Македонската православна црква и верниците го слават Митровден 7.11.2026г.
На 8 ноември 2026 година Македонската православна црква – Охридска архиепископија и православните верници го одбележуваат Митровден, празник посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски, заштитник на Солун. Според црковното предание, Димитриј живеел во третиот и почетокот на четвртиот век, бил управник на Солун и јавно ја проповедал христијанската вера и покрај наредбите на царот Максимијан да ги прогонува христијаните. Поради тоа бил затворен и погубен со копја. Неговите мироточиви мошти се чуваат во храмот „Свети Димитриј“ во Солун. Празникот се одбележува со богослужби, домашни слави, молитви, славски леб, вино, семејни собири и именденски честитки. Во македонската народна традиција Митровден се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период, поврзана со завршувањето на земјоделските работи, исплатата и повторното договарање на сезонските работници. Со празникот се поврзани и верувања за времето и претстојната зима, но тие се дел од фолклорот, а не научни предвидувања. Во 2026 година празникот не е посен според календарот.
Анализа на тврдења
| Тврдење | Клучни разлики | Centar.mk | telma.com.mk | vecer.mk | CRNOBELO.com | Нова Македонија | Gpress.mk | Бриф | Vestiplus.mk | Радио Лидер | Kurir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Митровден се празнува на 8 ноември и е посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски. | Нема разлики: сите извори целосно го потврдуваат тврдењето. | Да: Статијата го наведува датумот и посветеноста на светителот. | Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември во спомен на светецот. | Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември. | Да: Статијата потврдува дека се слави на 8 ноември и е посветен на Св. Димитриј. | Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември. | Да: Статијата го наведува датумот и посветеноста на светителот. | Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември. | Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември. | Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември и е посветен на него. | Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември за Св. Димитриј. |
| Митровден е еден од значајните есенски празници во македонската православна традиција. | Нема негирања; разликата е целосна поддршка наспроти делумно споменување. | Делумно: Се споменува како важен празник во македонското народно наследство. | Да: Статијата го вбројува меѓу поголемите есенски празници. | Да: Се наведува како еден од поголемите есенски празници. | Делумно: Се споменува како празник во Македонија со традиции и верувања. | Да: Се наведува како еден од поголемите есенски празници. | Делумно: Се споменува како голем празник со верско и народно значење. | Да: Се наведува како еден од поголемите есенски празници. | Да: Се наведува како еден од позначајните празници во календарот. | Да: Се наведува дека зазема значајно место во македонската традиција. | Да: Статијата го наведува како еден од поголемите есенски празници. |
| Свети Димитриј бил роден во Солун во третиот век и бил син единец на солунски војвода. | Изворите се разликуваат: едни целосно потврдуваат, други делумно, трети молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата експлицитно го наведува ова во житието. | Делумно: Потврдено е дека е од Солун и син единец на војвода, но векот не е прецизиран. | Да: Статијата експлицитно го наведува ова. | Делумно: Се вели дека живеел во 3 век во Солун и бил син на војвода. | Да: Статијата експлицитно го наведува ова во делот за житието. | Делумно: Се споменува дека живеел во Солун во 3-ти век, но не и потеклото. | Да: Статијата го потврдува неговото потекло и времето на живеење. | Да: Статијата наведува дека е роден во Солун во 3-ти век како син на војвода. |
| По смртта на својот татко, Димитриј бил поставен на неговата должност од царот Максимијан. | Повеќето потврдуваат; некои молчат; еден делумно без Максимијан. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено е дека Максимијан го поставил на местото на татко му. | Делумно: Пишува дека ја презел титулата на татко му, но не го именува Максимијан. | Да: Потврдено е дека Максимијан го поставил на местото на татко му. | Да: Статијата експлицитно го потврдува овој настан. | Да: Потврдено е дека Максимијан го поставил на местото на татко му. | Не е споменато | Да: Се наведува дека императорот го назначил за нов управник на областа. | Да: Статијата наведува дека Максимијан го поставил на местото на татко му. |
| Иако му било наредено да ги прогонува христијаните, Димитриј јавно ја проповедал христијанската вера. | Повеќето извори го поддржуваат тврдењето; два не го споменуваат, еден е делумен. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата наведува дека не ги гонел, туку јавно ја проповедал верата. | Да: Статијата експлицитно го наведува ова. | Да: Статијата наведува дека не ги гонел, туку јавно ја проповедал. | Да: Статијата наведува дека наместо прогон, тој ја проповедал верата. | Да: Статијата наведува дека не ги гонел, туку јавно ја проповедал верата. | Делумно: Се вели дека не се откажал од верата и покрај прогоните. | Да: Статијата наведува дека одбил да ги прогонува и јавно проповедал. | Да: Статијата вели дека не ги гонел, туку јавно ја проповедал верата. |
| Поради верата, Димитриј бил затворен и погубен по наредба на Максимијан. | Повеќето потврдуваат; некои делумно, два не споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Потврдено е дека бил затворен и погубен по наредба на царот. | Делумно: Потврдено е затворање и убиство, но владетелот не е именуван како Максимијан. | Да: Потврдено е дека царот го затворил и погубил. | Да: Статијата потврдува дека бил затворен и погубен поради верата. | Да: Потврдено е дека царот го затворил и погубил поради верата. | Делумно: Се споменува дека бил прогонуван и маченички пострадал. | Да: Се наведува дека бил фрлен во затвор и погубен. | Да: Статијата потврдува дека Максимијан го затворил и погубил. |
| Црквата „Свети Димитриј“ во Солун ги чува мироточивите мошти на светителот. | Повеќето потврдуваат; Радио Лидер делумно, без „мироточиви“; три не споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата потврдува дека моштите се сместени во црквата во Солун. | Да: Статијата потврдува дека во храмот се чуваат моштите. | Да: Статијата наведува дека моштите се сместени во црквата во Солун. | Да: Статијата директно го наведува ова. | Да: Статијата наведува дека моштите се сместени во црквата во Солун. | Не е споменато | Делумно: Се споменува базилика со мошти, но не се именува како мироточива. | Да: Статијата наведува дека во црквата во Солун се неговите мошти. |
| Свети Димитриј се почитува како заштитник на Солун, чудотворец и мироточив великомаченик. | Нема негирање; разликата е целосни титули vs само делумни спомнувања. | Делумно: Се споменува како „Свети великомаченик Димитриј Солунски“. | Да: Статијата го нарекува заштитник на Солун, чудотворец и мироточив. | Да: Статијата го именува како заштитник, чудотворец и мироточив. | Да: Статијата го именува како заштитник на Солун и Мироточив. | Да: Статијата го именува како заштитник, чудотворец и мироточив. | Делумно: Се споменува како заштитник на Солун и мироточив светител. | Да: Статијата го именува како заштитник, чудотворец и мироточив. | Делумно: Се споменува како великомаченик, но не и другите титули. | Делумно: Се нарекува великомаченик, но не се споменуваат другите епитети. | Да: Статијата го нарекува заштитник на Солун, чудотворец и мироточив. |
| Митровден традиционално се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период од годината. | Речиси сите поддржуваат; само Gpress делумно, Vestiplus не споменува. | Да: Статијата го опишува како важна временска граница во годината. | Да: Статијата го опишува како меѓник меѓу летниот и зимскиот период. | Да: Се наведува како меѓник меѓу летниот и зимскиот период. | Да: Статијата го наведува како граница меѓу летната и зимската половина. | Да: Се наведува како меѓник меѓу летниот и зимскиот период. | Делумно: Се споменува како најава на зимскиот период. | Да: Се наведува како меѓник меѓу летниот и зимскиот период. | Не е споменато | Да: Статијата го нарекува преод кон зимскиот период. | Да: Статијата го опишува како меѓник меѓу летниот и зимскиот период. |
| Во македонските народни верувања, времето на Митровден се поврзува со тоа каква ќе биде зимата. | Повеќето поддржуваат; Телма само делумно; два не споменуваат. | Да: Статијата наведува верувања за временските прилики и зимата. | Делумно: Се споменува дека со Митровден започнува зимата поради студеното време. | Да: Се споменуваат верувања за предвидување на зимата според времето. | Да: Статијата наведува дека денот „предвидува“ каква ќе биде зимата. | Да: Се споменуваат верувања за предвидување на зимата според денот. | Не е споменато | Да: Се споменуваат верувања за предвидување на зимата според денот. | Не е споменато | Да: Се споменуваат метеоролошки верувања за времето и зимата. | Да: Статијата наведува верувања за предвидување на зимата според денот. |
| Митровден во минатото го означувал завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката за зимата. | Повеќето потврдуваат; некои делумно, еден не споменува. | Да: Статијата експлицитно го потврдува ова. | Делумно: Се споменува собирање на бериќетот од полето до овој празник. | Да: Се наведува како крај на летниот период и почеток на зимата. | Делумно: Се споменува поврзаност со земјоделство и сезонска работа. | Да: Се наведува дека тогаш завршуваат работите и почнува зимата. | Да: Статијата го потврдува ова поврзување. | Да: Се наведува како крај на летниот период и почеток на зимата. | Не е споменато | Да: Се споменува како разделувач меѓу летните полски работи и зимата. | Да: Статијата наведува дека тогаш завршуваат работите и почнува зимата. |
| На Митровден се склучувале или обновувале работни договори со овчари, говедари, полјаци и други селски работници. | Повеќето потврдуваат детално; два не споменуваат, еден само делумно. | Да: Статијата го потврдува ова како дел од народната традиција. | Да: Се споменува исплата на заработувачка на овчари, воловари и измеќари. | Да: Статијата детално опишува склучување договори со овие работници. | Делумно: Се споменува поврзаност со сезонска работа, но не и конкретните договори. | Да: Статијата детално опишува главување на момоци и работници. | Не е споменато | Да: Статијата детално опишува склучување договори со овие работници. | Не е споменато | Да: Статијата потврдува склучување договори со овие работници. | Да: Статијата потврдува дека се главувале момоци и селски работници. |
| Празникот често се одбележува со домашна слава, молитва, славски леб, вино, празнична трпеза и пречекување гости. | Изворите главно потврдуваат; разликите се во деталите и целосноста. | Да: Статијата ги наведува овие елементи на прославата. | Делумно: Се споменува како домашен празник со пречекување гости и месење лебови. | Да: Се споменуваат домашна слава, гости, лебови и гозби. | Да: Статијата ги наведува домашната прослава, славската погача и виното. | Да: Се споменува како домашен празник со гости и лебови. | Делумно: Се споменува дека се одбележува како домашна слава. | Да: Се споменуваат домашни служби, гости, лебови и гозби. | Да: Се споменуваат слава, молитва, славски леб и пречек на гости. | Делумно: Се споменуваат домашни слави, лепче и погачи, но не и вино/гости. | Делумно: Се споменува домашна слава, пречекување гости и месење лебови. |
| Според православниот календар, Митровден во 2026 година не е посен ден. | Само два извора го потврдуваат; останатите молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата наведува дека на 8 ноември 2026 не се пости. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Да: Статијата експлицитно наведува дека не е пропишан пост. | Не е споменато | Не е споменато |
| Народната поговорка „Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден“ го изразува сезонското поврзување на Митровден со Ѓурѓовден. | Повеќето цитираат; некои само споменуваат; два не наведуваат. | Делумно: Статијата ја опишува поделбата на годината меѓу овие два празника. | Да: Статијата ја цитира токму оваа пословица. | Да: Поговорката е експлицитно наведена во статијата. | Делумно: Се споменува поврзувањето со Ѓурѓовден, но поговорката не е цитирана. | Да: Поговорката е експлицитно наведена во текстот. | Не е споменато | Да: Поговорката е експлицитно наведена во текстот. | Не е споменато | Да: Статијата ја цитира поговорката и ја поврзува со Ѓурѓовден. | Да: Статијата ја цитира поговорката во контекст на сезонското поврзување. |
claims
- Митровден се празнува на 8 ноември и е посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски.
- Митровден е еден од значајните есенски празници во македонската православна традиција.
- Свети Димитриј бил роден во Солун во третиот век и бил син единец на солунски војвода.
- По смртта на својот татко, Димитриј бил поставен на неговата должност од царот Максимијан.
- Иако му било наредено да ги прогонува христијаните, Димитриј јавно ја проповедал христијанската вера.
- Поради верата, Димитриј бил затворен и погубен по наредба на Максимијан.
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун ги чува мироточивите мошти на светителот.
- Свети Димитриј се почитува како заштитник на Солун, чудотворец и мироточив великомаченик.
- Митровден традиционално се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период од годината.
- Во македонските народни верувања, времето на Митровден се поврзува со тоа каква ќе биде зимата.
- Митровден во минатото го означувал завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката за зимата.
- На Митровден се склучувале или обновувале работни договори со овчари, говедари, полјаци и други селски работници.
- Празникот често се одбележува со домашна слава, молитва, славски леб, вино, празнична трпеза и пречекување гости.
- Според православниот календар, Митровден во 2026 година не е посен ден.
- Народната поговорка „Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден“ го изразува сезонското поврзување на Митровден со Ѓурѓовден.
key differences
- Во македонските народни верувања, времето на Митровден се поврзува со тоа каква ќе биде зимата.
- Повеќето поддржуваат; Телма само делумно; два не споменуваат.
- Иако му било наредено да ги прогонува христијаните, Димитриј јавно ја проповедал христијанската вера.
- Повеќето извори го поддржуваат тврдењето; два не го споменуваат, еден е делумен.
- Митровден во минатото го означувал завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката за зимата.
- Повеќето потврдуваат; некои делумно, еден не споменува.
- Митровден е еден од значајните есенски празници во македонската православна традиција.
- Нема негирања; разликата е целосна поддршка наспроти делумно споменување.
- Митровден се празнува на 8 ноември и е посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски.
- Нема разлики: сите извори целосно го потврдуваат тврдењето.
- Митровден традиционално се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период од годината.
- Речиси сите поддржуваат; само Gpress делумно, Vestiplus не споменува.
- На Митровден се склучувале или обновувале работни договори со овчари, говедари, полјаци и други селски работници.
- Повеќето потврдуваат детално; два не споменуваат, еден само делумно.
- Народната поговорка „Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден“ го изразува сезонското поврзување на Митровден со Ѓурѓовден.
- Повеќето цитираат; некои само споменуваат; два не наведуваат.
- По смртта на својот татко, Димитриј бил поставен на неговата должност од царот Максимијан.
- Повеќето потврдуваат; некои молчат; еден делумно без Максимијан.
- Поради верата, Димитриј бил затворен и погубен по наредба на Максимијан.
- Повеќето потврдуваат; некои делумно, два не споменуваат.
- Празникот често се одбележува со домашна слава, молитва, славски леб, вино, празнична трпеза и пречекување гости.
- Изворите главно потврдуваат; разликите се во деталите и целосноста.
- Свети Димитриј бил роден во Солун во третиот век и бил син единец на солунски војвода.
- Изворите се разликуваат: едни целосно потврдуваат, други делумно, трети молчат.
- Свети Димитриј се почитува како заштитник на Солун, чудотворец и мироточив великомаченик.
- Нема негирање; разликата е целосни титули vs само делумни спомнувања.
- Според православниот календар, Митровден во 2026 година не е посен ден.
- Само два извора го потврдуваат; останатите молчат.
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун ги чува мироточивите мошти на светителот.
- Повеќето потврдуваат; Радио Лидер делумно, без „мироточиви“; три не споменуваат.
source analyses
- CRNOBELO.com
- Во македонските народни верувања, времето на Митровден се поврзува со тоа каква ќе биде зимата.
- Да: Статијата наведува дека денот „предвидува“ каква ќе биде зимата.
- Иако му било наредено да ги прогонува христијаните, Димитриј јавно ја проповедал христијанската вера.
- Да: Статијата експлицитно го наведува ова.
- Митровден во минатото го означувал завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката за зимата.
- Делумно: Се споменува поврзаност со земјоделство и сезонска работа.
- Митровден е еден од значајните есенски празници во македонската православна традиција.
- Делумно: Се споменува како празник во Македонија со традиции и верувања.
- Митровден се празнува на 8 ноември и е посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски.
- Да: Статијата потврдува дека се слави на 8 ноември и е посветен на Св. Димитриј.
- Митровден традиционално се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период од годината.
- Да: Статијата го наведува како граница меѓу летната и зимската половина.
- На Митровден се склучувале или обновувале работни договори со овчари, говедари, полјаци и други селски работници.
- Делумно: Се споменува поврзаност со сезонска работа, но не и конкретните договори.
- Народната поговорка „Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден“ го изразува сезонското поврзување на Митровден со Ѓурѓовден.
- Делумно: Се споменува поврзувањето со Ѓурѓовден, но поговорката не е цитирана.
- По смртта на својот татко, Димитриј бил поставен на неговата должност од царот Максимијан.
- Делумно: Пишува дека ја презел титулата на татко му, но не го именува Максимијан.
- Поради верата, Димитриј бил затворен и погубен по наредба на Максимијан.
- Делумно: Потврдено е затворање и убиство, но владетелот не е именуван како Максимијан.
- Празникот често се одбележува со домашна слава, молитва, славски леб, вино, празнична трпеза и пречекување гости.
- Да: Статијата ги наведува домашната прослава, славската погача и виното.
- Свети Димитриј бил роден во Солун во третиот век и бил син единец на солунски војвода.
- Делумно: Потврдено е дека е од Солун и син единец на војвода, но векот не е прецизиран.
- Свети Димитриј се почитува како заштитник на Солун, чудотворец и мироточив великомаченик.
- Да: Статијата го именува како заштитник на Солун и Мироточив.
- Според православниот календар, Митровден во 2026 година не е посен ден.
- Да: Статијата наведува дека на 8 ноември 2026 не се пости.
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун ги чува мироточивите мошти на светителот.
- Да: Статијата потврдува дека во храмот се чуваат моштите.
- Centar.mk
- Во македонските народни верувања, времето на Митровден се поврзува со тоа каква ќе биде зимата.
- Да: Статијата наведува верувања за временските прилики и зимата.
- Иако му било наредено да ги прогонува христијаните, Димитриј јавно ја проповедал христијанската вера.
- Не е споменато
- Митровден во минатото го означувал завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката за зимата.
- Да: Статијата експлицитно го потврдува ова.
- Митровден е еден од значајните есенски празници во македонската православна традиција.
- Делумно: Се споменува како важен празник во македонското народно наследство.
- Митровден се празнува на 8 ноември и е посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски.
- Да: Статијата го наведува датумот и посветеноста на светителот.
- Митровден традиционално се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период од годината.
- Да: Статијата го опишува како важна временска граница во годината.
- На Митровден се склучувале или обновувале работни договори со овчари, говедари, полјаци и други селски работници.
- Да: Статијата го потврдува ова како дел од народната традиција.
- Народната поговорка „Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден“ го изразува сезонското поврзување на Митровден со Ѓурѓовден.
- Делумно: Статијата ја опишува поделбата на годината меѓу овие два празника.
- По смртта на својот татко, Димитриј бил поставен на неговата должност од царот Максимијан.
- Не е споменато
- Поради верата, Димитриј бил затворен и погубен по наредба на Максимијан.
- Не е споменато
- Празникот често се одбележува со домашна слава, молитва, славски леб, вино, празнична трпеза и пречекување гости.
- Да: Статијата ги наведува овие елементи на прославата.
- Свети Димитриј бил роден во Солун во третиот век и бил син единец на солунски војвода.
- Не е споменато
- Свети Димитриј се почитува како заштитник на Солун, чудотворец и мироточив великомаченик.
- Делумно: Се споменува како „Свети великомаченик Димитриј Солунски“.
- Според православниот календар, Митровден во 2026 година не е посен ден.
- Не е споменато
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун ги чува мироточивите мошти на светителот.
- Не е споменато
- Gpress.mk
- Во македонските народни верувања, времето на Митровден се поврзува со тоа каква ќе биде зимата.
- Не е споменато
- Иако му било наредено да ги прогонува христијаните, Димитриј јавно ја проповедал христијанската вера.
- Да: Статијата наведува дека наместо прогон, тој ја проповедал верата.
- Митровден во минатото го означувал завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката за зимата.
- Да: Статијата го потврдува ова поврзување.
- Митровден е еден од значајните есенски празници во македонската православна традиција.
- Делумно: Се споменува како голем празник со верско и народно значење.
- Митровден се празнува на 8 ноември и е посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски.
- Да: Статијата го наведува датумот и посветеноста на светителот.
- Митровден традиционално се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период од годината.
- Делумно: Се споменува како најава на зимскиот период.
- На Митровден се склучувале или обновувале работни договори со овчари, говедари, полјаци и други селски работници.
- Не е споменато
- Народната поговорка „Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден“ го изразува сезонското поврзување на Митровден со Ѓурѓовден.
- Не е споменато
- По смртта на својот татко, Димитриј бил поставен на неговата должност од царот Максимијан.
- Да: Статијата експлицитно го потврдува овој настан.
- Поради верата, Димитриј бил затворен и погубен по наредба на Максимијан.
- Да: Статијата потврдува дека бил затворен и погубен поради верата.
- Празникот често се одбележува со домашна слава, молитва, славски леб, вино, празнична трпеза и пречекување гости.
- Делумно: Се споменува дека се одбележува како домашна слава.
- Свети Димитриј бил роден во Солун во третиот век и бил син единец на солунски војвода.
- Делумно: Се вели дека живеел во 3 век во Солун и бил син на војвода.
- Свети Димитриј се почитува како заштитник на Солун, чудотворец и мироточив великомаченик.
- Делумно: Се споменува како заштитник на Солун и мироточив светител.
- Според православниот календар, Митровден во 2026 година не е посен ден.
- Не е споменато
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун ги чува мироточивите мошти на светителот.
- Да: Статијата директно го наведува ова.
- Kurir
- Во македонските народни верувања, времето на Митровден се поврзува со тоа каква ќе биде зимата.
- Да: Статијата наведува верувања за предвидување на зимата според денот.
- Иако му било наредено да ги прогонува христијаните, Димитриј јавно ја проповедал христијанската вера.
- Да: Статијата вели дека не ги гонел, туку јавно ја проповедал верата.
- Митровден во минатото го означувал завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката за зимата.
- Да: Статијата наведува дека тогаш завршуваат работите и почнува зимата.
- Митровден е еден од значајните есенски празници во македонската православна традиција.
- Да: Статијата го наведува како еден од поголемите есенски празници.
- Митровден се празнува на 8 ноември и е посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски.
- Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември за Св. Димитриј.
- Митровден традиционално се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период од годината.
- Да: Статијата го опишува како меѓник меѓу летниот и зимскиот период.
- На Митровден се склучувале или обновувале работни договори со овчари, говедари, полјаци и други селски работници.
- Да: Статијата потврдува дека се главувале момоци и селски работници.
- Народната поговорка „Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден“ го изразува сезонското поврзување на Митровден со Ѓурѓовден.
- Да: Статијата ја цитира поговорката во контекст на сезонското поврзување.
- По смртта на својот татко, Димитриј бил поставен на неговата должност од царот Максимијан.
- Да: Статијата наведува дека Максимијан го поставил на местото на татко му.
- Поради верата, Димитриј бил затворен и погубен по наредба на Максимијан.
- Да: Статијата потврдува дека Максимијан го затворил и погубил.
- Празникот често се одбележува со домашна слава, молитва, славски леб, вино, празнична трпеза и пречекување гости.
- Делумно: Се споменува домашна слава, пречекување гости и месење лебови.
- Свети Димитриј бил роден во Солун во третиот век и бил син единец на солунски војвода.
- Да: Статијата наведува дека е роден во Солун во 3-ти век како син на војвода.
- Свети Димитриј се почитува како заштитник на Солун, чудотворец и мироточив великомаченик.
- Да: Статијата го нарекува заштитник на Солун, чудотворец и мироточив.
- Според православниот календар, Митровден во 2026 година не е посен ден.
- Не е споменато
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун ги чува мироточивите мошти на светителот.
- Да: Статијата наведува дека во црквата во Солун се неговите мошти.
- Vestiplus.mk
- Во македонските народни верувања, времето на Митровден се поврзува со тоа каква ќе биде зимата.
- Не е споменато
- Иако му било наредено да ги прогонува христијаните, Димитриј јавно ја проповедал христијанската вера.
- Делумно: Се вели дека не се откажал од верата и покрај прогоните.
- Митровден во минатото го означувал завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката за зимата.
- Не е споменато
- Митровден е еден од значајните есенски празници во македонската православна традиција.
- Да: Се наведува како еден од позначајните празници во календарот.
- Митровден се празнува на 8 ноември и е посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски.
- Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември.
- Митровден традиционално се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период од годината.
- Не е споменато
- На Митровден се склучувале или обновувале работни договори со овчари, говедари, полјаци и други селски работници.
- Не е споменато
- Народната поговорка „Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден“ го изразува сезонското поврзување на Митровден со Ѓурѓовден.
- Не е споменато
- По смртта на својот татко, Димитриј бил поставен на неговата должност од царот Максимијан.
- Не е споменато
- Поради верата, Димитриј бил затворен и погубен по наредба на Максимијан.
- Делумно: Се споменува дека бил прогонуван и маченички пострадал.
- Празникот често се одбележува со домашна слава, молитва, славски леб, вино, празнична трпеза и пречекување гости.
- Да: Се споменуваат слава, молитва, славски леб и пречек на гости.
- Свети Димитриј бил роден во Солун во третиот век и бил син единец на солунски војвода.
- Делумно: Се споменува дека живеел во Солун во 3-ти век, но не и потеклото.
- Свети Димитриј се почитува како заштитник на Солун, чудотворец и мироточив великомаченик.
- Делумно: Се споменува како великомаченик, но не и другите титули.
- Според православниот календар, Митровден во 2026 година не е посен ден.
- Да: Статијата експлицитно наведува дека не е пропишан пост.
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун ги чува мироточивите мошти на светителот.
- Не е споменато
- telma.com.mk
- Во македонските народни верувања, времето на Митровден се поврзува со тоа каква ќе биде зимата.
- Делумно: Се споменува дека со Митровден започнува зимата поради студеното време.
- Иако му било наредено да ги прогонува христијаните, Димитриј јавно ја проповедал христијанската вера.
- Не е споменато
- Митровден во минатото го означувал завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката за зимата.
- Делумно: Се споменува собирање на бериќетот од полето до овој празник.
- Митровден е еден од значајните есенски празници во македонската православна традиција.
- Да: Статијата го вбројува меѓу поголемите есенски празници.
- Митровден се празнува на 8 ноември и е посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски.
- Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември во спомен на светецот.
- Митровден традиционално се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период од годината.
- Да: Статијата го опишува како меѓник меѓу летниот и зимскиот период.
- На Митровден се склучувале или обновувале работни договори со овчари, говедари, полјаци и други селски работници.
- Да: Се споменува исплата на заработувачка на овчари, воловари и измеќари.
- Народната поговорка „Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден“ го изразува сезонското поврзување на Митровден со Ѓурѓовден.
- Да: Статијата ја цитира токму оваа пословица.
- По смртта на својот татко, Димитриј бил поставен на неговата должност од царот Максимијан.
- Не е споменато
- Поради верата, Димитриј бил затворен и погубен по наредба на Максимијан.
- Не е споменато
- Празникот често се одбележува со домашна слава, молитва, славски леб, вино, празнична трпеза и пречекување гости.
- Делумно: Се споменува како домашен празник со пречекување гости и месење лебови.
- Свети Димитриј бил роден во Солун во третиот век и бил син единец на солунски војвода.
- Не е споменато
- Свети Димитриј се почитува како заштитник на Солун, чудотворец и мироточив великомаченик.
- Да: Статијата го нарекува заштитник на Солун, чудотворец и мироточив.
- Според православниот календар, Митровден во 2026 година не е посен ден.
- Не е споменато
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун ги чува мироточивите мошти на светителот.
- Не е споменато
- vecer.mk
- Во македонските народни верувања, времето на Митровден се поврзува со тоа каква ќе биде зимата.
- Да: Се споменуваат верувања за предвидување на зимата според времето.
- Иако му било наредено да ги прогонува христијаните, Димитриј јавно ја проповедал христијанската вера.
- Да: Статијата наведува дека не ги гонел, туку јавно ја проповедал верата.
- Митровден во минатото го означувал завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката за зимата.
- Да: Се наведува како крај на летниот период и почеток на зимата.
- Митровден е еден од значајните есенски празници во македонската православна традиција.
- Да: Се наведува како еден од поголемите есенски празници.
- Митровден се празнува на 8 ноември и е посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски.
- Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември.
- Митровден традиционално се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период од годината.
- Да: Се наведува како меѓник меѓу летниот и зимскиот период.
- На Митровден се склучувале или обновувале работни договори со овчари, говедари, полјаци и други селски работници.
- Да: Статијата детално опишува склучување договори со овие работници.
- Народната поговорка „Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден“ го изразува сезонското поврзување на Митровден со Ѓурѓовден.
- Да: Поговорката е експлицитно наведена во статијата.
- По смртта на својот татко, Димитриј бил поставен на неговата должност од царот Максимијан.
- Да: Потврдено е дека Максимијан го поставил на местото на татко му.
- Поради верата, Димитриј бил затворен и погубен по наредба на Максимијан.
- Да: Потврдено е дека бил затворен и погубен по наредба на царот.
- Празникот често се одбележува со домашна слава, молитва, славски леб, вино, празнична трпеза и пречекување гости.
- Да: Се споменуваат домашна слава, гости, лебови и гозби.
- Свети Димитриј бил роден во Солун во третиот век и бил син единец на солунски војвода.
- Да: Статијата експлицитно го наведува ова во житието.
- Свети Димитриј се почитува како заштитник на Солун, чудотворец и мироточив великомаченик.
- Да: Статијата го именува како заштитник, чудотворец и мироточив.
- Според православниот календар, Митровден во 2026 година не е посен ден.
- Не е споменато
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун ги чува мироточивите мошти на светителот.
- Да: Статијата потврдува дека моштите се сместени во црквата во Солун.
- Бриф
- Во македонските народни верувања, времето на Митровден се поврзува со тоа каква ќе биде зимата.
- Да: Се споменуваат верувања за предвидување на зимата според денот.
- Иако му било наредено да ги прогонува христијаните, Димитриј јавно ја проповедал христијанската вера.
- Да: Статијата наведува дека не ги гонел, туку јавно ја проповедал верата.
- Митровден во минатото го означувал завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката за зимата.
- Да: Се наведува како крај на летниот период и почеток на зимата.
- Митровден е еден од значајните есенски празници во македонската православна традиција.
- Да: Се наведува како еден од поголемите есенски празници.
- Митровден се празнува на 8 ноември и е посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски.
- Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември.
- Митровден традиционално се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период од годината.
- Да: Се наведува како меѓник меѓу летниот и зимскиот период.
- На Митровден се склучувале или обновувале работни договори со овчари, говедари, полјаци и други селски работници.
- Да: Статијата детално опишува склучување договори со овие работници.
- Народната поговорка „Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден“ го изразува сезонското поврзување на Митровден со Ѓурѓовден.
- Да: Поговорката е експлицитно наведена во текстот.
- По смртта на својот татко, Димитриј бил поставен на неговата должност од царот Максимијан.
- Да: Потврдено е дека Максимијан го поставил на местото на татко му.
- Поради верата, Димитриј бил затворен и погубен по наредба на Максимијан.
- Да: Потврдено е дека царот го затворил и погубил поради верата.
- Празникот често се одбележува со домашна слава, молитва, славски леб, вино, празнична трпеза и пречекување гости.
- Да: Се споменуваат домашни служби, гости, лебови и гозби.
- Свети Димитриј бил роден во Солун во третиот век и бил син единец на солунски војвода.
- Да: Статијата експлицитно го наведува ова во делот за житието.
- Свети Димитриј се почитува како заштитник на Солун, чудотворец и мироточив великомаченик.
- Да: Статијата го именува како заштитник, чудотворец и мироточив.
- Според православниот календар, Митровден во 2026 година не е посен ден.
- Не е споменато
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун ги чува мироточивите мошти на светителот.
- Да: Статијата наведува дека моштите се сместени во црквата во Солун.
- Нова Македонија
- Во македонските народни верувања, времето на Митровден се поврзува со тоа каква ќе биде зимата.
- Да: Се споменуваат верувања за предвидување на зимата според денот.
- Иако му било наредено да ги прогонува христијаните, Димитриј јавно ја проповедал христијанската вера.
- Да: Статијата наведува дека не ги гонел, туку јавно ја проповедал.
- Митровден во минатото го означувал завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката за зимата.
- Да: Се наведува дека тогаш завршуваат работите и почнува зимата.
- Митровден е еден од значајните есенски празници во македонската православна традиција.
- Да: Се наведува како еден од поголемите есенски празници.
- Митровден се празнува на 8 ноември и е посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски.
- Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември.
- Митровден традиционално се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период од годината.
- Да: Се наведува како меѓник меѓу летниот и зимскиот период.
- На Митровден се склучувале или обновувале работни договори со овчари, говедари, полјаци и други селски работници.
- Да: Статијата детално опишува главување на момоци и работници.
- Народната поговорка „Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден“ го изразува сезонското поврзување на Митровден со Ѓурѓовден.
- Да: Поговорката е експлицитно наведена во текстот.
- По смртта на својот татко, Димитриј бил поставен на неговата должност од царот Максимијан.
- Да: Потврдено е дека Максимијан го поставил на местото на татко му.
- Поради верата, Димитриј бил затворен и погубен по наредба на Максимијан.
- Да: Потврдено е дека царот го затворил и погубил.
- Празникот често се одбележува со домашна слава, молитва, славски леб, вино, празнична трпеза и пречекување гости.
- Да: Се споменува како домашен празник со гости и лебови.
- Свети Димитриј бил роден во Солун во третиот век и бил син единец на солунски војвода.
- Да: Статијата експлицитно го наведува ова.
- Свети Димитриј се почитува како заштитник на Солун, чудотворец и мироточив великомаченик.
- Да: Статијата го именува како заштитник, чудотворец и мироточив.
- Според православниот календар, Митровден во 2026 година не е посен ден.
- Не е споменато
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун ги чува мироточивите мошти на светителот.
- Да: Статијата наведува дека моштите се сместени во црквата во Солун.
- Радио Лидер
- Во македонските народни верувања, времето на Митровден се поврзува со тоа каква ќе биде зимата.
- Да: Се споменуваат метеоролошки верувања за времето и зимата.
- Иако му било наредено да ги прогонува христијаните, Димитриј јавно ја проповедал христијанската вера.
- Да: Статијата наведува дека одбил да ги прогонува и јавно проповедал.
- Митровден во минатото го означувал завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката за зимата.
- Да: Се споменува како разделувач меѓу летните полски работи и зимата.
- Митровден е еден од значајните есенски празници во македонската православна традиција.
- Да: Се наведува дека зазема значајно место во македонската традиција.
- Митровден се празнува на 8 ноември и е посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски.
- Да: Статијата потврдува дека се празнува на 8 ноември и е посветен на него.
- Митровден традиционално се смета за граница меѓу летниот и зимскиот период од годината.
- Да: Статијата го нарекува преод кон зимскиот период.
- На Митровден се склучувале или обновувале работни договори со овчари, говедари, полјаци и други селски работници.
- Да: Статијата потврдува склучување договори со овие работници.
- Народната поговорка „Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден“ го изразува сезонското поврзување на Митровден со Ѓурѓовден.
- Да: Статијата ја цитира поговорката и ја поврзува со Ѓурѓовден.
- По смртта на својот татко, Димитриј бил поставен на неговата должност од царот Максимијан.
- Да: Се наведува дека императорот го назначил за нов управник на областа.
- Поради верата, Димитриј бил затворен и погубен по наредба на Максимијан.
- Да: Се наведува дека бил фрлен во затвор и погубен.
- Празникот често се одбележува со домашна слава, молитва, славски леб, вино, празнична трпеза и пречекување гости.
- Делумно: Се споменуваат домашни слави, лепче и погачи, но не и вино/гости.
- Свети Димитриј бил роден во Солун во третиот век и бил син единец на солунски војвода.
- Да: Статијата го потврдува неговото потекло и времето на живеење.
- Свети Димитриј се почитува како заштитник на Солун, чудотворец и мироточив великомаченик.
- Делумно: Се нарекува великомаченик, но не се споменуваат другите епитети.
- Според православниот календар, Митровден во 2026 година не е посен ден.
- Не е споменато
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун ги чува мироточивите мошти на светителот.
- Делумно: Се споменува базилика со мошти, но не се именува како мироточива.
Анализа на сентимент
| Ентитет | Клучни разлики | Centar.mk | telma.com.mk | vecer.mk | CRNOBELO.com | Нова Македонија | Gpress.mk | Бриф | Vestiplus.mk | Радио Лидер | Kurir |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Свети Димитриј Солунски | Нема разлики: сите извори се исклучиво позитивни. | Позитивно: почитуван како светител, празникот е посветен на него | Позитивно: наречен великомаченик, чудотворец и мироточив, заштитник на Солун | Позитивно: авторот го опишува како храбар, чудотворец и заштитник, со пофални зборови. | Позитивно: авторот го опишува како великомаченик, заштитник на Солун, почитуван светец | Позитивно: авторот го опишува како храбар светец, чудотворец и заштитник на Солун. | Позитивно: опишан како великомаченик, почитуван светител и заштитник на Солун. | Позитивно: авторот го опишува како светец, чудотворец и заштитник на Солун, со пофални зборови. | Позитивно: авторот го опишува како великомаченик со истрајност и верност, симбол на храброст | Позитивно: опишан како великомаченик што ја проповедал верата и одбил прогон. | Позитивно: авторот го опишува како храбар, чудотворец и заштитник, со пофални зборови. |
| Митровден | Претежно неутрално-информативно, со позитивни акценти на традиција и духовност. | Позитивно: претставен како важен празник со културно и семејно значење | Неутрално: информативно претставен како голем есенски празник и меѓник | Неутрално: информативно се објаснува празникот и обичаите, без вредносни оценки. | Неутрално: информативно за празникот, обичаите и верувањата | Неутрално: информативно се објаснува празникот и неговите обичаи. | Позитивно: празник со длабоко верско и традиционално значење. | Неутрално: празникот е информативно претставен со народни обичаи и верувања, без мета-вреднување. | Позитивно: опишан како значаен празник со духовно значење и вредности | Позитивно: претставен како голем празник со значајно место во традицијата. | Неутрално: само информативно се објаснува празникот и неговите обичаи. |
| Македонска православна црква – Охридска архиепископија | Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални; други молчат. | Не е споменато | Неутрално: само информативно спомената како организатор на празникот | Неутрално: само се споменува дека заедно со верниците го слави празникот. | Не е споменато | Неутрално: само се наведува дека заедно со верниците го слави празникот. | Не е споменато | Неутрално: само информативно се наведува дека ја слави празникот, без вредносен став. | Не е споменато | Неутрално: само информативно спомената како одбележувач на празникот. | Неутрално: само се споменува дека заедно со верниците го слави празникот. |
| Солун | Речиси сите неутрални; само еден не го споменува. | Не е споменато | Неутрално: споменат како град чиј заштитник е Свети Димитриј | Неутрално: се споменува како роден град и место на настани, без вреднување. | Неутрално: споменат како роден град и место на страдање на Св. Димитриј | Неутрално: се споменува како роден град на светецот и место на чудата. | Неутрално: споменат како град каде живеел и бил погубен Свети Димитриј. | Неутрално: градот се споменува како место на настаните, без експлицитно вреднување. | Неутрално: само информативно споменат како роден град на Свети Димитриј | Неутрално: споменат како роден град и место на настани, без вреднување. | Неутрално: се споменува како роден град и место на настаните, без вреднување. |
| Цар Максимијан | Нема разлики: сите што го споменуваат, го прикажуваат негативно. | Не е споменато | Не е споменато | Негативно: опишан е како паганин и жесток прогонувач на христијаните. | Не е споменато | Негативно: опишан е како паганин и жесток прогонувач на христијаните. | Негативно: наредил прогон на христијаните и го погубил Димитриј. | Негативно: опишан е како паганин и жесток прогонувач на христијаните, што е експлицитно негативно. | Не е споменато | Негативно: прикажан како суров прогонувач на христијаните. | Негативно: опишан е како паганин и жесток прогонувач на христијаните. |
| Македонија | Речиси сите неутрални; само Радио Лидер позитивно ја истакнува традицијата. | Неутрално: спомената како контекст за традицијата и семејствата | Неутрално: спомената во контекст на народни обичаи и пословица | Неутрално: се споменува во контекст на обичаи и географски локации. | Неутрално: спомената како место каде се слави празникот | Неутрално: се споменува во контекст на народни обичаи и пословици. | Неутрално: спомената во контекст на македонски семејства и народна традиција. | Неутрално: спомената е географски и културно (народни обичаи), без вредносен тон. | Неутрално: спомената како место каде верниците го празнуваат Митровден | Позитивно: рамката ја истакнува богатата македонска традиција и обичаи. | Неутрално: се споменува географски во врска со обичаите, без вреднување. |
| Православни верници | Нема разлики: сите извори се неутрални и информативни. | Неутрално: споменати како прославувачи на празникот | Неутрално: само информативно споменати дека го слават празникот | Неутрално: само се споменуваат како оние што го слават празникот. | Неутрално: споменати во контекст на славење и обичаи | Неутрално: само се наведува дека го слават празникот. | Неутрално: само информативно споменати дека го одбележуваат празникот. | Неутрално: само се наведува дека го слават празникот, без пофалба или критика. | Неутрално: информативно споменати како прославувачи, без мета-вреднување | Неутрално: само информативно споменати како празнувачи. | Неутрално: само се споменуваат како оние што го слават празникот. |
| Ѓурѓовден | Нема разлики: сите се неутрални, два извора не го споменуваат. | Неутрално: споменат како временска граница во народната традиција | Неутрално: споменат во народна пословица и споредба | Неутрално: се споменува како референца за временски период, без вреднување. | Неутрално: споменат како спротивен премин во народните верувања | Неутрално: се споменува како спротивен празник во народна пословица. | Не е споменато | Неутрално: споменат како спротивен празник во народна пословица, без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: споменат како референтен датум во поговорка и традиција. | Неутрално: се споменува како референца за временски период, без вреднување. |
| Христијани | Нема значајни разлики; сите се неутрални, два не споменуваат. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: се споменуваат како група што била прогонувана, но без експлицитна оценка од авторот. | Неутрално: споменати во житието на Св. Димитриј | Неутрално: се споменуваат како жртви на прогони, без мета-вреднување. | Неутрално: споменати како група што била прогонувана и што го погребала Димитриј. | Неутрално: споменати се како група што била прогонувана, но без експлицитна оценка од авторот. | Неутрално: споменати во контекст на верата и преданието, без вреднување | Неутрално: споменати како група што била прогонувана, без мета-вреднување. | Неутрално: се споменуваат во контекст на прогонство, но без експлицитно вреднување. |
| Црквата „Свети Димитриј“ во Солун | Само еден извор е позитивен; останатите се неутрални или молчат. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: се опишува како светилиште и место на мошти, без вредносни оценки. | Позитивно: опишана како едно од најзначајните христијански светилишта, дел од УНЕСКО | Неутрално: се опишува како светилиште и место на моштите. | Неутрално: спомената како место каде се чуваат моштите. | Неутрално: само се констатира нејзиното постоење и посветеност, без вредносен став. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: се споменува како историско светилиште, без вреднување. |
| УНЕСКО | Само еден извор го споменува, неутрално како заштитник на наследството. | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: споменато како организација која го штити наследството | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато | Не е споменато |
| Свети Нестор | Претежно позитивен приказ; само еден извор е неутрален. | Не е споменато | Неутрално: споменат како убиец на Лиј со благослов на Димитриј | Позитивно: опишан е како храбар човек што излегол на двобој со тиранинот Лиј. | Не е споменато | Позитивно: опишан е како храбар човек што му се спротивставил на тиранинот. | Не е споменато | Позитивно: опишан е како храбар човек што го убил тиранинот Лиј, со пофални конотации. | Не е споменато | Позитивно: опишан како млад христијанин што го поразил суровиот гладијатор. | Позитивно: опишан е како храбар човек што го убил тиранинот Лиј. |
| Лиј | Неутрално во Телма; негативно „суров гладијатор“ во повеќето други. | Не е споменато | Неутрално: споменат како човек убиен од Нестор | Негативно: опишан е како суров гладијатор што измачувал христијани. | Не е споменато | Негативно: опишан е како суров гладијатор што ги измачувал христијаните. | Не е споменато | Негативно: опишан е како суров гладијатор што ги измачувал христијаните до смрт. | Не е споменато | Негативно: прикажан како суров царски гладијатор. | Негативно: опишан е како суров гладијатор што ги измачувал христијаните. |
| Марко Цепенков | Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални, само цитираат. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: само се цитираат негови записи за верувања, без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: само се цитираат негови записи за верувања. | Не е споменато | Неутрално: само се цитираат негови записи за народни верувања, без вреднување на личноста. | Не е споменато | Неутрално: само цитиран како извор на народни верувања. | Неутрално: само се цитираат негови записи за верувањата. |
| Антон Поп Стоилов | Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални; останатите молчат. | Не е споменато | Неутрално: цитиран како запишувач на народни обичаи | Неутрално: само се споменува негово забележување за собири, без вреднување. | Не е споменато | Неутрално: само се наведува негово забележување за собири. | Не е споменато | Неутрално: само се наведува негово запишување на обичаи, без мета-вреднување. | Не е споменато | Не е споменато | Неутрално: само се споменува негово забележување за собирот. |
entities
- Свети Димитриј Солунски
- Митровден
- Македонска православна црква – Охридска архиепископија
- Солун
- Цар Максимијан
- Македонија
- Православни верници
- Ѓурѓовден
- Христијани
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун
- УНЕСКО
- Свети Нестор
- Лиј
- Марко Цепенков
- Антон Поп Стоилов
key differences
- Ѓурѓовден
- Нема разлики: сите се неутрални, два извора не го споменуваат.
- Антон Поп Стоилов
- Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални; останатите молчат.
- Лиј
- Неутрално во Телма; негативно „суров гладијатор“ во повеќето други.
- Македонија
- Речиси сите неутрални; само Радио Лидер позитивно ја истакнува традицијата.
- Македонска православна црква – Охридска архиепископија
- Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални; други молчат.
- Марко Цепенков
- Нема разлики: сите што го споменуваат се неутрални, само цитираат.
- Митровден
- Претежно неутрално-информативно, со позитивни акценти на традиција и духовност.
- Православни верници
- Нема разлики: сите извори се неутрални и информативни.
- Свети Димитриј Солунски
- Нема разлики: сите извори се исклучиво позитивни.
- Свети Нестор
- Претежно позитивен приказ; само еден извор е неутрален.
- Солун
- Речиси сите неутрални; само еден не го споменува.
- УНЕСКО
- Само еден извор го споменува, неутрално како заштитник на наследството.
- Христијани
- Нема значајни разлики; сите се неутрални, два не споменуваат.
- Цар Максимијан
- Нема разлики: сите што го споменуваат, го прикажуваат негативно.
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун
- Само еден извор е позитивен; останатите се неутрални или молчат.
source analyses
- CRNOBELO.com
- Ѓурѓовден
- Неутрално: споменат како спротивен премин во народните верувања
- Антон Поп Стоилов
- Не е споменато
- Лиј
- Не е споменато
- Македонија
- Неутрално: спомената како место каде се слави празникот
- Македонска православна црква – Охридска архиепископија
- Не е споменато
- Марко Цепенков
- Не е споменато
- Митровден
- Неутрално: информативно за празникот, обичаите и верувањата
- Православни верници
- Неутрално: споменати во контекст на славење и обичаи
- Свети Димитриј Солунски
- Позитивно: авторот го опишува како великомаченик, заштитник на Солун, почитуван светец
- Свети Нестор
- Не е споменато
- Солун
- Неутрално: споменат како роден град и место на страдање на Св. Димитриј
- УНЕСКО
- Неутрално: споменато како организација која го штити наследството
- Христијани
- Неутрално: споменати во житието на Св. Димитриј
- Цар Максимијан
- Не е споменато
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун
- Позитивно: опишана како едно од најзначајните христијански светилишта, дел од УНЕСКО
- Centar.mk
- Ѓурѓовден
- Неутрално: споменат како временска граница во народната традиција
- Антон Поп Стоилов
- Не е споменато
- Лиј
- Не е споменато
- Македонија
- Неутрално: спомената како контекст за традицијата и семејствата
- Македонска православна црква – Охридска архиепископија
- Не е споменато
- Марко Цепенков
- Не е споменато
- Митровден
- Позитивно: претставен како важен празник со културно и семејно значење
- Православни верници
- Неутрално: споменати како прославувачи на празникот
- Свети Димитриј Солунски
- Позитивно: почитуван како светител, празникот е посветен на него
- Свети Нестор
- Не е споменато
- Солун
- Не е споменато
- УНЕСКО
- Не е споменато
- Христијани
- Не е споменато
- Цар Максимијан
- Не е споменато
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун
- Не е споменато
- Gpress.mk
- Ѓурѓовден
- Не е споменато
- Антон Поп Стоилов
- Не е споменато
- Лиј
- Не е споменато
- Македонија
- Неутрално: спомената во контекст на македонски семејства и народна традиција.
- Македонска православна црква – Охридска архиепископија
- Не е споменато
- Марко Цепенков
- Не е споменато
- Митровден
- Позитивно: празник со длабоко верско и традиционално значење.
- Православни верници
- Неутрално: само информативно споменати дека го одбележуваат празникот.
- Свети Димитриј Солунски
- Позитивно: опишан како великомаченик, почитуван светител и заштитник на Солун.
- Свети Нестор
- Не е споменато
- Солун
- Неутрално: споменат како град каде живеел и бил погубен Свети Димитриј.
- УНЕСКО
- Не е споменато
- Христијани
- Неутрално: споменати како група што била прогонувана и што го погребала Димитриј.
- Цар Максимијан
- Негативно: наредил прогон на христијаните и го погубил Димитриј.
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун
- Неутрално: спомената како место каде се чуваат моштите.
- Kurir
- Ѓурѓовден
- Неутрално: се споменува како референца за временски период, без вреднување.
- Антон Поп Стоилов
- Неутрално: само се споменува негово забележување за собирот.
- Лиј
- Негативно: опишан е како суров гладијатор што ги измачувал христијаните.
- Македонија
- Неутрално: се споменува географски во врска со обичаите, без вреднување.
- Македонска православна црква – Охридска архиепископија
- Неутрално: само се споменува дека заедно со верниците го слави празникот.
- Марко Цепенков
- Неутрално: само се цитираат негови записи за верувањата.
- Митровден
- Неутрално: само информативно се објаснува празникот и неговите обичаи.
- Православни верници
- Неутрално: само се споменуваат како оние што го слават празникот.
- Свети Димитриј Солунски
- Позитивно: авторот го опишува како храбар, чудотворец и заштитник, со пофални зборови.
- Свети Нестор
- Позитивно: опишан е како храбар човек што го убил тиранинот Лиј.
- Солун
- Неутрално: се споменува како роден град и место на настаните, без вреднување.
- УНЕСКО
- Не е споменато
- Христијани
- Неутрално: се споменуваат во контекст на прогонство, но без експлицитно вреднување.
- Цар Максимијан
- Негативно: опишан е како паганин и жесток прогонувач на христијаните.
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун
- Неутрално: се споменува како историско светилиште, без вреднување.
- Vestiplus.mk
- Ѓурѓовден
- Не е споменато
- Антон Поп Стоилов
- Не е споменато
- Лиј
- Не е споменато
- Македонија
- Неутрално: спомената како место каде верниците го празнуваат Митровден
- Македонска православна црква – Охридска архиепископија
- Не е споменато
- Марко Цепенков
- Не е споменато
- Митровден
- Позитивно: опишан како значаен празник со духовно значење и вредности
- Православни верници
- Неутрално: информативно споменати како прославувачи, без мета-вреднување
- Свети Димитриј Солунски
- Позитивно: авторот го опишува како великомаченик со истрајност и верност, симбол на храброст
- Свети Нестор
- Не е споменато
- Солун
- Неутрално: само информативно споменат како роден град на Свети Димитриј
- УНЕСКО
- Не е споменато
- Христијани
- Неутрално: споменати во контекст на верата и преданието, без вреднување
- Цар Максимијан
- Не е споменато
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун
- Не е споменато
- telma.com.mk
- Ѓурѓовден
- Неутрално: споменат во народна пословица и споредба
- Антон Поп Стоилов
- Неутрално: цитиран како запишувач на народни обичаи
- Лиј
- Неутрално: споменат како човек убиен од Нестор
- Македонија
- Неутрално: спомената во контекст на народни обичаи и пословица
- Македонска православна црква – Охридска архиепископија
- Неутрално: само информативно спомената како организатор на празникот
- Марко Цепенков
- Не е споменато
- Митровден
- Неутрално: информативно претставен како голем есенски празник и меѓник
- Православни верници
- Неутрално: само информативно споменати дека го слават празникот
- Свети Димитриј Солунски
- Позитивно: наречен великомаченик, чудотворец и мироточив, заштитник на Солун
- Свети Нестор
- Неутрално: споменат како убиец на Лиј со благослов на Димитриј
- Солун
- Неутрално: споменат како град чиј заштитник е Свети Димитриј
- УНЕСКО
- Не е споменато
- Христијани
- Не е споменато
- Цар Максимијан
- Не е споменато
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун
- Не е споменато
- vecer.mk
- Ѓурѓовден
- Неутрално: се споменува како референца за временски период, без вреднување.
- Антон Поп Стоилов
- Неутрално: само се споменува негово забележување за собири, без вреднување.
- Лиј
- Негативно: опишан е како суров гладијатор што измачувал христијани.
- Македонија
- Неутрално: се споменува во контекст на обичаи и географски локации.
- Македонска православна црква – Охридска архиепископија
- Неутрално: само се споменува дека заедно со верниците го слави празникот.
- Марко Цепенков
- Неутрално: само се цитираат негови записи за верувања, без вреднување.
- Митровден
- Неутрално: информативно се објаснува празникот и обичаите, без вредносни оценки.
- Православни верници
- Неутрално: само се споменуваат како оние што го слават празникот.
- Свети Димитриј Солунски
- Позитивно: авторот го опишува како храбар, чудотворец и заштитник, со пофални зборови.
- Свети Нестор
- Позитивно: опишан е како храбар човек што излегол на двобој со тиранинот Лиј.
- Солун
- Неутрално: се споменува како роден град и место на настани, без вреднување.
- УНЕСКО
- Не е споменато
- Христијани
- Неутрално: се споменуваат како група што била прогонувана, но без експлицитна оценка од авторот.
- Цар Максимијан
- Негативно: опишан е како паганин и жесток прогонувач на христијаните.
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун
- Неутрално: се опишува како светилиште и место на мошти, без вредносни оценки.
- Бриф
- Ѓурѓовден
- Неутрално: споменат како спротивен празник во народна пословица, без вреднување.
- Антон Поп Стоилов
- Неутрално: само се наведува негово запишување на обичаи, без мета-вреднување.
- Лиј
- Негативно: опишан е како суров гладијатор што ги измачувал христијаните до смрт.
- Македонија
- Неутрално: спомената е географски и културно (народни обичаи), без вредносен тон.
- Македонска православна црква – Охридска архиепископија
- Неутрално: само информативно се наведува дека ја слави празникот, без вредносен став.
- Марко Цепенков
- Неутрално: само се цитираат негови записи за народни верувања, без вреднување на личноста.
- Митровден
- Неутрално: празникот е информативно претставен со народни обичаи и верувања, без мета-вреднување.
- Православни верници
- Неутрално: само се наведува дека го слават празникот, без пофалба или критика.
- Свети Димитриј Солунски
- Позитивно: авторот го опишува како светец, чудотворец и заштитник на Солун, со пофални зборови.
- Свети Нестор
- Позитивно: опишан е како храбар човек што го убил тиранинот Лиј, со пофални конотации.
- Солун
- Неутрално: градот се споменува како место на настаните, без експлицитно вреднување.
- УНЕСКО
- Не е споменато
- Христијани
- Неутрално: споменати се како група што била прогонувана, но без експлицитна оценка од авторот.
- Цар Максимијан
- Негативно: опишан е како паганин и жесток прогонувач на христијаните, што е експлицитно негативно.
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун
- Неутрално: само се констатира нејзиното постоење и посветеност, без вредносен став.
- Нова Македонија
- Ѓурѓовден
- Неутрално: се споменува како спротивен празник во народна пословица.
- Антон Поп Стоилов
- Неутрално: само се наведува негово забележување за собири.
- Лиј
- Негативно: опишан е како суров гладијатор што ги измачувал христијаните.
- Македонија
- Неутрално: се споменува во контекст на народни обичаи и пословици.
- Македонска православна црква – Охридска архиепископија
- Неутрално: само се наведува дека заедно со верниците го слави празникот.
- Марко Цепенков
- Неутрално: само се цитираат негови записи за верувања.
- Митровден
- Неутрално: информативно се објаснува празникот и неговите обичаи.
- Православни верници
- Неутрално: само се наведува дека го слават празникот.
- Свети Димитриј Солунски
- Позитивно: авторот го опишува како храбар светец, чудотворец и заштитник на Солун.
- Свети Нестор
- Позитивно: опишан е како храбар човек што му се спротивставил на тиранинот.
- Солун
- Неутрално: се споменува како роден град на светецот и место на чудата.
- УНЕСКО
- Не е споменато
- Христијани
- Неутрално: се споменуваат како жртви на прогони, без мета-вреднување.
- Цар Максимијан
- Негативно: опишан е како паганин и жесток прогонувач на христијаните.
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун
- Неутрално: се опишува како светилиште и место на моштите.
- Радио Лидер
- Ѓурѓовден
- Неутрално: споменат како референтен датум во поговорка и традиција.
- Антон Поп Стоилов
- Не е споменато
- Лиј
- Негативно: прикажан како суров царски гладијатор.
- Македонија
- Позитивно: рамката ја истакнува богатата македонска традиција и обичаи.
- Македонска православна црква – Охридска архиепископија
- Неутрално: само информативно спомената како одбележувач на празникот.
- Марко Цепенков
- Неутрално: само цитиран како извор на народни верувања.
- Митровден
- Позитивно: претставен како голем празник со значајно место во традицијата.
- Православни верници
- Неутрално: само информативно споменати како празнувачи.
- Свети Димитриј Солунски
- Позитивно: опишан како великомаченик што ја проповедал верата и одбил прогон.
- Свети Нестор
- Позитивно: опишан како млад христијанин што го поразил суровиот гладијатор.
- Солун
- Неутрално: споменат како роден град и место на настани, без вреднување.
- УНЕСКО
- Не е споменато
- Христијани
- Неутрално: споменати како група што била прогонувана, без мета-вреднување.
- Цар Максимијан
- Негативно: прикажан како суров прогонувач на христијаните.
- Црквата „Свети Димитриј“ во Солун
- Не е споменато
Сценарија
- scenarios
- description
- Поради зајакнатиот интерес за традициите за Митровден, Македонската православна црква организира зголемен број аџилаци до базиликата на Свети Димитриј во Солун, што придонесува за културна размена.
- plausibility
- realistic
- time horizon
- mid
- title
- Зголемена посетеност на храмот во Солун
- valence
- positive
- description
- Населението низ Македонија масовно ги следи временските услови на 8 ноември за да ја предвиди зимата, што доведува до широка дискусија во јавноста за климатските промени и народните верувања.
- plausibility
- realistic
- time horizon
- short
- title
- Стандардни метеоролошки очекувања според народната традиција
- valence
- neutral
- description
- Поради економските предизвици, многу семејства кои традиционално ја слават славата Свети Димитриј се соочуваат со потешкотии во организирањето на богати трпези, што води до промена во начинот на прославување.
- plausibility
- realistic
- time horizon
- mid
- title
- Зголемен притисок врз семејните буџети за слави
- valence
- negative
- description
- Локалните самоуправи инспирирани од митровденските панаѓури почнуваат да организираат културни манифестации во руралните средини со цел зачувување на автентичните обичаи и занаети.
- plausibility
- plausible
- time horizon
- long
- title
- Ревитализација на традиционалните занаетчиски саеми
- valence
- positive
- description
- Институтот за фолклор започнува истражување за влијанието на митровденските договори врз развојот на македонското сточарство, што предизвикува интерес кај историчарите и етнолозите.
- plausibility
- plausible
- time horizon
- long
- title
- Академска дебата за потеклото на обичаите
- valence
- neutral
- description
- Комерцијализацијата на празникот доведува до слабеење на духовното значење на денот, при што фокусот се префрла исклучиво на социјалната страна и празничната трпеза.
- plausibility
- plausible
- time horizon
- mid
- title
- Занемарување на автентичните верски обреди
- valence
- negative
- description
- Македонската православна црква и Грчката православна црква воспоставуваат заедничка иницијатива за промоција на културното наследство на Свети Димитриј, што ги подобрува меѓусебните односи.
- plausibility
- speculative
- time horizon
- long
- title
- Прекугранична соработка преку културен туризам
- valence
- positive
- description
- Младите генерации креираат апликации за следење на митровденските обичаи и историски факти, што го трансформира начинот на пренесување на традицијата во дигитална ера.
- plausibility
- speculative
- time horizon
- mid
- title
- Појава на нови дигитални верски платформи
- valence
- neutral
- description
- Различните толкувања на црковните правила за посно или мрсно јадење на Митровден меѓу верниците доведуваат до јавни расправи и поделби во помалите верски заедници.
- plausibility
- speculative
- time horizon
- short
- title
- Конфликти поради интерпретација на верски традиции
- valence
- negative
Извори
- articles
- article order
- 14
- body
- Постојат празници што народот не ги памети само по црковниот календар, туку и по приказните што се пренесувале од бабите и дедовците. Митровден, кој се празнува на 8 ноември, е еден од нив. Во македонската традиција овој ден отсекогаш имал посебно значење, бидејќи се сметал за граница меѓу есента и зимата, меѓу работата на отворено и времето кога семејството повторно се собира покрај домашното огниште. Со Митровден се поврзуваат и необични народни верувања. Едно од нив вели дека времето на празникот може да навести каква зима доаѓа, додека друго предупредува дека не е сеедно каде човек ќе ја помине празничната ноќ. Каде сте вечерва? Старото верување за спиењето во туѓ дом Меѓу најинтересните народни преданија за Митровден е она според кое човек треба да биде во својот дом на празникот. Старите верувале дека оној што нема да биде дома на Митровден, во текот на наредната година често ќе биде принуден да престојува и да преноќува на други места. Ова верување не треба да се сфати како вистинско предупредување за несреќа, туку како симболична народна порака за значењето на домот, семејството и сигурноста. Во минатото, кога патувањата биле тешки, а зимите долги, можноста човек да ја помине студената сезона под сопствениот покрив била особено важна. Домот бил многу повеќе од место за спиење. Тој значел топлина, храна, блискост и чувство дека човек припаѓа некаде. Токму затоа во народната традиција останало верувањето дека Митровден треба да го затекне човекот дома, опкружен со најблиските. Што значи ако на Митровден е сончево, врне дожд или паѓа снег? Пред современата метеорологија, луѓето внимателно ги набљудувале природните појави и се обидувале преку нив да ги проценат временските услови што ги очекуваат. Митровден бил еден од деновите кога особено се внимавало на небото. Според едно распространето народно верување, ако на 8 ноември времето е сончево и пријатно, зимата би можела да биде поблага, со помалку студени денови. Доколку празникот помине со мраз, силен студ или врнежи, тоа во одредени краишта се толкувало како најава за долга и сурова зима. Особено интересно е старото верување поврзано со снегот. Се раскажувало дека ако на Митровден падне снег, зимата ќе биде долга и снежната покривка би можела да се задржи дури до април. Секако, станува збор за народни толкувања, а не за научно потврдени прогнози. Времето во еден ноемвриски ден не може сигурно да покаже какви ќе бидат декември, јануари и февруари. Зошто Митровден бил граница меѓу два дела од годината? Во традиционалниот селски живот, Митровден имал и практично значење. До овој период требало да бидат завршени голем дел од земјоделските работи, да се обезбедат дрва за огрев, да се подготви храна за зимата и да се заштитат домашните животни од студот. Народната изрека "Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден" ја отсликува токму таа поделба на годината. Митровден го означувал приближувањето на зимскиот период, додека Ѓурѓовден се поврзувал со будењето на природата и со новиот циклус на работа. Се сметало дека по Митровден времето станува непредвидливо и дека студот може да пристигне ненадејно. Затоа постарите ги советувале помладите навреме да ги завршат обврските и да не ги одложуваат важните подготовки. Празник што потсетува на вредноста на домот Денес животот е сосема поинаков. Луѓето патуваат, работат во други градови и држави, а многумина не можат да бидат дома за секој празник. Сепак, старите митровденски верувања продолжуваат да привлекуваат внимание, не толку поради стравот дека нешто лошо ќе се случи, колку поради нивната симболика. Во нив може да се препознае желбата човек да има свој дом, сигурност, семејство и место на кое секогаш може да се врати. Митровден е православен празник посветен на Свети Димитрија Солунски, но верувањата за зимата и преспивањето во туѓи домови припаѓаат на народното предание, а не на црковните правила. И можеби токму во тоа лежи најубавата порака на овој празник: пред да пристигнат студените денови, да се потсетиме колку вредат топлиот дом и луѓето што нè очекуваат во него. А вие, каде ја поминувате оваа митровденска вечер? Дали ги паметите старите верувања и каква зима, според времето во вашиот крај, најавува денешниот празник?
- language
- mkd
- published at
- 2026-11-08T20:54:58
- source
- Centar.mk
- title
- ВРЕМЕТО НА МИТРОВДЕН ОТКРИВА КАКВА ЗИМА НÈ ЧЕКА - Старо верување предупредува: Кој вечерва не спие во својот дом, цела година ќе спие по туѓи куќи
- url
- https://centar.mk/blog/2026/11/08/vremeto-na-mitrovden-otkriva-kakva-zima-n-cheka-staro-veruvane-predupreduva-koj-vecherva-ne-spie-vo-svojot-dom-tsela-godina-ke-spie-po-tugi-kuki/
- article order
- 8
- body
- Македонската православна црква - Охридска архиепископија и верниците денеска го слават Свети великомаченик Димитриј - Митровден. Празник на заштитникот на градот Солун и почеток на зимската половина од годината. Денеска именден празнуваат: Димитрија, Митре, Димо, Димко, Димана, Димка, Мите, Димитрина, Митра... Меѓу поголемите есенски празници поврзани со домашни служби спаѓа и празникот Митровден што се празнува во спомен на светиот великомаченик Димитриј Солунски, наречен уште и чудотворец и мироточив. Овој празник претставува и меѓник меѓу летниот и зимскиот период од годината. Денеска именден празнуваат: Димитрија, Митре, Димо, Димко, Димана, Димка, Мите, Димитрина, Митра... Денешниот празник меѓу народот е познат како Митровден (Митроен) и се празнува на 8 ноември според новиот (или на 26 октомври според стариот) календар. Тогаш завршува летниот и започнува зимскиот период од годината. Поради собраните плодови, значително намалениот ден, студеното време и сл. се вели дека со Митровден започнува зимата. Оттука и македонската народна пословица: "Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден". Во некои места на Македонија, Митровден е домашен празник, се чекаат гости, се месат лебови, се коли курбан или се одржуваат панаѓури. Во Разлошко како што е запишано во зборникот на браќата Молерови, Митровден бил празнуван со собор како ѓурѓовденскиот на врвот "Свети Митар" среде Пирин. Таму имало "тројалиште" заобиколено со дванаесет даба во спомен на 12-те апостоли. Интересно е што во околината никаде немало даб. Во последно време поради тоа што времето во овој период на годината е студено со дожд и снег и овој собор е изоставен. Антон Поп Стоилов забележал дека во Мариово собир имало во с. Манастир кај црквата "Св. Димитрија", а на овој ден панаѓур правеле и селата Бзовиќ, Старавина, Градешница и Груништа. Марковиот манастир во близината на Скопје е посветен на свети Димитрија и во него има циклус фрески од животот на овој светец. Во Гевгелиско, како што запишал Стефан Тановиќ свети Димитрија го празнувале и Турците под името Касим. Во овој крај до овој празник го собирале бериќетот од полето за после да ги пуштат говедата без чувар (ајмана). Исто така, цел ден се одело на лов касимавна - митровденски лов. На овој ден вечерта на овчарите, воловарите измеќарите и сл. им се приредувала вечера и им се исплаќала заработувачката за изминатиот период. Со Митровден се поврзани и повеќе верувања, а на иконите свети Димитрија е претставен во војводска облека на коњ и со копје убива човек кој е под копитата на коњот. Тоа е Лиј кој бил убиен од Нестор со благослов на Димитриј.
- language
- mkd
- published at
- 2026-11-08T19:09:46
- source
- telma.com.mk
- title
- Македонската православна црква - Охридска архиепископија и верниците денеска го слават Свети великомаченик Димитриј - Митровден
- url
- https://telma.com.mk/%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B8/makedonija/makedonskata-pravoslavna-czrkva-ohridska-arhiepiskopija-i-verniczite-deneska-go-slavat-sveti-velikomachenik-dimitrij-mitrovden/
- article order
- 3
- body
- Македонската православна црква - Охридска архиепископија и верниците денеска го слават Свети великомаченик Димитриј - Митровден. Свети Димитриј се роди во Солун, во третиот век. Беше син единец на солунскиот војвода. По смртта на татко му, цезарот Максимијан го постави Димитриј на истото место и посебно му препорача да ги гони христијаните. Меѓутоа, Димитриј не само што не ги гонеше, туку и јавно ја исповедаше и проповедаше верата во воскреснатиот Христос. Штом слушна за тоа, цезарот, враќајќи се од еден поход, наврати во Солун, за да ја испита работата. Го повика Димитриј, кој не ја одрекуваше својата вера и дури и го убедуваше цезарот во бесмисленоста на идолопоклонството. Максимијан се разгневи и го фрли Димитриј во затвор, а по неколку дена и го погуби. Некои христијани го земаа неговото тело и чесно го погребаа. На тоа место подоцна беше подигната црквичка, а после и голема црква, која до ден денес се наоѓа во Солун. Таму се сместени и неговите мироточиви мошти. Свети великомаченик Димитриј (Митровден), 8.XI/26.X Празник на заштитникот на градот Солун и почеток на зимската половина од годината Именден празнуваат: Димитрија, Митре, Димо, Димко, Димана, Димка, Мите, Димитрина, Митра... Меѓу поголемите есенски празници поврзани со домашни служби спаѓа и празникот Митровден што се празнува во спомен на светиот великомаченик Димитриј Солунски, наречен уште и чудотворец и мироточив. Овој празник претставува и меѓник меѓу летниот и зимскиот период од годината. Овој празник меѓу народот е познат како Митровден (Митроен) и се празнува на 8 ноември според новиот (или на 26 октомври според стариот) календар. Тогаш завршува летниот и започнува зимскиот период од годината. Поради собраните плодови, значително намалениот ден, студеното време и сл. се вели дека со Митровден започнува зимата. Оттука и македонската народна пословица: "Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден". Насекаде во Македонија на Митровден се главувале момоци, селски говедари, полјаци, протуѓери, овчари, козари, свињари итн., но и селски старешини одборници, коџобашии итн., договор што важел до Ѓурѓовден или до следниот Митровден. На Митровден се правеле гозби за главените момоци, им се исплаќала ругата (заработувачката) и се правел пазар за наредниот период. Во некои места на Македонија Митровден е домашен празник, се чекаат гости, се месат лебови, се коли курбан или се одржуваат панаѓури. Во Разлошко како што е запишано во зборникот на браќата Молерови, Митровден бил празнуван со собор како ѓурѓовденскиот на врвот "Свети Митар" среде Пирин. Таму имало "тројалиште" заобиколено со дванаесет даба во спомен на 12-те апостоли. Интересно е што во околината никаде немало даб. Во последно време поради тоа што времето во овој период на годината е студено со дожд и снег и овој собор е изоставен. Антон Поп Стоилов забележал дека во Мариово собир имало во с. Манастир кај црквата "Св. Димитрија", а на овој ден панаѓур правеле и селата Бзовиќ, Старавина, Градешница и Груништа. Марковиот манастир во близината на Скопје е посветен на свети Димитрија и во него има циклус фрески од животот на овој светец. Во Гевгелиско, како што запишал Стефан Тановиќ свети Димитрија го празнувале и Турците под името Касим. Во овој крај до овој празник го собирале бериќетот од полето за после да ги пуштат говедата без чувар (ајмана). Исто така, цел ден се одело на лов касимавна - митровденски лов. На овој ден вечерта на овчарите, воловарите измеќарите и сл. им се приредувала вечера и им се исплаќала заработувачката за изминатиот период. Со Митровден се поврзани и повеќе верувања. Марко Цепенков забележал дека "како што ќе биди дено на Митроен топол, студен и ер како да биди, таквие ќе биле четириесетте дни по Митроен".На друго место Цепенков запишал дека "на новина ако биди Митроен, тешка зима ќе имало." Светиот великомаченик Димитрија живеел во третиот век по Христа. Се родил во Солун и бил син на градоначалникот на овој град. Легендата вели дека солунскиот војвода долго немал пород и по многуге молитви упатени кон Бога бил даруван со машко дете кое со големо внимание го образувал и воспитувал и го воведувал во христијанството. Во тоа време овие краишта биле во составот на Римската империја и со нив управувал царот Максимијан, кој бил паганин и жестоко ги прогонувал христијаните. По смртта на татко му, Димитрија бил именуван од страна на Максимијан за градоначалник на Солун при што бил советуван да биде немилосрден кон христијаните, да ги убива и прогонува секаде каде што ќе ги сретне. Но Димитрија бил христијанин. Најпрвин тајно, а потоа и јавно го поддржувал христијанството, ги подучувал христијаните како да се чуваат од лошите пагани и да не се откажуваат од Христа дури и по цена на животот. За ваквата дејност на Димитрија разбрал и царот Максимијан. За да се увери во тоа што го слушал тој дошол во Солун. Димитрија не само што не порекнувал дека е христијанин туку го презрел идолопоклонството на царот. Затоа овој наредил веднаш да биде затворен. Димитрија, знаејќи што го чека целиот свој имот му го оставил на некој пријател по име Лупа, тој да го раздели на сиромаси. Во затворот ги слушнал зборовите на ангелот Божји кој му рекол: "Мир на тебе, страдалниче Христов, охрабрувај се и не очајувај". Во тоа време во Солун имало амфитеатар во кој се изведувале гладијаторски борби. Луѓето се бореле меѓусебно до смрт или во арената биле предавани на крвожедните ѕверови. Особено страдале измачените христијани кои биле убивани од гладијаторите или раскинувани од ѕверовите на очиглед и одобрување од преполниот амфитеатар. Меѓу гладијаторите со својата суровост посебно се истакнувал и на царот му бил мил некој со име Лиј кој ги измачувал христијаните до смрт, а потоа ги убивал или ги фрлал на ѕверовите или под арената каде што паѓале врз исправени копја, се набодувале и во страшни маки умирале. Во тоа време во Солун живеел еден храбар човек по име Нестор, кој не можејќи да ги трпи нечовечните постапки на паганите посебно на тиранинот Лиј решил да му излезе на двобој, да го убие или да загине. Тој го посетувал Димитриј во затворот и од него барал дозвола за тоа. Св. Димитриј го благословил велејќи му: "Ќе го победиш Лиј, но ќе пострадаш за Христа". Потоа Нестор ја прифатил борбата со гладијаторот и го убил. Кога за тоа разбрал римскиот император наредил Нестор веднаш да биде исечен, а и Димитриј да биде погубен во затворот. Царските војници веднаш го убиле Нестора, а кога дошле во затворот кај Димитриј виделе како тој без страв се моли на Бога, а од лицето му зрачела чудна светлина. Плашејќи се да му се доближат војниците го убиле од далечина гаѓајќи го со копјата. Тоа се случило рано наутро на 26 октомври според стариот (8 ноември според новиот) календар 306 година и тој ден се смета за празник посветен на свети Димитриј Солунски. Источната црква го канонизирала за светец. Неговото тело христијаните тајно го погребале во црквата што го носи неговото име во Солун. На иконите свети Димитрија е претставен во војводска облека на коњ и со копје убива човек кој е под копитата на коњот. Тоа е Лиј кој бил убиен од Нестор со благослов на Димитриј. За време на животот Димитриј бил војвода на Солун, и негов заштитник. Но и по смртта тој останал заштитник на Солун зашто ги одбивал непријателите, направил многу чуда, ги исцелувал болните, ги застапувал пред Бога сите што ќе ја побарале неговата помош. Бил наречен Димитриј Солунски и во споменот на народот останал како патрон на овој град, но и како негов бранител, заповедник, господар, застапник и посредник. Црквата "Свети Димитриј" во Солун од крајот на В век била најпосетеното светилиште на побожните христијански аџии. Православните Руси го зеле на заштитник на Сибир, откако го освоиле и го припоиле кон Русија на 26 октомври 1581 година. Светата христијанска црква го празнува и споменот на светиот маченик Нестор, кој со благослов на свети Димитриј го убил гладијаторот Лиј. Тоа е денот по празникот на Св. Димитриј, 9 ноември според новиот календар (или 27 октомври според стариот календар). Во некои краишта на Македонија, во народното верување овој ден се смета за празник на глувците. Во Кумановско, на пр. се вика "глушчов дeн" и тогаш не се работи за да не го јадат глувци житото и брашното. Според верувањето тогаш и не се буричка во брашното и не се дава заем за да не го разнесуваат глувците. Истото верување во минатото е забележано и во Битола. Но на овој ден се саделе овошки и лози зашто се верувало дека сигурно ќе се фатат. "Какво (дрво) да се насади на тој дeн, ќе се фане и ница" се вели во Кумановско. Во Гевгелиско, како што запишал Стефан Тановиќ Св. Нестор се сметал за лесен празник. Се верувало дека тој бил помлад брат на свети Димитрија и бидејќи бил посиромав не успеал да се прослави како него, поради што и помалку се празнува. За свој покровител го имале мајсторите (ѕидарите). Житие Овој славен и чудотворен светител се роди во градот Солун, од благородни и благочестиви родители. Измолен од Бога од бездетни родители, Димитриј беше син единец, заради што беше воспитан и однегуван со големо внимание. Татко му беше војвода солунски, па кога умре, го поставија Димитриј за војвода наместо неговиот татко. Кога го постави за војвода, христоборниот цар Максимијан особено му препорача да ги гони и истребува христијаните што беа во Солун. Но, Димитриј не само што не го послуша царот туку напротив, јавно Го исповедаше и Го проповедаше Христа во градот Солун. Кога слушна за тоа царот Максимијан многу се огорчи на него, па еднаш, враќајќи се од војна, царот сврати во Солун со намера да ја испита оваа работа. Го повика, значи, војводата Димитриј и го испитуваше за верата. Димитриј јавно пред царот призна дека е христијанин и го изобличи идолопоклонството на Максимијан. Разјарен, царот го фрли Димитриј во затвор. Знаејќи што го чека, Димитриј му го врачи сиот свој имот на својот верен ученик Луп за да го раздаде на сиромасите и отиде во затворот весел, зашто му претстоеше страдање за Господа. Во затворот му се јави ангел Божји и му рече: "Мир на тебе, страдалнику Христов. Биди храбар!" По неколку дена, царот испрати војници во затворот за да го убијат Димитриј. Војниците го најдоа Божјиот светител на молитва и го избодоа со копја. Неговото тело тајно го зедоа христијаните и чесно го погребаа. Од телото на Христовиот страдалник потече исцелително миро, од коешто мнозина болни се излечија. Наскоро, над моштите беше подигната малечка црква. Еден илирски војник, Леонтиј, беше болен од неизлечлива болест. Им притекна на моштите на свети Димитриј со молитва и стана наполно здрав. Од благодарност му подигна на свети Димитриј црква многу поголема од старата. Светителот му се јави двапати. Кога царот Јулијан сакаше да ги пренесе моштите од Солун во Цариград, од гробот скокнаа пламени искри и се чу глас: "Застанете и не гибајте!" И така моштите на свети Димитриј останаа засекогаш во Солун. Како заштитник на Солун, свети Димитриј се јавуваше многупати и многупати го спаси Солун од големи неволји. Неговите чуда се навистина безбројни. Русите го сметаат и за покровител на Сибир, којшто го освоија и го присоединија кон Русија во 1581 година. Тропар Свети великомаченик Димитриј - Митровден Како голоем херој во бедите Те најде вселената, страдалнику победувајќи ги незнабошците. Па како што ја скрши Лиевата гордост а го поттикна на смел подвиг Нестора, така свети Димитрие, на Христа Бога моли се, да ни дарува голема милост.
- language
- mkd
- published at
- 2026-11-08T13:45:38
- source
- vecer.mk
- title
- "ДОЈДЕ ЛИ МИТРОВДЕН, ЧЕКАЈ СИ ЃУРЃОВДЕН": Обичаи, верувања и народни предание за денешниот празник
- url
- https://vecer.mk/makedonija/e698fd6c-2bd1-48f1-9ec1-b7bd9bb42d00-1
- article order
- 10
- body
- Денес, 8 ноември, се слави Митровден, празникот посветен на светиот великомаченик Димитриј, кој во Македонија се одбележува со имендени, домашни слави и црковни богослужби, но се смета и за ден кој "предвидува" каква ќе биде зимата. Верниците од цела Македонија денес го слават Митровден, празникот посветен на Св. Димитриј. Според црковното житие, Димитриј потекнувал од угледно семејство во Солун и бил воспитан во христијанската вера. Тој бил син единец, заради што бил одгледуван со големо внимание и воспитуван. Неговиот татко бил солунски војвода, па по неговата смрт Димитриј ја преземал неговата титула и добил наредба да ги прогонува христијаните од Солун. Но, наместо да учествува во прогонувањето на христијаните, јавно ја исповедал и ја проповедал својата вера. Преданието го поврзува неговото страдање со времето на римските прогонства на почетокот на IV век. По наредба на владетелот бил затворен и убиен со копја. Св. Димитриј денес се почитува како заштитник на Солун, а храмот посветен на него е едно од најзначајните христијански светилишта во градот. Во него се чуваат моштите во сребрен кивот, а црквата е дел од светското наследство на УНЕСКО. Свети Димитриј се нарекува и Мироточив. Називот е поврзан со црковното предание за благоуханото миро од неговите мошти и за чудата што верниците ги поврзуваат со него. На денешен ден именден слават Димитар, Димитриј, Димитрија, Диме, Димо, Димко, Митре, Мите, Митко и носители на сродни женски имиња како Димитрина, Димка и Митра. Во македонската традиција, празнувањето вклучува домашна прослава со славска погача, пченица и вино, но и пречекување гости. Верниците кои го слават овој ден одат во црква, палат среќа за здравје, но оставаат и пари на сиромашните. Според верувањата, денес се забранети тешки работи - не се чисти, не се пере, туку денот е посветен на одмор. На 8 ноември 2026 година не се пости, па оваа година митровденската трпеза може да биде мрсна. Според народните верувања Митровден е границата меѓу летната и зимската половина на годината, а Ѓурѓовден го означувал спротивниот премин. Оваа поделба била поврзувана со земјоделството, сточарството и сезонската работа, а не со астрономскиот почеток на зимата. Оттука, и денес постои верување дека каков ќе биде Митровден - таква ќе биде и зимата: студена, блага, со снег...
- language
- mkd
- published at
- 2026-11-08T08:36:02
- source
- CRNOBELO.com
- title
- Денес се слави Митровден - Што треба да правите на овој ден и кои се обичаите?
- url
- https://www.crnobelo.com/novosti/domasni/128715-denes-se-slavi-mitrovden-shto-treba-da-pravite-na-ovoj-den-i-koi-se-obichaite
- article order
- 1
- body
- Македонската православна црква - Охридска архиепископија и верниците денеска го слават Свети великомаченик Димитриј - Митровден. Празник на заштитникот на градот Солун и почеток на зимската половина од годината. Свети Димитриј се роди во Солун, во третиот век. Беше син единец на солунскиот војвода. По смртта на татко му, цезарот Максимијан го постави Димитриј на истото место и посебно му препорача да ги гони христијаните. Меѓутоа, Димитриј не само што не ги гонеше, туку и јавно ја исповедаше и проповедаше верата во воскреснатиот Христос. Штом слушна за тоа, цезарот, враќајќи се од еден поход, наврати во Солун, за да ја испита работата. Го повика Димитриј, кој не ја одрекуваше својата вера и дури и го убедуваше цезарот во бесмисленоста на идолопоклонството. Максимијан се разгневи и го фрли Димитриј во затвор, а по неколку дена и го погуби. Некои христијани го земаа неговото тело и чесно го погребаа. На тоа место подоцна беше подигната црквичка, а после и голема црква, која до ден денес се наоѓа во Солун. Таму се сместени и неговите мироточиви мошти. Именден празнуваат: Димитрија, Митре, Димо, Димко, Димана, Димка, Мите, Димитрина, Митра... Меѓу поголемите есенски празници поврзани со домашни служби спаѓа и празникот Митровден што се празнува во спомен на светиот великомаченик Димитриј Солунски, наречен уште и чудотворец и мироточив. Овој празник претставува и меѓник меѓу летниот и зимскиот период од годината. Овој празник меѓу народот е познат како Митровден (Митроен) и се празнува на 8 ноември според новиот (или на 26 октомври според стариот) календар. Тогаш завршува летниот и започнува зимскиот период од годината. Поради собраните плодови, значително намалениот ден, студеното време и сл. се вели дека со Митровден започнува зимата. Оттука и македонската народна пословица: "Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден". Насекаде во Македонија на Митровден се главувале момоци, селски говедари, полјаци, протуѓери, овчари, козари, свињари итн., но и селски старешини одборници, коџобашии итн., договор што важел до Ѓурѓовден или до следниот Митровден. На Митровден се правеле гозби за главените момоци, им се исплаќала ругата (заработувачката) и се правел пазар за наредниот период. Во некои места на Македонија Митровден е домашен празник, се чекаат гости, се месат лебови, се коли курбан или се одржуваат панаѓури. Во Разлошко како што е запишано во зборникот на браќата Молерови, Митровден бил празнуван со собор како ѓурѓовденскиот на врвот "Свети Митар" среде Пирин. Таму имало "тројалиште" заобиколено со дванаесет даба во спомен на 12-те апостоли. Интересно е што во околината никаде немало даб. Во последно време поради тоа што времето во овој период на годината е студено со дожд и снег и овој собор е изоставен. Антон Поп Стоилов забележал дека во Мариово собир имало во с. Манастир кај црквата "Св. Димитрија", а на овој ден панаѓур правеле и селата Бзовиќ, Старавина, Градешница и Груништа. Марковиот манастир во близината на Скопје е посветен на свети Димитрија и во него има циклус фрески од животот на овој светец. Во Гевгелиско, како што запишал Стефан Тановиќ свети Димитрија го празнувале и Турците под името Касим. Во овој крај до овој празник го собирале бериќетот од полето за после да ги пуштат говедата без чувар (ајмана). Исто така, цел ден се одело на лов касимавна - митровденски лов. На овој ден вечерта на овчарите, воловарите измеќарите и сл. им се приредувала вечера и им се исплаќала заработувачката за изминатиот период. Со Митровден се поврзани и повеќе верувања. Марко Цепенков забележал дека "како што ќе биди дено на Митроен топол, студен и ер како да биди, таквие ќе биле четириесетте дни по Митроен".На друго место Цепенков запишал дека "на новина ако биди Митроен, тешка зима ќе имало." Светиот великомаченик Димитрија живеел во третиот век по Христа. Се родил во Солун и бил син на градоначалникот на овој град. Легендата вели дека солунскиот војвода долго немал пород и по многуге молитви упатени кон Бога бил даруван со машко дете кое со големо внимание го образувал и воспитувал и го воведувал во христијанството. Во тоа време овие краишта биле во составот на Римската империја и со нив управувал царот Максимијан, кој бил паганин и жестоко ги прогонувал христијаните. По смртта на татко му, Димитрија бил именуван од страна на Максимијан за градоначалник на Солун при што бил советуван да биде немилосрден кон христијаните, да ги убива и прогонува секаде каде што ќе ги сретне. Но Димитрија бил христијанин. Најпрвин тајно, а потоа и јавно го поддржувал христијанството, ги подучувал христијаните како да се чуваат од лошите пагани и да не се откажуваат од Христа дури и по цена на животот. За ваквата дејност на Димитрија разбрал и царот Максимијан. За да се увери во тоа што го слушал тој дошол во Солун. Димитрија не само што не порекнувал дека е христијанин туку го презрел идолопоклонството на царот. Затоа овој наредил веднаш да биде затворен. Димитрија, знаејќи што го чека целиот свој имот му го оставил на некој пријател по име Лупа, тој да го раздели на сиромаси. Во затворот ги слушнал зборовите на ангелот Божји кој му рекол: "Мир на тебе, страдалниче Христов, охрабрувај се и не очајувај". Во тоа време во Солун имало амфитеатар во кој се изведувале гладијаторски борби. Луѓето се бореле меѓусебно до смрт или во арената биле предавани на крвожедните ѕверови. Особено страдале измачените христијани кои биле убивани од гладијаторите или раскинувани од ѕверовите на очиглед и одобрување од преполниот амфитеатар. Меѓу гладијаторите со својата суровост посебно се истакнувал и на царот му бил мил некој со име Лиј кој ги измачувал христијаните до смрт, а потоа ги убивал или ги фрлал на ѕверовите или под арената каде што паѓале врз исправени копја, се набодувале и во страшни маки умирале. Во тоа време во Солун живеел еден храбар човек по име Нестор, кој не можејќи да ги трпи нечовечните постапки на паганите посебно на тиранинот Лиј решил да му излезе на двобој, да го убие или да загине. Тој го посетувал Димитриј во затворот и од него барал дозвола за тоа. Св. Димитриј го благословил велејќи му: "Ќе го победиш Лиј, но ќе пострадаш за Христа". Потоа Нестор ја прифатил борбата со гладијаторот и го убил. Кога за тоа разбрал римскиот император наредил Нестор веднаш да биде исечен, а и Димитриј да биде погубен во затворот. Царските војници веднаш го убиле Нестора, а кога дошле во затворот кај Димитриј виделе како тој без страв се моли на Бога, а од лицето му зрачела чудна светлина. Плашејќи се да му се доближат војниците го убиле од далечина гаѓајќи го со копјата. Тоа се случило рано наутро на 26 октомври според стариот (8 ноември според новиот) календар 306 година и тој ден се смета за празник посветен на свети Димитриј Солунски. Источната црква го канонизирала за светец. Неговото тело христијаните тајно го погребале во црквата што го носи неговото име во Солун. На иконите свети Димитрија е претставен во војводска облека на коњ и со копје убива човек кој е под копитата на коњот. Тоа е Лиј кој бил убиен од Нестор со благослов на Димитриј. За време на животот Димитриј бил војвода на Солун, и негов заштитник. Но и по смртта тој останал заштитник на Солун зашто ги одбивал непријателите, направил многу чуда, ги исцелувал болните, ги застапувал пред Бога сите што ќе ја побарале неговата помош. Бил наречен Димитриј Солунски и во споменот на народот останал како патрон на овој град, но и како негов бранител, заповедник, господар, застапник и посредник. Црквата "Свети Димитриј" во Солун од крајот на В век била најпосетеното светилиште на побожните христијански аџии. Православните Руси го зеле на заштитник на Сибир, откако го освоиле и го припоиле кон Русија на 26 октомври 1581 година. Светата христијанска црква го празнува и споменот на светиот маченик Нестор, кој со благослов на свети Димитриј го убил гладијаторот Лиј. Тоа е денот по празникот на Св. Димитриј, 9 ноември според новиот календар (или 27 октомври според стариот календар). Во некои краишта на Македонија, во народното верување овој ден се смета за празник на глувците. Во Кумановско, на пр. се вика "глушчов дeн" и тогаш не се работи за да не го јадат глувци житото и брашното. Според верувањето тогаш и не се буричка во брашното и не се дава заем за да не го разнесуваат глувците. Истото верување во минатото е забележано и во Битола. Но на овој ден се саделе овошки и лози зашто се верувало дека сигурно ќе се фатат. "Какво (дрво) да се насади на тој дeн, ќе се фане и ница" се вели во Кумановско. Во Гевгелиско, како што запишал Стефан Тановиќ Св. Нестор се сметал за лесен празник. Се верувало дека тој бил помлад брат на свети Димитрија и бидејќи бил посиромав не успеал да се прослави како него, поради што и помалку се празнува. За свој покровител го имале мајсторите (ѕидарите). Овој славен и чудотворен светител се роди во градот Солун, од благородни и благочестиви родители. Измолен од Бога од бездетни родители, Димитриј беше син единец, заради што беше воспитан и однегуван со големо внимание. Татко му беше војвода солунски, па кога умре, го поставија Димитриј за војвода наместо неговиот татко. Кога го постави за војвода, христоборниот цар Максимијан особено му препорача да ги гони и истребува христијаните што беа во Солун. Но, Димитриј не само што не го послуша царот туку напротив, јавно Го исповедаше и Го проповедаше Христа во градот Солун. Кога слушна за тоа царот Максимијан многу се огорчи на него, па еднаш, враќајќи се од војна, царот сврати во Солун со намера да ја испита оваа работа. Го повика, значи, војводата Димитриј и го испитуваше за верата. Димитриј јавно пред царот призна дека е христијанин и го изобличи идолопоклонството на Максимијан. Разјарен, царот го фрли Димитриј во затвор. Знаејќи што го чека, Димитриј му го врачи сиот свој имот на својот верен ученик Луп за да го раздаде на сиромасите и отиде во затворот весел, зашто му претстоеше страдање за Господа. Во затворот му се јави ангел Божји и му рече: "Мир на тебе, страдалнику Христов. Биди храбар!" По неколку дена, царот испрати војници во затворот за да го убијат Димитриј. Војниците го најдоа Божјиот светител на молитва и го избодоа со копја. Неговото тело тајно го зедоа христијаните и чесно го погребаа. Од телото на Христовиот страдалник потече исцелително миро, од коешто мнозина болни се излечија. Наскоро, над моштите беше подигната малечка црква. Еден илирски војник, Леонтиј, беше болен од неизлечлива болест. Им притекна на моштите на свети Димитриј со молитва и стана наполно здрав. Од благодарност му подигна на свети Димитриј црква многу поголема од старата. Светителот му се јави двапати. Кога царот Јулијан сакаше да ги пренесе моштите од Солун во Цариград, од гробот скокнаа пламени искри и се чу глас: "Застанете и не гибајте!" И така моштите на свети Димитриј останаа засекогаш во Солун. Како заштитник на Солун, свети Димитриј се јавуваше многупати и многупати го спаси Солун од големи неволји. Неговите чуда се навистина безбројни. Русите го сметаат и за покровител на Сибир, којшто го освоија и го присоединија кон Русија во 1581 година. Како голоем херој во бедите Те најде вселената, страдалнику победувајќи ги незнабошците. Па како што ја скрши Лиевата гордост а го поттикна на смел подвиг Нестора, така свети Димитрие, на Христа Бога моли се, да ни дарува голема милост. (МИА / Марко Китевски / МПЦ-ОА)
- language
- mkd
- published at
- 2026-11-08T08:14:13
- source
- Нова Македонија
- title
- Денеска е Митровден - празник посветен на Светиот великомаченик Димитриј
- url
- https://novamakedonija.com.mk/makedonija/deneska-e-mitrovden-praznik-posveten-na-svetiot-velikomachenik-dimitrij/
- article order
- 8
- body
- Православните верници денес го одбележуваат Митровден, празник посветен на Светиот великомаченик Димитриј, еден од најпочитуваните светители во православието и заштитник на Солун. Празникот има длабоко верско и традиционално значење, а во многу македонски семејства се одбележува и како домашна слава. Свети Димитриј живеел во третиот век во Солун и бил син на угледен војвода. По смртта на татко му, римскиот цар Максимијан го поставил на неговата должност, но му наредил да ги прогонува христијаните. Димитриј, наместо тоа, отворено ја проповедал христијанската вера, поради што бил затворен и погубен. По неговата смрт, христијаните го погребале со почит, а на местото на неговиот гроб подоцна бил изграден храм. Денес неговите мироточиви мошти се чуваат во црквата "Свети Димитриј" во Солун. Покрај верското значење, Митровден има посебно место и во македонската народна традиција. Во народните верувања се смета за најава на зимскиот период, а празникот традиционално се поврзува со завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовките за зимата. На Митровден именден слават: Димитар, Димитрија, Диме, Митре, Митко, Димка и Димитрина.
- language
- mkd
- published at
- 2026-11-08T08:02:01
- source
- Gpress.mk
- title
- Голем православен празник Митровден | GPRESS.
- url
- https://gostivarpress.mk/golem-pravoslaven-praznik-mitrovden/
- article order
- 4
- body
- Македонската православна црква - Охридска архиепископија и верниците денеска го слават Свети великомаченик Димитриј - Митровден. Празник на заштитникот на градот Солун и почеток на зимската половина од годината. В Свети Димитриј се роди во Солун, во третиот век. Беше син единец на солунскиот војвода. По смртта на татко му, цезарот Максимијан го постави Димитриј на истото место и посебно му препорача да ги гони христијаните. Меѓутоа, Димитриј не само што не ги гонеше, туку и јавно ја исповедаше и проповедаше верата во воскреснатиот Христос. Штом слушна за тоа, цезарот, враќајќи се од еден поход, наврати во Солун, за да ја испита работата. Го повика Димитриј, кој не ја одрекуваше својата вера и дури и го убедуваше цезарот во бесмисленоста на идолопоклонството. Максимијан се разгневи и го фрли Димитриј во затвор, а по неколку дена и го погуби. Некои христијани го земаа неговото тело и чесно го погребаа. На тоа место подоцна беше подигната црквичка, а после и голема црква, која до ден денес се наоѓа во Солун. Таму се сместени и неговите мироточиви мошти. Свети великомаченик Димитриј (Митровден), 8.XI/26.X Празник на заштитникот на градот Солун и почеток на зимската половина од годината Именден празнуваат: Димитрија, Митре, Димо, Димко, Димана, Димка, Мите, Димитрина, Митра... Меѓу поголемите есенски празници поврзани со домашни служби спаѓа и празникот Митровден што се празнува во спомен на светиот великомаченик Димитриј Солунски, наречен уште и чудотворец и мироточив. Овој празник претставува и меѓник меѓу летниот и зимскиот период од годината. Овој празник меѓу народот е познат како Митровден (Митроен) и се празнува на 8 ноември според новиот (или на 26 октомври според стариот) календар. Тогаш завршува летниот и започнува зимскиот период од годината. Поради собраните плодови, значително намалениот ден, студеното време и сл. се вели дека со Митровден започнува зимата. Оттука и македонската народна пословица: "Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден". Насекаде во Македонија на Митровден се главувале момоци, селски говедари, полјаци, протуѓери, овчари, козари, свињари итн., но и селски старешини одборници, коџобашии итн., договор што важел до Ѓурѓовден или до следниот Митровден. На Митровден се правеле гозби за главените момоци, им се исплаќала ругата (заработувачката) и се правел пазар за наредниот период. Во некои места на Македонија Митровден е домашен празник, се чекаат гости, се месат лебови, се коли курбан или се одржуваат панаѓури. Во Разлошко како што е запишано во зборникот на браќата Молерови, Митровден бил празнуван со собор како ѓурѓовденскиот на врвот "Свети Митар" среде Пирин. Таму имало "тројалиште" заобиколено со дванаесет даба во спомен на 12-те апостоли. Интересно е што во околината никаде немало даб. Во последно време поради тоа што времето во овој период на годината е студено со дожд и снег и овој собор е изоставен. Антон Поп Стоилов забележал дека во Мариово собир имало во с. Манастир кај црквата "Св. Димитрија", а на овој ден панаѓур правеле и селата Бзовиќ, Старавина, Градешница и Груништа. Марковиот манастир во близината на Скопје е посветен на свети Димитрија и во него има циклус фрески од животот на овој светец. Во Гевгелиско, како што запишал Стефан Тановиќ свети Димитрија го празнувале и Турците под името Касим. Во овој крај до овој празник го собирале бериќетот од полето за после да ги пуштат говедата без чувар (ајмана). Исто така, цел ден се одело на лов касимавна - митровденски лов. На овој ден вечерта на овчарите, воловарите измеќарите и сл. им се приредувала вечера и им се исплаќала заработувачката за изминатиот период. Со Митровден се поврзани и повеќе верувања. Марко Цепенков забележал дека "како што ќе биди дено на Митроен топол, студен и ер како да биди, таквие ќе биле четириесетте дни по Митроен".На друго место Цепенков запишал дека "на новина ако биди Митроен, тешка зима ќе имало." Светиот великомаченик Димитрија живеел во третиот век по Христа. Се родил во Солун и бил син на градоначалникот на овој град. Легендата вели дека солунскиот војвода долго немал пород и по многуге молитви упатени кон Бога бил даруван со машко дете кое со големо внимание го образувал и воспитувал и го воведувал во христијанството. Во тоа време овие краишта биле во составот на Римската империја и со нив управувал царот Максимијан, кој бил паганин и жестоко ги прогонувал христијаните. По смртта на татко му, Димитрија бил именуван од страна на Максимијан за градоначалник на Солун при што бил советуван да биде немилосрден кон христијаните, да ги убива и прогонува секаде каде што ќе ги сретне. Но Димитрија бил христијанин. Најпрвин тајно, а потоа и јавно го поддржувал христијанството, ги подучувал христијаните како да се чуваат од лошите пагани и да не се откажуваат од Христа дури и по цена на животот. За ваквата дејност на Димитрија разбрал и царот Максимијан. За да се увери во тоа што го слушал тој дошол во Солун. Димитрија не само што не порекнувал дека е христијанин туку го презрел идолопоклонството на царот. Затоа овој наредил веднаш да биде затворен. Димитрија, знаејќи што го чека целиот свој имот му го оставил на некој пријател по име Лупа, тој да го раздели на сиромаси. Во затворот ги слушнал зборовите на ангелот Божји кој му рекол: "Мир на тебе, страдалниче Христов, охрабрувај се и не очајувај". Во тоа време во Солун имало амфитеатар во кој се изведувале гладијаторски борби. Луѓето се бореле меѓусебно до смрт или во арената биле предавани на крвожедните ѕверови. Особено страдале измачените христијани кои биле убивани од гладијаторите или раскинувани од ѕверовите на очиглед и одобрување од преполниот амфитеатар. Меѓу гладијаторите со својата суровост посебно се истакнувал и на царот му бил мил некој со име Лиј кој ги измачувал христијаните до смрт, а потоа ги убивал или ги фрлал на ѕверовите или под арената каде што паѓале врз исправени копја, се набодувале и во страшни маки умирале. Во тоа време во Солун живеел еден храбар човек по име Нестор, кој не можејќи да ги трпи нечовечните постапки на паганите посебно на тиранинот Лиј решил да му излезе на двобој, да го убие или да загине. Тој го посетувал Димитриј во затворот и од него барал дозвола за тоа. Св. Димитриј го благословил велејќи му: "Ќе го победиш Лиј, но ќе пострадаш за Христа". Потоа Нестор ја прифатил борбата со гладијаторот и го убил. Кога за тоа разбрал римскиот император наредил Нестор веднаш да биде исечен, а и Димитриј да биде погубен во затворот. Царските војници веднаш го убиле Нестора, а кога дошле во затворот кај Димитриј виделе како тој без страв се моли на Бога, а од лицето му зрачела чудна светлина. Плашејќи се да му се доближат војниците го убиле од далечина гаѓајќи го со копјата. Тоа се случило рано наутро на 26 октомври според стариот (8 ноември според новиот) календар 306 година и тој ден се смета за празник посветен на свети Димитриј Солунски. Источната црква го канонизирала за светец. Неговото тело христијаните тајно го погребале во црквата што го носи неговото име во Солун. За време на животот Димитриј бил војвода на Солун, и негов заштитник. Но и по смртта тој останал заштитник на Солун зашто ги одбивал непријателите, направил многу чуда, ги исцелувал болните, ги застапувал пред Бога сите што ќе ја побарале неговата помош. Бил наречен Димитриј Солунски и во споменот на народот останал како патрон на овој град, но и како негов бранител, заповедник, господар, застапник и посредник. Црквата "Свети Димитриј" во Солун од крајот на В век била најпосетеното светилиште на побожните христијански аџии. Православните Руси го зеле на заштитник на Сибир, откако го освоиле и го припоиле кон Русија на 26 октомври 1581 година. Светата христијанска црква го празнува и споменот на светиот маченик Нестор, кој со благослов на свети Димитриј го убил гладијаторот Лиј. Тоа е денот по празникот на Св. Димитриј, 9 ноември според новиот календар (или 27 октомври според стариот календар). Во некои краишта на Македонија, во народното верување овој ден се смета за празник на глувците. Во Кумановско, на пр. се вика "глушчов дeн" и тогаш не се работи за да не го јадат глувци житото и брашното. Според верувањето тогаш и не се буричка во брашното и не се дава заем за да не го разнесуваат глувците. Истото верување во минатото е забележано и во Битола. Но на овој ден се саделе овошки и лози зашто се верувало дека сигурно ќе се фатат. "Какво (дрво) да се насади на тој дeн, ќе се фане и ница" се вели во Кумановско. Во Гевгелиско, како што запишал Стефан Тановиќ Св. Нестор се сметал за лесен празник. Се верувало дека тој бил помлад брат на свети Димитрија и бидејќи бил посиромав не успеал да се прослави како него, поради што и помалку се празнува. За свој покровител го имале мајсторите (ѕидарите). Житие Овој славен и чудотворен светител се роди во градот Солун, од благородни и благочестиви родители. Измолен од Бога од бездетни родители, Димитриј беше син единец, заради што беше воспитан и однегуван со големо внимание. Татко му беше војвода солунски, па кога умре, го поставија Димитриј за војвода наместо неговиот татко. Кога го постави за војвода, христоборниот цар Максимијан особено му препорача да ги гони и истребува христијаните што беа во Солун. Но, Димитриј не само што не го послуша царот туку напротив, јавно Го исповедаше и Го проповедаше Христа во градот Солун. Кога слушна за тоа царот Максимијан многу се огорчи на него, па еднаш, враќајќи се од војна, царот сврати во Солун со намера да ја испита оваа работа. Го повика, значи, војводата Димитриј и го испитуваше за верата. Димитриј јавно пред царот призна дека е христијанин и го изобличи идолопоклонството на Максимијан. Разјарен, царот го фрли Димитриј во затвор. Знаејќи што го чека, Димитриј му го врачи сиот свој имот на својот верен ученик Луп за да го раздаде на сиромасите и отиде во затворот весел, зашто му претстоеше страдање за Господа. Во затворот му се јави ангел Божји и му рече: "Мир на тебе, страдалнику Христов. Биди храбар!" По неколку дена, царот испрати војници во затворот за да го убијат Димитриј. Војниците го најдоа Божјиот светител на молитва и го избодоа со копја. Неговото тело тајно го зедоа христијаните и чесно го погребаа. Од телото на Христовиот страдалник потече исцелително миро, од коешто мнозина болни се излечија. Наскоро, над моштите беше подигната малечка црква. Еден илирски војник, Леонтиј, беше болен од неизлечлива болест. Им притекна на моштите на свети Димитриј со молитва и стана наполно здрав. Од благодарност му подигна на свети Димитриј црква многу поголема од старата. Светителот му се јави двапати. Кога царот Јулијан сакаше да ги пренесе моштите од Солун во Цариград, од гробот скокнаа пламени искри и се чу глас: "Застанете и не гибајте!" И така моштите на свети Димитриј останаа засекогаш во Солун. Како заштитник на Солун, свети Димитриј се јавуваше многупати и многупати го спаси Солун од големи неволји. Неговите чуда се навистина безбројни. Русите го сметаат и за покровител на Сибир, којшто го освоија и го присоединија кон Русија во 1581 година. Тропар Свети великомаченик Димитриј - Митровден Како голоем херој во бедите Те најде вселената, страдалнику победувајќи ги незнабошците. Па како што ја скрши Лиевата гордост а го поттикна на смел подвиг Нестора, така свети Димитрие, на Христа Бога моли се, да ни дарува голема милост.
- language
- mkd
- published at
- 2026-11-08T06:54:02
- source
- Бриф
- title
- Денеска е Митровден - празник посветен на Светиот великомаченик Димитриј
- url
- https://www.brif.mk/deneska-e-mitrovden-praznik-posveten-na-svetiot-velikomachenik-dimitrij/
- article order
- 9
- body
- Православните христијани во Македонија утре, недела, 8 ноември 2026 година, го празнуваат Митровден, еден од позначајните празници во црковниот календар, посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски. Во многу македонски семејства вечерва се прават последните подготовки за празничното одбележување, се подготвуваат домовите и се продолжува традицијата која со генерации ги поврзува членовите на семејството. Митровден е празник што за голем број верници има посебно духовно значење. За едни претставува домашна слава, за други именден, а за сите што го почитуваат православното предание е повод за молитва, благодарност и размислување за вредностите што ги симболизира Свети Димитриј. ВЕЧЕРТА ПРЕД МИТРОВДЕН - ПОДГОТОВКИ СО ПОСЕБНО ЗНАЧЕЊЕ Во домовите каде што Митровден се прославува како семејна слава, подготовките обично започнуваат порано. Се подготвува празничната трпеза, се планира пречекот на роднините и пријателите, а посебно внимание се посветува на славскиот леб и другите елементи што се дел од семејниот обичај. Но, според православното разбирање, суштината на празнувањето не е во бројот на јадењата, големината на трпезата или бројот на поканетите гости. Најважно е празникот да се одбележи со молитва, мир во домот и искрена почит кон светителот. Семејното собирање добива вистинско значење кога е исполнето со меѓусебно разбирање, благодарност и внимание кон најблиските. Затоа, дури и скромната прослава може да има голема духовна и човечка вредност. СВЕТИ ДИМИТРИЈ - СВЕТИТЕЛ ЧИЕ ИМЕ СЕ ПОЧИТУВА СО ВЕКОВИ Свети Димитриј Солунски, според црковното предание, живеел кон крајот на третиот и почетокот на четвртиот век. Потекнувал од Солун и бил поврзан со римската воена и управна власт. Христијанското предание раскажува дека, и покрај својата висока положба, не се откажал од верата, поради што бил прогонуван и маченички пострадал. Токму неговата истрајност и верност кон христијанските убедувања станале причина со векови да биде почитуван како великомаченик. Во православните храмови неговиот лик се препознава на иконите, каде што често е претставен како млад војник со црвена наметка, симболизирајќи духовна храброст и пожртвуваност. ДАЛИ МИТРОВДЕН ОВАА ГОДИНА Е ПОСЕН? Митровден во 2026 година се празнува во недела, 8 ноември. Според православниот календар за овој датум, не е пропишан пост. Тоа значи дека празникот годинава не е посен ден според општото календарско правило. Сепак, семејствата што постат по личен духовен распоред или имаат посебни верски обврски треба да се раководат според советите на својот духовник. Празничната трпеза може да се разликува од дом до дом, а локалните обичаи не се секогаш идентични. МИТРОВДЕН Е И ИМЕНДЕН Утрешниот празник е посебно значаен и за граѓаните што носат имиња поврзани со Свети Димитриј. Меѓу нив се Димитар, Димитрија, Димче, Диме, Митко, Митре, Мите, Димитрина и други варијанти на името. Во многу семејства именденот е повод за честитки, средби со блиските и одбележување на семејната традиција. Честитката за именден е мал, но значаен гест, кој покажува дека меѓусебното внимание и почитта не зависат од големи подароци и свечености. ШТО Е НАЈВАЖНО ДА СЕ ЗАПАМЕТИ ПРЕД УТРЕШНИОТ ПРАЗНИК? Митровден е ден на духовна радост, но неговото значење не треба да се сведе само на празничните подготовки. Во време кога многу семејства живеат разделени, кога дел од младите се иселени, а постарите понекогаш остануваат сами, празниците можат да бидат можност повторно да се воспостави блискоста. Еден телефонски повик, посета на родителите, помош на сосед или помирување со човек со кого подолго време не сме разговарале може да има поголема вредност од богатата празнична трпеза. Во тоа се препознава и пораката на христијанското празнување: вербата не се изразува само преку обичаите, туку и преку делата. Затоа, во пресрет на утрешниот Митровден, најубавата подготовка за празникот може да започне токму вечерва - со мир во домот, благодарност за најблиските и желба добрината да продолжи и по празничниот ден.
- language
- mkd
- published at
- 2026-11-07T18:59:01
- source
- Vestiplus.mk
- title
- Утре е Митровден 2026 - Обичаи, именден и трпеза
- url
- https://vestiplus.mk/utre-e-golem-pravoslaven-praznik-mitrovden-pristignuva-vo-makedonskite-domovi-eve-kako-se-podgotvuvaat-verniczite/
- article order
- 7
- body
- Македонската православна црква - Охридска архиепископија и православните верници го одбележуваат големиот христијански празник Свети великомаченик Димитриј, во народот познат како Митровден. Овој ден зазема значајно место во македонската традиција и го означува традиционалниот преод кон зимскиот период од годината. Свети Димитриј живеел во третиот век и бил роден во Солун како син единец на тогашниот солунски војвода. По смртта на неговиот татко, римскиот император Максимијан го назначил за нов управник на областа, со строга наредба жестоко да ги прогонува и истребува христијаните во градот. Димитриј одбил да ја изврши царската наредба и јавно ја проповедал христијанската вера, поради што бил фрлен во затвор, а подоцна и погубен со копја. На неговиот гроб подоцна била изградена грандиозна базилика во која се чуваат неговите мошти. Митровден се празнува на 8 ноември според новиот календар и меѓу народот се смета за разделувач меѓу летните полски работи и зимските студени денови. Во македонскиот фолклор е позната народната поговорка која вели: "Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден". Заедно со Ѓурѓовден, овој датум во минатото претставувал главен термин за договарање на селските раководители и земјоделските работници. Според традиционалните обичаи, на овој ден завршувале договорите на селските полјаци, говедари, овчари и момоци, им се исплаќала целата годишна заработувачка и се склучувале нови спогодби за претстојниот период. Празникот се одбележува со домашни слави, кршење лепче, месење обредни погачи и организирање големи црковни панаѓури низ бројни македонски села и градови. Со овој датум се поврзани и многубројни метеоролошки верувања. Според записите на Марко Цепенков, народот верувал дека какво ќе биде времето на самиот празник, такви ќе бидат и следните четириесет дена. Ако Митровден се падне на млада месечина, се сметало дека претстои исклучително тешка и долга зима. Ден по Митровден, христијанската црква го одбележува споменот на светиот маченик Нестор, млад христијанин кој со благослов од Димитриј го поразил суровиот царски гладијатор Лиј во солунскиот амфитеатар. Во некои краишта во Македонија овој следен ден се нарекува и празник на глувците, при што се почитувале строги забрани за работа во домовите за заштита на житото и брашното.
- language
- mkd
- published at
- 2026-11-07T18:50:10
- source
- Радио Лидер
- title
- ГОЛЕМ ПРАЗНИК ВО МАКЕДОНИЈА: Верниците го празнуваат Митровден со богати народни обичаи
- url
- https://lider.mk/golem-praznik-vo-makedonija-vernitsite-go-praznuvaat-mitrovden-so-bogati-narodni-obichai/
- article order
- 6
- body
- Македонската православна црква - Охридска архиепископија и верниците утре, на 8-ми ноември, го слават Свети великомаченик Димитриј - Митровден. Свети Димитриј се роди во Солун, во третиот век. Беше син единец на солунскиот војвода. По смртта на татко му, цезарот Максимијан го постави Димитриј на истото место и посебно му препорача да ги гони христијаните. Меѓутоа, Димитриј не само што не ги гонеше, туку и јавно ја исповедаше и проповедаше верата во воскреснатиот Христос. Штом слушна за тоа, цезарот, враќајќи се од еден поход, наврати во Солун, за да ја испита работата. Го повика Димитриј, кој не ја одрекуваше својата вера и дури и го убедуваше цезарот во бесмисленоста на идолопоклонството. Максимијан се разгневи и го фрли Димитриј во затвор, а по неколку дена и го погуби. Некои христијани го земаа неговото тело и чесно го погребаа. На тоа место подоцна беше подигната црквичка, а после и голема црква, која до ден денес се наоѓа во Солун. Таму се сместени и неговите мироточиви мошти. Свети великомаченик Димитриј (Митровден), 8.XI/26.X Празник на заштитникот на градот Солун и почеток на зимската половина од годината Именден празнуваат: Димитрија, Митре, Димо, Димко, Димана, Димка, Мите, Димитрина, Митра... Меѓу поголемите есенски празници поврзани со домашни служби спаѓа и празникот Митровден што се празнува во спомен на светиот великомаченик Димитриј Солунски, наречен уште и чудотворец и мироточив. Овој празник претставува и меѓник меѓу летниот и зимскиот период од годината. Овој празник меѓу народот е познат како Митровден (Митроен) и се празнува на 8 ноември според новиот (или на 26 октомври според стариот) календар. Тогаш завршува летниот и започнува зимскиот период од годината. Поради собраните плодови, значително намалениот ден, студеното време и сл. се вели дека со Митровден започнува зимата. Оттука и македонската народна пословица: "Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден". Насекаде во Македонија на Митровден се главувале момоци, селски говедари, полјаци, протуѓери, овчари, козари, свињари итн., но и селски старешини одборници, коџобашии итн., договор што важел до Ѓурѓовден или до следниот Митровден. На Митровден се правеле гозби за главените момоци, им се исплаќала ругата (заработувачката) и се правел пазар за наредниот период. Во некои места на Македонија Митровден е домашен празник, се чекаат гости, се месат лебови, се коли курбан или се одржуваат панаѓури. Во Разлошко како што е запишано во зборникот на браќата Молерови, Митровден бил празнуван со собор како ѓурѓовденскиот на врвот "Свети Митар" среде Пирин. Таму имало "тројалиште" заобиколено со дванаесет даба во спомен на 12-те апостоли. Интересно е што во околината никаде немало даб. Во последно време поради тоа што времето во овој период на годината е студено со дожд и снег и овој собор е изоставен. Антон Поп Стоилов забележал дека во Мариово собир имало во с. Манастир кај црквата "Св. Димитрија", а на овој ден панаѓур правеле и селата Бзовиќ, Старавина, Градешница и Груништа. Марковиот манастир во близината на Скопје е посветен на свети Димитрија и во него има циклус фрески од животот на овој светец. Во Гевгелиско, како што запишал Стефан Тановиќ свети Димитрија го празнувале и Турците под името Касим. Во овој крај до овој празник го собирале бериќетот од полето за после да ги пуштат говедата без чувар (ајмана). Исто така, цел ден се одело на лов касимавна - митровденски лов. На овој ден вечерта на овчарите, воловарите измеќарите и сл. им се приредувала вечера и им се исплаќала заработувачката за изминатиот период. Со Митровден се поврзани и повеќе верувања. Марко Цепенков забележал дека "како што ќе биди дено на Митроен топол, студен и ер како да биди, таквие ќе биле четириесетте дни по Митроен".На друго место Цепенков запишал дека "на новина ако биди Митроен, тешка зима ќе имало." Светиот великомаченик Димитрија живеел во третиот век по Христа. Се родил во Солун и бил син на градоначалникот на овој град. Легендата вели дека солунскиот војвода долго немал пород и по многуге молитви упатени кон Бога бил даруван со машко дете кое со големо внимание го образувал и воспитувал и го воведувал во христијанството. Во тоа време овие краишта биле во составот на Римската империја и со нив управувал царот Максимијан, кој бил паганин и жестоко ги прогонувал христијаните. По смртта на татко му, Димитрија бил именуван од страна на Максимијан за градоначалник на Солун при што бил советуван да биде немилосрден кон христијаните, да ги убива и прогонува секаде каде што ќе ги сретне. Но Димитрија бил христијанин. Најпрвин тајно, а потоа и јавно го поддржувал христијанството, ги подучувал христијаните како да се чуваат од лошите пагани и да не се откажуваат од Христа дури и по цена на животот. За ваквата дејност на Димитрија разбрал и царот Максимијан. За да се увери во тоа што го слушал тој дошол во Солун. Димитрија не само што не порекнувал дека е христијанин туку го презрел идолопоклонството на царот. Затоа овој наредил веднаш да биде затворен. Димитрија, знаејќи што го чека целиот свој имот му го оставил на некој пријател по име Лупа, тој да го раздели на сиромаси. Во затворот ги слушнал зборовите на ангелот Божји кој му рекол: "Мир на тебе, страдалниче Христов, охрабрувај се и не очајувај". Во тоа време во Солун имало амфитеатар во кој се изведувале гладијаторски борби. Луѓето се бореле меѓусебно до смрт или во арената биле предавани на крвожедните ѕверови. Особено страдале измачените христијани кои биле убивани од гладијаторите или раскинувани од ѕверовите на очиглед и одобрување од преполниот амфитеатар. Меѓу гладијаторите со својата суровост посебно се истакнувал и на царот му бил мил некој со име Лиј кој ги измачувал христијаните до смрт, а потоа ги убивал или ги фрлал на ѕверовите или под арената каде што паѓале врз исправени копја, се набодувале и во страшни маки умирале. Во тоа време во Солун живеел еден храбар човек по име Нестор, кој не можејќи да ги трпи нечовечните постапки на паганите посебно на тиранинот Лиј решил да му излезе на двобој, да го убие или да загине. Тој го посетувал Димитриј во затворот и од него барал дозвола за тоа. Св. Димитриј го благословил велејќи му: "Ќе го победиш Лиј, но ќе пострадаш за Христа". Потоа Нестор ја прифатил борбата со гладијаторот и го убил. Кога за тоа разбрал римскиот император наредил Нестор веднаш да биде исечен, а и Димитриј да биде погубен во затворот. Царските војници веднаш го убиле Нестора, а кога дошле во затворот кај Димитриј виделе како тој без страв се моли на Бога, а од лицето му зрачела чудна светлина. Плашејќи се да му се доближат војниците го убиле од далечина гаѓајќи го со копјата. Тоа се случило рано наутро на 26 октомври според стариот (8 ноември според новиот) календар 306 година и тој ден се смета за празник посветен на свети Димитриј Солунски. Источната црква го канонизирала за светец. Неговото тело христијаните тајно го погребале во црквата што го носи неговото име во Солун. На иконите свети Димитрија е претставен во војводска облека на коњ и со копје убива човек кој е под копитата на коњот. Тоа е Лиј кој бил убиен од Нестор со благослов на Димитриј. За време на животот Димитриј бил војвода на Солун, и негов заштитник. Но и по смртта тој останал заштитник на Солун зашто ги одбивал непријателите, направил многу чуда, ги исцелувал болните, ги застапувал пред Бога сите што ќе ја побарале неговата помош. Бил наречен Димитриј Солунски и во споменот на народот останал како патрон на овој град, но и како негов бранител, заповедник, господар, застапник и посредник. Црквата "Свети Димитриј" во Солун од крајот на В век била најпосетеното светилиште на побожните христијански аџии. Православните Руси го зеле на заштитник на Сибир, откако го освоиле и го припоиле кон Русија на 26 октомври 1581 година. Светата христијанска црква го празнува и споменот на светиот маченик Нестор, кој со благослов на свети Димитриј го убил гладијаторот Лиј. Тоа е денот по празникот на Св. Димитриј, 9 ноември според новиот календар (или 27 октомври според стариот календар). Во некои краишта на Македонија, во народното верување овој ден се смета за празник на глувците. Во Кумановско, на пр. се вика "глушчов дeн" и тогаш не се работи за да не го јадат глувци житото и брашното. Според верувањето тогаш и не се буричка во брашното и не се дава заем за да не го разнесуваат глувците. Истото верување во минатото е забележано и во Битола. Но на овој ден се саделе овошки и лози зашто се верувало дека сигурно ќе се фатат. "Какво (дрво) да се насади на тој дeн, ќе се фане и ница" се вели во Кумановско. Во Гевгелиско, како што запишал Стефан Тановиќ Св. Нестор се сметал за лесен празник. Се верувало дека тој бил помлад брат на свети Димитрија и бидејќи бил посиромав не успеал да се прослави како него, поради што и помалку се празнува. За свој покровител го имале мајсторите (ѕидарите). Тропар Свети великомаченик Димитриј - Митровден Како голоем херој во бедите Те најде вселената, страдалнику победувајќи ги незнабошците. Па како што ја скрши Лиевата гордост а го поттикна на смел подвиг Нестора, така свети Димитрие, на Христа Бога моли се, да ни дарува голема милост.
- language
- mkd
- published at
- 2026-11-07T18:31:45
- source
- Kurir
- title
- Утре е Митровден: Го слават многу македонски семејства, еве што треба да знаете за големиот празник
- url
- https://kurir.mk/vesti/makedonija/utre-e-mitrovden-go-slavat-mnogu-makedonski-semejstva-eve-shto-treba-da-znaete-za-golemiot-praznik/
- source scope
- analyzed source count
- 10
- omitted articles
- article order
- 3
- body
- Кога есента полека ѝ го отстапува местото на зимата, а домовите се исполнуваат со мирис на свежо подготвена храна и исчекување на најблиските, доаѓа еден од најпочитуваните празници во македонската православна традиција, Митровден. На 8 ноември, православните верници го празнуваат споменот на Светиот великомаченик Димитриј Солунски. За многу македонски семејства ова е домашна слава, ден кога се отвораат вратите за роднините и пријателите, се палат свеќи и се упатуваат молитви за здравје и благосостојба. Митровден има и посебно место во народниот календар. Нашите предци го сметале за граница меѓу топлиот и студениот дел од годината, време кога завршувале најголемите полски работи и животот постепено се повлекувал во топлината на домот. Кој бил Свети Димитриј Солунски? Свети Димитриј живеел на преминот меѓу третиот и четвртиот век во Солун. Според црковното предание, потекнувал од угледно семејство и заземал висока воена положба. Во време кога христијаните биле прогонувани, тој отворено ја исповедал својата вера и одбил да се откаже од неа. Поради тоа бил затворен и погубен, а подоцна бил почитуван како великомаченик. Во православната традиција Свети Димитриј се нарекува и Чудотворец и Мироточив. Неговиот лик со векови се среќава на иконите и фреските во православните храмови, а неговото име го носат бројни цркви и манастири. За верниците, неговиот живот претставува сведоштво за истрајноста во верата, храброста и верноста кон сопствените убедувања. "Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден" Во македонската народна традиција, Митровден и Ѓурѓовден биле два важни ориентири во годината. Ѓурѓовден го најавувал топлиот период, кога природата се будела и започнувале интензивните земјоделски работи. Митровден, пак, означувал дека жетвата и бербата се завршени, деновите стануваат пократки, а зимата е сè поблиску. Оттука потекнува и народната поговорка: "Дојде ли Митровден, чекај си Ѓурѓовден". Во минатото, овој ден имал и практично значење за животот на селските заедници. На Митровден се правеле договори за работа, се пресметувале обврските и се договарало ангажирањето на овчари, сточари и други работници за наредниот период. Празникот бил потсетник дека трудот на нивите завршува, но и дека започнува времето кога семејството поминува повеќе часови заедно. Како се празнува Митровден во македонските домови? Во семејствата што го слават Свети Димитриј како домашна слава, празничниот ден започнува со молитва и посета на црква. Вообичаено се подготвува славски леб, се носи вино за благослов и се пали свеќа во чест на светителот. Начинот на празнување може да се разликува во зависност од семејната и локалната традиција. Празничната трпеза е повод да се соберат блиските, да се обноват роднинските врски и да се посака здравје на домаќините. Во многу домови, токму ваквите слави се меѓу најубавите спомени од детството. Се паметат гостите што доаѓале секоја година, разговорите што траеле до доцна и чувството дека на празникот сите повторно се заедно. Но суштината на славата не е во богатството на трпезата. Во христијанското разбирање, најважни се молитвата, благодарноста, гостопримството и почитта кон ближните. Митровден е и именден за многумина што го носат името на светецот, меѓу кои Димитар, Димитрија и Митре. Иако денешниот начин на живот е многу поразличен од оној на нашите предци, Митровден и понатаму го чува своето место во македонските домови. Тоа е празник што нè потсетува на луѓето од кои сме ги наследиле обичаите, на семејните приказни што се пренесуваат низ генерациите и на вредноста на заедничките моменти. Во време кога секојдневието често нè оддалечува едни од други, ваквите празници ни даваат причина повторно да се собереме околу иста маса. И можеби токму во тоа се крие најубавото значење на Митровден: да се зачува верата, да се негува традицијата и да не се заборават луѓето што го прават домот вистински дом. Нека е за многу години Митровден, со здравје, мир и радост во секое семејство што го празнува!
- language
- mkd
- published at
- 2026-11-07T12:03:15
- source
- Еспресо
- title
- Утре се празнува Митровден -- обичаите и верувањата што Македонците ги негуваат со векови
- url
- https://espreso.mk/slajder/kako-se-praznuva-mitrovden-obichaite-i-veruvanata-shto-makedonczite-gi-neguvaat-so-vekovi/
- article order
- 5
- body
- Православните верници утре, 8 ноември, го одбележуваат Митровден - еден од најпочитуваните есенски празници во македонската традиција, посветен на Светиот великомаченик Димитриј Солунски. Празникот има посебно место во многу семејства, кои го прославуваат како домашна слава, а бројни граѓани го одбележуваат и како именден. Со Митровден се поврзани многубројни народни обичаи и верувања кои со генерации се пренесуваат во македонските домови. Според традицијата, овој празник го означувал преминот кон зимскиот период, завршувањето на есенските земјоделски работи и подготовката на домаќинствата за студените денови. Едно од познатите народни верувања се однесува на односот на родителите кон децата. Според старите преданија, на Митровден децата не треба да се караат, прекоруваат или казнуваат, бидејќи се верувало дека тоа може да влијае врз нивното однесување во текот на целата наредна година. Поради тоа, во некои семејства постоел обичај на овој ден да се покажуваат повеќе трпение, разбирање и благост кон најмладите. Празникот е проследен и со верувања поврзани со временските прилики. Нашите предци верувале дека времето на Митровден може да навести каква зима претстои. Студеното и дождливо време се поврзувало со долга и сурова зима, додека сончевото и топло време се сметало за најава на поблаги зимски месеци. Во минатото, Митровден имал и практично значење за животот на луѓето. Се сметал за период кога завршувале работите на нивите, се подготвувале домовите за зимата, а во некои краишта се договарале и новите работни обврски за претстојната година. Празничниот ден традиционално се одбележува со семејни собири, молитва и славски трпези. Домаќините што го слават Свети Димитриј ги отвораат вратите за роднините и пријателите, продолжувајќи ја традицијата на гостопримство и заедништво. Иако дел од верувањата поврзани со Митровден денес се сметаат за народен фолклор, празникот и натаму има важно место во македонското духовно и културно наследство, потсетувајќи на традициите и семејните вредности што се зачувуваат со векови.
- language
- mkd
- published at
- 2026-11-07T10:01:34
- source
- 4NEWS.mk
- title
- Утре е Митровден: Празникот со кој се поврзани бројни народни верувања и обичаи
- url
- https://4news.mk/utre-e-mitrovden-praznikot-so-koj-se-povrzani-brojni-narodni-veruvana-i-obichai/
- article order
- 0
- body
- Утре, 8 ноември, православните верници го празнуваат Митровден, денот посветен на Светиот великомаченик Димитрија Солунски. Во македонската народна традиција, овој празник има посебно значење бидејќи некогаш се сметал за почеток на зимата, а според временските прилики на Митровден, луѓето се обидувале да предвидат какви ќе бидат студените месеци. Во минатото, народната година била поделена на два дела. Од Ѓурѓовден до Митровден траело летото, а од Митровден до Ѓурѓовден зимата. Овие два празника биле важни ориентири во секојдневниот живот, особено за земјоделците и сточарите. Митровден го означувал завршувањето на работите на полето, собирањето на плодовите и подготовката на зимницата. До овој ден овчарите ги враќале стадата од планинските пасишта, а многу договори за работа и ангажирање работници важеле токму од Ѓурѓовден до Митровден. Со празникот се поврзани и бројни народни верувања за времето. Бидејќи се сметало дека од Митровден започнува зимата, луѓето внимателно ги набљудувале облаците, ветерот и однесувањето на добитокот, барајќи знаци дали претстојната зима ќе биде студена и долга или поблага. Овие верувања се разликувале од крај до крај и биле дел од народното искуство, иако немаат научна основа за предвидување на временските услови. Празникот е посветен на Свети Димитрија Солунски, христијански светител кој живеел во 3 и 4 век. Според црковното предание, бил војсководец во Солун, каде што пострадал поради својата христијанска вера. Денес се вбројува меѓу најпочитуваните светители во православниот свет, а особено е почитуван како заштитник на Солун. Митровден е и еден од позначајните имендени кај нас. Го празнуваат оние што ги носат имињата Димитар, Димитрија, Димитрие, Митре, Митко, Мите, Диме, Димче, Димитрина, Митра и други варијанти поврзани со името на светителот. Во многу македонски семејства Митровден се одбележува и како домашна слава, со свечена трпеза, молитва, леб и вино. Со празникот се поврзани и Митровденските задушници, кои се одбележуваат во саботата пред Митровден. Тоа е ден кога верниците ги посетуваат гробиштата, палат свеќи и се сеќаваат на своите починати блиски. Иако денес годишните времиња не се определуваат според народните празници, Митровден останува важен дел од македонската традиција, како празник што го означувал преминот од есенските работи кон зимскиот период и собирањето на семејството.
- language
- mkd
- published at
- 2026-11-07T07:45:08
- source
- skopjeinfo.mk
- title
- Утре се празнува Митровден: Денот за кој народот верувал дека предвидува каква ќе биде зимата
- url
- https://skopjeinfo.mk/utre-se-praznuva-mitrovden-denot-za-koj-narodot-veruval-deka-predviduva-kakva-kje-bide-zimata
- omitted source count
- 3
- total source count
- 13