Народниот правобранител алармира за нееднаква здравствена грижа во затворите 27.10.2026г.
Истражувањето на Народниот правобранител во 11 казнено-поправни установи покажа дека здравствената заштита формално е поврзана со јавниот здравствен систем, но во практика не е еднакво достапна и доследна. Во седум установи е утврдена пренатрупаност, во четири здравствената грижа се обезбедува периодично или по повик, а во ниту една нема 24-часовно присуство на здравствени работници. Меѓу главните проблеми се недостигот и нерамномерната распределба на медицинскиот кадар, долгото чекање за специјалистички прегледи, недостигот од возила и персонал за спровод, доцнењето на дијагностиката, прекините во терапијата и слабата превентивна заштита. Народниот правобранител и ОБСЕ повикаа на координиран институционален одговор, со подобра евиденција, сигурно снабдување со лекови, посилен пристап до специјалисти и унапредување на менталното здравје.
Анализа на тврдења
| Тврдење | Клучни разлики | 4NEWS.mk | telma.com.mk | Deutsche Welle | plusinfo.mk | СКОПСКО ЕХО | А1он | Независен Весник | МКД.мк | Нова Македонија |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Здравствената заштита во македонските затвори е нерамномерна и недоследна. | Нема разлики: сите извори целосно се согласуваат. | Да: Директно потврдено во изјавата на Народниот правобранител. | Да: Статијата експлицитно наведува нерамномерна распределба на заштитата. | Да: Статијата потврдува нерамномерна здравствена заштита во установите. | Да: Извештајот потврдува нерамномерна достапност и континуитет. | Да: Извештајот потврдува нерамномерна достапност и континуитет. | Да: Статијата потврдува дека пристапот не е еднаков ниту доследен. | Да: Статијата потврдува дека пристапот до услуги не е еднаков во сите. | Да: Трифуновска потврди дека пристапот не е еднаков ниту доследен. | Да: Потврдено од Народниот правобранител за разлики меѓу установите. |
| Во 7 од 11 казнено-поправни установи е утврдена пренатрупаност. | Речиси сите потврдуваат; Теlma не споменува — главна разлика. | Да: Статијата експлицитно наведува дека 7 од 11 установи се пренатрупани. | Не е споменато | Да: Истражувањето утврдило пренатрупаност во 7 од 11 установи. | Да: Директно наведено во наодите на Народниот правобранител. | Да: Директно наведено во наодите од истражувањето. | Да: Истражувањето на Народниот правобранител го потврдува ова. | Да: Истражувањето на Народниот правобранител го потврдува овој податок. | Да: Извештајот утврдил пренатрупаност во седум од 11 установи. | Да: Директно наведено во резултатите од истражувањето. |
| Ниту една од посетените 11 затворски установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал. | Седум извори потврдуваат, два не споменуваат — без негирања. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата експлицитно наведува дека нема 24-часовно дежурство. | Да: Статијата експлицитно го потврдува ова. | Да: Статијата експлицитно го потврдува ова. | Да: Директно наведено во текстот како наод од истражувањето. | Да: Статијата експлицитно наведува дека нема 24-часовно присуство. | Да: Статијата експлицитно наведува дека ниедна нема 24-часовно дежурство. | Да: Изрично потврдено во текстот. |
| Во затворот Идризово еден лекар опслужува околу 691 лице, што е далеку над стандардот од 300 лица. | Повеќето потврдуваат; Телма го испушта стандардот, 4NEWS не споменува. | Не е споменато | Делумно: Потврден е бројот од 691 лице, но стандардот не е споменат. | Да: Потврдено со податоци од извештајот на Народниот правобранител. | Да: Податоците се директно цитирани од извештајот. | Да: Податоците се идентични со извештајот. | Да: Податоците се цитирани од извештајот на Народниот правобранител. | Да: Податоците се директно пренесени од извештајот во статијата. | Да: Податоците се директно цитирани од извештајот. | Да: Податоците се целосно цитирани од извештајот. |
| Во некои затвори терапијата ја делат затворски службеници наместо медицински лица. | Шест извори потврдуваат, три не споменуваат — ниту еден не негира. | Не е споменато | Да: Статијата потврдува дека терапијата ја делат затворски службеници. | Да: Наведено е дека во повеќе установи терапијата ја делат службеници. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено како проблем што создава ризик од грешки. | Да: Наведено е како проблем во повеќе установи. | Да: Трифуновска потврди дека во повеќе установи службеници делат терапија. | Да: Наведено како проблем во повеќе установи. |
| Набавката на лекови во одредени случаи зависи од семејствата на осудените лица. | Пет извори потврдуваат, три не споменуваат — без негирање. | Не е споменато | Да: Статијата наведува дека набавката зависи од семејството. | Да: Статијата потврдува дека набавката зависи од семејствата. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено како случај во некои установи. | Да: Статијата потврдува дека во одредени случаи семејствата набавуваат. | Да: Наведено е дека во некои случаи набавката зависи од семејството. | Да: Потврдено како практика во одредени случаи. |
| Недостигот на возила и персонал за спровод го оневозможува навремениот пристап до специјалистички прегледи. | Повеќето потврдуваат; два делат, еден молчи — разлика во детали. | Не е споменато | Да: Статијата го потврдува недостигот и одложениот пристап. | Да: Посочени се како предизвици за пристап до специјалистички прегледи. | Делумно: Се споменува недостиг на персонал и долго чекање за прегледи. | Делумно: Се споменува долго чекање за прегледи, но не и причините. | Да: Наведено како дополнителен проблем во извештајот. | Да: Наведено како дополнителна тешкотија за пристап до специјалисти. | Да: Наведени се како причини за доцнење на дијагностиката и прегледите. | Да: Наведено како дополнителна тешкотија во текстот. |
| Хартиените картони и отсуството на интероперабилност го отежнуваат следењето на терапијата. | Само 4NEWS директно го цитира; другите делумно или воопшто не. | Да: Директно цитирано во текстот како проблем. | Не е споменато | Делумно: Се споменува потреба од подобра евиденција, но не и хартија. | Не е споменато | Не е споменато | Делумно: Се споменува потреба од поврзан електронски систем. | Делумно: Се споменува потреба од подобра координација на документацијата. | Делумно: Се споменува потреба од поврзан електронски систем, но не и картони. | Делумно: Се споменува потреба од подобра медицинска евиденција. |
| Скринингот за заразни болести и вакцинацијата не се спроведуваат еднакво во сите установи. | Пет извори потврдуваат, еден делумно, три не споменуваат — клучна е разликата во експлицитноста. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата потврдува нееднакво спроведување на овие мерки. | Делумно: Се споменува слаба превентивна здравствена заштита. | Не е споменато | Да: Наведено дека не се одвиваат еднакво во сите установи. | Да: Статијата наведува дека не се спроведуваат подеднакво. | Да: Трифуновска нагласи дека овие услуги не се одвиваат еднакво. | Да: Директно наведено во делот за превентивна заштита. |
| Здравствениот систем во затворите е формално поврзан со јавниот здравствен систем, но практично е неефикасен. | Главна разлика: повеќето потврдуваат целосно, два извора само делумно. | Да: Потврдено дека е формално поврзан, но практично нееднаков. | Да: Статијата наведува формална поврзаност, но системски проблеми. | Да: Потврдено од заменик-народниот правобранител. | Делумно: Се наведува дека правото е формално признаено, но практично е ограничено. | Делумно: Се споменува формално признаено право, но практична неефикасност. | Да: Потврдено од заменик-народниот правобранител. | Да: Потврдено дека формално е поврзан, но практично е неефикасен. | Да: Потврдено е дека е формално поврзан, но практично неефикасен. | Да: Потврдено од заменик-народниот правобранител. |
| Постои сериозен недостиг на психијатриска и психолошка поддршка во затворите. | Пет извори потврдуваат, четири молчат — никој не негира. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата наведува дека оваа поддршка бара посистемски пристап. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Наведено дека оваа поддршка бара посистемски пристап. | Да: Статијата посочува потреба од посистемски пристап кон оваа поддршка. | Да: Наведено е дека оваа поддршка бара посистемски пристап. | Да: Наведено како потреба за посистемски пристап. |
| Пренатрупаноста дополнително ги влошува хигиената, превенцијата и логистиката во затворите. | Само 4NEWS директно потврдува; другите делумно или воопшто не. | Да: Директно наведено дека пренатрупаноста влијае на овие сегменти. | Не е споменато | Делумно: Се споменуваат како проблеми, но не директно како последица. | Делумно: Се споменува пренатрупаност и слаба превентивна заштита. | Делумно: Се споменува слаба превентивна заштита, но не и директна врска. | Делумно: Се споменуваат како комплексни проблеми во затворскиот систем. | Делумно: Се споменуваат како пошироки проблеми поврзани со системот. | Делумно: Се споменуваат како комплексни проблеми, но не директно како последица. | Делумно: Се споменуваат како пошироки проблеми во затворскиот систем. |
claims
- Здравствената заштита во македонските затвори е нерамномерна и недоследна.
- Во 7 од 11 казнено-поправни установи е утврдена пренатрупаност.
- Ниту една од посетените 11 затворски установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал.
- Во затворот Идризово еден лекар опслужува околу 691 лице, што е далеку над стандардот од 300 лица.
- Во некои затвори терапијата ја делат затворски службеници наместо медицински лица.
- Набавката на лекови во одредени случаи зависи од семејствата на осудените лица.
- Недостигот на возила и персонал за спровод го оневозможува навремениот пристап до специјалистички прегледи.
- Хартиените картони и отсуството на интероперабилност го отежнуваат следењето на терапијата.
- Скринингот за заразни болести и вакцинацијата не се спроведуваат еднакво во сите установи.
- Здравствениот систем во затворите е формално поврзан со јавниот здравствен систем, но практично е неефикасен.
- Постои сериозен недостиг на психијатриска и психолошка поддршка во затворите.
- Пренатрупаноста дополнително ги влошува хигиената, превенцијата и логистиката во затворите.
key differences
- Во 7 од 11 казнено-поправни установи е утврдена пренатрупаност.
- Речиси сите потврдуваат; Теlma не споменува — главна разлика.
- Во затворот Идризово еден лекар опслужува околу 691 лице, што е далеку над стандардот од 300 лица.
- Повеќето потврдуваат; Телма го испушта стандардот, 4NEWS не споменува.
- Во некои затвори терапијата ја делат затворски службеници наместо медицински лица.
- Шест извори потврдуваат, три не споменуваат — ниту еден не негира.
- Здравствената заштита во македонските затвори е нерамномерна и недоследна.
- Нема разлики: сите извори целосно се согласуваат.
- Здравствениот систем во затворите е формално поврзан со јавниот здравствен систем, но практично е неефикасен.
- Главна разлика: повеќето потврдуваат целосно, два извора само делумно.
- Набавката на лекови во одредени случаи зависи од семејствата на осудените лица.
- Пет извори потврдуваат, три не споменуваат — без негирање.
- Недостигот на возила и персонал за спровод го оневозможува навремениот пристап до специјалистички прегледи.
- Повеќето потврдуваат; два делат, еден молчи — разлика во детали.
- Ниту една од посетените 11 затворски установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал.
- Седум извори потврдуваат, два не споменуваат — без негирања.
- Постои сериозен недостиг на психијатриска и психолошка поддршка во затворите.
- Пет извори потврдуваат, четири молчат — никој не негира.
- Пренатрупаноста дополнително ги влошува хигиената, превенцијата и логистиката во затворите.
- Само 4NEWS директно потврдува; другите делумно или воопшто не.
- Скринингот за заразни болести и вакцинацијата не се спроведуваат еднакво во сите установи.
- Пет извори потврдуваат, еден делумно, три не споменуваат — клучна е разликата во експлицитноста.
- Хартиените картони и отсуството на интероперабилност го отежнуваат следењето на терапијата.
- Само 4NEWS директно го цитира; другите делумно или воопшто не.
source analyses
- 4NEWS.mk
- Во 7 од 11 казнено-поправни установи е утврдена пренатрупаност.
- Да: Статијата експлицитно наведува дека 7 од 11 установи се пренатрупани.
- Во затворот Идризово еден лекар опслужува околу 691 лице, што е далеку над стандардот од 300 лица.
- Не е споменато
- Во некои затвори терапијата ја делат затворски службеници наместо медицински лица.
- Не е споменато
- Здравствената заштита во македонските затвори е нерамномерна и недоследна.
- Да: Директно потврдено во изјавата на Народниот правобранител.
- Здравствениот систем во затворите е формално поврзан со јавниот здравствен систем, но практично е неефикасен.
- Да: Потврдено дека е формално поврзан, но практично нееднаков.
- Набавката на лекови во одредени случаи зависи од семејствата на осудените лица.
- Не е споменато
- Недостигот на возила и персонал за спровод го оневозможува навремениот пристап до специјалистички прегледи.
- Не е споменато
- Ниту една од посетените 11 затворски установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал.
- Не е споменато
- Постои сериозен недостиг на психијатриска и психолошка поддршка во затворите.
- Не е споменато
- Пренатрупаноста дополнително ги влошува хигиената, превенцијата и логистиката во затворите.
- Да: Директно наведено дека пренатрупаноста влијае на овие сегменти.
- Скринингот за заразни болести и вакцинацијата не се спроведуваат еднакво во сите установи.
- Не е споменато
- Хартиените картони и отсуството на интероперабилност го отежнуваат следењето на терапијата.
- Да: Директно цитирано во текстот како проблем.
- Deutsche Welle
- Во 7 од 11 казнено-поправни установи е утврдена пренатрупаност.
- Да: Истражувањето утврдило пренатрупаност во 7 од 11 установи.
- Во затворот Идризово еден лекар опслужува околу 691 лице, што е далеку над стандардот од 300 лица.
- Да: Потврдено со податоци од извештајот на Народниот правобранител.
- Во некои затвори терапијата ја делат затворски службеници наместо медицински лица.
- Да: Наведено е дека во повеќе установи терапијата ја делат службеници.
- Здравствената заштита во македонските затвори е нерамномерна и недоследна.
- Да: Статијата потврдува нерамномерна здравствена заштита во установите.
- Здравствениот систем во затворите е формално поврзан со јавниот здравствен систем, но практично е неефикасен.
- Да: Потврдено од заменик-народниот правобранител.
- Набавката на лекови во одредени случаи зависи од семејствата на осудените лица.
- Да: Статијата потврдува дека набавката зависи од семејствата.
- Недостигот на возила и персонал за спровод го оневозможува навремениот пристап до специјалистички прегледи.
- Да: Посочени се како предизвици за пристап до специјалистички прегледи.
- Ниту една од посетените 11 затворски установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал.
- Да: Статијата експлицитно наведува дека нема 24-часовно дежурство.
- Постои сериозен недостиг на психијатриска и психолошка поддршка во затворите.
- Да: Статијата наведува дека оваа поддршка бара посистемски пристап.
- Пренатрупаноста дополнително ги влошува хигиената, превенцијата и логистиката во затворите.
- Делумно: Се споменуваат како проблеми, но не директно како последица.
- Скринингот за заразни болести и вакцинацијата не се спроведуваат еднакво во сите установи.
- Да: Статијата потврдува нееднакво спроведување на овие мерки.
- Хартиените картони и отсуството на интероперабилност го отежнуваат следењето на терапијата.
- Делумно: Се споменува потреба од подобра евиденција, но не и хартија.
- plusinfo.mk
- Во 7 од 11 казнено-поправни установи е утврдена пренатрупаност.
- Да: Директно наведено во наодите на Народниот правобранител.
- Во затворот Идризово еден лекар опслужува околу 691 лице, што е далеку над стандардот од 300 лица.
- Да: Податоците се директно цитирани од извештајот.
- Во некои затвори терапијата ја делат затворски службеници наместо медицински лица.
- Не е споменато
- Здравствената заштита во македонските затвори е нерамномерна и недоследна.
- Да: Извештајот потврдува нерамномерна достапност и континуитет.
- Здравствениот систем во затворите е формално поврзан со јавниот здравствен систем, но практично е неефикасен.
- Делумно: Се наведува дека правото е формално признаено, но практично е ограничено.
- Набавката на лекови во одредени случаи зависи од семејствата на осудените лица.
- Не е споменато
- Недостигот на возила и персонал за спровод го оневозможува навремениот пристап до специјалистички прегледи.
- Делумно: Се споменува недостиг на персонал и долго чекање за прегледи.
- Ниту една од посетените 11 затворски установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал.
- Да: Статијата експлицитно го потврдува ова.
- Постои сериозен недостиг на психијатриска и психолошка поддршка во затворите.
- Не е споменато
- Пренатрупаноста дополнително ги влошува хигиената, превенцијата и логистиката во затворите.
- Делумно: Се споменува пренатрупаност и слаба превентивна заштита.
- Скринингот за заразни болести и вакцинацијата не се спроведуваат еднакво во сите установи.
- Делумно: Се споменува слаба превентивна здравствена заштита.
- Хартиените картони и отсуството на интероперабилност го отежнуваат следењето на терапијата.
- Не е споменато
- telma.com.mk
- Во 7 од 11 казнено-поправни установи е утврдена пренатрупаност.
- Не е споменато
- Во затворот Идризово еден лекар опслужува околу 691 лице, што е далеку над стандардот од 300 лица.
- Делумно: Потврден е бројот од 691 лице, но стандардот не е споменат.
- Во некои затвори терапијата ја делат затворски службеници наместо медицински лица.
- Да: Статијата потврдува дека терапијата ја делат затворски службеници.
- Здравствената заштита во македонските затвори е нерамномерна и недоследна.
- Да: Статијата експлицитно наведува нерамномерна распределба на заштитата.
- Здравствениот систем во затворите е формално поврзан со јавниот здравствен систем, но практично е неефикасен.
- Да: Статијата наведува формална поврзаност, но системски проблеми.
- Набавката на лекови во одредени случаи зависи од семејствата на осудените лица.
- Да: Статијата наведува дека набавката зависи од семејството.
- Недостигот на возила и персонал за спровод го оневозможува навремениот пристап до специјалистички прегледи.
- Да: Статијата го потврдува недостигот и одложениот пристап.
- Ниту една од посетените 11 затворски установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал.
- Не е споменато
- Постои сериозен недостиг на психијатриска и психолошка поддршка во затворите.
- Не е споменато
- Пренатрупаноста дополнително ги влошува хигиената, превенцијата и логистиката во затворите.
- Не е споменато
- Скринингот за заразни болести и вакцинацијата не се спроведуваат еднакво во сите установи.
- Не е споменато
- Хартиените картони и отсуството на интероперабилност го отежнуваат следењето на терапијата.
- Не е споменато
- А1он
- Во 7 од 11 казнено-поправни установи е утврдена пренатрупаност.
- Да: Истражувањето на Народниот правобранител го потврдува ова.
- Во затворот Идризово еден лекар опслужува околу 691 лице, што е далеку над стандардот од 300 лица.
- Да: Податоците се цитирани од извештајот на Народниот правобранител.
- Во некои затвори терапијата ја делат затворски службеници наместо медицински лица.
- Да: Потврдено како проблем што создава ризик од грешки.
- Здравствената заштита во македонските затвори е нерамномерна и недоследна.
- Да: Статијата потврдува дека пристапот не е еднаков ниту доследен.
- Здравствениот систем во затворите е формално поврзан со јавниот здравствен систем, но практично е неефикасен.
- Да: Потврдено од заменик-народниот правобранител.
- Набавката на лекови во одредени случаи зависи од семејствата на осудените лица.
- Да: Наведено како случај во некои установи.
- Недостигот на возила и персонал за спровод го оневозможува навремениот пристап до специјалистички прегледи.
- Да: Наведено како дополнителен проблем во извештајот.
- Ниту една од посетените 11 затворски установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал.
- Да: Директно наведено во текстот како наод од истражувањето.
- Постои сериозен недостиг на психијатриска и психолошка поддршка во затворите.
- Да: Наведено дека оваа поддршка бара посистемски пристап.
- Пренатрупаноста дополнително ги влошува хигиената, превенцијата и логистиката во затворите.
- Делумно: Се споменуваат како комплексни проблеми во затворскиот систем.
- Скринингот за заразни болести и вакцинацијата не се спроведуваат еднакво во сите установи.
- Да: Наведено дека не се одвиваат еднакво во сите установи.
- Хартиените картони и отсуството на интероперабилност го отежнуваат следењето на терапијата.
- Делумно: Се споменува потреба од поврзан електронски систем.
- МКД.мк
- Во 7 од 11 казнено-поправни установи е утврдена пренатрупаност.
- Да: Извештајот утврдил пренатрупаност во седум од 11 установи.
- Во затворот Идризово еден лекар опслужува околу 691 лице, што е далеку над стандардот од 300 лица.
- Да: Податоците се директно цитирани од извештајот.
- Во некои затвори терапијата ја делат затворски службеници наместо медицински лица.
- Да: Трифуновска потврди дека во повеќе установи службеници делат терапија.
- Здравствената заштита во македонските затвори е нерамномерна и недоследна.
- Да: Трифуновска потврди дека пристапот не е еднаков ниту доследен.
- Здравствениот систем во затворите е формално поврзан со јавниот здравствен систем, но практично е неефикасен.
- Да: Потврдено е дека е формално поврзан, но практично неефикасен.
- Набавката на лекови во одредени случаи зависи од семејствата на осудените лица.
- Да: Наведено е дека во некои случаи набавката зависи од семејството.
- Недостигот на возила и персонал за спровод го оневозможува навремениот пристап до специјалистички прегледи.
- Да: Наведени се како причини за доцнење на дијагностиката и прегледите.
- Ниту една од посетените 11 затворски установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал.
- Да: Статијата експлицитно наведува дека ниедна нема 24-часовно дежурство.
- Постои сериозен недостиг на психијатриска и психолошка поддршка во затворите.
- Да: Наведено е дека оваа поддршка бара посистемски пристап.
- Пренатрупаноста дополнително ги влошува хигиената, превенцијата и логистиката во затворите.
- Делумно: Се споменуваат како комплексни проблеми, но не директно како последица.
- Скринингот за заразни болести и вакцинацијата не се спроведуваат еднакво во сите установи.
- Да: Трифуновска нагласи дека овие услуги не се одвиваат еднакво.
- Хартиените картони и отсуството на интероперабилност го отежнуваат следењето на терапијата.
- Делумно: Се споменува потреба од поврзан електронски систем, но не и картони.
- Независен Весник
- Во 7 од 11 казнено-поправни установи е утврдена пренатрупаност.
- Да: Истражувањето на Народниот правобранител го потврдува овој податок.
- Во затворот Идризово еден лекар опслужува околу 691 лице, што е далеку над стандардот од 300 лица.
- Да: Податоците се директно пренесени од извештајот во статијата.
- Во некои затвори терапијата ја делат затворски службеници наместо медицински лица.
- Да: Наведено е како проблем во повеќе установи.
- Здравствената заштита во македонските затвори е нерамномерна и недоследна.
- Да: Статијата потврдува дека пристапот до услуги не е еднаков во сите.
- Здравствениот систем во затворите е формално поврзан со јавниот здравствен систем, но практично е неефикасен.
- Да: Потврдено дека формално е поврзан, но практично е неефикасен.
- Набавката на лекови во одредени случаи зависи од семејствата на осудените лица.
- Да: Статијата потврдува дека во одредени случаи семејствата набавуваат.
- Недостигот на возила и персонал за спровод го оневозможува навремениот пристап до специјалистички прегледи.
- Да: Наведено како дополнителна тешкотија за пристап до специјалисти.
- Ниту една од посетените 11 затворски установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал.
- Да: Статијата експлицитно наведува дека нема 24-часовно присуство.
- Постои сериозен недостиг на психијатриска и психолошка поддршка во затворите.
- Да: Статијата посочува потреба од посистемски пристап кон оваа поддршка.
- Пренатрупаноста дополнително ги влошува хигиената, превенцијата и логистиката во затворите.
- Делумно: Се споменуваат како пошироки проблеми поврзани со системот.
- Скринингот за заразни болести и вакцинацијата не се спроведуваат еднакво во сите установи.
- Да: Статијата наведува дека не се спроведуваат подеднакво.
- Хартиените картони и отсуството на интероперабилност го отежнуваат следењето на терапијата.
- Делумно: Се споменува потреба од подобра координација на документацијата.
- Нова Македонија
- Во 7 од 11 казнено-поправни установи е утврдена пренатрупаност.
- Да: Директно наведено во резултатите од истражувањето.
- Во затворот Идризово еден лекар опслужува околу 691 лице, што е далеку над стандардот од 300 лица.
- Да: Податоците се целосно цитирани од извештајот.
- Во некои затвори терапијата ја делат затворски службеници наместо медицински лица.
- Да: Наведено како проблем во повеќе установи.
- Здравствената заштита во македонските затвори е нерамномерна и недоследна.
- Да: Потврдено од Народниот правобранител за разлики меѓу установите.
- Здравствениот систем во затворите е формално поврзан со јавниот здравствен систем, но практично е неефикасен.
- Да: Потврдено од заменик-народниот правобранител.
- Набавката на лекови во одредени случаи зависи од семејствата на осудените лица.
- Да: Потврдено како практика во одредени случаи.
- Недостигот на возила и персонал за спровод го оневозможува навремениот пристап до специјалистички прегледи.
- Да: Наведено како дополнителна тешкотија во текстот.
- Ниту една од посетените 11 затворски установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал.
- Да: Изрично потврдено во текстот.
- Постои сериозен недостиг на психијатриска и психолошка поддршка во затворите.
- Да: Наведено како потреба за посистемски пристап.
- Пренатрупаноста дополнително ги влошува хигиената, превенцијата и логистиката во затворите.
- Делумно: Се споменуваат како пошироки проблеми во затворскиот систем.
- Скринингот за заразни болести и вакцинацијата не се спроведуваат еднакво во сите установи.
- Да: Директно наведено во делот за превентивна заштита.
- Хартиените картони и отсуството на интероперабилност го отежнуваат следењето на терапијата.
- Делумно: Се споменува потреба од подобра медицинска евиденција.
- СКОПСКО ЕХО
- Во 7 од 11 казнено-поправни установи е утврдена пренатрупаност.
- Да: Директно наведено во наодите од истражувањето.
- Во затворот Идризово еден лекар опслужува околу 691 лице, што е далеку над стандардот од 300 лица.
- Да: Податоците се идентични со извештајот.
- Во некои затвори терапијата ја делат затворски службеници наместо медицински лица.
- Не е споменато
- Здравствената заштита во македонските затвори е нерамномерна и недоследна.
- Да: Извештајот потврдува нерамномерна достапност и континуитет.
- Здравствениот систем во затворите е формално поврзан со јавниот здравствен систем, но практично е неефикасен.
- Делумно: Се споменува формално признаено право, но практична неефикасност.
- Набавката на лекови во одредени случаи зависи од семејствата на осудените лица.
- Не е споменато
- Недостигот на возила и персонал за спровод го оневозможува навремениот пристап до специјалистички прегледи.
- Делумно: Се споменува долго чекање за прегледи, но не и причините.
- Ниту една од посетените 11 затворски установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал.
- Да: Статијата експлицитно го потврдува ова.
- Постои сериозен недостиг на психијатриска и психолошка поддршка во затворите.
- Не е споменато
- Пренатрупаноста дополнително ги влошува хигиената, превенцијата и логистиката во затворите.
- Делумно: Се споменува слаба превентивна заштита, но не и директна врска.
- Скринингот за заразни болести и вакцинацијата не се спроведуваат еднакво во сите установи.
- Не е споменато
- Хартиените картони и отсуството на интероперабилност го отежнуваат следењето на терапијата.
- Не е споменато
Анализа на сентимент
| Ентитет | Клучни разлики | 4NEWS.mk | telma.com.mk | Deutsche Welle | plusinfo.mk | СКОПСКО ЕХО | А1он | Независен Весник | МКД.мк | Нова Македонија |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Народен правобранител | Претежно неутрални, три извори позитивно го прикажуваат како заштитник. | Неутрално: само известува за неговите наоди, без мета-вреднување | Неутрално: институцијата е извор на извештај, без мета-вреднување | Неутрално: споменат како извор на истражувањето, без мета-вреднување | Неутрално: само известува за наодите од контролата, без мета-вреднување | Неутрално: само известува за наодите од истражувањето, без мета-вреднување | Позитивно: авторот го претставува како истражувач што ги открива проблемите и бара решенија | Неутрално: институцијата е извор на истражување и препораки, без мета-вреднување | Позитивно: институцијата е претставена како заштитник на правата, со наоди и препораки за подобрување | Позитивно: авторот го прикажува како заштитник на правата, со алармантни наоди |
| Мисија на ОБСЕ во Скопје | Само Телма е позитивна; останатите се неутрални или молчат. | Не е споменато | Позитивно: авторот ја опишува како долгорочен партнер во заштитата на човековите права | Неутрално: спомената како поддржувач на дебатата, без вредносен суд | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената како поддржувач на дебатата, без вреднување | Неутрално: спомената како поддржувач на дебатата, без вредносен суд | Неутрално: спомената како поддржувач на дебатата, без вредносен суд | Неутрално: спомената како поддршка на дебатата, без вреднување |
| Министерство за здравство | Нема значајни разлики; сите се неутрални, некои го испуштаат. | Не е споменато | Неутрално: споменато како дел од системот што треба да одговори, без директна критика | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменато како надлежен орган, без експлицитна критика | Неутрално: споменато како потребен учесник во координација, без критика | Неутрално: споменато како надлежен орган за координација, без директна критика | Неутрално: споменато како потребен учесник во координацијата |
| Управа за извршување на санкциите | Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални; други молчат. | Не е споменато | Неутрално: споменато како институција вклучена во координиран одговор | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: спомената како надлежен орган, без експлицитна критика | Неутрално: спомената како потребен учесник во координација, без критика | Неутрално: спомената како надлежен орган, без експлицитна критика | Неутрално: спомената како институција вклучена во решенијата |
| Фонд за здравство | Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални; други молчат. | Не е споменато | Неутрално: споменато како дел од системот, без вредносна оценка | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменат како надлежен орган, без експлицитна критика | Неутрално: споменат како потребен учесник во координација, без критика | Неутрално: споменат како чинител во координацијата, без вреднување | Неутрално: споменат како потребен за координација, без оценка |
| Соња Трифуновска | Главна разлика: 6 извори неутрално цитираат, 3 воопшто не ја споменуваат. | Не е споменато | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитирана како излагач на наоди, без мета-вреднување | Неутрално: само говорник што ги презентира наодите, без мета-вреднување | Неутрално: само цитирана, без мета-вреднување од авторот |
| Фатон Сељами | Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални; три не го споменуваат. | Не е споменато | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување | Неутрално: цитиран говорник, без експлицитна пофалба или критика | Неутрално: цитиран како говорник, без експлицитна пофалба или критика |
| Килијан Вал | Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални; тројца молчат. | Не е споменато | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување | Неутрално: цитиран говорник, без мета-вреднување од авторот | Неутрално: цитиран за човекови права, без мета-вреднување |
| Затвор Идризово | Речиси сите негативно, само 4NEWS.mk не го споменува. | Не е споменато | Негативно: прикажан како пример за недоволна здравствена заштита (еден лекар за 691 лице) | Негативно: експлицитно посочен како пример за пренатрупаност и недоволен медицински кадар | Негативно: посочен како пример за еден лекар на 691 затвореник, далеку над стандардот | Негативно: посочен како пример за несоодветен однос лекар-затвореник | Негативно: експлицитно наведен како пример за недоволен здравствен кадар | Негативно: посочен како пример за еден лекар на 691 лице | Негативно: експлицитно наведен како пример за недоволен здравствен кадар (1 лекар на 691 лице) | Негативно: експлицитно посочен како пример за критичен недостиг на лекари |
| Казнено-поправни установи во Северна Македонија | Нема разлики: сите извори се негативни, со исти акценти. | Негативно: критикувани за лоши здравствени услови и пренатрупаност | Негативно: опишани со кадровски дефицит и нерамномерна здравствена заштита | Негативно: извештајот утврдува сериозни проблеми во здравствената заштита | Негативно: пренатрупани, недоволен персонал, слаба здравствена заштита | Негативно: критикувани за пренатрупаност и недостиг од здравствен персонал | Негативно: авторот пренесува наоди за недостиг на лекари, терапија и превенција | Негативно: наведени како места со недостиг од персонал и слаба здравствена заштита | Негативно: извештајот констатира пренатрупаност, кадровски дефицит и нееднаков пристап | Негативно: извештајот утврдува сериозни системски недостатоци во здравствената заштита |
entities
- Народен правобранител
- Мисија на ОБСЕ во Скопје
- Министерство за здравство
- Управа за извршување на санкциите
- Фонд за здравство
- Соња Трифуновска
- Фатон Сељами
- Килијан Вал
- Затвор Идризово
- Казнено-поправни установи во Северна Македонија
key differences
- Затвор Идризово
- Речиси сите негативно, само 4NEWS.mk не го споменува.
- Казнено-поправни установи во Северна Македонија
- Нема разлики: сите извори се негативни, со исти акценти.
- Килијан Вал
- Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални; тројца молчат.
- Министерство за здравство
- Нема значајни разлики; сите се неутрални, некои го испуштаат.
- Мисија на ОБСЕ во Скопје
- Само Телма е позитивна; останатите се неутрални или молчат.
- Народен правобранител
- Претежно неутрални, три извори позитивно го прикажуваат како заштитник.
- Соња Трифуновска
- Главна разлика: 6 извори неутрално цитираат, 3 воопшто не ја споменуваат.
- Управа за извршување на санкциите
- Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални; други молчат.
- Фатон Сељами
- Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални; три не го споменуваат.
- Фонд за здравство
- Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални; други молчат.
source analyses
- 4NEWS.mk
- Затвор Идризово
- Не е споменато
- Казнено-поправни установи во Северна Македонија
- Негативно: критикувани за лоши здравствени услови и пренатрупаност
- Килијан Вал
- Не е споменато
- Министерство за здравство
- Не е споменато
- Мисија на ОБСЕ во Скопје
- Не е споменато
- Народен правобранител
- Неутрално: само известува за неговите наоди, без мета-вреднување
- Соња Трифуновска
- Не е споменато
- Управа за извршување на санкциите
- Не е споменато
- Фатон Сељами
- Не е споменато
- Фонд за здравство
- Не е споменато
- Deutsche Welle
- Затвор Идризово
- Негативно: експлицитно посочен како пример за пренатрупаност и недоволен медицински кадар
- Казнено-поправни установи во Северна Македонија
- Негативно: извештајот утврдува сериозни проблеми во здравствената заштита
- Килијан Вал
- Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување
- Министерство за здравство
- Не е споменато
- Мисија на ОБСЕ во Скопје
- Неутрално: спомената како поддржувач на дебатата, без вредносен суд
- Народен правобранител
- Неутрално: споменат како извор на истражувањето, без мета-вреднување
- Соња Трифуновска
- Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување
- Управа за извршување на санкциите
- Не е споменато
- Фатон Сељами
- Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување
- Фонд за здравство
- Не е споменато
- plusinfo.mk
- Затвор Идризово
- Негативно: посочен како пример за еден лекар на 691 затвореник, далеку над стандардот
- Казнено-поправни установи во Северна Македонија
- Негативно: пренатрупани, недоволен персонал, слаба здравствена заштита
- Килијан Вал
- Не е споменато
- Министерство за здравство
- Не е споменато
- Мисија на ОБСЕ во Скопје
- Не е споменато
- Народен правобранител
- Неутрално: само известува за наодите од контролата, без мета-вреднување
- Соња Трифуновска
- Не е споменато
- Управа за извршување на санкциите
- Не е споменато
- Фатон Сељами
- Не е споменато
- Фонд за здравство
- Не е споменато
- telma.com.mk
- Затвор Идризово
- Негативно: прикажан како пример за недоволна здравствена заштита (еден лекар за 691 лице)
- Казнено-поправни установи во Северна Македонија
- Негативно: опишани со кадровски дефицит и нерамномерна здравствена заштита
- Килијан Вал
- Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот
- Министерство за здравство
- Неутрално: споменато како дел од системот што треба да одговори, без директна критика
- Мисија на ОБСЕ во Скопје
- Позитивно: авторот ја опишува како долгорочен партнер во заштитата на човековите права
- Народен правобранител
- Неутрално: институцијата е извор на извештај, без мета-вреднување
- Соња Трифуновска
- Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот
- Управа за извршување на санкциите
- Неутрално: споменато како институција вклучена во координиран одговор
- Фатон Сељами
- Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот
- Фонд за здравство
- Неутрално: споменато како дел од системот, без вредносна оценка
- А1он
- Затвор Идризово
- Негативно: експлицитно наведен како пример за недоволен здравствен кадар
- Казнено-поправни установи во Северна Македонија
- Негативно: авторот пренесува наоди за недостиг на лекари, терапија и превенција
- Килијан Вал
- Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот
- Министерство за здравство
- Неутрално: споменато како надлежен орган, без експлицитна критика
- Мисија на ОБСЕ во Скопје
- Неутрално: спомената како поддржувач на дебатата, без вреднување
- Народен правобранител
- Позитивно: авторот го претставува како истражувач што ги открива проблемите и бара решенија
- Соња Трифуновска
- Неутрално: цитирана како говорник, без мета-вреднување од авторот
- Управа за извршување на санкциите
- Неутрално: спомената како надлежен орган, без експлицитна критика
- Фатон Сељами
- Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување од авторот
- Фонд за здравство
- Неутрално: споменат како надлежен орган, без експлицитна критика
- МКД.мк
- Затвор Идризово
- Негативно: експлицитно наведен како пример за недоволен здравствен кадар (1 лекар на 691 лице)
- Казнено-поправни установи во Северна Македонија
- Негативно: извештајот констатира пренатрупаност, кадровски дефицит и нееднаков пристап
- Килијан Вал
- Неутрално: цитиран говорник, без мета-вреднување од авторот
- Министерство за здравство
- Неутрално: споменато како надлежен орган за координација, без директна критика
- Мисија на ОБСЕ во Скопје
- Неутрално: спомената како поддржувач на дебатата, без вредносен суд
- Народен правобранител
- Позитивно: институцијата е претставена како заштитник на правата, со наоди и препораки за подобрување
- Соња Трифуновска
- Неутрално: само говорник што ги презентира наодите, без мета-вреднување
- Управа за извршување на санкциите
- Неутрално: спомената како надлежен орган, без експлицитна критика
- Фатон Сељами
- Неутрално: цитиран говорник, без експлицитна пофалба или критика
- Фонд за здравство
- Неутрално: споменат како чинител во координацијата, без вреднување
- Независен Весник
- Затвор Идризово
- Негативно: посочен како пример за еден лекар на 691 лице
- Казнено-поправни установи во Северна Македонија
- Негативно: наведени како места со недостиг од персонал и слаба здравствена заштита
- Килијан Вал
- Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување
- Министерство за здравство
- Неутрално: споменато како потребен учесник во координација, без критика
- Мисија на ОБСЕ во Скопје
- Неутрално: спомената како поддржувач на дебатата, без вредносен суд
- Народен правобранител
- Неутрално: институцијата е извор на истражување и препораки, без мета-вреднување
- Соња Трифуновска
- Неутрално: цитирана како излагач на наоди, без мета-вреднување
- Управа за извршување на санкциите
- Неутрално: спомената како потребен учесник во координација, без критика
- Фатон Сељами
- Неутрално: цитиран како говорник, без мета-вреднување
- Фонд за здравство
- Неутрално: споменат како потребен учесник во координација, без критика
- Нова Македонија
- Затвор Идризово
- Негативно: експлицитно посочен како пример за критичен недостиг на лекари
- Казнено-поправни установи во Северна Македонија
- Негативно: извештајот утврдува сериозни системски недостатоци во здравствената заштита
- Килијан Вал
- Неутрално: цитиран за човекови права, без мета-вреднување
- Министерство за здравство
- Неутрално: споменато како потребен учесник во координацијата
- Мисија на ОБСЕ во Скопје
- Неутрално: спомената како поддршка на дебатата, без вреднување
- Народен правобранител
- Позитивно: авторот го прикажува како заштитник на правата, со алармантни наоди
- Соња Трифуновска
- Неутрално: само цитирана, без мета-вреднување од авторот
- Управа за извршување на санкциите
- Неутрално: спомената како институција вклучена во решенијата
- Фатон Сељами
- Неутрално: цитиран како говорник, без експлицитна пофалба или критика
- Фонд за здравство
- Неутрално: споменат како потребен за координација, без оценка
- СКОПСКО ЕХО
- Затвор Идризово
- Негативно: посочен како пример за несоодветен однос лекар-затвореник
- Казнено-поправни установи во Северна Македонија
- Негативно: критикувани за пренатрупаност и недостиг од здравствен персонал
- Килијан Вал
- Не е споменато
- Министерство за здравство
- Не е споменато
- Мисија на ОБСЕ во Скопје
- Не е споменато
- Народен правобранител
- Неутрално: само известува за наодите од истражувањето, без мета-вреднување
- Соња Трифуновска
- Не е споменато
- Управа за извршување на санкциите
- Не е споменато
- Фатон Сељами
- Не е споменато
- Фонд за здравство
- Не е споменато
Сценарија
- scenarios
- description
- Министерството за здравство и Управата за извршување на санкциите потпишуваат договор за итно пополнување на слободните места во Идризово. Ова ќе го намали соодносот лекар-затвореник и ќе овозможи подобра покриеност со здравствени услуги.
- plausibility
- realistic
- time horizon
- mid
- title
- Итно вработување на медицински кадар во Идризово
- valence
- positive
- description
- Владата усвојува протокол за дигитализација на здравствените картони во затворите. Ова ќе ја зголеми евиденцијата, но нема веднаш да ги реши проблемите со недостигот на персонал и пренатрупаноста.
- plausibility
- realistic
- time horizon
- mid
- title
- Воведување регистар за дигитално следење на терапијата
- valence
- neutral
- description
- Поради континуираните прекини во набавката на терапија, затворениците во неколку установи организираат протести и одбивање храна. Ова дополнително ќе ја дестабилизира безбедносната состојба во затворскиот систем.
- plausibility
- realistic
- time horizon
- short
- title
- Протести на затвореници поради недостиг на лекови
- valence
- negative
- description
- Со помош на грант од ОБСЕ и буџетски средства, се реконструира здравствениот центар во Идризово. Ова овозможува воведување на 24-часовно дежурство на здравствен персонал за првпат во историјата на установата.
- plausibility
- plausible
- time horizon
- long
- title
- Изградба на нова амбуланта со 24-часовно дежурство
- valence
- positive
- description
- Министерствата за здравство и правда формираат работна група за усогласување на затворското здравство со јавниот систем. Иако се започнува дијалог, конкретните резултати остануваат неизвесни поради бирократски пречки.
- plausibility
- plausible
- time horizon
- short
- title
- Формирање меѓуресорска работна група за реформи
- valence
- neutral
- description
- Група затвореници, потпомогнати од здруженија за човекови права, поднесуваат масовни тужби против државата поради несоодветен третман и загрозување на животот. Ова ќе резултира со високи оштети кои ќе ги исплаќа државниот буџет.
- plausibility
- plausible
- time horizon
- long
- title
- Судски тужби против државата за загрозено здравје
- valence
- negative
- description
- Државата одлучува да ги префрли затворските амбуланти под директна надлежност на регионалните јавни здравствени установи. Ова ќе овозможи ротација на лекари од цивилството и поквалитетна нега за осудениците.
- plausibility
- speculative
- time horizon
- long
- title
- Децентрализација на здравствената заштита во затворите
- valence
- positive
- description
- Сите затворски установи добиваат опрема за онлајн консултации со специјалисти. Иако ова го намалува бројот на спроводи, квалитетот на дијагностиката останува ограничен поради техничките капацитети.
- plausibility
- speculative
- time horizon
- mid
- title
- Воведување телемедицина за специјалистички прегледи
- valence
- neutral
- description
- Поради зачестените извештаи за кршење на човековите права во затворите, меѓународни институции го условуваат финансирањето на реформите во правосудството со итно подобрување на здравствените услови. Ова предизвикува политичка криза.
- plausibility
- speculative
- time horizon
- long
- title
- Интернационален притисок и суспензија на фондови
- valence
- negative
Извори
- articles
- article order
- 9
- body
- Народниот правобранител предупредува на сериозни слабости во здравствената заштита во затворите, посочувајќи дека условите не се еднакви и не се доследни во сите установи. Проблем претставува недоволната дигитална поврзаност, како и водењето хартиени картони. "Хартиените картони и отсуството на интероперабилност го отежнува следењето на терапијата и континуитетот при трансфер, упатување или отпуст", се наведува во изјавата. Како дополнителен товар се посочува и пренатрупаноста. Според Народниот правобранител, во седум од 11 установи бројот на лица го надминува капацитетот, што создава дополнителен притисок врз здравствениот кадар, хигиената, превенцијата и логистиката. "Пренатрупаноста ја засилува секоја слабост", се наведува во пораката пренесена во прилогот. Системот формално е поврзан со јавниот здравствен систем, но дека во пракса пристапот до здравствена заштита не е еднаков за сите затвореници. "Од ова што го кажав произлегува дека системот е формално поврзан со јавниот здравствен систем, но пристапот до здравствена заштита не е еднаков ниту доследен во сите установи", се вели во изјавата.
- language
- mkd
- published at
- 2026-10-27T17:50:34
- source
- 4NEWS.mk
- title
- Народниот правобранител укажува на лоши здравствени услови во затворите
- url
- https://4news.mk/narodniot-pravobranitel-ukazhuva-na-loshi-zdravstveni-uslovi-vo-zatvorite/
- article order
- 8
- body
- Кадровски дефицит и нерамномерна распределба на здравствена заштита во казнено- поправните установи во Македонија. Според годишниот извештај на Народниот правобранител во 11 казнено- поправни установи системот е формално поврзан со јавниот здравствен систем. Само присуство на лекар или амбуланта не гарантира достапност, во дел од установите персоналот доаѓа повремено. "Во Идризово, според извештајот еден лекар опслужува приближно 691 лице, а една сестра, односно техничар околу 461 лице. Одложен пристап до специјалисти. Недостиг на возила и персонал за спровод, како и доцнење на резултати и дијагностика, може да го одложи медицински неопходното лекување. Формален упат не е доволен за услуга ако услугата не се реализира навреме", рече Соња Трифуновска, заменик на Народниот правобранител. Ризична и непостојана дистрибуција на терапија. Во повеќе установи терапијата ја делат затворски службени лица, во некои случаи пак набавката зависи од семејството, што резултира со ризик од прекин, грешки во дозирањето и повреда на медицинската доверливост. "Констатација која произлегува од работата по претставките кои ги поднесуваат притворените или осудените лица, тогаш тоа е сигнал дека воспоставениот систем не ги дава очекуваните резултати и дека од тие причини мора да се бара соодветно решение заради остварување на ова фундаментално право кое несомнено им припаѓа на и овие лица односно граѓани", Фатон Селами, Народен правобранител) Самата институција Народен правобранител со помош на мисијата на ОБСЕ во Скопје пред многу години во сите затвори во државата постави сандачиња во кои секое притворено лице може да поднесе претставка до Народниот правобранител. "За мисијата на ОБСЕ во Скопје, заштитата на човековите права, зајакнувањето на институционалната одговорност и поддршката за ефективните јавни институции се, како што знаете, долгорочни приоритети. Поддршката за напорите за обезбедување здравствена грижа за луѓето на кои им е одземена слободата е важен дел од оваа посветеност. Бидејќи обврските на ОБСЕ нагласуваат дека пристапот до здравствена заштита е од суштинско значење за човековото достоинство и останува важен без оглед на личните околностите на лицето или местото во кое е притворено", рече Килијан Вал, шеф на Мисијата на ОБСЕ во Скопје Проблемите се системски и бараат координиран одговор од Министерството за здравство, Управата за извршување на санкциите, Фондот за здравство и јавните здравствени установи.
- language
- mkd
- published at
- 2026-10-27T17:25:42
- source
- telma.com.mk
- title
- Еден лекар за 700 затвореници - здравствената заштита во Идризово недостапна за многумина
- url
- https://telma.com.mk/2026/10/27/eden-lekar-za-700-zatvoreniczi-zdravstvenata-zashtita-vo-idrizovo-nedostapna-za-mnogumina/
- article order
- 4
- body
- Здравствената заштита во затворите останува нерамномерна, со недостиг од медицински кадар, пренатрупани капацитети и ограничен пристап до специјалистички услуги, покажува истражување на Народниот правобранител. Недостигот и нерамномерната распределба на медицинскиот кадар, одложениот пристап до специјалистички прегледи, прекините во терапијата и недоволната превентивна заштита се меѓу главните проблеми во обезбедувањето здравствена заштита во казнено-поправните установи во Северна Македонија.Ова го покажува истражувањето на Народниот правобранител спроведено во 11 казнено-поправни установи. Според заменик-народниот правобранител Соња Трифуновска, иако затворскиот здравствен систем формално е поврзан со јавниот здравствен систем, пристапот до здравствените услуги не е еднаков во сите установи. На тематската дебата за степенот на обезбедување здравствена заштита во казнено-поправните установи, организирана од Канцеларијата на Народниот правобранител со поддршка на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, Трифуновска ги претстави наодите од истражувањето. Според нив, во седум од вкупно 11 установи е утврдена пренатрупаност,во седум има постојан здравствен персонал, додека во четири здравствената грижа се обезбедува периодично или по повик. Во ниту една од посетените установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал. Кадровскиот дефицит останува еден од најсериозните предизвици. "Само присуството на лекар или амбуланта не гарантира достапност. Во некои установи персоналот доаѓа повремено, а постојат и непополнети работни места. Во Идризово, според извештајот, еден лекар опслужува приближно 691 лице, а една медицинска сестра или техничар речиси 461 лице", рече Трифуновска, додавајќи дека според стандардите еден лекар треба да опслужува околу 300 лица. Проблеми со терапијата и пристапот до прегледи Како дополнителни предизвици се посочуваат недостигот од возила и персонал за спровод до здравствени установи, доцнењето на резултатите и дијагностиката, како и начинот на дистрибуција на терапијата. "Во повеќе установи терапијата ја делат затворски службени лица, а во некои случаи набавката зависи од семејството. Тоа создава ризик од прекин на терапијата, грешки во дозирањето и нарушување на медицинската доверливост", истакна Трифуновска. Исто така скринингот за заразни болести, вакцинацијата и следењето на хроничните заболувања не се спроведуваат еднакво во сите установи. Дополнително, психијатриската и психолошката поддршка, како и превенцијата од самоубиства, бараат посистемски и мултидисциплинарен пристап. Народниот правобранител Фатон Сељами изјави дека здравствената заштита е едно од основните права на лицата лишени од слобода и дека констатираните проблеми мора да бидат проследени со конкретни решенија. Тој нагласи дека проблемите во затворскиот системне се ограничени само на здравствената заштита, туку ги опфаќаат и условите за сместување, хигиената, исхраната, ресоцијализацијата и образовниот процес. Потребен координиран институционален одговор Според шефот на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, Килијан Вал, пристапот до здравствена заштита е основно човеково право и предуслов за зачувување на човековото достоинство. Тој издвои пет приоритетни области за подобрување на состојбите: обезбедување доволен здравствен кадар и подготвеност за итни случаи, подобар пристап до специјализирана здравствена заштита, континуирана достапност на лековите, зајакнување на превентивната здравствена заштита и грижата за менталното здравје, како и подобра институционална координација и управување со здравствената евиденција.
- language
- mkd
- published at
- 2026-10-27T15:26:41
- source
- Deutsche Welle
- title
- Пренатрупани затвори: Во Идризово еден лекар на 691 осуденик
- url
- https://www.dw.com/mk/zad-zatvorskite-zidovi-vo-idrizovo-eden-lekar-na-691-osudenik/a-79778139
- article order
- 5
- body
- Македонските затвори се пренатрупани, а медицинскиот персонал што работи во нив е недоволен и преоптоварен, констатира Народниот правобранител, по спроведена контрола во 11 казнено-поправни установи. Поради недостиг од медицински персонал, забележано е долго чекање за специјалистички прегледи, прекини во терапијата и слабата превентивна здравствена заштита на затворениците. Според наодите, пренатрупаност е утврдена во 7 од контролираните 11 установи, а во исто толку има постојан здравствен персонал. Во останатите четири, здравствената грижа се обезбедува периодично или по повик. Ниту една од посетените установи нема 24-часовно присуство на здравствени работници. Во затворот "Идризово", според извештајот, еден лекар се грижи за приближно 691 лице, додека една медицинска сестра или техничар опслужува околу 461 лице, наспроти стандардите од 300 лица кај еден лекар. Народниот правобранител оценува дека, иако правото на здравствена заштита е формално признаено, неговата практична достапност и континуитет остануваат нерамномерни.
- language
- mkd
- published at
- 2026-10-27T13:53:16
- source
- plusinfo.mk
- title
- НА ЕДЕН ЛЕКАР ПО 691 ЗАТВОРЕНИК, СВЕТСКИОТ СТАНДАРД Е 300! Ниско ниво на здравствени услуги во македонските затвори - plusinfo.mk
- url
- https://plusinfo.mk/na-eden-lekar-po-691-zatvorenik-svetskiot-standard-e-300-nisko-nivo-na-zdravstveni-uslugi-vo-makedonskite-zatvori/
- article order
- 6
- body
- Во 11 казнено - поправни установи во Македонија во кои Народниот правобранител спровел истражување нотиран е недостиг од медицински персонал, долго чекање за специјалистички прегледи, прекини во терапијата и слабата превентивна здравствена заштита. Според наодите, пренатрупаност е утврдена во седум од 11 установи, а во исто толку има постојан здравствен персонал. Во останатите четири, здравствената грижа се обезбедува периодично или по повик. Ниту една од посетените установи нема 24-часовно присуство на здравствени работници. Во затворот "Идризово", според извештајот, еден лекар се грижи за приближно 691 лице, додека една медицинска сестра или техничар опслужува околу 461 лице, наспроти стандардите од 300 лица кај едне лекар. Народниот правобранител оценува дека, иако правото на здравствена заштита е формално признаено, неговата практична достапност и континуитет остануваат нерамномерни.
- language
- mkd
- published at
- 2026-10-27T13:37:02
- source
- СКОПСКО ЕХО
- title
- Народен правобранител: Затворите се пренатрупани, има недостиг од медицински персонал и грижа за затворениците | Скопско Ехо
- url
- https://skopskoeho.mk/naroden-pravobranitel-zatvorite-se-prenatrupani-ima-nedostig-od-medicinski-personal-i-grizha-za-zatvorenicite/
- article order
- 2
- body
- Недостигот и нерамномерната распределба на здравствениот кадар, одложениот пристап до специјалистички прегледи, прекините во терапијата, слабата превенција и недоволната координација се меѓу клучните проблеми во обезбедувањето здравствена заштита во казнено-поправните установи во државата - покажува истражувањето на Народниот правобранител спроведено во 11 казнено-поправни установи. Според заменик-народниот правобранител Соња Трифуновска, иако системот е формално поврзан со јавниот здравствен систем, пристапот до здравствена заштита не е еднаков, ниту доследен во сите установи, поради што остварувањето на ова право во практика често зависи од конкретната установа и од дополнителна интервенција на Народниот правобранител. На тематската дебата за степенот на обезбедувањето здравствена заштита во казнено-поправните установи, организирана од Канцеларијата на народниот правобранител со поддршка на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, Трифуновска ги презентира наодите од истражувањето, според кои во седум од 11 установи е утврдена пренатрупаност, во седум има постојан здравствен персонал, а во четири здравствената грижа се обезбедува периодично или по повик. Истовремено, ниедна од посетените установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал. Таа посочи дека кадровскиот дефицит останува еден од најсериозните предизвици. - Само присуството на лекар или амбуланта не гарантира достапност. Во некои од установите персоналот доаѓа повремено, а постојат непополнети работни места. Во "Идризово", според извештајот, еден лекар опслужува приближно 691 лице, а една сестра или техничар речиси 461 лице - рече Трифуновска дополнувајќи дека, според стандардите, еден лекар треба да опслужува приближно 300 лица. Како дополнителни проблеми таа ги наведе недостигот на возила и персонал за спровод до здравствени установи, доцнењето резултати и дијагностика, како и начинот на дистрибуција на терапијата. - Во повеќе установи терапијата ја делат затворски службени лица, а во некои случаи набавката зависи од семејството. Тоа создава ризик од прекин, грешки во дозирањето и повреда на медицинската доверливост - истакна Трифуновска. Осврнувајќи се на превентивната здравствена заштита, таа нагласи дека скринингот за заразни болести, вакцинацијата и следењето на хроничните заболувања не се одвиваат еднакво во сите установи, а психијатриската и психолошката поддршка, како и превенцијата од самоубиства, бараат посистемски и мултидисциплинарен пристап. Народниот правобранител Фатон Сељами истакна дека здравствената заштита е едно од клучните права на лицата лишени од слобода и дека констатирањето на проблемите мора да биде проследено со конкретни решенија. - Сите чинители надлежни за заштита, обезбедување и спроведување на ова човеково право, покрај констатираните состојби, треба да понудат соодветни и остварливи решенија за нивно подобрување, кои понатаму треба да се реализираат во практика - рече Сељами. Тој посочи дека проблемите во затворскиот систем се комплексни и покрај задравствената заштита, опфаќаат многу сегменти, како што се условите за сместување, хигиената, исхраната, ресоцијализација и образовниот процес. - Без разлика дали станува збор за примарна, секундарна или терцијарна здравствена заштита, или, пак, за обезбедување стоматолошки услуги. Тоа што некој има статус на притворено или осудено лице не значи дека не може да ги ужива правата што им припаѓаат на сите други граѓани. Напротив, државата е таа што, покрај тоа што треба да им ги гарантира сите други права, мора навремено да им обезбеди и квалитетна здравствена заштита - посочи Сељами. На дебатата се обрати и шефот на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, Килијан Вал, кој нагласи дека пристапот до здравствена заштита претставува основно човеково право и предуслов за зачувување на човековото достоинство, без оглед на околностите во кои се наоѓа лицето. - Почитувањето на ова право бара јасна институционална заложба и ефикасна соработка меѓу органите и професионалците одговорни за обезбедување на здравствената заштита - истакна Вал. Тој посочи пет приоритетни области за унапредување на здравствената заштита во казнено-поправните установи: обезбедување доволен здравствен кадар и подготвеност за итни состојби, подобрување на пристапот до специјализирана здравствена заштита, сигурна и континуирана достапност на препишаните лекови, зајакнување на превентивната здравствена заштита и грижата за менталното здравје, како и обезбедување континуитет на медицинската грижа преку подобра институционална координација и управување со здравствената евиденција. - Сите овие области се тесно меѓусебно поврзани и нивното унапредување бара континуиран ангажман на Министерството за здравство, Управата за извршување на санкциите, казнено-поправните установи, јавните здравствени институции и Фондот за здравствено осигурување - нагласи Вал. Одговарајќи на новинарски прашања, Трифуновска оцени дека е потребно системско решавање на утврдените недостатоци за да се обезбеди еднаков пристап до здравствените услуги во сите казнено-поправни установи. - Во моментот немаме еднаков пристап насекаде. Не е ист пристапот до здравствените услуги во "Идризово", во Тетово или во другите установи. Состојбите се разликуваат од место до место. Нашата цел е сите лица да имаат еднаков пристап до здравствена заштита - рече таа. Во однос на причините за недостигот на медицински кадар, Трифуновска посочи дека треба дополнително да се анализира дали проблемот е во недоволниот интерес за работа во затворите, недостигот на финансии или во други системски слабости. Според заклучоците од извештајот, правото на здравствена заштита во казнено-поправните установи е нормативно признаено, но реалната достапност, навременост и континуитет на услугите остануваат нерамномерни. Народниот правобранител оценува дека проблемите бараат координиран одговор од Министерството за здравство, Управата за извршување санкции, јавните здравствени установи и Фондот за здравствено осигурување, при што медицинската грижа не смее да зависи од локацијата, семејните ресурси или административните и безбедносните ограничувања. Во препораките се бара воспоставување национален минимален кадровски модел за затворите, јасни протоколи за ноќни и викенд-служби, подобра достапност до специјалистички услуги, одржлив систем за набавка на лекови, зајакнување на грижата за менталното здравје и воведување поврзан електронски здравствен систем. Крајната порака на извештајот е дека приоритет треба да биде преминот од формално обезбедена услуга кон мерлива, навремена и континуирана здравствена грижа во секоја казнено-поправна установа.
- language
- mkd
- published at
- 2026-10-27T12:19:27
- source
- А1он
- title
- Недостигаат лекари, доцнат прегледи, нема доволно терапија во македонските затвори
- url
- https://a1on.mk/macedonia/nedostigaat-lekari-docnat-pregledi-nema-dovolno-terapija-vo-makedonskite-zatvori/
- article order
- 0
- body
- Народниот правобранител алармира: Во затворите нема 24-часовно дежурство на лекари, во Идризово еден лекар на 691 лице Од НМ - 12:12 27.10.2026 Сподели Facebook Twitter Email Print Илустрација / Фото: Маја Јаневска Илиева Недостигот од медицински персонал, долгото чекање за специјалистички прегледи, прекините во терапијата и слабата превентивна здравствена заштита се дел од главните проблеми во казнено-поправните установи во земјава. Ова го покажува истражувањето на Народниот правобранител, спроведено во 11 установи. Заменик-народниот правобранител Соња Трифуновска посочи дека, иако затворскиот здравствен систем формално е поврзан со јавниот здравствен систем, пристапот до услуги не е еднаков во сите установи. Во практиката, остварувањето на правото на здравствена заштита често зависи од местото на издржување на казната и од дополнителните интервенции на Народниот правобранител. На тематската дебата организирана од Канцеларијата на народниот правобранител со поддршка на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, Трифуновска ги презентираше резултатите од истражувањето. Според наодите, пренатрупаност е утврдена во седум од 11 установи, а во исто толку има постојан здравствен персонал. Во останатите четири, здравствената грижа се обезбедува периодично или по повик. Ниту една од посетените установи нема 24-часовно присуство на здравствени работници. Како еден од најсериозните проблеми го посочи недостигот од медицински кадар. Во затворот "Идризово", според извештајот, еден лекар се грижи за приближно 691 лице, додека една медицинска сестра или техничар опслужува околу 461 лице. Според наведените стандарди, еден лекар треба да опслужува околу 300 лица. Трифуновска нагласи дека самото постоење амбуланта или присуството на лекар не значи дека здравствената заштита е навремено и соодветно достапна. Во дел од установите медицинскиот персонал доаѓа повремено, а има и непополнети работни места. Дополнителни тешкотии создаваат недостигот од возила и персонал за транспорт до здравствените установи, доцнењето на дијагностичките резултати и проблемите со распределбата на лековите. Според наодите, во повеќе установи терапијата ја делат затворски службеници, а во одредени случаи набавката на лекови зависи од семејствата на осудените лица. Ова, предупреди Трифуновска, создава ризик од прекин на терапијата, грешки во дозирањето и нарушување на медицинската доверливост. Проблеми се забележуваат и во превентивната здравствена заштита. Скринингот за заразни болести, вакцинацијата и следењето на хроничните заболувања не се спроведуваат подеднакво во сите установи. Потребен е и посистемски пристап кон психијатриската и психолошката поддршка, како и кон превенцијата од самоубиства. Народниот правобранител Фатон Сељами истакна дека здравствената заштита е основно право на лицата лишени од слобода и дека утврдените недостатоци мора да бидат проследени со конкретни и остварливи решенија. Тој нагласи дека статусот на притворено или осудено лице не смее да биде причина за ограничување на правата што им припаѓаат на сите граѓани. Државата има обврска навремено да обезбеди квалитетна здравствена грижа, без разлика дали станува збор за примарна, секундарна или терцијарна заштита, вклучително и стоматолошки услуги. Сељами посочи дека проблемите во затворскиот систем се пошироки и ги опфаќаат и условите за сместување, хигиената, исхраната, ресоцијализацијата и образованието. Шефот на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, Килијан Вал, оцени дека пристапот до здравствена заштита е основно човеково право и предуслов за зачувување на достоинството на секое лице. Тој повика на посилна институционална соработка за подобрување на здравствените услуги во затворите. Меѓу приоритетите што ги посочи се зголемувањето на медицинскиот кадар, подобрата подготвеност за итни случаи, полесниот пристап до специјалисти, редовното обезбедување лекови, зајакнувањето на превенцијата и грижата за менталното здравје, како и подобрата координација и управувањето со медицинската документација. Вал нагласи дека за напредок е потребен координиран ангажман на Министерството за здравство, Управата за извршување на санкциите, казнено-поправните установи, јавните здравствени институции и Фондот за здравствено осигурување. Одговарајќи на новинарски прашања, Трифуновска посочи дека здравствената заштита значително се разликува од установа до установа, вклучително и меѓу "Идризово" и затворот во Тетово. Според неа, целта е да се воспостави систем што ќе гарантира еднаков пристап до здравствени услуги за сите лица лишени од слобода. Таа додаде дека треба дополнително да се анализираат причините за недостигот од медицински кадар, вклучително и интересот за работа во затворите, финансиските ограничувања и другите системски слабости. Народниот правобранител оценува дека, иако правото на здравствена заштита е формално признаено, неговата практична достапност и континуитет остануваат нерамномерни. Меѓу предложените мерки се воспоставување минимални кадровски стандарди, јасни протоколи за ноќни и викенд-служби, подобар пристап до специјалистички услуги, сигурно снабдување со лекови и поефикасен систем за медицинска евиденција.
- language
- mkd
- published at
- 2026-10-27T12:11:40
- source
- Независен Весник
- title
- Народeн правобранител: Во затворите нема 24-часовно дежурство на лекари
- url
- https://nezavisen.mk/naroden-pravobranitel-vo-zatvorite-nema-24-chasovno-dezhurstvo-na-lekari/
- article order
- 3
- body
- Според заменик-народниот правобранител Соња Трифуновска, иако системот е формално поврзан со јавниот здравствен систем, пристапот до здравствена заштита не е еднаков, ниту доследен во сите установи, поради што остварувањето на ова право во практика често зависи од конкретната установа и од дополнителна интервенција на Народниот правобранител. На тематската дебата за степенот на обезбедувањето здравствена заштита во казнено-поправните установи, организирана од Канцеларијата на народниот правобранител со поддршка на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, Трифуновска ги презентира наодите од истражувањето, според кои во седум од 11 установи е утврдена пренатрупаност, во седум има постојан здравствен персонал, а во четири здравствената грижа се обезбедува периодично или по повик. Истовремено, ниедна од посетените установи нема 24-часовно дежурство на здравствен персонал. Таа посочи дека кадровскиот дефицит останува еден од најсериозните предизвици. "Само присуството на лекар или амбуланта не гарантира достапност. Во некои од установите персоналот доаѓа повремено, а постојат непополнети работни места. Во "Идризово", според извештајот, еден лекар опслужува приближно 691 лице, а една сестра или техничар речиси 461 лице", рече Трифуновска дополнувајќи дека, според стандардите, еден лекар треба да опслужува приближно 300 лица. Како дополнителни проблеми таа ги наведе недостигот на возила и персонал за спровод до здравствени установи, доцнењето резултати и дијагностика, како и начинот на дистрибуција на терапијата. "Во повеќе установи терапијата ја делат затворски службени лица, а во некои случаи набавката зависи од семејството. Тоа создава ризик од прекин, грешки во дозирањето и повреда на медицинската доверливост", истакна Трифуновска. Осврнувајќи се на превентивната здравствена заштита, таа нагласи дека скринингот за заразни болести, вакцинацијата и следењето на хроничните заболувања не се одвиваат еднакво во сите установи, а психијатриската и психолошката поддршка, како и превенцијата од самоубиства, бараат посистемски и мултидисциплинарен пристап. Народниот правобранител Фатон Сељами истакна дека здравствената заштита е едно од клучните права на лицата лишени од слобода и дека констатирањето на проблемите мора да биде проследено со конкретни решенија. "Сите чинители надлежни за заштита, обезбедување и спроведување на ова човеково право, покрај констатираните состојби, треба да понудат соодветни и остварливи решенија за нивно подобрување, кои понатаму треба да се реализираат во практика", рече Сељами. Тој посочи дека проблемите во затворскиот систем се комплексни и покрај задравствената заштита, опфаќаат многу сегменти, како што се условите за сместување, хигиената, исхраната, ресоцијализација и образовниот процес. "Без разлика дали станува збор за примарна, секундарна или терцијарна здравствена заштита, или, пак, за обезбедување стоматолошки услуги. Тоа што некој има статус на притворено или осудено лице не значи дека не може да ги ужива правата што им припаѓаат на сите други граѓани. Напротив, државата е таа што, покрај тоа што треба да им ги гарантира сите други права, мора навремено да им обезбеди и квалитетна здравствена заштита", посочи Сељами. На дебатата се обрати и шефот на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, Килијан Вал, кој нагласи дека пристапот до здравствена заштита претставува основно човеково право и предуслов за зачувување на човековото достоинство, без оглед на околностите во кои се наоѓа лицето. "Почитувањето на ова право бара јасна институционална заложба и ефикасна соработка меѓу органите и професионалците одговорни за обезбедување на здравствената заштита", истакна Вал. Тој посочи пет приоритетни области за унапредување на здравствената заштита во казнено-поправните установи: обезбедување доволен здравствен кадар и подготвеност за итни состојби, подобрување на пристапот до специјализирана здравствена заштита, сигурна и континуирана достапност на препишаните лекови, зајакнување на превентивната здравствена заштита и грижата за менталното здравје, како и обезбедување континуитет на медицинската грижа преку подобра институционална координација и управување со здравствената евиденција. "Сите овие области се тесно меѓусебно поврзани и нивното унапредување бара континуиран ангажман на Министерството за здравство, Управата за извршување на санкциите, казнено-поправните установи, јавните здравствени институции и Фондот за здравствено осигурување", нагласи Вал. Одговарајќи на новинарски прашања, Трифуновска оцени дека е потребно системско решавање на утврдените недостатоци за да се обезбеди еднаков пристап до здравствените услуги во сите казнено-поправни установи. "Во моментот немаме еднаков пристап насекаде. Не е ист пристапот до здравствените услуги во Идризово, во Тетово или во другите установи. Состојбите се разликуваат од место до место. Нашата цел е сите лица да имаат еднаков пристап до здравствена заштита", рече таа. Во однос на причините за недостигот на медицински кадар, Трифуновска посочи дека треба дополнително да се анализира дали проблемот е во недоволниот интерес за работа во затворите, недостигот на финансии или во други системски слабости. Според заклучоците од извештајот, правото на здравствена заштита во казнено-поправните установи е нормативно признаено, но реалната достапност, навременост и континуитет на услугите остануваат нерамномерни. Народниот правобранител оценува дека проблемите бараат координиран одговор од Министерството за здравство, Управата за извршување санкции, јавните здравствени установи и Фондот за здравствено осигурување, при што медицинската грижа не смее да зависи од локацијата, семејните ресурси или административните и безбедносните ограничувања. Во препораките се бара воспоставување национален минимален кадровски модел за затворите, јасни протоколи за ноќни и викенд-служби, подобра достапност до специјалистички услуги, одржлив систем за набавка на лекови, зајакнување на грижата за менталното здравје и воведување поврзан електронски здравствен систем. Крајната порака на извештајот е дека приоритет треба да биде преминот од формално обезбедена услуга кон мерлива, навремена и континуирана здравствена грижа во секоја казнено-поправна установа.
- language
- mkd
- published at
- 2026-10-27T12:11:28
- source
- МКД.мк
- title
- Во македонските затвори недостигат од лекари, доцнат прегледи има проблеми со терапијата, констатира Народниот правобранител
- url
- https://mkd.mk/makedonija/vo-makedonskite-zatvori-nedostigat-od-lekari-docnat-pregledi-ima-problemi-so-terapijata-konstatira-narodniot-pravobranitel/
- article order
- 1
- body
- Недостигот од медицински персонал, долгото чекање за специјалистички прегледи, прекините во терапијата и слабата превентивна здравствена заштита се дел од главните проблеми во казнено-поправните установи во земјава. Ова го покажува истражувањето на Народниот правобранител, спроведено во 11 установи. Заменик-народниот правобранител Соња Трифуновска посочи дека, иако затворскиот здравствен систем формално е поврзан со јавниот здравствен систем, пристапот до услуги не е еднаков во сите установи. Во практиката, остварувањето на правото на здравствена заштита често зависи од местото на издржување на казната и од дополнителните интервенции на Народниот правобранител. На тематската дебата организирана од Канцеларијата на народниот правобранител со поддршка на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, Трифуновска ги презентираше резултатите од истражувањето. Според наодите, пренатрупаност е утврдена во седум од 11 установи, а во исто толку има постојан здравствен персонал. Во останатите четири, здравствената грижа се обезбедува периодично или по повик. Ниту една од посетените установи нема 24-часовно присуство на здравствени работници. Како еден од најсериозните проблеми го посочи недостигот од медицински кадар. Во затворот "Идризово", според извештајот, еден лекар се грижи за приближно 691 лице, додека една медицинска сестра или техничар опслужува околу 461 лице. Според наведените стандарди, еден лекар треба да опслужува околу 300 лица. Трифуновска нагласи дека самото постоење амбуланта или присуството на лекар не значи дека здравствената заштита е навремено и соодветно достапна. Во дел од установите медицинскиот персонал доаѓа повремено, а има и непополнети работни места. Дополнителни тешкотии создаваат недостигот од возила и персонал за транспорт до здравствените установи, доцнењето на дијагностичките резултати и проблемите со распределбата на лековите. Според наодите, во повеќе установи терапијата ја делат затворски службеници, а во одредени случаи набавката на лекови зависи од семејствата на осудените лица. Ова, предупреди Трифуновска, создава ризик од прекин на терапијата, грешки во дозирањето и нарушување на медицинската доверливост. Проблеми се забележуваат и во превентивната здравствена заштита. Скринингот за заразни болести, вакцинацијата и следењето на хроничните заболувања не се спроведуваат подеднакво во сите установи. Потребен е и посистемски пристап кон психијатриската и психолошката поддршка, како и кон превенцијата од самоубиства. Народниот правобранител Фатон Сељами истакна дека здравствената заштита е основно право на лицата лишени од слобода и дека утврдените недостатоци мора да бидат проследени со конкретни и остварливи решенија. Тој нагласи дека статусот на притворено или осудено лице не смее да биде причина за ограничување на правата што им припаѓаат на сите граѓани. Државата има обврска навремено да обезбеди квалитетна здравствена грижа, без разлика дали станува збор за примарна, секундарна или терцијарна заштита, вклучително и стоматолошки услуги. Сељами посочи дека проблемите во затворскиот систем се пошироки и ги опфаќаат и условите за сместување, хигиената, исхраната, ресоцијализацијата и образованието. Шефот на Мисијата на ОБСЕ во Скопје, Килијан Вал, оцени дека пристапот до здравствена заштита е основно човеково право и предуслов за зачувување на достоинството на секое лице. Тој повика на посилна институционална соработка за подобрување на здравствените услуги во затворите. Меѓу приоритетите што ги посочи се зголемувањето на медицинскиот кадар, подобрата подготвеност за итни случаи, полесниот пристап до специјалисти, редовното обезбедување лекови, зајакнувањето на превенцијата и грижата за менталното здравје, како и подобрата координација и управувањето со медицинската документација. Вал нагласи дека за напредок е потребен координиран ангажман на Министерството за здравство, Управата за извршување на санкциите, казнено-поправните установи, јавните здравствени институции и Фондот за здравствено осигурување. Одговарајќи на новинарски прашања, Трифуновска посочи дека здравствената заштита значително се разликува од установа до установа, вклучително и меѓу "Идризово" и затворот во Тетово. Според неа, целта е да се воспостави систем што ќе гарантира еднаков пристап до здравствени услуги за сите лица лишени од слобода. Таа додаде дека треба дополнително да се анализираат причините за недостигот од медицински кадар, вклучително и интересот за работа во затворите, финансиските ограничувања и другите системски слабости. Народниот правобранител оценува дека, иако правото на здравствена заштита е формално признаено, неговата практична достапност и континуитет остануваат нерамномерни. Меѓу предложените мерки се воспоставување минимални кадровски стандарди, јасни протоколи за ноќни и викенд-служби, подобар пристап до специјалистички услуги, сигурно снабдување со лекови и поефикасен систем за медицинска евиденција.
- language
- mkd
- published at
- 2026-10-27T11:14:58
- source
- Нова Македонија
- title
- Народниот правобранител алармира: Во затворите нема 24-часовно дежурство на лекари, во Идризово еден лекар на 691 лице
- url
- https://novamakedonija.com.mk/makedonija/narodniot-pravobranitel-alarmira-vo-zatvorite-nema-24-chasovno-dezhurstvo-na-lekari-vo-idrizovo-eden-lekar-na-691-lice/
- source scope
- analyzed source count
- 9
- omitted articles
- omitted source count
- 0
- total source count
- 9