecer.mk/makedonija/18eb1d09-ada2-4674-9360-478ee1099f74-1
article order
3
body
Во услови на зголемена изложеност на ризици од катастрофи, особено од шумски пожари, поплави и екстремни временски услови, системот за заштита и спасување во Македонија не секогаш располага со потребната стратешка, институционална и оперативна подготвеност за ефикасен одговор - констатира Државниот завод за ревизија. Во извршената ревизија на успешност на тема "Градење систем за управување со кризи, заштита и спасување преку инвестиции во опрема и ресурси, одржување средства, со цел да се зголеми оперативноста, ефикасноста и ефективноста" ревизорите утврдиле слабости во стратешкото планирање, координацијата и управувањето со ресурсите, недоволни човечки и материјални капацитети, како и ограничено инвестирање во модернизација и опремување. Според ревизорите, шумските пожари се еден од по изразените ризици од катастрофи поради климатските промени. Според податоците во Предвремениот извештај за шумските пожари во Европа, Блискиот Исток и Северна Африка за 2024 година, изготвен од Заедничкиот истражувачки центар на Европската комисија во рамките на Европскиот информациски систем за шумски пожари (EFFIS), базирани на сателитски набљудувања преку програмата "Коперникус" (Copernicus), во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, што претставува највисоко ниво во последната деценија и повеќе од вкупната изгорена површина регистрирана во претходните шест години заедно. Според податоците на ЈП "Национални шуми", во периодот 2023 - 2025 година евидентирани се 82.714 хектари изгорена површина, 914.657 м³ изгорена дрвна маса и штети во износ од 133.663.967 евра, при што само во 2024 година штетата изнесува 83.121.333 евра. Слабостите и потребата од реформи во системот за заштита и спасување се констатирани уште со скринингот спроведен од ЕУ преку Европскиот механизам за цивилна заштита во 2018 година, но до денот на ревизијата, иако се преземени повеќе иницијативи, реформите не се спроведени. ДЗР констатира дека не е донесена национална стратегија за заштита и спасување како стратешки документ за дефинирање цели и приоритети, при што последната е со важност до 2018 година. - Изготвена е нацрт-стратегија за периодот 2026 - 2030 година, која не е усвоена, а не е донесена и годишна програма за заштита и спасување за спроведување на стратегијата. Дополнително, планот за заштита и спасување на Републиката не е ажуриран, а воедно во ревизијата не е презентиран доказ дека е усвоен од страна на Владата. Процената на загрозеност од природни непогоди и други несреќи на територијата на Републиката е донесена во 2007 година, таа не е ажурирана во согласност со новите ризици и современите услови. Исто така, не е донесена нова методологија за содржината и начинот на проценување на опасностите и планирањето на заштитата и спасувањето - велат од ДЗР. Ревизорите констатирале дека отсуството на стратешки документи придонесува за недостиг на јасно дефинирани приоритети, насоки за развој и сценарија за дејствување, што влијае врз начинот на управување со ризици и катастрофи. - Системот предвидува постоење републички и просторни сили за заштита и спасување, со јасно дефиниран модел на постапност (сопственик - општина - Република - меѓународна помош). Оперативните сили се соочуваат со недоволна пополнетост со човечки ресурси, недостиг на опрема и отсуство на механизми за следење на нивната ефективност, се наведува во соопштението. Како пример е наведена Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје, која е одговорна за заштита и спасување на речиси 617.000 жители на површина од 1.818 квадратни километри. Во 2024 година бригадата реализирала 1.412 интервенции по пожари и 161 техничка интервенција. Од 384 систематизирани работни места за пожарникари, пополнети биле само 172. Утврдена е и застарена противпожарна опрема, што, според ревизијата, влијае врз оперативната подготвеност и ефикасноста. ДЗР укажува и дека планинското спасување не е законски уредено како дел од оперативните сили во системот за заштита и спасување. Ревизорите утврдиле дека системот за заштита и спасување се финансира од буџетот на државата и буџетите на ЕЛС, но без воспоставен модел на финансиска одржливост преку сопствени приходи, долгорочно инвестициско планирање и поефикасно користење на донаторските и меѓународните средства. - Во периодот 2022-2024 година, за противпожарна заштита се обезбедени вкупно 2.233.503 илјади денари, од кои 1.409.390 илјади денари од наменски дотации од Буџетот на Републиката и 782.898 илјади денари од буџетите на ЕЛС, додека средствата од донации изнесуваат 11.115 илјади денари. Од вкупните средства, 98,5% се насочени кон тековни расходи, за плати и надоместоци, а само 1,5% на капитални расходи, што ограничува простор за модернизација, набавка на опрема и возила и зајакнување на оперативната подготвеност. Воедно, наменските дотации за ТППЕ во Буџетот за 2026 година се зголемени од 525.526 илјади денари во 2025 година на 1.000.000 илјади денари во 2026 година, односно за 90,3%, се наведува во соопштението. Ревизиорите констатирале и недоволната опременост, недостигот на обучен кадар и не унифицираниот пристап во организацијата и финансирањето кај противпожарните единици влијаат на нивната реална оперативна подготвеност. Со ревизијата утврдени се слабости и во управувањето со воздушните сили за справување со шумски пожари, во делот на човечките ресурси, логистиката и набавките, што влијае врз економичноста, ефикасноста и ефективноста и не обезбедува доволна оперативна подготвеност за навремено справување со пожари и други катастрофи. -Анализата на трошоците за воздухопловите покажува дека во периодот 2023-2025 година за сервисирање, набавка на резервни делови и осигурување на воздухопловите се потрошени вкупно 149.905 илјади денари. Притоа, во 2023 и 2024 година годишните трошоци изнесувале 59.517 и 59.608 илјади денари, што претставува 7,4% од проценетата вредност на воздухопловите во износ од 801.722 илјади денари, односно по 3,7% за сервисирање и 3,7% за осигурување, се наведува во соопштението. Во управувањето со материјалните средства во Дирекцијата за заштита и спасување, со ревизијата утврдени се значајни слабости. Дирекцијата, како што велат од ДЗР, располага со над 30 магацини по подрачни одделенија без воспоставен интегриран систем за материјална и финансиска евиденција, со недостиг на магационери и соодветни контроли. Не е извршен целосен попис и усогласување на состојбата ниту е обезбедено следење на движењето на средствата. Вредноста на евидентираните средства од 6.592.870 илјади денари во 2024 година се намалила на 3.833.441 илјади денари во 2025 година, односно за 41,9 отсто. Според ДЗР, системот за управување со кризи функционира претежно реактивно, преку постепено активирање на ресурсите од локално кон национално ниво, при што во услови на недоволни локални капацитети се прогласува кризна состојба и се ангажираат ресурсите на Армијата, Министерството за внатрешни работи и меѓународната помош. -Во 2024 и 2025 година повеќекратно се прогласувани кризни состојби поради пожари, што укажува на недоволни капацитети за ефикасно справување со катастрофи. Воедно, не е воспоставен систем за анализа, следење и оценка на ефективноста на делувањето на силите за заштита и спасување, а во Годишните извештаи за работењето на ДЗС не се обезбедуваат доволно информации за функционирањето на системот, се посочува во соопштението. Како позитивен пример, ревизијата ја издвојува Општина Охрид и Планинската спасителна служба на Црвен крст Охрид, каде е воспоставена функционална организација, координација и оперативна подготвеност, со обезбедено финансирање, човечки ресурси и обучени спасувачи согласно меѓународните стандарди. Ограничени капацитети се констатирани и кај инспекцискиот надзор. Годишно се реализираат меѓу 1.168 и 1.369 надзори со само 14 до 17 инспектори. -Во февруари 2026 година ДЗС доставила информација до Владата во која е укажано дека со постојниот начин на работа и просечно извршување на околу 1.300 надзори годишно, би биле потребни приближно 55 години за контрола на сите правни субјекти. За редовен и контролен инспекциски надзор еднаш годишно, согласно проценката на ДЗС, потребни би биле 322 инспектори, при 72.181 активни претпријатија, велат од ДЗР. Во насока на надминување на утврдените слабости, ДЗР препорачува спроведување на реформи за воспоставување интегриран и функционален систем за заштита и спасување, преку донесување на Национална стратегија, јасна нормативна рамка, стабилно финансирање, зајакнување на капацитетите и воспоставување ефикасен систем за мониторинг и надзор.
language
mkd
published at
2026-09-22T09:17:01
source
Фактор портал
title
ДЗР алармира: Македонија не е подготвена за катастрофи - 97.660 хектари изгорена површина, недостиг на пожарникари и застарена опрема
url
https://faktor.mk/dzr-alarmira-makedonija-ne-e-podgotvena-za-katastrofi--97660-hektari-izgorena-povrshina-nedostig-na-pozarnikari-i-zastarena-oprema
article order
6
body
Во услови на зголемена изложеност на ризици од катастрофи, особено од шумски пожари, поплави и екстремни временски услови, системот за заштита и спасување не секогаш располага со потребната стратешка, институционална и оперативна подготвеност за ефикасен одговор, утврди Државен завод за ревизија (ДЗР). Со ревизијата се утврдени слабости во стратешкото планирање, координацијата и управувањето со ресурсите, недоволни човечки и материјални капацитети, како и ограничено инвестирање во модернизација и опремување. "Според податоците во "Предвремениот извештај за шумските пожари во Европа, Блискиот Исток и Северна Африка за 2024 година", изготвен од Заедничкиот истражувачки центар на Европската комисија во рамки на Европскиот информациски систем за шумски пожари (EFFIS), базирани на сателитски набљудувања преку програмата "Copernicus", во 2024 година во Република Северна Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, што претставува највисоко ниво во последната деценија и повеќе од вкупната изгорена површина регистрирана во претходните шест години заедно. Според податоците на ЈП" Национални шуми", во периодот 2023-2025 година евидентирани се 82.714 хектари изгорена површина, 914.657 м³ изгорена дрвна маса и штети во износ од 133.663.967 евра при што само во 2024 година штетата изнесува 83.121.333 евра," се вели во извештајот. Слабостите и потребата од реформи во системот за заштита и спасување се констатирани уште со скринингот спроведен од ЕУ преку Европскиот механизам за цивилна заштита во 2018 година, но до денот на ревизијата, иако се преземени повеќе иницијативи, реформите не се спроведени. "Не е донесена Национална стратегија за заштита и спасување како стратешки документ за дефинирање на цели и приоритети, при што последната е со важност до 2018 година. Изготвена е Нацрт стратегија за периодот 2026-2030 година која не е усвоена, а не е донесена и Годишна програма за заштита и спасување за спроведување на стратегијата. Дополнително, Планот за заштита и спасување на Републиката не е ажуриран, а воедно во ревизијата не е презентиран доказ дека е усвоен од страна на Владата. Процената на загрозеност од природни непогоди и други несреќи на територијата на Републиката е донесена во 2007 година, истата не е ажурирана согласно новите ризици и современите услови. Исто така не е донесена нова Методологија за содржината и начинот на проценување на опасностите и планирањето на заштитата и спасувањето. Отсуството на стратешки документи придонесува за недостаток на јасно дефинирани приоритети, насоки за развој и сценарија за дејствување, што влијае врз начинот на управување со ризици и катастрофи. Системот предвидува постоење на Републички и просторни сили за заштита и спасување, со јасно дефиниран модел на постапност (сопственик - општина - Република - меѓународна помош). Оперативните сили се соочуваат со недоволна пополнетост со човечки ресурси, недостаток на опрема и отсуство на механизми за следење на нивната ефективност," се додава во соопштението. Функционирањето на планинското спасување не е законски уредено како дел од оперативните сили во системот на заштита и спасување, наспроти праксата во одделни европски држави, каде противпожарните единици, Црвениот крст и планинското спасување претставуваат клучни столбови на оперативниот систем за заштита и спасување. Како позитивен пример, ревизијата ја издвојува Општина Охрид и Планинската спасителна служба на Црвен крст Охрид, каде е воспоставена функционална организација, координација и оперативна подготвеност, со обезбедено финансирање, човечки ресурси и обучени спасувачи согласно меѓународните стандарди.
language
mkd
published at
2026-09-22T09:15:12
source
еМагазин
title
Зголемени ризици од катастрофи, но недоволна подготвеност на системот за заштита и спасување, утврди ДЗР
url
https://emagazin.mk/zgolemeni-rizici-od-katastrofi-no-nedovolna-podgotvenost-na-sistemot-za-zashtita-i-spasuvane-utvrdi-dzr/
article order
7
body
Системот за заштита и спасување во Македонија не располага секогаш со потребната стратешка, институционална и оперативна подготвеност за ефикасен одговор при катастрофи, особено при шумски пожари, поплави и екстремни временски услови, констатира Државниот завод за ревизија (ДЗР). Во ревизијата на успешност на тема "Градење на систем за управување со кризи, заштита и спасување преку инвестиции во опрема и ресурси, одржување на средства со цел да се зголеми оперативноста, ефикасноста и ефективноста", ревизорите утврдиле слабости во стратешкото планирање, координацијата и управувањето со ресурсите, како и недоволни човечки и материјални капацитети. Особено е нагласен ризикот од шумски пожари, кој е зголемен и поради климатските промени. Според податоците од "Предвремениот извештај за шумските пожари во Европа, Блискиот Исток и Северна Африка за 2024 година", изготвен од Заедничкиот истражувачки центар на Европската комисија во рамки на Европскиот информациски систем за шумски пожари (EFFIS), во Македонија во 2024 година биле регистрирани 97.660 хектари изгорена површина. Тоа, според ДЗР, е највисоко ниво во последната деценија и е поголемо од вкупната изгорена површина регистрирана во претходните шест години заедно. Податоците на ЈП "Национални шуми" покажуваат дека во периодот од 2023 до 2025 година биле евидентирани 82.714 хектари изгорена површина, 914.657 кубни метри изгорена дрвна маса и штета од 133,6 милиони евра. Само во 2024 година, штетата изнесувала 83,1 милион евра. ДЗР констатира дека сè уште не е донесена Национална стратегија за заштита и спасување, иако последната била со важност до 2018 година. Изготвена е нацрт-стратегија за периодот 2026-2030 година, но таа не е усвоена. Не е донесена ниту Годишна програма за заштита и спасување, а Планот за заштита и спасување на Републиката не е ажуриран. Ревизорите наведуваат и дека процената на загрозеност од природни непогоди и други несреќи, донесена во 2007 година, не е ажурирана согласно новите ризици и современите услови. "Отсуството на стратешки документи придонесува за недостаток на јасно дефинирани приоритети, насоки за развој и сценарија за дејствување, што влијае врз начинот на управување со ризици и катастрофи", се наведува во ревизијата. Оперативните сили се соочуваат со недоволна пополнетост со човечки ресурси, недостаток на опрема и отсуство на механизми за следење на нивната ефективност. Како пример е наведена Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје, која е одговорна за заштита и спасување на околу 617.000 жители на површина од 1.818 квадратни километри. Во 2024 година бригадата имала 1.412 интервенции по пожари и 161 техничка интервенција. Од 384 систематизирани работни места за пожарникари, биле пополнети само 172. Утврдена е и застарена противпожарна опрема, што, според ревизорите, влијае врз оперативната подготвеност и ефикасноста. ДЗР посочува и дека планинското спасување не е законски уредено како дел од оперативните сили во системот за заштита и спасување. Системот се финансира преку државниот буџет и буџетите на единиците на локалната самоуправа, но, според ДЗР, не е воспоставен модел на финансиска одржливост со долгорочно инвестициско планирање и поефикасно користење на донаторските и меѓународните средства. Во периодот 2022-2024 година за противпожарна заштита биле обезбедени вкупно 2,23 милијарди денари. Од нив, 1,4 милијарди денари биле од наменски дотации од државниот буџет, 782,9 милиони денари од буџетите на општините, а 11,1 милиони денари од донации. Од вкупните средства, 98,5 отсто биле насочени кон тековни расходи, главно плати и надоместоци, додека само 1,5 отсто биле капитални расходи. Според ДЗР, тоа го ограничува просторот за модернизација, набавка на опрема и возила и зајакнување на оперативната подготвеност. Во исто време, наменските дотации за територијалните противпожарни единици во Буџетот за 2026 година се зголемени од 525,5 милиони денари во 2025 година на една милијарда денари во 2026 година, односно за 90,3 отсто. Слабости и во воздушните сили Ревизијата утврдила слабости и во управувањето со воздушните сили за справување со шумски пожари, особено во делот на човечките ресурси, логистиката и набавките. За сервисирање, резервни делови и осигурување на воздухопловите во периодот 2023-2025 година биле потрошени вкупно 149,9 милиони денари. Во 2023 и 2024 година годишните трошоци изнесувале 59,5 и 59,6 милиони денари, што претставувало по 7,4 отсто од проценетата вредност на воздухопловите. ДЗС има повеќе од 30 магацини без интегриран систем за евиденција Значајни слабости се утврдени и во управувањето со материјалните средства во Дирекцијата за заштита и спасување. ДЗС располага со повеќе од 30 магацини во подрачните одделенија, но нема воспоставен интегриран систем за материјална и финансиска евиденција. Ревизорите утврдиле и недостиг на магационери и соодветни контроли. Не бил извршен целосен попис и усогласување на состојбата, ниту било обезбедено следење на движењето на средствата. Вредноста на евидентираните средства од 6,59 милијарди денари во 2024 година се намалила на 3,83 милијарди денари во 2025 година, односно за 41,9 отсто. Кризите се прогласуваат кога локалните капацитети не се доволни Според ДЗР, системот за управување со кризи функционира претежно реактивно, преку постепено активирање на ресурсите од локално кон национално ниво. Во услови на недоволни локални капацитети се прогласува кризна состојба и се ангажираат ресурсите на Армијата, Министерството за внатрешни работи и меѓународната помош. Во текот на 2024 и 2025 година повеќекратно биле прогласувани кризни состојби поради пожари, што, според ревизорите, укажува на недоволни капацитети за ефикасно справување со катастрофи. Дополнително, не е воспоставен систем за анализа, следење и оценување на ефективноста на дејствувањето на силите за заштита и спасување. Како позитивен пример во ревизијата е издвоена Општина Охрид и Планинската спасителна служба на Црвен крст Охрид, каде што е воспоставена организација и координација со обезбедено финансирање, човечки ресурси и обучени спасувачи согласно меѓународните стандарди. За контрола на сите правни субјекти би биле потребни околу 55 години Ограничени капацитети се констатирани и кај инспекцискиот надзор. Годишно се реализираат меѓу 1.168 и 1.369 надзори, со само 14 до 17 инспектори. Во февруари 2026 година ДЗС доставила информација до Владата во која укажала дека со постојниот начин на работа и просечно извршување на околу 1.300 надзори годишно, би биле потребни приближно 55 години за контрола на сите правни субјекти. За редовен и контролен инспекциски надзор еднаш годишно, според проценката на ДЗС, би биле потребни 322 инспектори, при 72.181 активни претпријатија. ДЗР препорачува реформи за воспоставување интегриран и функционален систем за заштита и спасување, преку донесување Национална стратегија, воспоставување јасна нормативна рамка, обезбедување стабилно финансирање, зајакнување на човечките и материјалните капацитети и воспоставување ефикасен систем за мониторинг и надзор.
language
mkd
published at
2026-09-22T09:08:25
source
А1он
title
Македонија е неподготвена за природни катастрофи, недостиг на пожарникари, опрема и стратегија
url
https://a1on.mk/macedonia/makedonija-e-nepodgotvena-za-prirodni-katastrofi-nedostig-na-pozharnikari-oprema-i-strategija/
article order
4
body
Бројот на пожарникари е половина и помалку од потребното, а 98,5 отсто од издвојувањата за справување со пожари одат на тековни трошоци и плати место на модернизација на опремата Во услови на зголемена изложеност на ризици од катастрофи, особено од шумски пожари, поплави и екстремни временски услови, системот за заштита и спасување во Македонија не секогаш располага со потребната стратешка, институционална и оперативна подготвеност за ефикасен одговор - констатира Државниот завод за ревизија. Ревизорите утврдиле слабости во стратешкото планирање, координацијата и управувањето со ресурсите, недоволни човечки и материјални капацитети, како и ограничено инвестирање во модернизација и опремување. Според ревизорите, шумските пожари се еден од по изразените ризици од катастрофи поради климатските промени. Според податоците во Предвремениот извештај за шумските пожари во Европа, Блискиот Исток и Северна Африка за 2024 година, изготвен од Заедничкиот истражувачки центар на Европската комисија во рамките на Европскиот информациски систем за шумски пожари (EFFIS), базирани на сателитски набљудувања преку програмата "Коперникус" (Copernicus), во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, што претставува највисоко ниво во последната деценија и повеќе од вкупната изгорена површина регистрирана во претходните шест години заедно. Според податоците на ЈП "Национални шуми", во периодот 2023 - 2025 година евидентирани се 82.714 хектари изгорена површина, 914.657 м³ изгорена дрвна маса и штети во износ од 133.663.967 евра, при што само во 2024 година штетата изнесува 83.121.333 евра. Слабостите и потребата од реформи во системот за заштита и спасување се констатирани уште со скринингот спроведен од ЕУ преку Европскиот механизам за цивилна заштита во 2018 година, но до денот на ревизијата, иако се преземени повеќе иницијативи, реформите не се спроведени. ДЗР констатира дека не е донесена национална стратегија за заштита и спасување како стратешки документ за дефинирање цели и приоритети, при што последната е со важност до 2018 година. - Изготвена е нацрт-стратегија за периодот 2026 - 2030 година, која не е усвоена, а не е донесена и годишна програма за заштита и спасување за спроведување на стратегијата. Дополнително, планот за заштита и спасување на Републиката не е ажуриран, а воедно во ревизијата не е презентиран доказ дека е усвоен од страна на Владата. Процената на загрозеност од природни непогоди и други несреќи на територијата на Републиката е донесена во 2007 година, таа не е ажурирана во согласност со новите ризици и современите услови. Исто така, не е донесена нова методологија за содржината и начинот на проценување на опасностите и планирањето на заштитата и спасувањето - велат од ДЗР. Ревизорите констатирале дека отсуството на стратешки документи придонесува за недостиг на јасно дефинирани приоритети, насоки за развој и сценарија за дејствување, што влијае врз начинот на управување со ризици и катастрофи. - Системот предвидува постоење републички и просторни сили за заштита и спасување, со јасно дефиниран модел на постапност (сопственик - општина - Република - меѓународна помош). Оперативните сили се соочуваат со недоволна пополнетост со човечки ресурси, недостиг на опрема и отсуство на механизми за следење на нивната ефективност, се наведува во соопштението. Како пример е наведена Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје, која е одговорна за заштита и спасување на речиси 617.000 жители на површина од 1.818 квадратни километри. Во 2024 година бригадата реализирала 1.412 интервенции по пожари и 161 техничка интервенција. Од 384 систематизирани работни места за пожарникари, пополнети биле само 172. Утврдена е и застарена противпожарна опрема, што, според ревизијата, влијае врз оперативната подготвеност и ефикасноста. ДЗР укажува и дека планинското спасување не е законски уредено како дел од оперативните сили во системот за заштита и спасување. Ревизорите утврдиле дека системот за заштита и спасување се финансира од Буџетот на државата и буџетите на ЕЛС, но без воспоставен модел на финансиска одржливост преку сопствени приходи, долгорочно инвестициско планирање и поефикасно користење на донаторските и меѓународните средства. -Во периодот 2022-2024 година, за противпожарна заштита се обезбедени вкупно 2.233.503 илјади денари, од кои 1.409.390 илјади денари од наменски дотации од Буџетот на Републиката и 782.898 илјади денари од буџетите на ЕЛС, додека средствата од донации изнесуваат 11.115 илјади денари. Од вкупните средства, 98,5% се насочени кон тековни расходи, за плати и надоместоци, а само 1,5% на капитални расходи, што ограничува простор за модернизација, набавка на опрема и возила и зајакнување на оперативната подготвеност. Воедно, наменските дотации за ТППЕ во Буџетот за 2026 година се зголемени од 525.526 илјади денари во 2025 година на 1.000.000 илјади денари во 2026 година, односно за 90,3%, се наведува во соопштението. Ревизиорите констатирале и недоволната опременост, недостигот на обучен кадар и не унифицираниот пристап во организацијата и финансирањето кај противпожарните единици влијаат на нивната реална оперативна подготвеност. Со ревизијата утврдени се слабости и во управувањето со воздушните сили за справување со шумски пожари, во делот на човечките ресурси, логистиката и набавките, што влијае врз економичноста, ефикасноста и ефективноста и не обезбедува доволна оперативна подготвеност за навремено справување со пожари и други катастрофи. -Анализата на трошоците за воздухопловите покажува дека во периодот 2023-2025 година за сервисирање, набавка на резервни делови и осигурување на воздухопловите се потрошени вкупно 149.905 илјади денари. Притоа, во 2023 и 2024 година годишните трошоци изнесувале 59.517 и 59.608 илјади денари, што претставува 7,4% од проценетата вредност на воздухопловите во износ од 801.722 илјади денари, односно по 3,7% за сервисирање и 3,7% за осигурување, се наведува во соопштението. Во управувањето со материјалните средства во Дирекцијата за заштита и спасување, со ревизијата утврдени се значајни слабости. Дирекцијата, како што велат од ДЗР, располага со над 30 магацини по подрачни одделенија без воспоставен интегриран систем за материјална и финансиска евиденција, со недостиг на магационери и соодветни контроли. Не е извршен целосен попис и усогласување на состојбата ниту е обезбедено следење на движењето на средствата. Вредноста на евидентираните средства од 6.592.870 илјади денари во 2024 година се намалила на 3.833.441 илјади денари во 2025 година, односно за 41,9 отсто. Според ДЗР, системот за управување со кризи функционира претежно реактивно, преку постепено активирање на ресурсите од локално кон национално ниво, при што во услови на недоволни локални капацитети се прогласува кризна состојба и се ангажираат ресурсите на Армијата, Министерството за внатрешни работи и меѓународната помош. -Во 2024 и 2025 година повеќекратно се прогласувани кризни состојби поради пожари, што укажува на недоволни капацитети за ефикасно справување со катастрофи. Воедно, не е воспоставен систем за анализа, следење и оценка на ефективноста на делувањето на силите за заштита и спасување, а во Годишните извештаи за работењето на ДЗС не се обезбедуваат доволно информации за функционирањето на системот, се посочува во соопштението. Како позитивен пример, ревизијата ја издвојува Општина Охрид и Планинската спасителна служба на Црвен крст Охрид, каде е воспоставена функционална организација, координација и оперативна подготвеност, со обезбедено финансирање, човечки ресурси и обучени спасувачи согласно меѓународните стандарди. Ограничени капацитети се констатирани и кај инспекцискиот надзор. Годишно се реализираат меѓу 1.168 и 1.369 надзори со само 14 до 17 инспектори. -Во февруари 2026 година ДЗС доставила информација до Владата во која е укажано дека со постојниот начин на работа и просечно извршување на околу 1.300 надзори годишно, би биле потребни приближно 55 години за контрола на сите правни субјекти. За редовен и контролен инспекциски надзор еднаш годишно, согласно проценката на ДЗС, потребни би биле 322 инспектори, при 72.181 активни претпријатија, велат од ДЗР. Во насока на надминување на утврдените слабости, ДЗР препорачува спроведување на реформи за воспоставување интегриран и функционален систем за заштита и спасување, преку донесување на Национална стратегија, јасна нормативна рамка, стабилно финансирање, зајакнување на капацитетите и воспоставување ефикасен систем за мониторинг и надзор.
language
mkd
published at
2026-09-22T09:02:10
source
Независен Весник
title
Македонија неподготвена за справување со катастрофи, утврди ДЗР
url
https://nezavisen.mk/makedonija-nepodgotvena-za-spravuvanje-so-katastrofi-utvrdi-dzr/

source scope

analyzed source count

omitted articles

article order
8
body
Системот за заштита и спасување во Македонија не располага целосно со потребната подготвеност за навремено и ефикасно справување со катастрофи, покажува ревизијата на Државниот завод за ревизија. Во услови на сè поголема изложеност на шумски пожари, поплави и екстремни временски услови, утврдени се слабости во стратешкото планирање, институционалната координација, човечките и материјалните ресурси, финансирањето и модернизацијата на системот. Ревизијата била спроведена на тема "Градење на систем за управување со кризи, заштита и спасување преку инвестиции во опрема и ресурси, одржување на средства со цел да се зголеми оперативноста, ефикасноста и ефективноста", со цел да се утврди дали системот за заштита и спасување е соодветен за ефикасен одговор при катастрофи. Еден од најизразените ризици се шумските пожари. Според податоците од "Предвремениот извештај за шумските пожари во Европа, Блискиот Исток и Северна Африка за 2024 година", во Македонија во 2024 година биле регистрирани 97.660 хектари изгорена површина. Тоа е највисоко ниво во последната деценија и е поголемо од вкупната изгорена површина во претходните шест години заедно. Податоците на ЈП "Национални шуми" покажуваат дека од 2023 до 2025 година биле опожарени 82.714 хектари, со 914.657 кубни метри изгорена дрвна маса и причинета штета проценета на 133.663.967 евра. Само во 2024 година штетата изнесувала 83.121.333 евра. Слабостите во системот биле нотирани уште во 2018 година, при скринингот спроведен од Европската Унија преку Европскиот механизам за цивилна заштита. Сепак, и покрај повеќе преземени иницијативи, ревизијата покажала дека реформите не се спроведени во целост. Државата нема донесено нова Национална стратегија за заштита и спасување. Последната стратегија важела до 2018 година, додека нацрт-стратегијата за периодот 2026-2030 година сè уште не е усвоена. Не е донесена ниту Годишна програма за заштита и спасување, а Планот за заштита и спасување на Републиката не е ажуриран. Дополнително, процената на загрозеноста од природни непогоди и други несреќи датира од 2007 година и не е усогласена со новите ризици и современите услови. Според ревизијата, ваквиот недостаток на стратешки документи значи и отсуство на јасно определени приоритети, насоки за развој и сценарија за постапување во услови на катастрофи. Проблеми има и кај оперативните сили. Тие се соочуваат со недоволен број вработени, недостиг на опрема и недоволно развиени механизми за следење на нивната ефикасност. Планинското спасување, пак, не е законски уредено како дел од оперативните сили во системот за заштита и спасување.
language
mkd
published at
2026-09-22T08:59:54
source
telma.com.mk
title
ДЗР: Зголемени ризици од катастрофи, но недоволна подготвеност на системот за заштита и спасување
url
https://telma.com.mk/2026/09/22/dzr-zgolemeni-riziczi-od-katastrofi-no-nedovolna-podgotvenost-na-sistemot-za-zashtita-i-spasuvane/
article order
11
body
Во услови на зголемени ризици од шумски пожари, поплави и екстремни временски услови, системот за заштита и спасување во Северна Македонија не располага секогаш со потребната стратешка, институционална и оперативна подготвеност за ефикасен одговор, констатира Државниот завод за ревизија (ДЗР). Во ревизијата на успешност за функционирањето на системот за управување со кризи и заштита и спасување, ревизорите утврдиле слабости во стратешкото планирање, координацијата и управувањето со ресурсите, како и недостиг на човечки и материјални капацитети и ограничени инвестиции во модернизација. Особено загрижувачки се податоците за шумските пожари. Во 2024 година во Северна Македонија биле регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, што е највисоко ниво во последната деценија и повеќе од вкупната изгорена површина во претходните шест години заедно. Според ЈП "Национални шуми", од 2023 до 2025 година биле изгорени 82.714 хектари, со проценета штета од 133,7 милиони евра. ДЗР констатира дека сè уште нема усвоена национална стратегија за заштита и спасување. Изготвена е нацрт-стратегија за периодот 2026-2030 година, но не е усвоена, додека процената на загрозеност од природни непогоди и други несреќи датира од 2007 година. Проблем е и недостигот на кадар и опрема. Во Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје, од 384 систематизирани работни места за пожарникари, пополнети се само 172. Ревизорите утврдиле и застарена опрема, што влијае врз оперативната подготвеност. Во периодот 2022-2024 година за противпожарна заштита биле обезбедени 2,23 милијарди денари, но 98,5 отсто од средствата биле потрошени за тековни расходи, додека само 1,5 отсто биле наменети за капитални инвестиции. Слабости се утврдени и во управувањето со воздушните сили, материјалните средства и инспекцискиот надзор. ДЗС располага со повеќе од 30 магацини, но без интегриран систем за материјална и финансиска евиденција, а со само 14 до 17 инспектори годишно се вршат околу 1.300 надзори. Од ДЗР посочуваат дека системот за управување со кризи функционира претежно реактивно, со активирање дополнителни ресурси кога локалните капацитети не се доволни. Во 2024 и 2025 година повеќекратно биле прогласувани кризни состојби поради пожари. Како позитивен пример е издвоена Општина Охрид и Планинската спасителна служба на Црвен крст Охрид, каде е воспоставена функционална организација и координација. ДЗР препорачува реформи за воспоставување интегриран систем за заштита и спасување, со јасна нормативна рамка, стабилно финансирање, зајакнати човечки и материјални капацитети и поефикасен систем за мониторинг и надзор.
language
mkd
published at
2026-09-22T08:55:24
source
Press24.mk
title
ДЗР: Недостиг од кадар, опрема и стратешки планови за справување со катастрофи - Press24
url
https://press24.mk/dzr-nedostig-od-kadar-oprema-i-strateshki-planovi-za-spravuvanje-so-katastrofi/
article order
2
body
Според ревизорите, шумските пожари се еден од по изразените ризици од катастрофи поради климатските промени. Во услови на зголемена изложеност на ризици од катастрофи, особено од шумски пожари, поплави и екстремни временски услови, системот за заштита и спасување во Македонија не секогаш располага со потребната стратешка, институционална и оперативна подготвеност за ефикасен одговор - констатира Државниот завод за ревизија. Во извршената ревизија на успешност на тема "Градење систем за управување со кризи, заштита и спасување преку инвестиции во опрема и ресурси, одржување средства, со цел да се зголеми оперативноста, ефикасноста и ефективноста" ревизорите утврдиле слабости во стратешкото планирање, координацијата и управувањето со ресурсите, недоволни човечки и материјални капацитети, како и ограничено инвестирање во модернизација и опремување. Според ревизорите, шумските пожари се еден од по изразените ризици од катастрофи поради климатските промени. Според податоците во Предвремениот извештај за шумските пожари во Европа, Блискиот Исток и Северна Африка за 2024 година, изготвен од Заедничкиот истражувачки центар на Европската комисија во рамките на Европскиот информациски систем за шумски пожари (EFFIS), базирани на сателитски набљудувања преку програмата "Коперникус" (Copernicus), во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина, што претставува највисоко ниво во последната деценија и повеќе од вкупната изгорена површина регистрирана во претходните шест години заедно. Според податоците на ЈП "Национални шуми", во периодот 2023 - 2025 година евидентирани се 82.714 хектари изгорена површина, 914.657 м³ изгорена дрвна маса и штети во износ од 133.663.967 евра, при што само во 2024 година штетата изнесува 83.121.333 евра. Слабостите и потребата од реформи во системот за заштита и спасување се констатирани уште со скринингот спроведен од ЕУ преку Европскиот механизам за цивилна заштита во 2018 година, но до денот на ревизијата, иако се преземени повеќе иницијативи, реформите не се спроведени. ДЗР констатира дека не е донесена национална стратегија за заштита и спасување како стратешки документ за дефинирање цели и приоритети, при што последната е со важност до 2018 година. - Изготвена е нацрт-стратегија за периодот 2026 - 2030 година, која не е усвоена, а не е донесена и годишна програма за заштита и спасување за спроведување на стратегијата. Дополнително, планот за заштита и спасување на Републиката не е ажуриран, а воедно во ревизијата не е презентиран доказ дека е усвоен од страна на Владата. Процената на загрозеност од природни непогоди и други несреќи на територијата на Републиката е донесена во 2007 година, таа не е ажурирана во согласност со новите ризици и современите услови. Исто така, не е донесена нова методологија за содржината и начинот на проценување на опасностите и планирањето на заштитата и спасувањето - велат од ДЗР. Ревизорите констатирале дека отсуството на стратешки документи придонесува за недостиг на јасно дефинирани приоритети, насоки за развој и сценарија за дејствување, што влијае врз начинот на управување со ризици и катастрофи. - Системот предвидува постоење републички и просторни сили за заштита и спасување, со јасно дефиниран модел на постапност (сопственик - општина - Република - меѓународна помош). Оперативните сили се соочуваат со недоволна пополнетост со човечки ресурси, недостиг на опрема и отсуство на механизми за следење на нивната ефективност, се наведува во соопштението. Како пример е наведена Бригадата за противпожарна заштита на Град Скопје, која е одговорна за заштита и спасување на речиси 617.000 жители на површина од 1.818 квадратни километри. Во 2024 година бригадата реализирала 1.412 интервенции по пожари и 161 техничка интервенција. Од 384 систематизирани работни места за пожарникари, пополнети биле само 172. Утврдена е и застарена противпожарна опрема, што, според ревизијата, влијае врз оперативната подготвеност и ефикасноста. ДЗР укажува и дека планинското спасување не е законски уредено како дел од оперативните сили во системот за заштита и спасување. Ревизорите утврдиле дека системот за заштита и спасување се финансира од Буџетот на државата и буџетите на ЕЛС, но без воспоставен модел на финансиска одржливост преку сопствени приходи, долгорочно инвестициско планирање и поефикасно користење на донаторските и меѓународните средства. -Во периодот 2022-2024 година, за противпожарна заштита се обезбедени вкупно 2.233.503 илјади денари, од кои 1.409.390 илјади денари од наменски дотации од Буџетот на Републиката и 782.898 илјади денари од буџетите на ЕЛС, додека средствата од донации изнесуваат 11.115 илјади денари. Од вкупните средства, 98,5% се насочени кон тековни расходи, за плати и надоместоци, а само 1,5% на капитални расходи, што ограничува простор за модернизација, набавка на опрема и возила и зајакнување на оперативната подготвеност. Воедно, наменските дотации за ТППЕ во Буџетот за 2026 година се зголемени од 525.526 илјади денари во 2025 година на 1.000.000 илјади денари во 2026 година, односно за 90,3%, се наведува во соопштението. Ревизиорите констатирале и недоволната опременост, недостигот на обучен кадар и не унифицираниот пристап во организацијата и финансирањето кај противпожарните единици влијаат на нивната реална оперативна подготвеност. Со ревизијата утврдени се слабости и во управувањето со воздушните сили за справување со шумски пожари, во делот на човечките ресурси, логистиката и набавките, што влијае врз економичноста, ефикасноста и ефективноста и не обезбедува доволна оперативна подготвеност за навремено справување со пожари и други катастрофи. -Анализата на трошоците за воздухопловите покажува дека во периодот 2023-2025 година за сервисирање, набавка на резервни делови и осигурување на воздухопловите се потрошени вкупно 149.905 илјади денари. Притоа, во 2023 и 2024 година годишните трошоци изнесувале 59.517 и 59.608 илјади денари, што претставува 7,4% од проценетата вредност на воздухопловите во износ од 801.722 илјади денари, односно по 3,7% за сервисирање и 3,7% за осигурување, се наведува во соопштението. Во управувањето со материјалните средства во Дирекцијата за заштита и спасување, со ревизијата утврдени се значајни слабости. Дирекцијата, како што велат од ДЗР, располага со над 30 магацини по подрачни одделенија без воспоставен интегриран систем за материјална и финансиска евиденција, со недостиг на магационери и соодветни контроли. Не е извршен целосен попис и усогласување на состојбата ниту е обезбедено следење на движењето на средствата. Вредноста на евидентираните средства од 6.592.870 илјади денари во 2024 година се намалила на 3.833.441 илјади денари во 2025 година, односно за 41,9 отсто. Според ДЗР, системот за управување со кризи функционира претежно реактивно, преку постепено активирање на ресурсите од локално кон национално ниво, при што во услови на недоволни локални капацитети се прогласува кризна состојба и се ангажираат ресурсите на Армијата, Министерството за внатрешни работи и меѓународната помош. -Во 2024 и 2025 година повеќекратно се прогласувани кризни состојби поради пожари, што укажува на недоволни капацитети за ефикасно справување со катастрофи. Воедно, не е воспоставен систем за анализа, следење и оценка на ефективноста на делувањето на силите за заштита и спасување, а во Годишните извештаи за работењето на ДЗС не се обезбедуваат доволно информации за функционирањето на системот, се посочува во соопштението. Како позитивен пример, ревизијата ја издвојува Општина Охрид и Планинската спасителна служба на Црвен крст Охрид, каде е воспоставена функционална организација, координација и оперативна подготвеност, со обезбедено финансирање, човечки ресурси и обучени спасувачи согласно меѓународните стандарди. Ограничени капацитети се констатирани и кај инспекцискиот надзор. Годишно се реализираат меѓу 1.168 и 1.369 надзори со само 14 до 17 инспектори. -Во февруари 2026 година ДЗС доставила информација до Владата во која е укажано дека со постојниот начин на работа и просечно извршување на околу 1.300 надзори годишно, би биле потребни приближно 55 години за контрола на сите правни субјекти. За редовен и контролен инспекциски надзор еднаш годишно, согласно проценката на ДЗС, потребни би биле 322 инспектори, при 72.181 активни претпријатија, велат од ДЗР. Во насока на надминување на утврдените слабости, ДЗР препорачува спроведување на реформи за воспоставување интегриран и функционален систем за заштита и спасување, преку донесување на Национална стратегија, јасна нормативна рамка, стабилно финансирање, зајакнување на капацитетите и воспоставување ефикасен систем за мониторинг и надзор.
language
mkd
published at
2026-09-22T08:51:57
source
Kurir
title
ДЗР: Зголемени ризици од катастрофи, но недоволна подготвеност на системот за заштита и спасување
url
https://kurir.mk/vesti/makedonija/dzr-zgolemeni-rizitsi-od-katastrofi-no-nedovolna-podgotvenost-na-sistemot-za-zashtita-i-spasuvane/
article order
5
body
Ревизијата регистрира слабости во стратешкото планирање, координацијата и управувањето со ресурсите, недоволни човечки и материјални капацитети, како и ограничено инвестирање во модернизација и опремување. ДЗР изврши ревизија на успешност на тема "Градење на систем за управување со кризи, заштита и спасување преку инвестиции во опрема и ресурси, одржување на средства со цел да се зголеми оперативноста, ефикасноста и ефективноста". Целта е да се даде одговор на прашањето: "Дали системот за заштита и спасување (цивилна заштита) во Република Северна Македонија е соодветен за ефикасен одговор и справување со катастрофи?" Утврдено е дека и покрај воспоставената нормативна рамка, системот за заштита и спасување во Македонија не функционира како целосно интегриран и ефикасен механизам за превенција, подготвеност, навремен одговор и справување со катастрофи. Ревизијата утврди слабости во стратешкото планирање, институционалната координација, оперативните капацитети, финансирањето и управувањето со материјалните и другите ресурси. Шумските пожари се еден од по изразените ризици од катастрофи поради климатските промени. Според податоците во "Предвремениот извештај за шумските пожари во Европа, Блискиот Исток и Северна Африка за 2024 година", изготвен од Заедничкиот истражувачки центар на Европската комисија во рамки на Европскиот информациски систем за шумски пожари (EFFIS), базирани на сателитски набљудувања преку програмата "Copernicus", во 2024 година во Македонија се регистрирани 97.660 хектари изгорена површина , што претставува највисоко ниво во последната деценија и повеќе од вкупната изгорена површина регистрирана во претходните шест години заедно. Според податоците на ЈП" Национални шуми", во периодот 2023-2025 година евидентирани се 82.714 хектари изгорена површина, 914.657 м³ изгорена дрвна маса и штети во износ од 133.663.967 евра при што само во 2024 година штетата изнесува 83.121.333 евра. Слабостите и потребата од реформи во системот за заштита и спасување се констатирани уште со скринингот спроведен од ЕУ преку Европскиот механизам за цивилна заштита во 2018 година, но до денот на ревизијата, иако се преземени повеќе иницијативи, реформите не се спроведени. Не е донесена Национална стратегија за заштита и спасување како стратешки документ за дефинирање на цели и приоритети, при што последната е со важност до 2018 година. Изготвена е Нацрт стратегија за периодот 2026-2030 година која не е усвоена, а не е донесена и Годишна програма за заштита и спасување за спроведување на стратегијата. Дополнително, Планот за заштита и спасување не е ажуриран, а воедно во ревизијата не е презентиран доказ дека е усвоен од страна на Владата. Оперативните сили се соочуваат со недоволна пополнетост со човечки ресурси, недостаток на опрема и отсуство на механизми за следење на нивната ефективност. Функционирањето на планинското спасување не е законски уредено како дел од оперативните сили во системот на заштита и спасување, наспроти праксата во одделни европски држави, каде противпожарните единици, Црвениот крст и планинското спасување претставуваат клучни столбови на оперативниот систем за заштита и спасување. Бригадата за противпожарна заштита (БППЗ) на Град Скопје има 384 систематизирани работни места за пожарникари, а пополнети само 172 . Утврдена е и застарена противпожарна опрема што влијае врз оперативната подготвеност и ефикасноста на Бригадата која е најбројна како сили за заштита и спасување на локално, регионално и Републичко ниво. Со ревизијата утврдени се слабости и во управувањето со воздушните сили за справување со шумски пожари, во делот на човечките ресурси, логистиката и набавките, што влијае врз економичноста, ефикасноста и ефективноста и не обезбедува доволна оперативна подготвеност за навремено справување со пожари и други катастрофи. Како позитивен пример, ревизијата ја издвојува Општина Охрид и Планинската спасителна служба на Црвен крст Охрид , каде е воспоставена функционална организација, координација и оперативна подготвеност, со обезбедено финансирање, човечки ресурси и обучени спасувачи согласно меѓународните стандарди. Во насока на надминување на утврдените слабости потребно е спроведување на реформи за воспоставување интегриран и функционален систем за заштита и спасување, преку донесување на Национална стратегија, јасна нормативна рамка, стабилно финансирање, зајакнување на капацитетите и воспоставување ефикасен систем за мониторинг и надзор, се вели во извештајот на ДЗР.
language
mkd
published at
2026-09-22T07:44:56
source
МКД.мк
title
ДЗР: Недоволна подготвеност на системот за заштита и спасување
url
https://mkd.mk/makedonija/dzr-nedovolna-podgotvenost-na-sistemot-za-zashtita-i-spasuvanje/

omitted source count

total source count